Και ο Μαρξ διάβαζε μυθιστορήματα
Σάββατο, 22/11/2025 11:35
Το μυθιστόρημα στη ζωή του Καρλ Μαρξ

Ο Καρλ Μαρξ ήταν ίσως ο πρώτος που είδε τη φιλοσοφία ως ένα εργαλείο που προσφέρεται όχι απλά για τη μελέτη του κόσμου αλλά και για την ουσιαστική αλλαγή του. Ασχέτως αν οι θεωρίες του επαληθεύτηκαν από την Ιστορία, ο ίδιος υπήρξε ένας τιτάνας του πνεύματος με βαθιά γνώση και κουλτούρα αλλά και ένα σπάνιο οραματισμό.
Σύμφωνα με πολλούς ο Μαρξ θεωρείται μαζί με τον Φρόιντ και τον Αϊνστάιν ένας από τους τρεις κορυφαίους αφηγητές της νεωτερικότητας. Ο συγγραφέας του Κεφαλαίου υπήρξε συστηματικός αναγνώστης μυθιστορημάτων. Στην πραγματικότητα προσπάθησε να αφηγηθεί τις ιδέες του για τον άνθρωπο και τον κόσμο, για την οικονομία και την πολιτική. Ίσως μάλιστα να του άρεσε η άποψη ότι το Κεφάλαιο μπορεί κάλλιστα να διαβαστεί και ως γοτθικό μυθιστόρημα που οι ήρωές του υποδουλώνονται από το τέρας που οι ίδιοι δημιούργησαν: τον καπιταλισμό. Ο Λαφάργκ στην περίληψη του Κεφαλαίου χαρακτηρίζει το κομβικό για τον ανθρώπινο πολιτισμό αυτό έργο ως περιγραφή του νέου καπιταλιστικού κόσμου της βικτοριανής εποχής.
Το μεγαλειώδες Κεφάλαιο γεννήθηκε σε ένα μικρό διαμέρισμα στο Σόχο, σε χρόνια των πολιτικών συγκρούσεων και προσωπικής δυστυχίας για τον δημιουργό του.
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Πηγή : fosonline.gr
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
«Η Τέχνη και η Αρχιτεκτονική ως Τοπική Ιστορία»
ΦΩΣ TEAM
Τρίτη, 11/11/2025 11:42
Τρεις από τους σημαντικότερους, εν ζωή, Έλληνες αρχιτέκτονες, καθώς και έναν εκπρόσωπο της νεότερης γενιάς, υποδέχεται η Πάτρα.

Πρόκειται για μια σπάνια ευκαιρία συνάντησης κορυφαίων αρχιτεκτόνων για να μιλήσουν για την Τέχνη και την Αρχιτεκτονική ως πυλώνες τοπικής ιστορίας και πολιτιστικής ταυτότητας, στο πλαίσιο της κεντρικής εκδήλωσης της δράσης «Ένα Βιβλίο για τον Τόπο μου», που διοργανώνει το Ινστιτούτο Τοπικής Ιστορίας σε συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και τοΤεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας/ Τμήμα Δυτικής Ελλάδας ι υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.
Η εκδήλωση με θέμα «Η Τέχνη και η Αρχιτεκτονική ως Τοπική Ιστορία» θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 19 Νοεμβρίου 2025 και ώρα 18:00, στην Αγορά Αργύρη (Αράτου 12 & Αγίου Ανδρέου).
Ομιλητές της εκδήλωσης θα είναι οι:
- Δημήτρης Αντωνακάκης, επίτιμος διδάκτωρ Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Πανεπιστημίου Πατρών, Πολυτεχνείου Κρήτης
- Δημήτρης Φιλιππίδης, ομότιμος καθηγητής Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
- Μανόλης Κορρές, ομότιμος καθηγητής Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
- Παναγιώτης Πάγκαλος, καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής
Η εκδήλωση αποτελεί συνέχεια των βιωματικών εργαστηρίων που πραγματοποιήθηκανστη Σταμνά Αιτωλοακαρνανίας με αφορμή τη μελέτη των κτερισμάτων ενός πρωτογεωμετρικού νεκροταφείου που εντοπίστηκε στο χωριό.
Η φετινή θεματική εστιάζει στον ρόλο της Τέχνηςκαι τηςΑρχιτεκτονικής, ως βασικών φορέων έκφρασης των μεταβαλλόμενων τοπικών χαρακτηριστικών της κοινωνίας κάθε εποχής.
Στρογγυλή Τράπεζα
Στη συζήτηση που θα ακολουθήσει, θα εξεταστεί:
- πώς η τοπικότητα και η ιστορική μνήμη μπορούν να ενσωματωθούν δημιουργικά στη σύγχρονη καλλιτεχνική και αρχιτεκτονική έκφραση,
- με ποιους τρόπους διατηρείται η παράδοση,
- ποιες πληροφορίες και αφηγηματικές πρακτικές είναι απαραίτητες για τη συγγραφή της Τοπικής Ιστορίας,
- πώς τα αρχιτεκτονικά έργα ή οι αναστηλώσεις, όταν εντάσσονται σε βιβλία Τοπικής Ιστορίας, μπορούν να λειτουργούν ως σύγχρονες δημιουργίες που ενδυναμώνουν τον ενεργό και σκεπτόμενο πολίτη.
Παράλληλες Δράσεις
Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης θα λειτουργεί Έκθεση Βιβλίου Τοπικής Ιστορίας.
?Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Πηγή : fosonline.gr
ΜΟΥΣΙΚΗ
Κλασική μουσική: Ποιος είναι το αφεντικό, ο μαέστρος ή ο σολίστ;
Σάββατο, 08/11/2025 11:23
Ένα ερώτημα που επιδέχεται διαφορετική απάντηση κάθε φορά

Ανακύπτει πάντα ένα ζήτημα ιεραρχίας στις τάξεις μιας συμφωνικής ορχήστρας κι ένα δισεπίλυτο ερώτημα που αφορά την σχέση μαέστρου και σολίστ. Οι διενέξεις συχνές, παραμένουν ωστόσο μυστικές και δεν φθάνουν σχεδόν ποτέ στο κοινό.
Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις. Η παρουσίαση του κονσέρτου αρ.1 του Μπραμς στο Carnegie Hall χαιρετίστηκε ως το μεγάλο καλλιτεχνικό γεγονός του 1962, καθώς είχε πρωταγωνιστές δύο από τα πιο ηχηρά ονόματα στο χώρο της κλασικής μουσικής: τον μαέστρο Λέοναρντ Μπερνστάιν και τον αντισυμβατικό πιανίστα Γκλεν Γκουλντ.
Πριν από την μουσική παράσταση εμφανίστηκε ο Μπερνστάιν, γνωστός για την ειλικρίνεια αλλά και τις αυστηρές πεποιθήσεις του, ανακοινώνοντας πως δεν συμφωνούσε με την ερμηνεία του Γκουλντ, κίνηση για την οποία είχε συμφωνήσει ο Καναδός πιανίστας. Στο μικρής διάρκειας λόγο του, ο Μπερνστάιν έθεσε το ερώτημα ποιος είναι τελικά το αφεντικό, ο μαέστρος ή ο σολίστ. Απαντώντας ο ίδιος είπε απλά ότι σε κάποιες περιπτώσεις επικρατεί ο ένας σε κάποιες ο άλλος. Αυτό εξαρτάται από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα. Στο τέλος βέβαια βρίσκεται η χρυσή τομή, με τη δύναμη της πειθούς, της σαγήνης αλλά και με απειλές. Στην περίπτωση αυτή πέρασε ο λόγος του Γκουλντ αλλά ο Μπερνστάιν διευκρίνισε πως ήταν η τελευταία φορά που θα συνεργαζόταν μαζί του.
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Πηγή : fosonline.gr
ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
Ο Μπαχ συνέθετε ακόμα και μέσα στη φυλακή
Τρίτη, 04/11/2025 11:48
Ενδεικτικό της ανεξάντλητης δημιουργικής δύναμης του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ είναι και το επεισόδιο της φυλάκισης του

Είναι δύσκολο να σταθεί άλλος δημιουργός δίπλα στον τιτάνα που φέρει το όνομα Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. Το μεγαλοφυές ταλέντο του βρισκόταν πάντα υπό τη σκέπη ισχυρών ηγεμόνων που του εξασφάλιζαν τόσο τα προς το ζην όσο κι ένα προστατευμένο περιβάλλον μέσα στο οποίο ο σπουδαίος αυτός δημιουργός και εκτελεστής μπορούσε να συνθέτει συνεχώς. Το διάστημα 1708-1717 ο Μπαχ επέστρεψε στη Βαϊμάρη, όπου εργαζόταν ως οργανίστας και διευθυντής συναυλιών στην αυλή του Δούκα Βίλχελμ Ερνστ.
Ο Μπαχ, ωστόσο, είχε από καιρό αποφασίσει να εγκαταλείψει τη θέση αυτή και να μετακινηθεί στο Κέτεν, στην ύπηρεσία του Πρίγκιπα Λεοπόλδου. Έβλεπε προφανώς ότι δεν υπήρχαν περιθώρια εξέλιξης στο μικρό κρατίδιο από τη στιγμή που δεν του δόθηκε ο τίτλος του Καπελμάιστερ. Ο Δούκας της Βαϊμάρης, από την άλλη, δεν ήθελε να τον αφήσε να φύγει. Η πίεση του Μπαχ προς τον εργοδότη του εντάθηκε αφ ης στιγμής γύρισε από ένα άτυπο διαγωνισμό δεξιοτεχνίας στη Δρέσδη όπου αναγορεύθηκε ως ο μεγαλύτερος δεξιοτέχνης οργανίστας της εποχής του.
Ο Βίλχελμ Ερνστ βλέποντας ότι χάνει αυτή τη διασημότητα από το παλάτι του, πέρασε στην αντεπίθεση και με διάταγμα διέταξε να φυλακιστεί ο φιλόδοξος μουσικός. Η φυλάκιση διήρκεσε περίπου ένα μήνα και έληξε στις 2 Δεκεμβρίου του 1717. Ενδειικτικό της ακατάβλητης δημιουργίας του Μπαχ είναι το γεγονός ότι και έγκλειστος ακόμα συνέχισε να εργάζεται πάνω στη μουσική του και να σκέφτεται τα επόμενα βήματά του. Μετά την αποφυλάκισή του, μετακόμισε στο Κέτεν για να υπηρετήσει τον Πρίγκιπα Λεοπόλδο. Ο Μπαχ συνέθεσε πολλά και σημαντικά έργα κατά τη διάρκεια της εκεί παραμονής του, όπως είναι τα Βραδεμβούργια Κονσέρτα και ένα μέρος από το Καλώς συγκερασμένο Κλειδοκύμβαλο.
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
- Παρασκήνιο
- Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ
- Βραδεμβούργια Κονσέρτα
- Καλώς συγκερασμένο κλειδοκύμβαλο
- Κλασική Μουσική
Πηγή : fosonline.gr
Κυριακή, 27/07/2025 23:29
Το πρώτο από τα τρία ιντερμέτζο που ο Μπραμς συνέθεσε προς το τέλος της ζωής του

Λίγοι συνθέτες της κλασικής μουσικής διέθεταν την δεξιοτεχνία του Μπραμς στο πιάνο. Αυτός ο φαινομενικά συντηρητικός συνθέτης υπήρξε ένας πραγματικός ανανεωτής της μουσικής και δεν είναι τυχαίο το δοκίμιο του Σένμπεργκ με τίτλο «Μπραμς ο προοδευτικός» στο οποίο εκφράζεται ο θαυμασμός για τον τρόπο που ο Γερμανός μουσουργός οργανώνει τις μουσικές φράσεις.
Τα τρία intermezzo αποτελούν δημιουργίες της ωριμότητας του Μπραμς, σε μια εποχή που σύμφωνα με τους μαθητές και τους φίλους του, ο συνθέτης είχε χάσει μεγάλο μέρος από την δεξιοτεχνία του, καθώς είχε παρατήσει την καθημερινή μελέτη του πιάνου κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι συνθέσεις του να μην είναι πια τόσο απαιτητικές.
Η αλήθεια είναι ότι μετά το 1890 ο Μπραμς καταπονημένος από προβλήματα υγείας και οικογενειακά ζητήματα έχει χάσει τους περισσότερους φίλους και υποστηρικτές του. Ταυτόχρονα όμως αναθερμαίνεται η σχέση του με την Κλάρα Σούμαν, από την παρουσία της οποίας στη ζωή του είναι πιθανόν να είναι εμπνευσμένα τα τρία αυτά intermezzo. Πιθανότατα η Κλάρα να είναι και η πρώτη που τα ερμηνεύει δημόσια. Αυτή η σχέση τρυφερότητας που μάλλον δεν έγινε ποτέ ερωτική έπαιζε σημαντικό ρόλο στη ζωή του Μπραμς και είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι δεν δημοσίευε κανένα έργο τοτυ αν δεν έπαιρνε πρώτα την έγκρισή της.
Από τις τρεις αυτές σύντομες συνθέσεις η πρώτη αρ. 117 θεωρείται η πιο ενδιαφέρουσα. Ο Μπραμς μας άφησε ένα έργο μεγάλης εμβέλειας, με συμφωνίες, σερενάτες, σονάτες και κονσέρτα…
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ρίχτερ και Ροστροπόβιτς: Όταν ο πιανίστας πήρε το τσέλο κι ο τσελίστας το πιάνο
Δευτέρα, 11/08/2025 10:59
Ανταλλαγή οργάνων μεταξύ των κορυφαίων

Ο Σβιατοσλάβ Ρίχτερ και ο Μστισλάβ Ροστροπόβιτς υπήρξαν τα βαριά χαρτιά στο μουσικό όργανο που υπηρέτησαν όσο κανείς άλλος στον εικοστό αιώνα. Κορυφαίος πιανίστας ο ένας απαράμιλλος τσελίστας ο άλλος συναντήθηκαν ουκ ολίγες φορές στην καριέρα τους αποδίδοντας με την αψεγάδιαστη τεχνική τους τα μεγάλα έργα της κλασικής μουσικής.
Ένα ανέκδοτο χαρακτηριστικό όχι μόνο της τέχνης αλλά και της ιδιορρυθμίας του είναι η ευχάριστη νότα ανταλλαγής οργάνων σε μια συναυλία στη Μόσχα. Αποδεκτός τσελίστας ο Ρίχτερ, επαρκής πιανίστας ο Ροστροπόβιτς αποφάσισαν να ανταλλάξουν όργανο, ενθουσιάζοντας το κοινό που έβλεπε για πρώτη φορά τον αγαπημένο του πιανίστα να κεντά στο τσέλο και τον Ροστροπόβιτς να ακολουθεί κατά πόδας στο πιάνο!
Πηγή : fosonline.gr