ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σημειώσεις στο περιθώριο μιας Συνόδου

«

ΝΑΤΟ τέλος αν συνεχίσει έτσι», «Στο Νταβός κρίνεται το μέλλον του ΝΑΤΟ», «Μακρόν από το Νταβός: Οδεύουμε προς έναν κόσμο χωρίς κανόνες», «Ξαφνική αποχώρηση Λαγκάρντ από την ομιλία Λούτνικ μετά την κριτική του στην Ευρώπη», «Φρ. Μερτς: Η διεθνής τάξη των τελευταίων τριών δεκαετιών (…) έχει κλονιστεί στα θεμέλιά της». Δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας, αλλά μερικοί από τους τίτλους των αστικών Μέσων που περιγράφουν την «καθημερινότητα» των ανταγωνισμών ανάμεσα σε «συμμάχους και φίλους».

Ολα αυτά που μέχρι μόλις χτες έμοιαζαν με ακλόνητα «βουνά» – οι ιμπεριαλιστικές συμμαχίες, οι «θεσμοί» τους, οι διεθνείς «ενώσεις» τους, το ίδιο το ΝΑΤΟ – αποδεικνύεται πως στέκονται πάνω σε ένα ηφαίστειο. Αυτές οι ίδιες δυνάμεις που πριν από δεκαετίες έδωσαν «σχήμα και μορφή» σε όσα μέχρι χτες παρουσιάζονταν ως αιώνα και αμετάβλητα, σήμερα αποδομούν αυτά τα «αιώνια» και «αμετάβλητα»: «Ο εντεινόμενος ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων αναδιαμορφώνει την παγκόσμια επιρροή και την περιφερειακή σταθερότητα, ενώ οι κοινωνίες πολώνονται ολοένα και περισσότερο σε πολλές χώρες», λένε στα κείμενά τους. Η «βελόνα» στον σεισμογράφο έχει αρχίσει να κουνιέται προ πολλού, ανοίγοντας ρωγμές και ρήγματα στα «θεμέλια» του σάπιου κόσμου τους.

Δεν είναι φυσικές δυνάμεις, αλλά οι σιδερένιοι νόμοι του καπιταλισμού: Είναι το κυνήγι του μέγιστου κέρδους, το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα που, όπως λένε τώρα φόρα παρτίδα, «αν δεν είσαι στο τραπέζι είσαι στο μενού», όπου ο θάνατος του ενός είναι η ζωή και το «μεγαλείο» του άλλου. Είναι η ανισόμετρη καπιταλιστική ανάπτυξη βασισμένη στην αναρχία της παραγωγής, η εξαγωγή κεφαλαίου που «τρυπώνει» σε κάθε γωνιά της Γης, δυναμώνει τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής που, όπως στον μύθο, στρέφονται κατά του «μάγου που τις απελευθέρωσε». Είναι η υπερσυσσώρευση του κεφαλαίου που δεν «βολεύεται» με ένα «τυπικό» κέρδος, αλλά αναζητά (και δεν «βρίσκει») το μέγιστο, που για να «αναπνεύσει» χρειάζεται καταστροφή και όλεθρο, μια νέα καπιταλιστική κρίση, νέους πολέμους, «για την αποκατάσταση από καιρό σε καιρό της παραβιασμένης ισορροπίας». Είναι αυτό το καπιταλιστικό σύστημα στο τελευταίο του στάδιο, τον ιμπεριαλισμό, εκεί όπου το κάθε καπιταλιστικό κράτος «αρπάζει ανάλογα» με την οικονομική – πολιτική και στρατιωτική δύναμή του.

***

Αυτές είναι οι δυνάμεις που μεταβάλλονται διαρκώς, δημιουργώντας «αμφισβητούμενους κανόνες, μεταβαλλόμενες συμμαχίες και διάβρωση της εμπιστοσύνης», φέρνοντας τα πάνω κάτω: Κάπως έτσι οι συμμαχίες της αστικής τάξης των ΗΠΑ, από τον ΠΟΕ και την Παγκόσμια Τράπεζα έως την «κορωνίδα» τους, το ΝΑΤΟ (αυτές οι συμμαχίες που διαμόρφωσε πριν από 70 χρόνια ως αδιαμφισβήτητη ηγέτιδα ιμπεριαλιστική δύναμη και με το βλέμμα στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο) γίνονται μέχρι και «βαρίδι» σήμερα, στην εποχή της μάχης της με την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Κι αυτά που μέχρι χτες ήταν «ατού» και «σύμβολο ισχύος» της οικονομίας τους – οι εμπορικές σχέσεις τους, τα χρεόγραφά τους σε όλο τον κόσμο, η πρωτοκαθεδρία του δολαρίου – τώρα αποτελούν «μοχλό πίεσης» που έχουν στα χέρια τους οι Ευρωπαίοι, οι Κινέζοι και οι υπόλοιποι ανταγωνιστές τους…

Οπως προϊόν των κοινών συμφερόντων τους και του χτεσινού συσχετισμού δύναμης (και όχι «γεωστρατηγική αφέλεια» όπως λένε σήμερα) ήταν όλα αυτά που μέχρι χτες ήταν «ατού» για τους Ευρωπαίους καπιταλιστές: Η φτηνή Ενέργεια από τη Ρωσία, η φτηνή εργασία από την Κίνα, η «αμυντική προστασία» από τις ΗΠΑ, η «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση» και η κοινή αγορά όπως διαμορφώθηκε μέσα από την ΕΕ.

Σήμερα που τα συμφέροντα και ο συσχετισμός δύναμης είναι αλλιώτικος, αποτελούν βαρίδια που τη βάζουν στη θέση του «μεγάλου χαμένου» των ανταγωνισμών, που πολλαπλασιάζουν τις τριβές και τους ανταγωνισμούς στο εσωτερικό της, κάνουν την «τραμπάλα» ανάμεσα στα κοινά και τα αντιμαχόμενα συμφέροντα των αστικών τάξεων που συγκροτούν την ιμπεριαλιστική ένωση να παλατζάρει όλο και πιο γρήγορα: 20 χρόνια από τη δημιουργία της ΟΝΕ, ο πρόεδρος του Eurogroup βάζει ως στόχο… αυτό να μη διαλυθεί, η μεγάλη εμπορική συμφωνία της ΕΕ με τη Mercosur καταψηφίζεται από τη δεύτερη μεγαλύτερη δύναμή της και από την πλειοψηφία του Ευρωκοινοβουλίου, η περιβόητη «ατμομηχανή» της ΕΕ, ο «γαλλογερμανικός άξονας», λίγο – πολύ διαφωνεί σε όλα τα βασικά ζητήματα από τη μοιρασιά των εξοπλισμών έως τη «χρήση» των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και τη στάση απέναντι στις ΗΠΑ.

***

Θα ήταν κωμικό, αν δεν έκρυβε την όξυνση των ανταγωνισμών και την προσπάθεια των καπιταλιστών να στρατεύσουν τους λαούς στους βρώμικους σχεδιασμούς τους: Τα ευρωενωσιακά επιτελεία από τη θέση του «μεγάλου χαμένου» διαπιστώνουν με «φρίκη» ότι «κινούμαστε σε έναν κόσμο στον οποίο οι μεγάλες δυνάμεις διακατέχονται από μία ξεκάθαρη δίψα να τον μοιράσουν μεταξύ τους», λένε ότι «ο κόσμος κινδυνεύει να μετατραπεί σε άντρο ληστών» και καλούν τη διεθνή κοινότητα να μην επιτρέψει η παγκόσμια τάξη να διαλυθεί σε ένα σύστημα στο οποίο «οι ασυνείδητοι παίρνουν ό,τι θέλουν». Κι αυτά τα λένε οι Πρόεδροι… της Γερμανίας και της Γαλλίας! «Ο κλέφτης φωνάζει: μ’ έκλεψαν! Ο φονιάς παραπονιέται: θέλουν να με σκοτώσουν», που έλεγε κι ο Μπρεχτ…

Προσπαθούν να κρύψουν ότι κανένα «δίκαιο» δεν υπάρχει «γενικά κι αφηρημένα», καμία «μοιρασιά» στο πλαίσιο του καπιταλισμού δεν γίνεται «ακριβοδίκαια», καμία διεθνής ένωση δεν είναι προϊόν κάποιας υποτίθεται «υπερταξικής» δικαιοσύνης που δήθεν «συμβιβάζει όλα τα συμφέροντα», και το λεγόμενο «διεθνές δίκαιο» δεν ήταν, δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ στο πλαίσιο του καπιταλισμού τίποτα παραπάνω από τη νομική αποτύπωση αυτών των συσχετισμών και του δίκαιου του ισχυρότερου.

«Και είναι αδύνατο μέσα στον καπιταλισμό να υπάρξει διαφορετική οργάνωση. Να παραιτηθούν από τις αποικίες, από τις “σφαίρες επιρροής”, από την εξαγωγή κεφαλαίων; Το να σκέπτεται κανείς έτσι, σημαίνει ότι κατεβαίνει στο επίπεδο ενός παπά, που κάθε Κυριακή κηρύσσει στους πλουσίους το μεγαλείο του χριστιανισμού και τους συμβουλεύει να δωρίζουν στους φτωχούς… αν όχι μερικά δισεκατομμύρια, τουλάχιστο μερικές εκατοντάδες ρούβλια τον χρόνο.

Στον καπιταλισμό όμως δεν μπορεί να υπάρξει άλλη βάση, άλλη αρχή μοιρασιάς εκτός από τη δύναμη. (…) Ο καπιταλισμός σημαίνει ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και αναρχία στην παραγωγή. Το να κηρύσσει κανείς μια “δίκαιη” μοιρασιά του εισοδήματος σε μια τέτοια βάση είναι προυντονισμός, στενοκεφαλιά μικροαστού και φιλισταίου. Το μοίρασμα δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά παρά “σύμφωνα με τη δύναμη”. Η δύναμη όμως αλλάζει με την πορεία της οικονομικής εξέλιξης. (…) Για να ελεγχθεί η πραγματική δύναμη ενός καπιταλιστικού κράτους, δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει άλλο μέσο εκτός από τον πόλεμο. Ο πόλεμος δεν αντιφάσκει στις βάσεις της ατομικής ιδιοκτησίας, αλλά είναι η άμεση και αναπόφευκτη ανάπτυξη αυτών των βάσεων».

«Οποία ειρωνεία»… Ολα αυτά τα έγραφε ο Λένιν έναν αιώνα πριν, απαντώντας σε σοσιαλδημοκράτες και οπορτουνιστές που «ξόρκιζαν» τον επερχόμενο τότε Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο καλώντας στη δημιουργία των «Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης» με τους ανάλογους «συμβιβασμούς» συμφερόντων. Εναν δηλαδή αιώνα μετά, οι σημερινοί πολιτικοί απόγονοί τους «μυξοκλαίνε» πάνω στη «χαμένη τιμή» της ΕΕ, του ΟΗΕ, του «διεθνούς δικαίου», ζητάνε «πολυμερείς συμφωνίες» και «νέα αρχιτεκτονική» στην καταλήστευση του κόσμου, καλούν την ΕΕ να οπλιστεί ως τα δόντια για να επιβάλλει… το δίκαιο.

***

Δεν είναι και οι μόνοι που… προσεύχονται: «Η Ελλάδα είναι μία χώρα μέλος της ΕΕ, με στρατηγική σχέση όμως με τις ΗΠΑ. Οπότε έχουμε κάθε λόγο πάντα να επιδιώκουμε οι όποιες αναταράξεις – και μην κοροϊδευόμαστε, ήταν αρκετές – να είναι πρόσκαιρες και να προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις οι οποίες θα είναι προς το συμφέρον όλων», είπε ο πρωθυπουργός στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σπεύδοντας να χαρακτηρίσει την «προστασία της Αρκτικής» «κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, για την ασφάλεια της Ευρώπης, για την ασφάλεια των ΗΠΑ» και ζητώντας «να βρούμε έναν τρόπο να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αποτρέψουμε τυχόν επιρροή της Κίνας ή της Ρωσίας» σε μια τέτοια περιοχή.

Αλήθεια, όμως, τι σημαίνει αυτό; «Κρίσιμη» για την ασφάλειά τους και για την αποτροπή της Κίνας και της Ρωσίας οι Ευρωατλαντικοί θεωρούν και την περιοχή της Ανατ. Μεσόγειου και του Αιγαίου. Επομένως, αν για να τη «διασφαλίσουν» απαιτήσουν μια «διευθέτηση» με την Τουρκία, υποθέτουμε ότι η κυβέρνηση δεν θα έχει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα. Υπάρχει άλλωστε και «προηγούμενο»: Εδώ και χρόνια έχει βαφτίσει την επικράτεια της χώρας σε στεριά και θάλασσα «ΝΑΤΟικό έδαφος», καλλιεργώντας και αυταπάτες πως αυτό σημαίνει «θωράκιση» δήθεν των κυριαρχικών δικαιωμάτων. Να τι «θωράκιση» προσφέρουν οι συμμαχίες της αστικής τάξης και τι επικίνδυνους δρόμους ανοίγουν…

Παρεμπιπτόντως, ακόμα περιμένουμε να ακούσουμε τι λέει η κυβέρνηση για τις δηλώσεις Τραμπ και από το Νταβός ότι θέλει να αρπάξει τη Γροιλανδία γιατί τις «μισθώσεις» δεν τις υπερασπίζεσαι, δηλαδή δεν αρκεί στις ΗΠΑ να έχουν συμφωνίες για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων, όπως ήδη συμβαίνει. Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές «μισθώσεις», δηλαδή συμφωνίες παραχώρησης εδάφους και υποδομών της χώρας για να διαμορφώνονται ως «πολεμικά ορμητήρια» των ΗΠΑ. Ολοι αυτοί που έλεγαν ότι οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ για τις βάσεις αποτελούν «ασπίδα προστασίας», ότι δεν θα τολμούσε κανείς να «επιτεθεί» στη χώρα, τώρα αλήθεια τι λένε; Θα υπερασπιστούν να γίνει η χώρα «ιδιοκτησία» των ΗΠΑ; `Η μήπως απλά προτιμάνε το… «μοντέλο Κύπρου» που διαφημίζουν τώρα για τη Γροιλανδία οι Ευρωατλαντικοί;

***

Απ’ όπου κι αν το πιάσει κανείς, οι εξελίξεις δείχνουν ότι ο λαός δεν πρέπει να έχει καμία εμπιστοσύνη στην αστική τάξη και στις συμμαχίες της, στις κυβερνήσεις τους, στα κόμματα του κεφαλαίου: Τα παζάρια πάνω και κάτω από το τραπέζι, ο κυνισμός του κεφαλαίου το αποτυπώνουν σήμερα πιο καθαρά. Δείχνουν ότι οι ιμπεριαλιστές, το σύστημά τους κάθε άλλο παρά «ανίκητοι» είναι, πως οι ανταγωνισμοί και τα όσα τους συνοδεύουν δεν σταματάνε να ανοίγουν «ρωγμές» και «ρήγματα». Την ίδια ώρα όμως επιβεβαιώνεται και πως οι αναδιατάξεις, το ξαναχτίσιμο, ακόμα και η διάλυση των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών, η αποχώρηση καπιταλιστικών κρατών από συμμαχίες και το φτιάξιμο άλλων ως αποτέλεσμα των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, τίποτα το «προοδευτικό» δεν έχουν από μόνα τους: Αντίθετα εκφράζουν το πέρασμα του καπιταλισμού σε ακόμα πιο «αντιδραστική» φάση, το «ακόνισμα των μαχαιριών», την προετοιμασία ακόμα και για γενικευμένο μακελειό που θέλουν να στείλουν τους λαούς για τα κέρδη τους.

Δεν λύνουν αλλά θέτουν πιο επιτακτικά το πραγματικό δίλημμα για τους λαούς: Κάτω από τη σημαία των εκμεταλλευτών τους, θυσίες και φρίκη χωρίς τέλος για τα κέρδη και για τις συμμαχίες των καπιταλιστών; `Η θυσίες στον μόνο δρόμο που μπορεί να σπάσει τον φαύλο κύκλο, τη μαζική, οργανωμένη δράση με γραμμή σύγκρουσης με το κεφάλαιο και τις ενώσεις του, με τις δικές του συμμαχίες;

Η απάντηση για τον λαό βρίσκεται στη συμπόρευση με το ΚΚΕ, στον δρόμο της σύγκρουσης με το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα της εκμετάλλευσης και των πολέμων, για την οικοδόμηση της νέας κοινωνίας, του σοσιαλισμού – κομμουνισμού, που θα βάλει τελεία στους πολέμους των ιμπεριαλιστών, ξεριζώνοντας την αιτία τους, το καπιταλιστικό κέρδος.

Πηγή : Ριζοσπάστης 24 – 25 / 1 – 2026

 

 Κυριακή 25 Γενάρη 2026

 

ΗΠΑ – ΕΕ

«Ρήξη» χωρίς επιστροφή μεταξύ μετά τις στρατιωτικές απειλές σε ΝΑΤΟικούς «συμμάχους»

• Στρατιωτική και επενδυτική πρόσβαση χωρίς περιορισμούς στη Γροιλανδία απαιτεί η Ουάσιγκτον
• Η ΕΕ, εν μέσω δικών της αντιθέσεων, προωθεί ξεχωριστό σχέδιο για Γροιλανδία – Αρκτική και «στρατηγική αυτονομία»

Φωτογραφία με τεχνητή νοημοσύνη που δημοσίευσε ο Τραμπ, με χάρτη – αντί της Ουκρανίας – όπου Καναδάς, Γροιλανδία, Βενεζουέλα απεικονίζονται να ανήκουν στις ΗΠΑ

Η εικόνα από το φετινό Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός και γύρω από αυτό, με τους ηγέτες των κρατών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ να έχουν βγάλει «μαχαίρια», «μεζούρες» και «χάρτες» για να μοιράσουν «σφαίρες επιρροής» και να αλλάξουν σύνορα από την Αρκτική και την Ανατολική Ευρώπη μέχρι τη Μέση Ανατολή, δεν αφήνει κανένα περιθώριο εφησυχασμού για τον ελληνικό λαό και τους άλλους λαούς της Ευρώπης.

Δείχνει ξεκάθαρα ποια είναι τα «θεμέλια» ιμπεριαλιστικών λυκοσυμμαχιών, όπως το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, «βασικών συμμάχων» και του ελληνικού κεφαλαίου: Λυσσαλέος ανταγωνισμός μέχρι τέλους για αγορές, πρώτες ύλες, εμπορικούς και ενεργειακούς διαδρόμους, γεωπολιτικά «πατήματα».

Σε αυτόν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό μεταξύ ιμπεριαλιστών δεν χωράνε «συμμαχίες», όπως φάνηκε με τον πλέον κυνικό τρόπο από τις στρατιωτικές απειλές των ΗΠΑ προς άλλα ΝΑΤΟικά κράτη για «απόκτηση» της Γροιλανδίας και του Καναδά, από τις επιθέσεις κατά της Βρετανίας για τα νησιά Τσάγκος κ.ά. Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές εξελίξεις, ο στρατός του Καναδά επεξεργάστηκε σενάριο στρατιωτικής εισβολής στη χώρα από τις ΗΠΑ…

Ανεξάρτητα αν τελικά η «απόκτηση» της Γροιλανδίας θα γίνει με στρατιωτικά ή «διπλωματικά» μέσα, η ουσία δεν αλλάζει και το ενδοϊμπεριαλιστικό ρήγμα μεταξύ ΗΠΑ – Ευρώπης είναι εδώ και θα βαθαίνει, όπως τόνισαν και οι 27 ηγέτες της ΕΕ στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης.

Σε αντίθεση με διάφορες αποπροσανατολιστικές αναλύσεις ορισμένων αστικών επιτελείων που αποδίδουν αυτήν την εξέλιξη αποκλειστικά στον σημερινό Αμερικανό Πρόεδρο, η εμβάθυνση αυτού του ρήγματος μεταξύ «συμμάχων» είναι μια αντικειμενική εξέλιξη στη νέα φάση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, όπου ξεχωρίζει η αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας για τη διεθνή πρωτοκαθεδρία.

Είναι χαρακτηριστικές οι διαπιστώσεις του Βέλγου πρωθυπουργού, Μπ. Ντε Βέβερ: «Είχαμε συνηθίσει σε πολύ καλούς Προέδρους όπως ο Ομπάμα, και δεν παρατηρήσαμε ότι η αλλαγή στην Αμερική δεν περιορίζεται σε μία μόνο προεδρία. Είναι μια δομική μετατόπιση. Το πρόσωπο της Αμερικής έχει στραφεί προς τον Ειρηνικό. Η πλάτη τους είναι στραμμένη προς τον Ατλαντικό, και αυτό δεν θα αλλάξει μετά τον Τραμπ».

Αποικιακή συμφωνία με πρότυπο τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο

Μπορεί ο Ντ. Τραμπ να ισχυρίστηκε στο Νταβός πως δεν θα χρησιμοποιήσει «βία» για να αρπάξουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία από τη Δανία, ωστόσο σε κάθε του φράση τόνισε την αμερικανική στρατιωτική υπεροχή και τι …θα ήταν το ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ.

Αφού διαφήμισε τη «συμβολή» του στην κατακόρυφη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών του ΝΑΤΟ στο 5% του ΑΕΠ των κρατών – μελών και τις διαχρονικά υψηλές στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ, είπε: «Εχουμε πληρώσει τόσα χρόνια για το ΝΑΤΟ και τώρα ήρθε η ώρα να πάρουμε κάτι», τη Γροιλανδία. Το μόνο που ζητά, είπε, «είναι ένα κομμάτι πάγου, κρύο και σε κακή τοποθεσία, που μπορεί να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο» για την «ασφάλεια».

Οπως χαρακτηριστικά «υπενθύμισε» ο «σύμμαχος» Τραμπ: «Χωρίς εμάς πολλές χώρες δεν υπάρχουν καν. Και χωρίς τον στρατό μας, που είναι ο ισχυρότερος, θα αντιμετωπίζατε απειλές που δεν φαντάζεστε»…

Λίγες ώρες μετά, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ και ο γγ του ΝΑΤΟ Μ. Ρούτε ανακοίνωσαν «πλαίσιο συμφωνίας» για τη Γροιλανδία, παρακάμπτοντας απροκάλυπτα τη Δανία, στην οποία ανήκει το αυτοδιοικούμενο νησί της Αρκτικής.

Δεν έχουν γίνει γνωστές οι λεπτομέρειες όσων συμφωνήθηκαν, ωστόσο ο Τραμπ έκανε λόγο για «ουσιαστικά πλήρη πρόσβαση. Δεν υπάρχει τέλος, δεν υπάρχει χρονικό όριο». Πρόσθεσε ότι θα ανακοινώσει «σε δύο εβδομάδες» αν οι Δανοί έχουν συμφωνήσει.

Σύμφωνα με πηγές του «Bloomberg», οι ΗΠΑ θέλουν να αναθεωρήσουν την «αμυντική» συμφωνία του 1951 και του 2004 με τη Δανία – η οποία ήδη θέτει ελάχιστα όρια στις ΗΠΑ – για να αρθούν όλοι οι περιορισμοί στη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία. Δηλαδή θα μπορούσαν να φύγουν διατυπώσεις όπως ότι οι ΗΠΑ «συμβουλεύονται και ενημερώνουν» τη Δανία και τη Γροιλανδία πριν από «οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία».

Η συμφωνία – πλαίσιο θα συνεπαγόταν τη στάθμευση αμερικανικών πυραύλων στο πλαίσιο και του «Χρυσού Θόλου», δικαιώματα εξόρυξης με στόχο την απομάκρυνση των κινεζικών συμφερόντων και ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ στην Αρκτική.

Οι ΗΠΑ θα ελέγχουν μέρη της Γροιλανδίας, χαρακτηρίζοντάς τα κυρίαρχες στρατιωτικές βάσεις, αναφέρει η «Telegraph». Η «αποικιακού τύπου» συμφωνία μιμείται το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο, προβλέποντας ότι οι αμερικανικές βάσεις στο νησί της Αρκτικής θα θεωρούνται αμερικανικό έδαφος.

Σε …«αντάλλαγμα» η Ουάσιγκτον θα «τηρήσει την υπόσχεσή της» να μην επιβάλει δασμούς στις ευρωπαϊκές χώρες!

ΕΕ: «Δεν υπάρχει επιστροφή»

Στα λόγια το μήνυμα που εξέπεμψε η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ είναι «η σταθεροποίηση των σχέσεων με τις ΗΠΑ» και η προσπάθεια επικύρωσης της μεταξύ τους εμπορικής συμφωνίας.

Στην πράξη οι συζητήσεις και οι ανακοινώσεις περιστρέφονται γύρω από την αναπόφευκτη ρήξη με τις ΗΠΑ, λόγω των όλο και πιο αντικρουόμενων συμφερόντων.

Μάλιστα, η έκτακτη Σύνοδος, που συγκλήθηκε σε απάντηση στις απειλές του Αμερικανού Προέδρου να «αποκτήσει» τη Γροιλανδία και να επιβάλει δασμούς σε 8 ευρωπαϊκά κράτη, δεν ακυρώθηκε μετά την οπισθοχώρηση του Τραμπ στους δασμούς ή στη «στρατιωτική βία».

Οι αντιθέσεις στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο έχουν εκφραστεί και σε σχέση με τη σύγκρουση στην Ουκρανία, όπως και με την ένταση του «εμπορικού πολέμου». Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές της ΕΕ, η σύνοδος σηματοδότησε μια «σιωπηρή συνειδητοποίηση» ότι οι ΗΠΑ «διέβησαν τον Ρουβίκωνα», διατυπώνοντας στρατιωτικές απειλές κατά μελών του ΝΑΤΟ και τα επόμενα βήματα θα σηματοδοτούν μια αναζήτηση «αυτονομίας» της ΕΕ από τις ΗΠΑ σε στρατηγικούς τομείς, όπως Αμυνα, εμπόριο, νέες τεχνολογίες, πρώτες ύλες και Ενέργεια.

«Δεν υπάρχει επιστροφή στην παγκόσμια τάξη που η Ευρώπη οικοδόμησε με τις ΗΠΑ», ξεκαθάρισε μιλώντας στο Ευρωκοινοβούλιο στο Στρασβούργο την Τετάρτη η πρόεδρος της Κομισιόν Ουρσ. φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στις βαθιές αντιθέσεις που εκφράζονται μέσα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο, αλλά και στην ανάδυση νέων ιμπεριαλιστικών στρατοπέδων στον κόσμο.

«Η μετατόπιση δεν είναι μόνο συγκλονιστική, είναι και μόνιμη», είπε, «ανακαλύπτοντας» ξαφνικά ότι «ζούμε σε έναν κόσμο που ορίζεται από την ωμή δύναμη» και δηλώνοντας ότι η ΕΕ είναι μέρος αυτού του κόσμου.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Βέλγος πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ «δεν θα παραμείνει φυτοφάγος».

Χαρακτηριστική για το «κλίμα» στην ΕΕ είναι και η ομιλία του Γερμανού καγκελάριου Φρ. Μερτς στο Νταβός, όπου κάλεσε «τους Ευρωπαίους και τους εταίρους που συμμερίζονται τις ίδιες ιδέες» να προχωρήσουν προς τα εμπρός.

Και απευθυνόμενος ειδικά στους «Ευρωπαίους φίλους», ζήτησε «μαζικές επενδύσεις στις αμυντικές ικανότητες και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών μας». Παράλληλα, τόνισε τον ηγετικό ρόλο που διεκδικεί η Γερμανία στην «παγκόσμια τάξη», αναδεικνύοντας άλλωστε τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και μέσα στην Ευρώπη και την ΕΕ.

Από την πλευρά της η Ισπανία κάλεσε την ΕΕ να προχωρήσει στη δημιουργία ενός κοινού «ευρωπαϊκού στρατού». Ο Ισπανός ΥΠΕΞ, Χ. Μ. Αλμπαρες, τόνισε την ανάγκη μιας κρίσιμης μάζας στρατιωτών στο επίπεδο του ευρωπαϊκού συνασπισμού «προθύμων κρατών»: «Μια κοινή προσπάθεια θα ήταν πιο αποτελεσματική απ’ ό,τι 27 ξεχωριστοί εθνικοί στρατοί», είπε, ισχυριζόμενος ότι στόχος του «ευρωπαϊκού στρατού» δεν θα είναι να αντικαταστήσει το ΝΑΤΟ.

Ομως «πρέπει να καταδείξουμε ότι η Ευρώπη δεν είναι ένας τόπος που θα επιτρέψει να εξαναγκαστεί στρατιωτικά ή οικονομικά», υπογράμμισε.

Διευρύνεται το οικονομικό χάσμα της ΕΕ με τις ΗΠΑ και την Κίνα

Τα πιο επιθετικά οικονομικά και στρατιωτικά βήματα της ΕΕ πηγάζουν και από τη διαπίστωση πως διακυβεύονται η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών μονοπωλιακών ομίλων και η κυριαρχία της ΕΕ, καθώς νέοι ανταγωνιστές αυξάνουν την παγκόσμια επιρροή τους και το χάσμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ – Κίνας έχει διευρυνθεί.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντ. Κόστα αναφέρθηκε μετά τη Σύνοδο Κορυφής στη «φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα» που επικεντρώνεται στην «άμυνα», στον ανταγωνισμό και τη στρατηγικά πιο αυτόνομη Ευρώπη, που θα συζητηθεί στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής στις 12 Φλεβάρη, η οποία θα είναι αφιερωμένη στην ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς στο νέο γεωοικονομικό πλαίσιο.

Η φον ντερ Λάιεν μίλησε για την «ανάγκη προσέλκυσης επενδύσεων και ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς της ΕΕ» και ξεδίπλωσε τα σχέδια της ιμπεριαλιστικής Ενωσης για τα μονοπώλια, που βασίζονται σε μεγαλύτερο «ξεζούμισμα» των εργαζομένων.

Μια πρόταση είναι η δημιουργία «μιας νέας, πραγματικά ευρωπαϊκής εταιρικής δομής» – που ονομάζεται «EU Inc» – με «ένα ενιαίο και απλό σύνολο κανόνων που θα ισχύουν απρόσκοπτα σε όλη την Ενωση.

Χρειαζόμαστε ένα σύστημα όπου οι εταιρείες μπορούν να δραστηριοποιούνται και να αντλούν χρηματοδότηση απρόσκοπτα σε όλη την Ευρώπη – εξίσου εύκολα με τις ενιαίες αγορές όπως οι ΗΠΑ ή η Κίνα».

Επιπλέον, η ΕΕ προωθεί συνομιλίες με άλλες αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας: «Από τη Λατινική Αμερική μέχρι τον Ινδο-Ειρηνικό και πολύ πιο πέρα, η Ευρώπη θα επιλέγει πάντα τον κόσμο. Και ο κόσμος είναι έτοιμος να επιλέξει την Ευρώπη».

Οι έντονες καπιταλιστικές αντιθέσεις, ωστόσο, που εκφράστηκαν στο εσωτερικό της ΕΕ και στην περίπτωση της συμφωνίας με τη Mercosur, επιβεβαιώνουν ότι κάθε άλλο παρά απρόσκοπτες είναι αυτές οι στοχεύσεις…

Επενδυτική «απόβαση» στη Γροιλανδία και ευρωπαϊκό παγοθραυστικό

Αλλά και για τη Γροιλανδία και την Αρκτική μένει ακόμα να φανεί πού θα καταλήξει ο ανταγωνισμός ΗΠΑ – Ευρώπης και Καναδά, με την πρόεδρο της Κομισιόν να επισημαίνει μετά τη Σύνοδο της Πέμπτης πως «φυσικά, η Αρκτική και η ασφάλεια της Αρκτικής είναι επίσης υψίστης σημασίας για την ΕΕ».

Για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034, η Κομισιόν έχει ήδη προτείνει να διπλασιαστεί η οικονομική υποστήριξη προς τη Γροιλανδία, ενώ το επόμενο διάστημα θα κατατεθεί πρόταση για ουσιαστικό πακέτο επενδύσεων.

Επιπλέον η Κομισιόν προτείνει αύξηση των στρατιωτικών δαπανών για εξοπλισμούς κατάλληλους για την Αρκτική, όπως για παράδειγμα ένα ευρωπαϊκό παγοθραυστικό, καίριας σημασίας για το άνοιγμα και τη χρήση των νέων εμπορικών δρόμων που αναδύονται με το λιώσιμο των πάγων.

Την ίδια στιγμή η ΕΕ σκοπεύει να ενισχύσει τις συμφωνίες «ασφάλειας και άμυνας» με «εταίρους» στην περιοχή, «όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ισλανδία και άλλοι. Αυτό έχει γίνει γεωπολιτική ανάγκη για τη Γροιλανδία», υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν.

Ε. Μ.

    

«ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΙΡΗΝΗΣ»

Νέος ιμπεριαλιστικός οργανισμός με τη σφραγίδα των ΗΠΑ

Στον «αφρό» και σε αυτό το πεδίο οι αντιθέσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ

2026 The Associated Press. All

Από τη φιέστα που έστησε η αμερικανική κυβέρνηση για την υπογραφή της ιδρυτικής «Χάρτας» του νέου ιμπεριαλιστικού οργανισμού

Η φιέστα για την υπογραφή της Καταστατικής Χάρτας του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη στο Νταβός, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, σηματοδότησε την εκκίνηση για αυτόν τον νέο διεθνή ιμπεριαλιστικό οργανισμό που στήνουν οι ΗΠΑ, επιχειρώντας να ανακατέψουν προς όφελός τους την «τράπουλα» των διεθνών ανταγωνισμών που οξύνονται.

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να προσδώσει στο «Συμβούλιο Ειρήνης» έναν πολύ ευρύτερο γεωπολιτικό χαρακτήρα, για την «επίλυση παγκόσμιων κρίσεων» – θέτοντας και θέμα «υποκατάστασης» του ΟΗΕ – έναντι της αρχικής «αποστολής» του που ήταν η «επόμενη μέρα» της κατοχής στη Γάζα.

Στην τελετή για την υπογραφή της Χάρτας, δίπλα στον Αμερικανό Πρόεδρο Ντ. Τραμπ στάθηκαν ηγέτες και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι άλλων 18 κρατών – από τις περίπου 50 με 60 χώρες που προσκλήθηκαν από την Ουάσιγκτον – ωστόσο ήταν εμφανής η απουσία των ισχυρότερων «δυτικών» συμμάχων των ΗΠΑ, σε άλλη μία σαφή ένδειξη των εντεινόμενων αντιθέσεων μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα.

Χαρακτηριστικά, από την ΕΕ μέχρι στιγμής στο «Συμβούλιο Ειρήνης» συμμετέχουν μόνο η Βουλγαρία και η Ουγγαρία, ενώ μαζί τους τη «Χάρτα» συνυπέγραψαν Τουρκία, Μπαχρέιν, Μαρόκο, Αργεντινή, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Ινδονησία, Ιορδανία, Πακιστάν, Παραγουάη, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ουζμπεκιστάν, Μογγολία και το προτεκτοράτο του Κοσόβου.

Την άρνησή τους να συμμετέχουν στον νέο οργανισμό εξέφρασαν η Γαλλία, η Σουηδία, η Νορβηγία και η Ισπανία, ενώ και η Βρετανία διατύπωσε «ανησυχίες» για την πρόσκληση που απηύθυναν οι ΗΠΑ στη Ρωσία.

Η επικεφαλής της ευρωενωσιακής διπλωματίας Κάγια Κάλας δήλωσε ότι «θέλουμε να εργαστούμε για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, και θέλουμε αυτό το ειρηνευτικό συμβούλιο να περιοριστεί στο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπως προβλεπόταν».

«Εάν το περιορίσουμε στη Γάζα, όπως έπρεπε να γίνει, μπορούμε να συνεργαστούμε με αυτό», πρόσθεσε.

Ο δε Ντ. Τραμπ ανακοίνωσε ότι αποσύρει την πρόσκληση που είχε απευθύνει στην ηγεσία του επίσης ΝΑΤΟικού «συμμάχου» Καναδά για να ενταχθεί στο «Συμβούλιο Ειρήνης», με φόντο τις δηλώσεις του Καναδού πρωθυπουργού Μ. Κάρνεϊ, ο οποίος απέρριψε τον ισχυρισμό του Αμερικανού Προέδρου ότι ο Καναδάς «υπάρχει χάρη στις ΗΠΑ».

Πιο «διαλλακτική» ήταν η στάση της Ρωσίας, ενώ σχετικά «χλιαρή» ήταν η στάση της Κίνας, που πάντως κρατά αποστάσεις.

Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλ. Πούτιν δήλωσε ότι θα μελετήσει την πρόσκληση των ΗΠΑ προτού απαντήσει, ενώ σε συνάντησή του με τον Παλαιστίνιο Πρόεδρο Μ. Αμπάς στη Μόσχα, δήλωσε ότι η Ρωσία είναι «έτοιμη» να διαθέσει 1 δισ. δολάρια από τα ρωσικά δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία στις ΗΠΑ για το «Συμβούλιο Ειρήνης», προκειμένου «να υποστηρίξει τον παλαιστινιακό λαό».

Σύμφωνα μάλιστα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, ο Πούτιν τόνισε πως «η ιδέα χρήσης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για το Συμβούλιο Ειρήνης έχει συζητηθεί στο παρελθόν με τις ΗΠΑ».

Ο δε Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, σε συνομιλία που είχε την Παρασκευή με τον Βραζιλιάνο ομόλογό του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα – χωρίς να αναφερθεί ευθέως στο «Συμβούλιο Ειρήνης» – δήλωσε ότι οι δύο χώρες «πρέπει να ταχθούν αποφασιστικά στη σωστή πλευρά της ιστορίας (…) και να υπερασπιστούν από κοινού τον κεντρικό ρόλο του ΟΗΕ».

Ο ρόλος του «Συμβουλίου Ειρήνης»

Σε ό,τι αφορά αυτό καθαυτό το «Συμβούλιο Ειρήνης», τον ακριβή ρόλο του, όπως και τις πηγές χρηματοδότησής του, είναι πολλά τα θολά σημεία.

Η ιδρυτική «Χάρτα» ορίζει ότι πρόκειται για «διεθνή οργανισμό» που επιδιώκει την προώθηση της «σταθερότητας», την αποκατάσταση αξιόπιστης και νόμιμης διακυβέρνησης και τη διασφάλιση «διαρκούς ειρήνης» σε περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις, περιλαμβάνοντας την ανάπτυξη και διάδοση «βέλτιστων πρακτικών».

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ αναφέρεται ως «ο πρώτος πρόεδρος του Συμβουλίου Ειρήνης», με «πολύ ευρείες εξουσίες», αφού θα είναι ο μόνος που θα μπορεί να στέλνει προσκλήσεις ένταξης και να ανακαλεί συμμετοχές, εκτός της περίπτωσης «βέτο από πλειοψηφία δύο τρίτων των κρατών – μελών». Θα έχει επίσης «δικαίωμα εποπτείας και ελέγχου» όλων των αποφάσεων.

Προβλέπεται συγκρότηση ενός Διοικητικού Συμβουλίου κρατών – μελών, με μία ψήφο ανά κράτος, που αποφασίζει για τον προϋπολογισμό, τη δημιουργία «θυγατρικών οντοτήτων», τον διορισμό ανώτερων αξιωματούχων και την ανάληψη νέων «ειρηνευτικών» αποστολών. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία δύο τρίτων, αλλά τελούν υπό έγκριση του Αμερικανού Προέδρου.

Οι περίπου 50 με 60 χώρες (αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο των 193 μελών του ΟΗΕ) που έλαβαν προσκλήσεις θα έχουν (αν αποφασίσουν να ενταχθούν) τριετή μη μόνιμη συμμετοχή, ενώ για να γίνει κάποια χώρα μόνιμο μέλος πλην των ΗΠΑ, θα πρέπει να καταβάλλει «τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο δολάρια» έως τον Ιανουάριο του 2027.

Δ. ΟΡΦ.

    

ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ EE – MERCOSUR

Τα «μαχαίρια» βγαίνουν και εντός της ΕΕ…

Για «γεωπολιτική δέσμευση» που αφορά «κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία» μιλούσε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις 17 Γενάρη, από την Ασουνσιόν της Παραγουάης, όπου υπογραφόταν η πολύκροτη Εμπορική Συμφωνία ΕΕ – Mercosur (που απαρτίζουν Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη, Βολιβία), με τις πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις της για τους λαούς.

Αντίστοιχα, μιλώντας και μεσοβδόμαδα από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, υποστήριξε ότι η υπογραφή της Συμφωνίας έστειλε μήνυμα για το ότι η ΕΕ «αντιμετωπίζει με σοβαρότητα το θέμα της ελαχιστοποίησης των κινδύνων των οικονομιών μας, αλλά και της διαφοροποίησης των αλυσίδων εφοδιασμού μας».

Κι όμως: Παρότι οι διαπραγματεύσεις για να διαμορφωθεί το τελικό κείμενο της συμφωνίας χρειάστηκαν σχεδόν 25 χρόνια, εξαιτίας κυρίως των ενδοκαπιταλιστικών αντιθέσεων μέσα στην ΕΕ, παρότι η αξία που έχει για τα ευρωπαϊκά μονοπώλια η γεωπολιτική διείσδυση στη Λατινική Αμερική επιβεβαιώνεται διαρκώς, παρότι μια σειρά εξελίξεις δείχνουν πόσο σοβαρά κλυδωνίζεται η ευρωατλαντική «συμμαχία», καθιστώντας επιτακτική την αναζήτηση (και) νέων εταίρων, οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών επιβεβαίωσαν την ενίσχυση των ρηγμάτων και στο εσωτερικό της ΕΕ, σε μια ιμπεριαλιστική σκακιέρα που αλλάζει γοργά.

Ετσι, στις 21 Γενάρη, το Ευρωκοινοβούλιο αποφάσισε με οριακή πλειοψηφία να παραπέμψει την εμπορική συμφωνία με τη Mercosur στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Τυπικά, εκφράστηκαν «ανησυχίες» για το αν το τελικό κείμενο συμμορφώνεται με το ευρωενωσιακό δίκαιο, ωστόσο στην πραγματικότητα ήρθαν στην επιφάνεια οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις που οξύνονται ακόμα και στον στενό πυρήνα της ΕΕ, ιδιαίτερα μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας.

Η Κομισιόν φέρεται να προσανατολίζεται σε παράκαμψη της απόφασης του Ευρωκοινοβουλίου μέσω της προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας, ωστόσο κάτι τέτοιο εκτιμάται ότι δεν θα είναι μια απλή υπόθεση λόγω των αντιδράσεων – τόσο μέσα στην ΕΕ όσο και από την πλευρά της Mercosur.

«Στα κάγκελα» Γερμανία και Γαλλία

«Εμπορική Συμφωνία με τη MERCOSUR: Γαλλία και Γερμανία έβγαλαν τα μαχαίρια» διαπίστωνε την Παρασκευή η γαλλική οικονομική εφημερίδα «Les Echos», καθώς με γνώμονα τα δικά τους καπιταλιστικά συμφέροντα το Παρίσι τάσσεται κατά της συμφωνίας και το Βερολίνο υπέρ.

Η εφημερίδα παρέθετε πάντως εκτίμηση του πρώην γενικού διευθυντή Εξωτερικού Εμπορίου και Γεωργίας της Κομισιόν (στενός συνεργάτης του Ζακ Ντελόρ), Ζαν – Λυκ Ντεμαρτί, ότι «είναι νομικά δυνατό αλλά πολιτικά επικίνδυνο να εφαρμοστεί η συμφωνία πριν επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (…) Θα ήταν ο καλύτερος τρόπος για να μετατοπιστεί η ψήφος περίπου 40 βουλευτών που είναι ακόμη αναποφάσιστοι στο στρατόπεδο του “όχι”, κάτι αρκετό για να εκτροχιάσει τη συμφωνία σε επίπεδο Ευρωκοινοβουλίου».

Μετά την ψηφοφορία στο Ευρωκοινοβούλιο, το Βερολίνο επέκρινε την απόφαση ανοιχτά ως «λανθασμένη εκτίμηση της γεωπολιτικής συγκυρίας», ξεκαθαρίζοντας ότι εμείς «δεν θα σταματήσουμε».

Η δε Ενωση των Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) χαρακτήριζε κάθε πιθανή καθυστέρηση στην εφαρμογή της Συμφωνίας ως «οπισθοδρόμηση για την αξιοπιστία της Ευρώπης ως γεωστρατηγικού παράγοντα», επιμένοντας ότι η υπογραφή της αποτελεί «σημαντική επιτυχία», που αποδεικνύει συν τοις άλλοις ότι «η ΕΕ μπορεί να αποτελέσει σημαντικό γεωστρατηγικό παράγοντα» απέναντι σε Κίνα και Ρωσία, ενώ αυτές «επεκτείνουν συστηματικά τις σφαίρες επιρροής τους»…

Η πρόεδρος των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών (VDA), Χίλντεγκαρντ Μιούλερ, σχολίασε την απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου ως «μήνυμα αδυναμίας που στέλνει η ΕΕ, σε μια εποχή που μια ισχυρή ευρωπαϊκή οικονομία είναι ζωτικής σημασίας».

Από τη μεριά της Γαλλίας, η εκπρόσωπος της κυβέρνησης, Μοντ Μπρεζόν, έσπευσε βέβαια να δηλώσει ότι αν η Κομισιόν «επιβάλει μια προσωρινή αίτηση (σ.σ. για εφαρμογή της Συμφωνίας), αυτό θα συνιστούσε (…) μια μορφή δημοκρατικού βιασμού (…) Την ΕΕ δεν την ενσαρκώνει η πρόεδρος της Κομισιόν. Αυτοί που ενσαρκώνουν την ΕΕ είναι οι ευρωβουλευτές, είναι οι αρχηγοί κρατών…».

Αλλά και η υπουργός Γεωργίας, Ανί Ζενεβάρ, χαρακτήρισε την προσωρινή εφαρμογή της Συμφωνίας «προδοσία της ψήφου, δημοκρατική άρνηση», ζητώντας να γίνει σεβαστή η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου και αναφέροντας ότι «η πρόεδρος της Κομισιόν θα δυσκολευόταν πολύ να δικαιολογήσει μια τέτοια απόφαση».

Σε κάθε περίπτωση, η στάση Γαλλίας και Γερμανίας υπαγορεύεται από τα συμφέροντα των μονοπωλίων τους, με τη Γαλλία να διαθέτει σημαντική αγροτική παραγωγή και ισχυρούς ομίλους σε μια σειρά κλάδους που συνδέονται με τον πρωτογενή τομέα – που εκτιμούν ότι θα πληγούν από τη συμφωνία – ενώ η Γερμανία προσδοκά να βρει διέξοδο στην αγορά της Λατινικής Αμερικής για τα προϊόντα της βιομηχανικής μεταποίησης.

Α.Μ.

Πηγή : Ριζοσπάστης 24 – 25 / 1 – 2026

Τρίτη 20 Γενάρη 2026

 

ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΗΣ ΚΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΚΚΕ

Με τη δύναμη των επαναστατικών ιδεών, της στρατηγικής και της Οργάνωσής μας βαδίζουμε στις μάχες που έχουμε μπροστά μας

Το Σάββατο 17 και την Κυριακή 18 Γενάρη πραγματοποιήθηκε η Συνδιάσκεψη Περιοχής της Κομματικής Οργάνωσης Αττικής του ΚΚΕ, σε κλίμα αισιοδοξίας αλλά και πνεύμα ευθύνης μπροστά στα καθήκοντα που θέτει το 22ο Συνέδριο του Κόμματος, με σύνθημα «ΚΚΕ δυνατό, σταθερό σε κάθε δοκιμασία, έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας για τον Σοσιαλισμό!». Με τη Συνδιάσκεψη της ΚΟ Αττικής ολοκληρώθηκαν οι Συνδιασκέψεις Περιοχής του Κόμματος και η πλούσια προσυνεδριακή διαδικασία, ενώ πλέον απομένουν λίγες μέρες για την πραγματοποίηση του 22ου Συνεδρίου στις 29 – 31 Γενάρη.

Τις εργασίες της Συνδιάσκεψης παρακολούθησε πολυμελής αντιπροσωπεία της ΚΕ του ΚΚΕ και του Πολιτικού της Γραφείου με επικεφαλής τον ΓΓ, Δημήτρη Κουτσούμπα, ο οποίος πραγματοποίησε και την καθοδηγητική παρέμβαση.

Στο επίκεντρο της Συνδιάσκεψης τέθηκε η ισχυροποίηση του Κόμματος στην Αττική, με την ιδιαίτερη σημασία που έχει ως το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της χώρας, όπου συγκεντρώνεται η εργατική τάξη, με ειδικό βάρος στην πορεία της ταξικής πάλης. Δηλαδή πώς θα εδραιωθούν και θα γίνουν νέα αναβαθμισμένα βήματα στην επαναστατική ιδεολογική συγκρότηση των κομματικών και ΚΝίτικων δυνάμεων, στη συσπείρωση πρωτοπόρων εργατικών – λαϊκών δυνάμεων και νεολαίας γύρω από το Κόμμα.

Πραγματοποιήθηκαν δεκάδες ομιλίες αντιπροσώπων, αναδεικνύοντας σημαντική πείρα και συμπεράσματα, εμπλουτίζοντας τη δημιουργική συζήτηση που προηγήθηκε στις ΚΟΒ και στις Τομεακές Συνδιασκέψεις.

Υπογραμμίστηκε η κοινή πεποίθηση για την ανάγκη γοργότερης εναρμόνισης με το επαναστατικό Πρόγραμμα του Κόμματος, αντιμετωπίζοντας αδυναμίες υποκειμενικού χαρακτήρα και καθυστερήσεις. Στο ίδιο πλαίσιο, η ανάγκη ενίσχυσης της συλλογικής συζήτησης, της επεξεργασμένης παρέμβασης που ξεδιπλώνεται σε μια σειρά μέτωπα, όπως και των συμπερασμάτων που εξάγονται από αυτή, της αφομοίωσης θέσεων και της εξειδίκευσής τους. Το δυνάμωμα της ικανότητας γενίκευσης της πείρας από το άνοιγμα στους εργαζόμενους και στη νεολαία, την πρωτοπόρα δράση μέσα στο κίνημα, την οργάνωση της ιδεολογικής – πολιτικής πάλης ενάντια στη στρατηγική του κεφαλαίου και στην έκφραση που έχει στην Αττική, στην κυβερνητική πολιτική, στις παγίδες αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος, στην αμαρτωλή σοσιαλδημοκρατία και στο οπορτουνιστικό ρεύμα.

Προχωράμε με γενναία βήματα οικοδόμησης σε μεγάλους και κρίσιμους χώρους

Από σωστή σκοπιά απασχόλησε η πορεία της κομματικής οικοδόμησης ως απαραίτητο στοιχείο για την ανταπόκριση στις σημερινές απαιτήσεις της ταξικής πάλης σε καμπές, σε συνθήκες που έρχεται στο προσκήνιο η επαναστατική ανατροπή. Με το βλέμμα στο βαθύτερο ρίζωμα του Κόμματος σε κλάδους, μεγάλους ομίλους και επιχειρήσεις, στην ανανέωση και ανάπτυξη των δυνάμεών του, επιβεβαιώθηκαν τα εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν, επεκτείνοντας την ιδεολογικοπολιτική δουλειά γύρω από ζητήματα που καθορίζουν την απόφαση εργατικών – λαϊκών ανθρώπων να στρατευτούν πιο ενεργά με το Κόμμα σε όλες τις μάχες που δίνει, να ενταχθούν και να πυκνώσουν οι πιο πρωτοπόροι τις γραμμές του επαναστατικού Κόμματος της εργατικής τάξης. Διαφάνηκαν σημαντικά περιθώρια για να μετρηθούν άμεσα και γενναία βήματα στην παραπάνω κατεύθυνση, με οδηγό τις αποφάσεις του Συνεδρίου, με ανέβασμα της δημιουργικής ανησυχίας και της στοχοπροσήλωσης με βάση συγκεκριμένη ιεράρχηση και σχέδιο των Οργανώσεων. Πρόκειται για στόχο που όπως τονίστηκε είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την κομμουνιστική λειτουργία των ΚΟΒ και το πώς αυτή συμβάλλει ώστε στην πράξη τα μέλη του Κόμματος να δρουν ως πρωτοπόροι επαναστάτες μέσα στον χώρο ευθύνης τους, να προωθούν τη στρατηγική του Κόμματος, να οργανώνουν την πάλη, να διαφωτίζουν, να οικοδομούν.

Ανεβάζοντας τον πήχη για την καθοδήγηση της ταξικής πάλης

Με ζητούμενο να ανέβει ο πήχης ακόμα ψηλότερα, εκτιμήθηκαν πλευρές της παρέμβασης της ΚΟ Αττικής την προηγούμενη τετραετία. Διαπιστώθηκε ότι ενισχύθηκαν στοιχεία πολιτικής δράσης, πρωτοβουλίας και ετοιμότητας παρέμβασης, ότι υπήρξε συμβολή στην εξειδίκευση και διεξαγωγή της ιδεολογικής και πολιτικής πάλης. Αντίστοιχα, βελτίωση της επεξεργασίας της γραμμής συσπείρωσης και αντιπαράθεσης, στόχων πάλης και καθοδήγησης της παρέμβασης σε αγωνιστικές εστίες, απεργίες και σημαντικούς αγώνες, όπως μεταξύ άλλων στην COSCO, στην «e-food», στους οικοδόμους, στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη, στα νοσοκομεία και αλλού, σε μεγάλες και πρωτοφανείς κινητοποιήσεις, όπως για το έγκλημα των Τεμπών, καθώς και σε αρχαιρεσίες, συνέδρια Εργατικών Κέντρων και Ομοσπονδίες όπου υπήρξαν θετικά αποτελέσματα. Με παρακαταθήκη αυτά τα βήματα και την αξιοποίηση της πείρας, με υποδομή την Απόφαση του 21ου Συνεδρίου για το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα και τις Θέσεις του 22ου Συνεδρίου, η Συνδιάσκεψη έθεσε το καθήκον για περαιτέρω βελτίωση της δουλειάς, συνολικά της καθοδήγησης της ταξικής πάλης, η οποία δεν μπορεί να περιορίζεται στα όρια ενός απαραίτητου διεκδικητικού αγώνα. Επιδιώκοντας να μετακινούνται μάζες σε πιο προωθημένες θέσεις, με την πιο σταθερή ένταξή τους στην οργάνωση του αγώνα για την υπεράσπιση της ζωής τους, βάζοντας στο στόχαστρο την καπιταλιστική εξουσία, το εχθρικό αστικό κράτος και τις κυβερνήσεις.

Ενταση της προσπάθειας στη νεολαία της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων

Η ένταση και συγκέντρωση της προσπάθειας του Κόμματος στη νεολαία της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων ήταν ακόμη ένα σημαντικό θέμα που τέθηκε εισηγητικά και απασχόλησε. Επισημάνθηκε η ευθύνη του Κόμματος να μπουν νέες ηλικίες στις γραμμές του, στον αγώνα για την επαναστατική αλλαγή, την ανασύνταξη του εργατικού κινήματος, της συγκρότησης της κοινωνικής συμμαχίας. Στο φόντο της ακόμα πιο στοχευμένης παρέμβασης του συστήματος στις νεανικές συνειδήσεις, αναδείχθηκε η ανάγκη της συνεχούς και επίμονης παρέμβασης για τις ανάγκες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η νεολαία, βοηθώντας να διαμορφώνονται κριτήρια ταξικής κατανόησης όσων βιώνει. Τονίστηκε ότι στον βαθμό που το Κόμμα δρα σταθερά, ανοίγοντας δρόμους επαφής και επικοινωνίας με τμήματα της νεολαίας και στηρίζοντας ουσιαστικά την ΚΝΕ, δίνεται ώθηση ώστε η επιρροή της ΚΝΕ να γίνεται πιο αποτελεσματική, να εκφράζεται αυτό στην ανάπτυξή της. Με στόχο την ποιοτική ενίσχυση της καθοδήγησης και στήριξης της ΚΝΕ, αποσαφηνίστηκε πως αυτή είναι απαραίτητο να έχει αφετηρία στη σκέψη, στους τρόπους, στις μεθόδους και στο περιεχόμενο της καθοδήγησης, στην ανάγκη να διαμορφώνονται συνεχώς οι όροι και οι προϋποθέσεις ώστε τα μέλη της ΚΝΕ να προετοιμάζονται να γίνουν μέλη του Κόμματος. Πως όλη η καθοδηγητική ευθύνη πρέπει να συμβάλει σε αυτόν τον σκοπό, που προϋποθέτει ανάπτυξη της ΚΝΕ, βήματα αφομοίωσης των μελών της, καθήκον που πρέπει να αναλαμβάνεται πλήρως από τις Κομματικές Οργανώσεις.

Με τον πήχη ψηλότερα το επόμενο δίχρονο

Η Συνδιάσκεψη της ΚΟ Αττικής έδωσε το στίγμα για το επόμενο δίχρονο, με καθήκον την επίτευξη της καλύτερης και ποιοτικής ανάπτυξης της καθημερινής παρέμβασης και δράσης των Οργανώσεών της μέσα στις πλατιές εργατικές μάζες, που υποφέρουν από τα δεινά του συστήματος της εκμετάλλευσης και τον πολέμων.

Σε αυτό το πλαίσιο, έθεσε ως στόχο την άμεση βελτίωση στην καθοδηγητική δουλειά της Επιτροπής Περιοχής και των Τομεακών Επιτροπών, η οποία πρέπει να εκφραστεί στις ΚΟΒ με τη διεύρυνση της επιρροής τους, το δυνάμωμά τους με ιδεολογικό – πολιτικό βάθος και αποφασιστικότητα, συσπείρωση γύρω από το Κόμμα και το Πρόγραμμά του. Η ΚΟ Αττικής άμεσα προχωρά στην οργάνωση μιας μεγάλης, πλατιάς πολιτικής εξόρμησης και συζήτησης μέσα στην εργατική τάξη, στον λαό, στη νεολαία, με σύνθημα «Σε έναν κόσμο που φλέγεται, σε ένα σύστημα που σαπίζει, ο λαός έχει τη δύναμη να γίνει πρωταγωνιστής των εξελίξεων, με το ΚΚΕ μπροστά!».

Στις εργασίες της Συνδιάσκεψης εξελέγη η νέα Επιτροπή Περιοχής, η οποία στην πρώτη της συνεδρίαση επανεξέλεξε Γραμματέα της τον Θοδωρή Χιώνη, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ.

    

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΑΣ

Τους ενοχλεί το ρεύμα της αντικαπιταλιστικής διεκδίκησης που έχει κάνει βήματα ανάπτυξης με νου, καρδιά κι οργανωτή το ΚΚΕ

RIZOSPASTIS

Ομιλία στη Συνδιάσκεψη της Κομματικής Οργάνωσης Αττικής για το 22ο Συνέδριο πραγματοποίησε ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας. Μεταξύ άλλων σημείωσε:

«Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Τα προηγούμενα χρόνια, είδαμε πώς οι δυνάμεις του κεφαλαίου αξιοποίησαν και συνεχίζουν να αξιοποιούν όλες τις δυνατότητες αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος, διαμορφώνοντας νέα κόμματα – από ακροδεξιών, εθνικιστικών έως νεοαριστερών αποχρώσεων – προκειμένου να απορροφήσουν τη μεγάλη εργατική-λαϊκή δυσαρέσκεια.

Τέτοιες αναμορφώσεις καθίστανται σχεδόν επιτακτική ανάγκη κάθε φορά που το καπιταλιστικό σύστημα μαστίζεται από σφοδρές οικονομικές κρίσεις και με κορύφωση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, και με πολεμική μορφή, όπως σήμερα.

Από κοντά ακολουθούν και οι αναγκαίες, σε αυτά τα πλαίσια – αλλά και συμπληρωματικές διεργασίες για την αναμόρφωση, την ανασύνθεση της σοσιαλδημοκρατίας – αλλά και ανακατατάξεις στον ευρύτερο οπορτουνιστικό χώρο, που ακολουθούν και την αναμόρφωση των αστικών πολιτικών δυνάμεων.

Η πολιτική της άρχουσας καπιταλιστικής τάξης και των πολιτικών εκπροσώπων της εναντιώνεται και υπονομεύει συστηματικά το ρεύμα της αντικαπιταλιστικής διεκδίκησης και πάλης με βάση τις σύγχρονες ανάγκες του λαού, που έχει κάνει βήματα ανάπτυξης όλα αυτά τα χρόνια και εκφράζεται σε αρκετό βαθμό και στους συσχετισμούς και στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, στο δημοσιοϋπαλληλικό κίνημα, στους υγειονομικούς μέσα στα νοσοκομεία, στους εκπαιδευτικούς, στο φοιτητικό κίνημα στα πανεπιστήμια και αλλού, με νου, καρδιά κι οργανωτή το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας.

Συνεχίζουν να συκοφαντούν, να διαστρεβλώνουν συστηματικά την Ιστορία μας, τις ιστορικές κατακτήσεις του επαναστατικού κινήματος, του λαού μας, του Κόμματός μας.

Δείτε, για παράδειγμα, την επίθεση απέναντι στο Κόμμα τις τελευταίες ημέρες, με αφορμή την πρωτοπόρα στάση μας στον αγώνα των βιοπαλαιστών αγροτών και κτηνοτρόφων. Οτι το ΚΚΕ “καταπατά τη νομιμότητα”, ότι “έχει κάποιου είδους ασυλία”… Στρώνουν το έδαφος για ενίσχυση της καταστολής σε βάρος του Κόμματος και του κινήματος.

Αυτό που τους ενοχλεί δεν είναι αυτή καθ’ αυτή η “νομιμότητα”, αλλά το γεγονός ότι η μαζικότητα, η αποφασιστικότητα, η απειθαρχία και πάνω απ’ όλα το δίκιο αυτών των αγώνων, καθώς και το ανεβασμένο κύρος του ΚΚΕ μέσα σ’ αυτούς, είναι αυτά που εμποδίζουν και πολλές φορές ακυρώνουν την όποια κυβερνητική και κρατική απόπειρα καταστολής, και όχι κάποια βέβαια “ασυλία” προς το εργατικό – λαϊκό κίνημα, προς το ΚΚΕ, που ποτέ άλλωστε δεν υπήρχε και ούτε ποτέ πρόκειται να υπάρξει.

Αποδεικνύεται επίσης ότι αυτό που τους ενοχλεί δεν είναι ούτε τα διάφορα σόου στη Βουλή, ούτε οι γενικόλογες επικλήσεις στη “δικαιοσύνη”, στον “δημοκρατικό καπιταλισμό” που λένε άλλοι, όλα αυτά, δηλαδή, που μπορούν και τα αντιμετωπίζουν πάρα πολύ εύκολα και γι’ αυτό με διάφορους τρόπους τα “πριμοδοτούν”. Οπως είναι το “προμοτάρισμα” κομμάτων ενός βολικού “αντισυστημισμού” που τελικά καταλήγουν βαθιά συστημικά και πλήρως συμβιβασμένα».

Πηγή : Ριζοσπάστης 20 – 1 – 2026

Διέξοδο θα δώσει ο λαός!

Εχουνε αστυφύλακες και στρατιώτες / Που παίρνουνε λίγα λεφτά και έτοιμοι για όλα είναι.

Ναι, μα για ποιο σκοπό; / Τόσο πανίσχυροι λοιπόν είναι οι εχτροί τους;

Πιστεύουνε πως πρέπει να υπάρχει ένα στήριγμα / Που αυτούς που καταρρέουν στηρίζει. Μια μέρα, και σύντομα θα γίνει αυτό / Θα δούνε πως σε τίποτα όλα αυτά δεν τους χρειάζονται άλλο.

Και τότε θα μπορούνε να στριγγλίζουν «Αλτ!» πιο δυνατά ακόμη / Γιατί τότε ούτε τα κανόνια, ούτε τα λεφτά… άλλο πια δε θα τους προστατεύουν.

Μπ. Μπρεχτ

Μέρες πολέμου. Η «φωτεινή εποχή» που έταζαν στους λαούς αποδείχθηκε σκοτάδι βαθύ. Στα κανάλια και στις άλλες ντουντούκες τους, τα ψεύτικα λόγια ευημερίας τώρα αντικαταστάθηκαν από παραγγέλματα, απειλές, ρεπορτάζ για τους «ανίκητους στρατούς» και τις «αβύθιστες φρεγάτες». Το σάπιο σύστημά τους μυρίζει θάνατο και σαπίλα. Βουλιάζει όλο και πιο βαθιά μέσα στα αδιέξοδα και τις αντιφάσεις του, ετοιμάζεται πυρετωδώς για μεγάλο «ξεκαθάρισμα λογαριασμών», ανασύρει τις σκονισμένες θεωρίες περί «ζωτικού χώρου», ρίχνει και τις τελευταίες μάσκες και τα προσχήματα.

Πλάι στην αλυσίδα παραγωγής που βγάζει τανκς κι αεροπλάνα, τα αστικά επιτελεία στήνουν την αλυσίδα του τρόμου και του εκφοβισμού: Τις απειλές για «αστάθεια», τις κραυγές για «εθνική» ομοψυχία γιατί τα δύσκολα είναι μπροστά, τις νουθεσίες να διαλέξει ο λαός ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο, γιατί «έξω απ’ το μαντρί» τον τρώει ο λύκος.

Οι «ανίκητοι στρατοί» και οι «πανίσχυρες αρμάδες» μπουκάρουν «χωρίς αντίπαλο» από τη Βενεζουέλα έως την παγωμένη Γροιλανδία, και από τις ερήμους της Γάζας έως τα βουνά του Ιράν. Από κοντά οι κήρυκες του εφησυχασμού και της παράλυσης, οι «αναλυτές» των «μεγάλων συμβιβασμών», οι «ονειροπόλοι» της επιστροφής σε κάποια υποτιθέμενη «ειρηνική περίοδο» του καπιταλισμού, οι σχολαστικοί «νομικοί» του «διεθνούς δικαίου» που ψάχνουν αν οι επεμβάσεις γίνονται «νομότυπα», ενίοτε και οι «αντιιμπεριαλιστές» που διαλέγουν ιμπεριαλιστές.

Είτε έτσι είτε αλλιώς, οι λαοί στη γωνία, να κρατάνε την ανάσα τους, να προβληματίζονται και να οργίζονται «βουβά», να στέκουν «ανίσχυροι», γιατί οι αντίπαλοι είναι «πανίσχυροι», γιατί οι καιροί είναι δύσκολοι και «δεν είναι ώρα» να αμφισβητεί κανείς.

***

Κι όμως, αν δει κανείς πιο προσεκτικά την εικόνα, βλέπει τις «ρωγμές» να μεγαλώνουν στο σάπιο καπιταλιστικό σύστημα, που έχει τους δικούς του «αδάμαστους» νόμους: Ο απόλυτος νόμος, το κυνήγι του μέγιστου κέρδους, ο ανταγωνισμός των καπιταλιστών, των κρατών και των συμμαχιών τους, η μάχη για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, αγκαλιάζει και διαβρώνει τα πάντα. Τα «πανίσχυρα» κράτη τους και τους «κραταιούς θεσμούς» τους, τις «ευημερούσες οικονομίες» τους και τις «ακλόνητες συμμαχίες» τους.

Ποιος να το ‘λεγε, λίγα χρόνια πίσω, πως οι «πρώτες και με απόσταση» ΗΠΑ θα ξεκαθάριζαν ότι «δεν μπορούν να σηκώνουν τα βάρη σαν τον Ατλαντα». Ποιος να το ‘λεγε πως οι ΝΑΤΟικοί σύμμαχοι θα «ταυροκοιτάζονταν» κάπου στη Γροιλανδία, εκτοξεύοντας μεταξύ τους απειλές πολέμου. Πως η «ακάθεκτη» γερμανική «ατμομηχανή» θα έμενε σταματημένη τρία χρόνια τώρα. Πως στις εκθέσεις αυτοκινήτων της, δεν θα έψαχναν τώρα ειδικευμένους εργάτες, αλλά στρατιώτες για τις κρεατομηχανές του πολέμου…

Είναι μερικές μόνο από τις πολλές καθημερινές αποδείξεις που επιβεβαιώνουν ότι η Ιστορία δεν είναι σταματημένη. Οτι η κινητήρια δύναμή της – οι αντιθέσεις – συνεχίζει να δουλεύει κινώντας τον «τροχό», διαμορφώνοντας την πορεία των πραγμάτων, φέρνοντας τους λαούς ξανά και ξανά μπροστά στα μεγάλα διλήμματα: Στην «προσαρμογή στα νέα δεδομένα» της πολεμικής προετοιμασίας σε έναν κόσμο που φλέγεται, στην υποταγή στα καλέσματα των εκμεταλλευτών τους να «πέσουν ηρωικά» για τα κέρδη τους, ή στην οργάνωση και την πάλη για να δώσουν διέξοδο από το σάπιο σύστημα της εκμετάλλευσης και των πολέμων, οικοδομώντας τη δική τους, απαλλαγμένη από το κέρδος κοινωνία του σοσιαλισμού – κομμουνισμού.

Ο πρώτος δρόμος είναι ο δοκιμασμένος δρόμος των θυσιών χωρίς τέλος για τον λαό. Στον δρόμο αυτό οι κρίσεις του σάπιου συστήματος, η «αστάθεια», οι αγιάτρευτοι ανταγωνισμοί, είναι αιτία φόβου, αμηχανίας, αναμονής, «εθνικής» συσπείρωσης γύρω από τους δυνάστες και εκμεταλλευτές, για να «πέσουν μαχόμενοι» οι λαοί στα πεδία των κερδών.

Ο δεύτερος δρόμος είναι δύσκολος, ανηφορικός, συγκρουσιακός, αλλά ο μόνος νικηφόρος για τους λαούς. Σε αυτόν τον δρόμο οι δυσκολίες των εκμεταλλευτών, οι αντιθέσεις τους, τα ζόρια τους είναι ευκαιρία για να βγουν οι λαοί ορμητικά στο προσκήνιο. Να βάλουν τη σφραγίδα τους στις εξελίξεις για τα δικά τους συμφέροντα.

Η Ιστορία είναι γεμάτη από τα παραδείγματα αυτά, που δείχνουν πως μόνο έτσι νικάνε οι λαοί, όταν αποφασίζουν να μη στοιχηθούν πίσω από καμία ιμπεριαλιστική σημαία, να μην αποδεχτούν καμία θυσία για τα κέρδη των λίγων, αλλά να σηκώσουν το κεφάλι και να διεκδικήσουν τη ζωή που τους ανήκει, να παλέψουν για να νικήσουν για δικό τους λογαριασμό.

Τον στρατό όχι ενός και δύο, αλλά δεκαεννιά ιμπεριαλιστικών κρατών «έριξε στη θάλασσα» ο (ηττημένος δυο χρόνια πριν, αλλά επαναστατημένος) ρωσικός λαός, που υπερασπιζόταν τη δική του νεαρή σοβιετική εξουσία, στην «ουκρανική εκστρατεία» του 1919. Τις «αήττητες» χιτλερικές ορδές, αυτές που «περιδιάβαιναν» ανενόχλητες στους «παράξενους πολέμους» των ιμπεριαλιστών, τσάκισαν ο Κόκκινος Στρατός και ο σοβιετικός λαός που υπερασπίζονταν τη σοσιαλιστική εξουσία τους, τα αντιστασιακά κινήματα των λαών που πάλευαν για να καθορίζουν οι ίδιοι το μέλλον τους.

Δύο «αήττητους» στρατούς, τον γαλλικό και τον αμερικανικό, γονάτισε ο λαός του Βιετνάμ που πάλευε για την απελευθέρωσή του από τα ιμπεριαλιστικά δεσμά. Πάνω από 70 χρόνια εξακολουθεί να παλεύει για τη δική του ελεύθερη πατρίδα ο ήρωας παλαιστινιακός λαός. Και τα παραδείγματα δεν έχουν τέλος.

* * *

Από τη γνώση αυτής της ιστορικής αναγκαιότητας, από την εμπιστοσύνη στη δύναμη της εργατικής τάξης και των συμμάχων της, και όχι από αυταπάτες, πηγάζει η αισιοδοξία των κομμουνιστών. Από τη βεβαιότητα ότι όσο ο κόσμος του καπιταλισμού σαπίζει και γίνεται πιο επιθετικός, τόσο ωριμάζουν και οι όροι για την ανατροπή του, τόσο έρχονται στο προσκήνιο οι αντιφάσεις τους, οι αντιθέσεις τους, δηλαδή η μεγάλη εγγενής αδυναμία του συστήματος της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Από τη γνώση πως τα πανίσχυρα «στηρίγματά» τους «αυτούς που καταρρέουν στηρίζουν».

Μόνο που δεν «καταρρέουν» μόνοι τους. Η ανατροπή δεν έρχεται ως φυσικό φαινόμενο, αλλά ως αποτέλεσμα συνειδητής, μαχητικής, οργανωμένης λαϊκής δράσης, κίνησης μαζών που βάζουν πλώρη για να σπάσουν τον φαύλο κύκλο. Δράσης μέσα στις σημερινές συνθήκες και όχι περιμένοντας κάποιες «μεγάλες στιγμές», αλλά με την καθημερινή, σκληρή αναμέτρηση με το κεφάλαιο και την εξουσία του, με τους εχθρικούς για τον λαό στόχους τους, βάζοντάς του «δύσκολα» παντού.

Δράσης με προοπτική, που βλέπει μπροστά και έξω από τα όρια του σάπιου συστήματος της εκμετάλλευσης και των πολέμων. Που τεκμηριώνει την ανάγκη και τις δυνατότητες για την ανατροπή, για την οικοδόμηση της νέας κοινωνίας, του σοσιαλισμού, όχι ως κάποιο φανταστικό «όραμα», αλλά ως αναγκαιότητα και δυνατότητα που προκύπτει μέσα από την ίδια την κοινωνική εξέλιξη, με την ορμή της επαναστατικής πάλης, με την εμπειρία της «πρώτης εφόδου στον ουρανό».

Μόνο με μια τέτοια δράση, στους χώρους δουλειάς, στο χωράφι, στη γειτονιά και στο πανεπιστήμιο, διαμορφώνονται οι επαναστάτες, η «εμπροσθοφυλακή» της «ακατάβλητης δύναμης» που θα φέρει σε πέρας το έργο της ανατροπής του σάπιου συστήματος. Μόνο ένα Κόμμα επαναστατικό, συνειδητό, με Οργανώσεις παντού, επαναστατική οργάνωση που «δεκαπλασιάζει τις δυνάμεις», μπορεί να φέρει σε πέρας ένα τέτοιο έργο.

Σε αυτό το καθήκον – το μόνο πραγματικό καθήκον ενός επαναστατικού κόμματος – έχουμε σκοπό να γινόμαστε καθημερινά πιο ικανοί. Αυτό συζητάμε εδώ και μήνες και σε λίγες μέρες στο 22ο Συνέδριο του ΚΚΕ, ώστε το Κόμμα μας να είναι Δυνατό, σταθερό σε κάθε δοκιμασία, έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας για τον Σοσιαλισμό!

Τ. Γαλ.

Σάββατο 17 Γενάρη 2026 – Κυριακή 18 Γενάρη 2026

 

Οικονομία Πολέμου: Νευροεπιστήμη στην υπηρεσία του ιμπεριαλισμού για τη στρατιωτικοποίηση του Διαστήματος

1. Στρατιωτικοποίηση της πολιτικής

Σε συνθήκες πολεμικής οικονομίας, ενδοαστικών ανταγωνισμών και ιμπεριαλιστικού πολέμου είναι αναγκαία η συνεχής επαγρύπνηση και ο διαρκής αγώνας ενάντια σε όλες τις συστημικές πολιτικές εμπλοκής στα ιμπεριαλιστικά σχέδια, τα οποία οι πολιτικοί – κομματικοί βραχίονες της αστικής δημοκρατίας προσπαθούν να εξωραΐσουν με μέτρα απατηλής ασφάλειας και κίβδηλης σταθερότητας. Με μέτρα που στοχεύουν αφενός στον εγκλωβισμό των εργατικών και λαϊκών τάξεων, αφετέρου στην υπονόμευση της ταξικής συνείδησης. Και που, συνακόλουθα, επιχειρούν τον εκμαυλισμό του λαϊκού κινήματος με αποϊδεολογικοποιημένες και ανιστόρητες πρακτικές μεταμφίεσης κι εξαπάτησης. Ωστόσο καθημερινά αποδεικνύεται πως η αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία και τα κόμματα που υλοποιούν τις πολιτικές της, αδυνατούν να μεταμφιέσουν τη δικτατορία του κεφαλαίου και, συνακόλουθα, τις εφιαλτικά ευδιάκριτες πτυχές στρατιωτικοποίησης της κοινωνίας κι εκφασισμού του δημόσιου βίου.

Μια από τις κύριες πρακτικές εξαπάτησης είναι η ιμπεριαλιστική εξαγγελία από την ΕΕ του προγράμματος μαμούθ «ReArm Europe» ύψους 800 δισ. ευρώ, που συνοδεύτηκε με προκλητικές μεταμφιέσεις εφησυχασμού, ασφάλειας, σταθερότητας και παραπλάνησης. Δίχως άλλο, κυβερνήσεις – ΝΑΤΟ – ΕΕ συνδιαμορφώνουν αυταρχικά ιδεώδη και ντιρεκτίβες οικονομίας πολέμου μέσω «ReArm Europe», SAFE, «Λευκής Βίβλου», έκθεσης Draghi και «Στρατιωτικού Σένγκεν», υλοποιώντας έτσι ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και, βέβαια, κατευθύνοντας 1 περίπου τρισ. ευρώ στις πολεμικές βιομηχανίες.

Η αγορά τεχνητής νοημοσύνης για την αεροδιαστημική και τους εξοπλισμούς στο Διάστημα αναμένεται να ξεπεράσει τα 44 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ έως το 2030

Κι ενώ αυξάνονται ιλιγγιωδώς τα ποσά για πολεμικούς εξοπλισμούς, την ίδια ώρα τουλάχιστον 94 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ ζουν σε συνθήκες φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού¹. Από την άλλη, η ανισότητα πλούτου είναι εξίσου προκλητική σε παγκόσμιο επίπεδο², καθώς το πλουσιότερο 1% κατέχει το 41% του πλούτου από το 2000, ενώ το κατώτερο 50% διαθέτει μόνο το 1%. Ταυτόχρονα, 4,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως δεν έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες Υγείας³. Η δε Ελλάδα κατατάσσεται τέταρτη μεταξύ των χωρών της ΕΕ με τον υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, με ποσοστό 26%.

Μέσα σε συνθήκες ακραίας φτωχοποίησης και βίαιων ανισοτήτων και, παράλληλα, όξυνσης των ενδοκαπιταλιστικών ανταγωνισμών, τα ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα εντείνουν τη συνολικότερη στροφή στην πολεμική οικονομία, προετοιμάζοντας το ενδεχόμενο γενικευμένης στρατιωτικής σύγκρουσης. Εξ ου ενεργειακοί και τεχνολογικοί τομείς, όπως υποδομές μεταφορών και επικοινωνιών, ενσωματώνονται οργανικά στην πολεμική βιομηχανία, μετατρέποντας τη στρατιωτική προπαρασκευή σε σταθερό μηχανισμό τόνωσης της κερδοφορίας. Το βέβαιο είναι πως το αστικό κράτος, λειτουργώντας ως όργανο των μονοπωλίων, κατευθύνει τεράστιες δημόσιες δαπάνες προς τη στρατιωτικο-βιομηχανική παραγωγή, νομιμοποιώντας πολιτικά τις πολεμικές επιλογές.

Στις σημερινές συνθήκες, ο μονοπωλιακός καπιταλισμός εντείνει την οικονομία πολέμου, καθιστώντας τη στρατιωτική παραγωγή θεμελιώδη παράγοντα της οικονομικής του δυναμικής. Ταυτόχρονα, εκτείνει αυτήν την οικονομία σε όλους σχεδόν τους τομείς, μέσω της ενεργειακής, της τεχνολογικής και επιστημονικής εξάρτησης. Είναι φανερό πως ο μονοπωλιακός καπιταλισμός, με τη συγκέντρωση παραγωγής και τεχνολογικής γνώσης στα χέρια υπερεθνικών ομίλων, μετασχηματίζει την τεχνολογική εξέλιξη σε όργανο οικονομικής και στρατιωτικής κυριαρχίας. Η όλη πάντως διαδικασία στρατιωτικοποίησης της τεχνολογίας στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα αποκτά επικίνδυνες διαστάσεις, καθότι η επιστημονική έρευνα, η καινοτομία και η βιομηχανική ανάπτυξη καθοδηγούνται αποκλειστικά από την ολιγαρχία του τραπεζοχρηματιστικού κεφαλαίου και του στρατιωτικο-βιομηχανικού και τεχνολογικού συμπλέγματος. Η σύγχρονη τεχνολογική επανάσταση – από την τεχνητή νοημοσύνη και την κυβερνοασφάλεια μέχρι τη ρομποτική, τη βιοτεχνολογία, τη νευροεπιστήμη και την οπτογενετική – ενσωματώνεται στη στρατηγική της οικονομίας πολέμου. Συνολικά, ο καπιταλισμός στοχεύει να αυτοματοποιήσει το μέλλον με διάφορους τρόπους, στρατιωτικοποιώντας την τεχνολογία.

Ο Marx θεωρούσε την τεχνολογία όχι ως ουδέτερη δύναμη, αλλά μέσο ανθρώπινης παραγωγικότητας και, συνάμα, απόρροια κοινωνικής και ιστορικής ανάπτυξης που διαμορφώνει και διαμορφώνεται από τις κοινωνικές σχέσεις. Στον καπιταλισμό αποτελεί το μέσο για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά του, γεγονός που περιλαμβάνει και τη χρήση της ως όπλου κατά της εργασίας, όπως η καταστολή των απεργιών. Για τον Marx⁴ οι μηχανές είναι «το πιο ισχυρό όπλο για την καταστολή των απεργιών». Γι’ αυτό και πρότεινε «να γραφτεί μια αρκετά μεγάλη ιστορία των εφευρέσεων που έγιναν από το 1830 και μετά, με μοναδικό σκοπό τον εφοδιασμό του κεφαλαίου με όπλα ενάντια στις εξεγέρσεις της εργατικής τάξης» (σελ. 410 και 411).

Γενικά, ο Marx έβλεπε τον πόλεμο ως συνέχεια της καπιταλιστικής πολιτικής, που καθοδηγείται από την επιδίωξη του κέρδους, των αγορών και των πόρων, καθιστώντας όλους τους καπιταλιστικούς πολέμους αντιδραστικούς από όλες τις πλευρές. Η τεχνολογία και ο πόλεμος δεν αποτελούν ξεχωριστά ζητήματα για τον Marx, αλλά αλληλένδετα μέσω της τάσης του καπιταλιστικού συστήματος για επέκταση και έλεγχο. Επιπρόσθετα, η ανάλυση της τεχνολογίας στα κείμενά του, όπως το «Απόσπασμα για τις Μηχανές» στα Grundrisse⁵, έχει διορατική και διαχρονική αξία. Ειδικότερα, η περιγραφή του για το «αυτόματο σύστημα μηχανών» ως την «πιο πλήρη, πιο επαρκή μορφή» μηχανών, φέρνει στον νου εικόνες ρομποτικής και Τεχνητής Νοημοσύνης από τον 21ο αιώνα.

O Engels στην επιστολή του⁶ προς τον W. Borgius ενσωμάτωσε την τεχνολογία στον ιστορικό υλισμό, προσθέτοντας πέραν των οικονομικών σχέσεων και άλλους παράγοντες (γεωγραφία, παράδοση, εξωτερικό περιβάλλον) ως την αντικειμενικά «αποφασιστική βάση» της Ιστορίας. Για τον Engels ο ιστορικός υλισμός δεν είναι μια απλή περίπτωση «οικονομικού ντετερμινισμού», αλλά μια πιο σύνθετη επιστημονική θεωρία, όπου οι οικονομικοί παράγοντες αποτελούν μεν την πρωταρχική βάση για την κοινωνική ανάπτυξη, ωστόσο αλληλεπιδρούν με άλλες κοινωνικές και υλικές δυνάμεις.

2. Ενσωμάτωση της νευροεπιστήμης στην οικονομία πολέμου

Καθώς το αστικό κράτος κατευθύνει τους πόρους στη στρατιωτική παραγωγή, ώστε να διαχειριστεί κρίσεις και εσωτερικές αντιφάσεις του καπιταλισμού, η οικονομία πολέμου αποκτά μόνιμα χαρακτηριστικά διαπερνώντας σύγχρονους επιστημονικούς τομείς, όπως είναι ο τομέας της νευροεπιστήμης. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ανθρώπινος εγκέφαλος γίνεται απαραίτητος για την οικονομία πολέμου, η οποία απαιτεί ολοένα και περισσότερη γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική εμπειρογνωμοσύνη. Η νευροεπιστήμη χρησιμοποιείται στην πολεμική βιομηχανία. Επομένως εγείρονται σημαντικά ζητήματα, καθώς οι εφαρμογές της περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τη δημιουργία «διεπαφών ανθρώπου – μηχανής», με στόχο την ανάπτυξη νέων οπλικών συστημάτων, γνωστών ως «νευρο-όπλων». Επιπλέον, η ραγδαία πρόοδος της νευροεπιστήμης και των αντίστοιχων τεχνολογιών της μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία «υπερστρατιωτών», για τη σύνδεση του ανθρώπινου εγκεφάλου με οπλικά συστήματα ή, ακόμα, για τη διαχείριση και τον έλεγχο ομάδων, προσώπων και ηγετών. Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί σε μη κινητικούς ή/και κινητικούς τομείς, όπως και σε πτυχές γενετικών τεχνικών, άμεσα συνδεδεμένων με πολεμικές επιχειρήσεις και υπηρεσίες πληροφοριών. Ειδικότερα η παραγωγή και η χρήση της από μονοπωλιακούς ομίλους και πολυεθνικές επιχειρήσεις αποτελεί εργαλείο εξουσίας του κεφαλαίου με γνώμονα το κέρδος και, βέβαια, τον έλεγχο και την καταστολή της εργατικής – λαϊκής πάλης.

Διόλου τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια γίνεται λόγος για τη «νευροβιοοικονομία». Πρόκειται για νεοφυή τομέα της καπιταλιστικής οικονομίας, που χρησιμοποιεί τη νευροεπιστήμη και τη νευροτεχνολογία μετατρέποντας τις εγκεφαλικές λειτουργίες, τα δεδομένα και τις γνώσεις για εμπορικούς και στρατιωτικούς σκοπούς. Συνδεδεμένη με τη «νευροβιοοικονομία» και τις νευροεπιστήμες είναι και η οπτογενετική, που συνδυάζει την οπτική (φως) και τη γενετική για τον έλεγχο και τη μελέτη της δραστηριότητας συγκεκριμένων νευρώνων ή κυτταρικών ομάδων στο νευρικό σύστημα. Πρόκειται για αναπτυσσόμενο τομέα χρήσης γενετικών τεχνικών. Συνολικά στην οπτογενετική το φως χρησιμοποιείται για έλεγχο και τροποποίηση των νευρώνων μέσα από τεχνικές που αλλάζουν ακόμα και τον εγκέφαλο. Πρόδηλα αυτές οι τεχνικές επανασημασιολογούν τους όρους της καπιταλιστικής χειραγώγησης. Αλλωστε ο καπιταλισμός δεν έχει ως κίνητρο τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων. Καθώς αποκλειστικό του κίνητρο είναι η επέκταση και η κερδοφορία, εμπορευματοποιεί και, παράλληλα, στρατιωτικοποιεί την επιστημονική έρευνα. Για παράδειγμα, η παγκόσμια αγορά τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται⁷ να φτάσει τα 3,5 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ έως το 2033. Η δε αγορά τεχνητής νοημοσύνης για την αεροδιαστημική και τους εξοπλισμούς στο Διάστημα αναμένεται να ξεπεράσει τα 44 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ έως το 2030.

Είναι φανερό πως η παραγωγή, συγκέντρωση και εφαρμογή τεχνο-επιστημονικής γνώσης από μονοπωλιακούς ομίλους και πολυεθνικές επιχειρήσεις ενσωματώνεται στην οικονομία πολέμου που, συνακόλουθα, οδηγεί σε μια «νευροβιοοικονομία», όπου η γνωστική επιστήμη ευθυγραμμίζεται με τη στρατιωτικοποίηση της επιστημονικής έρευνας και της τεχνολογίας. Η εφαρμογή της οπτογενετικής στους διαστημικούς στρατιωτικούς εξοπλισμούς αποτελεί παράδειγμα στρατιωτικοποίησης της νευροεπιστήμης.

Ειδικά το ΝΑΤΟ, στη Σύνοδο Κορυφής της Μαδρίτης (20-30/06/2022) υιοθέτησε ένα έγγραφο στρατηγικής, βάσει του οποίου στρατιωτικοποιεί την επιστήμη και, ταυτόχρονα, την πολιτική της ευρωπαϊκής ηπείρου, σχεδιάζοντας παράλληλα κλιμάκωση του πολέμου σε διάφορες περιφέρειες ανά την υφήλιο. Στο συνέδριο «Quantum Conference» της Κοπεγχάγης το 2023, ο τότε γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, μίλησε για υιοθέτηση νέων τεχνολογιών μέσα από συνεργασίες δημόσιου, ιδιωτικού και ακαδημαϊκού τομέα.

Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το Διάστημα πρέπει να σημειωθεί πως τον Μάη του 2018, το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο (NAC) υιοθέτησε την πολιτική διαστημικής υποστήριξης του ΝΑΤΟ σε επιχειρήσεις. Τον δε Ιούνη του 2019 διατυπώθηκε η νέα διαστημική πολιτική της ευρωατλαντικής λυκοσυμμαχίας στη σύνοδο υπουργών Αμυνας στις Βρυξέλλες, που τον Νοέμβρη του 2019 οδήγησε στην ανακήρυξη του Διαστήματος ως πέμπτου τομέα δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ⁸.

3. Το Διάστημα ως νέο ιμπεριαλιστικό πεδίο

Η στρατιωτικοποίηση του Διαστήματος με πυρήνα τα αντιδορυφορικά όπλα (ASAT), τις τεχνολογίες αιχμής τύπου Τεχνητής Νοημοσύνης και τις εφαρμογές των νευροεπιστημών αντιπροσωπεύει την έκταση του καπιταλιστικού ελέγχου σε νέο στάδιο ανάπτυξης. Είναι προφανές πως η συνθετότητα της όλης κατάστασης εντείνεται, αποκαλύπτοντας παράλληλα την απάνθρωπη επιχείρηση του ιμπεριαλισμού να επιβάλει, μέσα από την οικονομία πολέμου, τη στρατιωτικοποίηση του Διαστήματος.

Ο Λένιν⁹ ανέλυσε την ουσία και τις νομοτέλειες του ιμπεριαλισμού στο έργο του, πιστεύοντας ότι «μπορεί και πρέπει να δοθεί διαφορετικός ορισμός του ιμπεριαλισμού, αν πάρουμε υπόψη (….) την ιστορική θέση του δοσμένου σταδίου του καπιταλισμού σε σχέση με τον καπιταλισμό γενικά». Για τον Λένιν ο ιμπεριαλισμός δεν είναι ένα στατικό φαινόμενο, αλλά μια εξελικτική διαδικασία που πρέπει να αναλύεται στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ιστορικής του κατάστασης, λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση με τον καπιταλισμό στο σύνολό του. Η λενινιστική θεωρία για τον ιμπεριαλισμό βοηθά να κατανοηθεί και να ερμηνευτεί η στρατιωτικοποίηση και οπλοποίηση του Διαστήματος.

Πρέπει επομένως να μελετήσουμε πιο βαθιά την επέκταση του ιμπεριαλισμού στον διαπλανητικό χώρο, αφού μεταξύ άλλων εμπεδώνει μια διαστημική οικονομία (γνωστή ως NewSpace), που στηρίζεται στο σύμπλεγμα «πολεμική βιομηχανία – κολοσσοί τεχνολογίας – πολεμική βιομηχανία – έρευνα/πανεπιστήμια». Για παράδειγμα, η συνέργεια μεταξύ των επιστημών του εγκεφάλου και της διαστημικής βιομηχανίας πολέμου, που αναπτύσσεται ραγδαία μέσω της νευροτεχνολογίας, περιλαμβάνοντας εφαρμοσμένους τομείς διεπαφών εγκεφάλου – υπολογιστή. Και ακόμα: Η οπτογενετική ενισχύει τη στρατιωτική βιομηχανία Διαστήματος μέσω της οπλοποίησης της νευροτεχνολογίας, εγείροντας έτσι επικίνδυνα ζητήματα, όπως είναι οι έλεγχοι των νευρωνικών κυκλωμάτων. Λόγου χάρη, η πλατφόρμα OptoGeneSat της NASA χρησιμοποιεί οπτογενετική τεχνολογία για τον χειρισμό γονιδιακής έκφρασης και κυτταρικών διεργασιών. Γενικά, η υπό εξέλιξη οπλοποίηση της οπτογενετικής συνδέεται με τη χειραγώγηση και τον ελέγχο του ανθρώπινου εγκεφάλου και, ευρύτερα, του κοινωνικού ελέγχου.

Συνολικά η νευροτεχνολογία – όπως και κάθε τεχνολογία – δεν είναι ουδέτερη. Αποτελεί εργαλείο ενίσχυσης του αστικού κράτους, αφού οι χειραφετητικές χρήσεις αυτών των επιστημών παραμένουν υποταγμένες στον μονοπωλιακό καπιταλισμό. Η κατανόηση λοιπόν της ανάπτυξης της νευροεπιστήμης και της οπτογενετικής στη διαστημική εξοπλιστική βιομηχανία αναδεικνύει τις δομικές, υλικές και ιδεολογικές δυναμικές που διαμορφώνουν την επιστημονική έρευνα στο πλαίσιο της σημερινής ιστορικής κατάστασης του ιμπεριαλισμού, όπου οι ψηφιακές και κβαντικές τεχνολογίες αλλά και οι νευροεπιστήμες εργαλειοποιούνται, διευρύνοντας στο σημερινό στάδιο του ιμπεριαλισμού τη χωρική διάσταση της Φύσης. Αν, επομένως, η Γη στα «Grundrisse» αποτυπώνεται από τον Μαρξ ως «εργαστήριο» και «αρχέγονη προϋπόθεση της παραγωγής» ή ως «πρωταρχική εργαλειοαποθήκη» («Κεφάλαιο»), τότε καταλαβαίνουμε τι μπορεί να σημαίνουν οι διαστημικοί πόροι. Αντιλαμβανόμαστε τι ακριβώς σηματοδοτούν οι τεχνολογίες και οι υποδομές που προκύπτουν από την αυξανόμενη εξάρτηση από τα διαστημικά «περιουσιακά» στοιχεία επικοινωνίας, πλοήγησης, οπτογενετικής έρευνας και κβαντικών εξοπλισμών.

Κατανοείται λοιπόν καλύτερα πως «νευροβιοοικονομία» και νευροεπιστήμες είναι στην υπηρεσία της οικονομίας πολέμου και, κατ’ επέκταση, του ιμπεριαλισμού. Ας σημειωθεί πως τα τελευταία χρόνια πολλά κρατικά επενδυτικά ταμεία (ΚΕΤ) – με περιουσιακά στοιχεία περίπου 13,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων – επενδύουν στη νευροεπιστήμη, κυρίως μέσω τομέων βιοεπιστημών και βιοτεχνολογίας. Πέραν τούτων, η «Morgan Stanley» εκτιμά ότι η παγκόσμια διαστημική οικονομία / βιομηχανία (γνωστή ως NewSpace) θα δημιουργήσει μέχρι το 2040 έσοδα πέραν του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων. Ειδικότερα, οι παγκόσμιες επενδύσεις στην αεροδιαστημική και στους στρατιωτικούς εξοπλισμούς Διαστήματος ανέρχονται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, με το συνολικό μέγεθος της αγοράς να εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια μέχρι το 2029. Η εν λόγω οικονομία, ως συστατικό στοιχείο της οικονομίας πολέμου, δεν αποτελεί παρέκκλιση ή/και προσωρινό φαινόμενο, αλλά δομικό χαρακτηριστικό του ιμπεριαλιστικού σταδίου στρατιωτικοποίησης του Διαστήματος, όπου ο ενδομονοπωλιακός ανταγωνισμός, σε διαπλανητικό πλέον επίπεδο, διαμορφώνει ένα σύνθετο όσο και ιεραρχικό σύστημα ανισότιμης αλληλεξάρτησης και προνομίων, με θύμα την παγκόσμια εργατική τάξη. Σε κάθε περίπτωση, σημαίνει νέες θυσίες της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων για τη θωράκιση της καπιταλιστικής κερδοφορίας, τσεκούρι στις κοινωνικές δαπάνες, όπως και νέας κοπής χαράτσια αλλά και αντιδραστικά προαπαιτούμενα, όπως καταγράφονται στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ 2028 – 2034. Και αντικατοπτρίζονται στα 131 δισεκατομμύρια ευρώ που αφορούν το σκέλος «Αμυνας και Διαστήματος» στο πλαίσιο του Ταμείου Ανταγωνιστικότητας.

Πορεία πολέμου, επομένως, χαράσσει συστηματικά η ΕΕ μέσα από τις αλληλοεξαρτώμενες σχέσεις της οικονομίας πολέμου και της επιστημονικής έρευνας νευροεπιστημών. Οι συγκεκριμένες επενδύσεις, συνδυάζοντας την επιστήμη δεδομένων με τη νευροτεχνολογία, στοχεύουν όχι στην προστασία, λόγου χάρη, της υγείας, αλλά στην παράταση των ωραρίων εργασίας.

Ο Μαρξ συνέδεσε τις μηχανές με την επέκταση του ωραρίου εργασίας, υποστηρίζοντας («Οικονομικά Χειρόγραφα 1861-63») ότι ενώ οι μηχανές μπορούν θεωρητικά να μειώσουν τον χρόνο εργασίας, οι καπιταλιστές τις χρησιμοποιούν για να εντείνουν την εργασία και να παρατείνουν την εργάσιμη ημέρα, ώστε να μεγιστοποιήσουν το κέρδος, αντιμετωπίζοντας τους εργάτες ως εξαρτήματα μηχανών.

4. Σοσιαλισμός – κομμουνισμός για την ανατροπή του καπιταλισμού

Μέσα σε συνθήκες όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, όπου εκτείνονται νεοφυείς μέθοδοι καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και εντείνονται οι νόμοι ανισόμετρης ανάπτυξης, η πολιτική που υλοποιείται από τις αστικές κυβερνήσεις στην Ελλάδα αποκαλύπτει την ενδιάμεση θέση του ελληνικού καπιταλισμού στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα και τις ισχυρές εξαρτήσεις από τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Οι περί «αναγκαστικής εφαρμογής» ευρωατλαντικές ντιρεκτίβες και, συνάμα, οι περί «εθνικού καθήκοντος» κορόνες δεν είναι τίποτα περισσότερο παρά συνειδητή πολιτική επιλογή του αστικού πολιτικού συστήματος συνολικά, με στόχο να αποκρύψει με ψευδή αφηγήματα την εξαρτημένη θέση της Ελλάδας στο ιμπεριαλιστικό μπλοκ και τα οφέλη που αυτή η εξάρτηση κομίζει στην ελληνική οικονομική ολιγαρχία. Αλλωστε, όλη η αστική προπαγάνδα επιχειρεί να εγκλωβίσει εργατικές και λαϊκές δυνάμεις στα πεδία της κυρίαρχης πολιτικής. Στόχος πάντοτε είναι να ενισχυθεί η χειραγώγηση και η υποταγή στα συμφέροντα της αστικής τάξης.

Εν μέσω αυτών των εξελίξεων, εργατική τάξη και εργαζόμενοι στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, βιώνουν την επιδείνωση των όρων ζωής τους. Οχι τυχαία, 2,74 εκατ. άτομα στη χώρα διαβιώνουν υπό συνθήκες κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Πέραν ωστόσο από την ακραία φτωχοποίηση και τον κοινωνικό αποκλεισμό, καταγράφεται ένταση της ενεργειακής φτώχειας και των ανισοτήτων. Για παράδειγμα, το 1% των πλουσιότερων τάξεων κατέχει περίπου το ένα τέταρτο (25%) του συνολικού πλούτου της Ελλάδας, ενώ το 5% των πλουσίων το 44,2%. Από την άλλη, υπάρχουν ματωμένα πλεονάσματα σε βάρος συνταξιούχων, ανέργων, ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, ενώ υπολογίζεται πως την περίοδο 2019 – 2023 χάθηκαν περίπου 180.000 πρώτες κατοικίες. Ομως την ίδια ώρα η κυβέρνηση και το αστικό πολιτικό σύστημα της χώρας ενισχύουν την πολεμική οικονομία. Πρωταγωνιστούν ή/και πρωτοστατούν στη διάθεση κεφαλαίων για εφαρμογή των ευρωατλαντικών σχεδιασμών, ακόμα και στην εφαρμογή ΝΑΤΟικών προτύπων στη στρατιωτικοποίηση της πολιτικής προστασίας, αλλά και στη διαμόρφωση της στρατιωτικοποίησης της ευρωπαϊκής πολιτικής Διαστήματος.

Το ΚΚΕ, παρά τις συνθήκες αρνητικού συσχετισμού, είναι το μόνο κόμμα που παλεύει με συνέπεια για την ανατροπή του καπιταλισμού. Για την ανατροπή της εξαγγελθείσας από το ευρωενωσιακό σύστημα «κουλτούρας πολέμου». Σύστημα που διαθέτει δισεκατομμύρια στην πολεμική βιομηχανία μέσω του EDIP (Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας), μετατρέποντας τις χώρες σε στρατιωτικά πεδία, με τραγικές συνέπειες για τους λαούς.

Απέναντι σε αυτές τις συνθήκες, η αφομοίωση του διαλεκτικού και ιστορικού υλισμού, της μαρξιστικής – λενινιστικής κοσμοθεωρίας, αποτελεί στέρεο και σταθερό φιλοσοφικό πυλώνα για την ταξική ανάλυση όλων αυτών των εξελίξεων. Με τη μαρξιστική – λενινιστική κοσμοθεωρία δυναμώνεται η ιδεολογικοπολιτική δεινότητα του ΚΚΕ σε καθημερινή βάση για την ταξική πάλη με αντικαπιταλιστική και αντιιμπεριαλιστική κατεύθυνση.

Γι’ αυτό οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 22ο Συνέδριο αποκτούν ειδικό βάρος για τη διαμόρφωση της αντικαπιταλιστικής – αντιμονοπωλιακής συμμαχίας. Διαμορφώνουν επίσης ένα ισχυρό ρεύμα ιδεολογικής και πολιτικής διαπάλης και, ταυτόχρονα, επαναστατικής κατεύθυνσης ως απάντηση στον αντικομμουνισμό, όπως και στις διάφορες ανορθολογικές και αντιεπιστημονικές θεωρίες των αστικών σχολών σκέψης, που μεταμφιέζοντας την οικονομία πολέμου, συγκαλύπτουν την επικίνδυνη κλιμάκωση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και των πολεμικών συγκρούσεων.

Οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ αναδεικνύουν ξεκάθαρα πως ακριβώς η «υπαγωγή πολλών κλάδων στην οικονομία πολέμου» έχει αντιδραστική κατεύθυνση. Ενάντια λοιπόν στην αντιδραστική κατεύθυνση, στα νέα «υπερμνημόνια» πολεμικής προετοιμασίας, ενάντια στην αστική στρατηγική της στρατιωτικοποίησης της Εκπαίδευσης, του Διαστήματος, της τεχνολογίας και της οικονομίας, είναι ο ταξικός αγώνας, στον οποίο πρωταγωνιστεί το ΚΚΕ.

Με σημείο αναφοράς τις Θέσεις του ΚΚΕ και το επαναστατικό του Πρόγραμμα, δυναμώνουμε μεθοδικά την καθημερινή πάλη και δράση για να οργανωθεί η λαϊκή συμμαχία στο κάλεσμα της Ιστορίας για τον σοσιαλισμό – κομμουνισμό.

Βιβλιογραφία:

1. The European Anti-Poverty Network-EAPN (2025): Eurostat updated poverty and social exclusion statistics for the EU in May 2025. May 6, 2025. https://www.eapn.eu/eurostat-updated-poverty-and-social-exclusion-statistics-for-the-eu-in-may-2025

2. G20 (2025): Extraordinary Committee of Independent Experts on Global. Commissioned by the G20 South Africa Presidency. November 2025. https://g20.org/wp-content/uploads/2025/11/2-G20-Global-Inequality-Report-Full-and-Summary.pdf#:~:text=Box:%20Some%20key%20facts%20on%20inequality%20However%2C,captured%20by%20the%20bottom%20half%20of%20humanity.

3. PMNCH (2024): New WHO report reveals governments deprioritizing health spending. https://pmnch.who.int/news-and-events/news/item/12-12-2024-new-who-report-reveals-governments-deprioritizing-health-spending

4. Marx, K. (1867/1967): Capital (vol 1). New York: International Publishers.

5. Marx, Karl (1973): Grundrisse. Harmondsworth: Penguin.

6. Engels Friedrich (1968): Engels to Borgius in Marx and Engels Correspondence. Translated: Donna Torr; Ιnternational Publishers. https://www.marxists.org/archive/marx/works/1894/letters/94_01_25.htm#:~:text=(1)%20What%20we%20understand%20by,forward%20more%20than%20ten%20universities.

7. Grand View Research (2025): Artificial Intelligence Market To Reach $3,497.26 Billion By 2033. https://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2025-11/67035480-grand-view-research-inc-ai-market-poised-to-hit-dollar-3-5-trillion-by-2033-powered-by-31-5-annual-growth-grand-view-research-008.htm

8. Boffey Daniel (2019): Nato leader identifies space as the next ‘operational domain’. The Guardian. Wed 20 Nov 2019 https://www.theguardian.com/world/2019/nov/20/nato-identifies-space-as-next-operational-domain

9. Β. Ι. Λένιν (1987): Απαντα. Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα.

Κώστας Γουλιάμος
Τακτικό Μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρ. Πρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου

Πηγή : Ριζοσπάστης 17-18 / 1 – 2026

 Κυριακή 18 Γενάρη 2026

 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΙΚΗ, ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η «λάβα» του κοινωνικοπολιτικού «ηφαιστείου» που λέγεται καπιταλισμός

Ο νεαρός δολοφόνος με τη ρωσική σβάστικα

Το 2025 μάς αποχαιρέτησε κι ανάμεσα στο «αποτύπωμα» που αυτό άφησε είναι μία ακόμη αύξηση των ποσοτικών, αλλά κυρίως των ποιοτικών, δεικτών της παιδικής, εφηβικής και νεανικής παραβατικότητας και εγκληματικότητας. Σύμφωνα με διάφορα δημοσιεύματα στη χώρα μας «πάνω από 9.000 παιδιά βρέθηκαν ενώπιον αρχών για παραβατικές συμπεριφορές» τους εννέα πρώτους μήνες του 2025¹. Βεβαίως, οι αστικές προσεγγίσεις της «παραβατικότητας» συνηθίζουν να συσσωρεύουν εδώ διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις, ακόμη και κάποιες θετικές ριζοσπαστικές δράσεις, θολώνοντας την ουσία. Ομως το γεγονός της αύξησης αυτού του κοινωνικού φαινομένου δεν αλλάζει.

Η Ελλάδα δεν αποτελεί κάποια εξαίρεση από τον κανόνα, αφού ανάλογες τάσεις εκδηλώνονται σε όλο τον καπιταλιστικό κόσμο. Από τις ΗΠΑ έως την Ινδία και από την Αυστραλία έως τη Ρωσία είναι ένα ζήτημα που κυριαρχεί στις ειδήσεις και καταγράφεται στις διάφορες «εθνικές στρατηγικές» των αστικών κυβερνήσεων. Παντού ως πρώτο μέλημα προτάσσεται η καταστολή, η αστυνομοκρατία, οι απαγορεύσεις και περιορισμοί. Μάλιστα από την 10η Δεκεμβρίου 2025, η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που εφαρμόζει πλήρη απαγόρευση πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών. Αυτό αφορά πλατφόρμες όπως Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat, X (Twitter), Reddit, YouTube κ.ά., όπου εταιρείες «υποχρεούνται» να μπλοκάρουν λογαριασμούς ανηλίκων.²

Οι αστικές κυβερνήσεις με αυτόν τον τρόπο εργαλειοποιούν την ανησυχία του ανυποψίαστου γονιού, που ανησυχεί για την ασφάλεια του παιδιού, πατώντας και στη στενομυαλιά του μικροαστού «νοικοκυραίου», που είναι εθισμένος στα εγκλήματα του ιμπεριαλισμού και δεν του καίγεται καρφάκι για την καθημερινή δολοφονία δεκάδων παιδιών στη Γάζα, στην Παλαιστίνη, στο Σουδάν και στα άλλα δεκάδες μέτωπα των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και πολέμων, απαιτώντας εδώ και τώρα την αυστηροποίηση της νομοθεσίας, περισσότερη αστυνόμευση με κάμερες και drones κ.ο.κ. Τίποτα όμως από όλα αυτά δεν μπορεί να αποτελέσει την ενδεδειγμένη λύση σε ένα κοινωνικό πρόβλημα, που εξαπλώνεται σαν μάστιγα σε όλες τις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες.

Η φωτογραφία που ανέβασε ο ίδιος στα κοινωνικά δίκτυα μόλις δολοφόνησε το 10χρονο

Από την άλλη, δεν λείπουν οι εκκλήσεις για την ενίσχυση των ανεπαρκέστατων σήμερα κοινωνικών υποδομών, της στελέχωσης των σχολείων με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, ενώ σωστά και δίκαια σημειώνεται πως οι σχετικές υπηρεσίες είναι ανύπαρκτες ή υποστελεχωμένες. Τραγική επιβεβαίωση αποτελεί ο αδιανόητος θάνατος 17χρονου στις Σέρρες, για τον οποίο φέρεται να ευθύνεται ένας 15χρονος ανήλικος, που μεγάλωσε αβοήθητος σε ένα «δύσκολο» – όπως συνηθίζουμε να λέμε – οικογενειακό περιβάλλον.

Μπορούν, όμως, οι ειδικοί επιστήμονες να συμβάλουν στην πρόληψη ή στη «γιατρειά» αυτού του προβλήματος, όταν αυτό καλλιεργείται από την ίδια την κοινωνία μας;

Σίγουρα, αυτό το κοινωνικό ζήτημα έχει πολλές προεκτάσεις, που δεν μπορούμε στο πλαίσιο αυτού του άρθρου να σταθούμε αναλυτικά. Θα αναφερθούμε, ωστόσο, σε μια κραυγαλέα πλευρά της, μέσα από ένα τραγικό γεγονός που συνέβη στη Ρωσία τον περασμένο Δεκέμβρη.

Το χρονικό

Ενας 15χρονος, μαθητής της 9ης τάξης, οπλισμένος με μαχαίρι (σύμφωνα με άλλες πηγές, με δύο μαχαίρια και έναν αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό), καθώς και με σπρέι πιπεριού, μπήκε στο κτίριο του σχολείου, τραυμάτισε σοβαρά έναν σχολικό φύλακα και σκότωσε έναν 10χρονο μαθητή της 4ης Δημοτικού. Στη συνέχεια, πήρε όμηρο έναν από τους μαθητές και τον κρατούσε για κάποιο διάστημα. Μετά από έφοδο των αρχών, το παιδί, που κρατούνταν όμηρος απελευθερώθηκε και ο δράστης συνελήφθη. Το συγκεκριμένο σχολείο στη Μόσχα θεωρείται πως ανήκει στη σχολική ελίτ λόγω της τοποθεσίας του σε μια προνομιακή περιοχή, ωστόσο πρόκειται για δημόσιο ίδρυμα. Στην ιστοσελίδα του σχολείου υπάρχει ενότητα με τίτλο «Πρόληψη της καταστροφικής συμπεριφοράς των μαθητών», όπου είναι δημοσιευμένες οδηγίες: «Πώς να μη γίνετε θύμα και γιατί δεν πρέπει να επιτίθεστε σε άλλους», καθώς και οδηγίες προς τους γονείς για την πρόληψη του εκφοβισμού (bullying).

Η όλη ιστορία έχει συγκλονιστικές πτυχές: Οπως προκύπτει από το βίντεο που τράβηξε ο ίδιος ο 15χρονος δράστης, μπαίνοντας στο σχολείο πήγε στις τουαλέτες, όπου άλλαξε ρούχα και προετοιμάστηκε για την επίθεση. Βγήκε στον διάδρομο και αναζητούσε μια δασκάλα που εργάζεται στο σχολείο «με μαύρα μαλλιά», μιας και δεν θυμόταν το όνομά της. Στην ερώτηση για το τι σκοπεύει να κάνει, απάντησε: «Θα διαβάσετε στη Wikipedia». Μετά από αυτό, περιφερόταν για λίγη ώρα στο σχολείο κρατώντας το μαχαίρι. Συναντώντας στον διάδρομο μια δασκάλα με μια ομάδα μαθητών μικρότερων τάξεων, τη ρώτησε ποια είναι η εθνικότητά της. Η γυναίκα μπήκε μπροστά από τους μαθητές για να τους προστατεύσει, ζητώντας τους να οπισθοχωρήσουν. Εκείνη τη στιγμή πλησίασε τον δράστη ο σχολικός φύλακας και του ζήτησε να αφήσει το μαχαίρι. Σε αυτό το σημείο το βίντεο διακόπτεται, αλλά σύμφωνα με τις μαρτυρίες ο έφηβος έκανε τότε χρήση του σπρέι πιπεριού και προκάλεσε τραύματα με το μαχαίρι στον φύλακα και σε ένα ακόμη άτομο. Αμέσως μετά κυνήγησε και σκότωσε τον 10χρονο μαθητή της 4ης Δημοτικού, που η καταγωγή του ήταν από το Τατζικιστάν και η μετανάστρια μητέρα του εργαζόταν ως σχολική καθαρίστρια στο συγκεκριμένο σχολείο. Δεν ξέχασε να βγάλει και μια selfie με φόντο το νεκρό παιδί, την οποία πρόλαβε να ανεβάσει στα μέσα κοινωνικής του δικτύωσης.

Μια δολοφονία με εθνικιστικό – ρατσιστικό κίνητρο

Εθνικιστικές – φασίζουσες δυνάμεις προπαγανδίζουν την αντίληψη περί «Μεγάλης Αντικατάστασης»

Σύμφωνα με τα ρωσικά ΜΜΕ, ο νεαρός δολοφόνος διέθετε λογαριασμούς σε αρκετά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πόζαρε φορώντας αλεξίσφαιρο γιλέκο με το σύμβολο «κολοβράτ», που είναι η ρωσική παραλλαγή της σβάστικας και το σύμβολο που χρησιμοποιούν συχνά στη Ρωσία οι εθνικιστικές, ρατσιστικές και φασιστικές οργανώσεις. Εκεί αναρτούσε κείμενα υπέρ της λευκής φυλής, ενάντια στους Εβραίους, στους αριστερούς, στους μουσουλμάνους κ.ά. εκφράζοντας το μίσος του για όλους τους παραπάνω τους οποίους αποκαλούσε «βιολογικά σκουπίδια». Τη στιγμή του εγκλήματος ο δράστης φορούσε μια μπλούζα με αυτήν την επιγραφή «No Lives Matter (NLM)» («Καμία ζωή δεν μετράει»), που προέρχεται από το νεοναζιστικό κίνημα, που προπαγανδίζει τη μισανθρωπία και τον φυλετικό πόλεμο και εμφανίστηκε ως απάντηση στο «Black Lives Matter» («Οι ζωές των μαύρων μετράνε»), που εμφανίστηκε στις ΗΠΑ πριν από μερικά χρόνια μετά τις πολλές δολοφονίες Αφροαμερικανών από τις αστυνομικές αρχές.

Λίγες μέρες πριν από την επίθεση, ο νεαρός δολοφόνος έστειλε στους συμμαθητές του ένα μανιφέστο με τίτλο «Η οργή μου», όπου προέκυπτε πως είναι οπαδός της θεωρίας συνωμοσίας περί «Μεγάλης Αντικατάστασης». Σύμφωνα με αυτήν την προσέγγιση, οι λευκοί πληθυσμοί αντικαθίστανται δημογραφικά και πολιτιστικά με μη λευκούς λαούς, που δεν «αφομοιώνονται» πολιτισμικά, ειδικότερα από χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία τόσο μέσω της μαζικής μετανάστευσης, της δημογραφικής ανάπτυξης των συγκεκριμένων ομάδων, όσο και της πτώσης του ποσοστού γεννήσεων των λευκών πληθυσμών. Στη Ρωσία η συγκεκριμένη αντιδραστική αντίληψη ντύνεται με το «πέπλο» της «προστασίας του ρωσικού κόσμου» από τους μετανάστες των πρώην σοσιαλιστικών Δημοκρατιών της Κεντρικής Ασίας.

Βεβαίως, αυτή η επικίνδυνη και στην ουσία ρατσιστική αντίληψη δεν λαμβάνει υπόψη της όλα αυτά που αναγκάζουν κάθε χρόνο εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, όπως είναι οι ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και πόλεμοι, η στυγνή εκμετάλλευση και εξαθλίωση από τα μονοπώλια και η καταστροφή του περιβάλλοντος από αυτά, η ανάγκη των καπιταλιστών σε φθηνή εργατική δύναμη κ.ο.κ. Ούτε βέβαια τα πραγματικά στοιχεία, που δείχνουν πως τα παιδιά των μεταναστών στη συντριπτική τους πλειοψηφία ενσωματώνονται στις κοινωνίες όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν. Για όσο, βέβαια, τα αφήνει η γκετοποίηση και περιθωριοποίηση, που προωθεί το ίδιο το εκμεταλλευτικό σύστημα και οι αντιλαϊκές κυβερνήσεις του.

Αντίκτυπος της αντιμεταναστατευτικής πολιτικής

Το εντυπωσιακό είναι πως τόσο οι γονείς, όσο και οι εκπαιδευτικοί δεν είδαν τίποτα το παράξενο στη συμπεριφορά του νεαρού δολοφόνου πριν αυτός διαπράξει το έγκλημα. Κι αυτό ενώ ο συγκεκριμένος είχε εκθέσει δημόσια τις εθνικιστικές, ρατσιστικές αντιλήψεις του.

Θα μπορούσε κάποιος να ρίξει την ευθύνη αποκλειστικά στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς, που δεν παρατήρησαν τίποτα, ή που δεν βρήκαν τον χρόνο ή τον τρόπο να ασχοληθούν με το συγκεκριμένο παιδί. Μπορεί, όμως, η ευθύνη να περιοριστεί μόνον εδώ;

Το ρωσικό αστικό κράτος, που έχει προκύψει από την ανατροπή του σοσιαλισμού, όλα αυτά τα χρόνια ρίχνει λάσπη στον σοσιαλισμό που γνωρίσαμε στην ΕΣΣΔ, χλευάζει τα ιδανικά και τις αξίες που αυτός καλλιεργούσε, όπως η συλλογικότητα, η συντροφικότητα, η οικοδόμηση μιας δίκαιης κοινωνίας χωρίς εκμετάλλευση. Αντίθετα, όπως και τα άλλα αστικά κράτη, με τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του καλλιεργεί τον ατομικισμό, τον καταναλωτισμό, τον εθνικισμό, τον ανταγωνισμό, την εμπορευματοποίηση των πάντων και κάνει τους ανθρώπους αποξενωμένους.

Τα τελευταία χρόνια έχει δυναμώσει η αντιμεταναστευτική πολιτική και στη Ρωσία. Οπως σημειώνουν οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 22οΣυνέδριο: «Τα κατασταλτικά μέτρα σε βάρος των μεταναστών και των προσφύγων εντάσσονται στο συνολικότερο πλέγμα καταστολής, αυταρχισμού και τρομοκράτησης των λαών στις συνθήκες της πολεμικής προετοιμασίας»,³ κι αυτό ισχύει όχι μόνον για τις ΗΠΑ και την ΕΕ.

Είναι χαρακτηριστικό πως την περασμένη χρονιά το αστικό ρωσικό κράτος πήρε μια σειρά από μέτρα σε βάρος των μεταναστών, όπως περιορισμούς εργασίας, ενώ αρνήθηκε να εγγράψει τα παιδιά τους στα σχολεία εάν δεν περάσουν τις εξετάσεις επάρκειας της ρωσικής γλώσσας, χωρίς να φροντίσει να υπάρξουν δημόσιες υποδομές για τη διδασκαλία της σε όσα παιδιά δεν την γνωρίζουν. Ως αποτέλεσμα υπολογίζεται πως φέτος το 80% των παιδιών των μεταναστών στη Ρωσία έμεινε εκτός σχολικών αιθουσών.⁴ Τραγική ειρωνεία ο 10χρονος Τατζίκος, που δολοφονήθηκε, ο οποίος για να φοιτούσε στην 4η τάξη, σημαίνει πως είχε περάσει τις εξετάσεις επάρκειας της ρωσικής γλώσσας.

Η ρατσιστική αντίληψη της «Μεγάλης Αντικατάστασης» καλλιεργείται συστηματικά από διάφορους, όπως π.χ. από τον εθνικιστή Αλεξάντρ Ντούγκιν, που είναι ένας από τους βασικούς ιδεολόγους και προπαγανδιστές στη Ρωσία και τον οποίο η ρωσική κυβέρνηση έχει διορίσει επικεφαλής σχολής πολιτικών επιστημών σε δημόσιο πανεπιστήμιο της Μόσχας, που φέρει το όνομα του Ρώσου φασίστα φιλοσόφου Ιβάν Ιλίν. Δεν είναι ο μόνος. Χαρακτηριστικά μέχρι και ο πατριάρχης Κύριλλος σε κήρυγμά του από τον άμβωνα επίσης καλλιεργεί τη συγκεκριμένη θεωρία.⁵ Επιπλέον, το τηλεοπτικό κανάλι «Τσαργκράντ», του επιχειρηματία Μαλοφέεφ, που διοργάνωσε πέρσι την παγκόσμια φασιστική σύναξη στην Αγία Πετρούπολη και το οποίο παρακολουθούν εκατομμύρια άνθρωποι στη Ρωσία, προωθεί ενεργά τη θεωρία της «Μεγάλης Αντικατάστασης».⁶

Από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία, στα σχολεία έχει εισαχθεί το μάθημα (από την 1η Δημοτικού και σε όλες τις τάξεις) «Συζητήσεις για το βασικό», μέσα από το οποίο τα παιδιά ποτίζονται με το δηλητήριο του εθνικισμού και του διαχωρισμού των ανθρώπων σε «δικούς μας» και «στους άλλους», την ώρα που δεν λείπουν οι προπαγανδιστές της σημερινής αστικής εξουσίας, όπως ο δημοσιογράφος Αντόν Κρασόφσκι, που εξύμνησαν ακόμη και τη μαζική δολοφονία παιδιών άλλων λαών στο όνομα της υπεράσπισης του λεγόμενου «Ρωσικού κόσμου».⁷

Η εγκληματική πολιτική και τα κοινωνικά αδιέξοδα

Μπορεί όμως η εγκληματική συμπεριφορά του νεαρού δολοφόνου να οφείλεται αποκλειστικά στα κηρύγματα και στην προπαγάνδα του αστικού κράτους;

Καταρχάς είναι γνωστό και από τη δίκη της εγκληματικής Χρυσής Αυγής πως η ναζιστική ιδεολογία από μόνη της μπορεί να αποτελέσει κίνητρο εγκληματικής δράσης. Βεβαίως, εδώ έχουμε να κάνουμε με έναν 15χρονο έφηβο, όταν κατά κανόνα η κοσμοαντίληψη της κάθε προσωπικότητας εκτιμάται ότι αποκρυσταλλώνεται ακόμη και μετά την ενηλικίωση. Ωστόσο, θα κάνουμε λάθος εάν εκτιμήσουμε πως έχουμε να κάνουμε με μια τυχαία ατομική παρεκτροπή. Μιλάμε για την αντανάκλαση όσων κυριαρχούν στην κοινωνία. Είναι άμεση συνέπεια:

– της πολυετούς προπαγάνδας μίσους, του διαχωρισμού των ανθρώπων σε «δικούς μας» και «ξένους», την οποία προωθούν ψευδοπατριωτικά αστικά κινήματα και ΜΜΕ,

– μιας κοινωνίας που είναι δομημένη πάνω στη βία της κοινωνικής αδικίας σε βάρος των πολλών,

– της εκτίναξης των κοινωνικών αδιεξόδων, που συνολικά κυριαρχούν στην καπιταλιστική κοινωνία, όπως είναι π.χ. η πάλη για την επιβίωση των λαϊκών στρωμάτων, που καθορίζει μέσα από τον τρόπο ζωής τους τόσο τις περιορισμένες παιδαγωγικές δυνατότητες της ίδιας της λαϊκής οικογένειας, όσο και τις ανάγκες, τα κίνητρα της συμπεριφοράς, τους στόχους της προσωπικότητας που κινητοποιούν τον άνθρωπο προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση, πλάθοντας τον προσανατολισμό της κάθε προσωπικότητας.

Ορισμένα συμπεράσματα

Ολα τα παραπάνω συνηγορούν πως μέσα στη σημερινή καπιταλιστική κοινωνία υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν στην εκδήλωση της εγκληματικής συμπεριφοράς, όπως στρεβλά πρότυπα, ή στρεβλή εκδήλωση ανθρώπινων αναγκών, μεταξύ των οποίων της ανάγκης του παιδιού και του εφήβου για αναγνώριση (π.χ. είναι πιθανόν σε κάτι τέτοιο να παραπέμπουν τα λόγια του νεαρού δολοφόνου «θα διαβάσετε τι θα κάνω στη Wikipedia»). Να γιατί τα όποια κατασταλτικά μέτρα, όπως η ενίσχυση της αστυνομοκρατίας, εκτός του ότι ενισχύουν το κλίμα γενικευμένης καταστολής, είναι απλώς «στάχτη στα μάτια» και δεν μπορούν να δώσουν λύσεις σε αυτό το κοινωνικό πρόβλημα.

Είναι αυτονόητη η ανάγκη να ενισχυθούν και να στελεχωθούν με το αναγκαίο προσωπικό τα Κέντρα Υγείας, όλες οι δημόσιες δομές για να πραγματοποιούν προγράμματα πρόληψης και παρεμβάσεις σε πρωτοβάθμιο επίπεδο, καθώς και η ανάπτυξη της δευτεροβάθμιας περίθαλψης σε πανελλαδικό επίπεδο και η στελέχωση όλων των σχολικών μονάδων με ψυχολόγο και κοινωνικό λειτουργό.⁸ Μια τέτοια εξέλιξη θα βοηθούσε και στη στήριξη των γονιών και των εκπαιδευτικών στο έργο τους.

Την ίδια ώρα πρέπει να σημειώσουμε πως αυτό το κοινωνικό πρόβλημα δεν μπορεί να ξεριζωθεί εάν δεν ανατραπεί ο καπιταλισμός, που καλλιεργεί τον ατομικισμό, τον εθνικισμό, τον ρατσισμό, τα στρεβλά πρότυπα, όπως το κυνηγητό του κέρδους, τη βία του ανταγωνισμού, που γεννά τον φασισμό.

Οι κομμουνιστές έχουμε επιφορτιστεί με αυτό το καθήκον: Της συγκέντρωσης κοινωνικών δυνάμεων που έχουν συμφέρον να παλέψουν για την ανατροπή του, την κατάργηση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και την οικοδόμηση μιας άλλης κοινωνίας. Ως Κόμμα κάνουμε βήματα σε αυτήν την κατεύθυνση, αλλά αυτό σήμερα έχει πολλά συνδυαστικά καθήκοντα.

Στο συγκεκριμένο ζήτημα, που εξετάζει το άρθρο, της παιδικής, εφηβικής και νεανικής παραβατικότητας, βλέπουμε πως τόσο η ιδεολογική επίθεση του αστικού κράτους και των μηχανισμών του ξεκινά να απευθύνεται στις πολύ μικρές ηλικίες, όσο και η τοποθέτηση των βάσεων της αποκρυστάλλωσης των κοσμοθεωρητικών αντιλήψεων της προσωπικότητας, μπαίνουν νωρίς, άσχετα εάν αυτό εκδηλώνεται αμέσως σε ενεργή πολιτική στάση.

Ο μεγάλος Σοβιετικός παιδαγωγός Αντόν Μακάρενκο, σημείωνε στο έργο του «Παιδαγωγικό Ποίημα» πως κακώς το παιδί λογαριάζεται από κάποιους «σαν ένα πλάσμα φουσκωμένο με αέριο ειδικής σύνθεσης (…) που έχει την ικανότητα να αυτοαναπτύσσεται, μόνο του, αρκεί να μην εμποδίζεις την ανάπτυξή του[…].⁹

Στην κοινωνία μας είναι ευρέως εδραιωμένη η αντίληψη που ισχυρίζεται πως το «παιδί θα τα βρει μόνο του», πως «δεν χρειάζεται να του κάνουμε υποδείξεις, ή να συζητάμε πολιτικά ζητήματα, «θα τα καταλάβει μεγαλώνοντας».

Τα μέλη, οι φίλοι του Κόμματος, κάθε προοδευτικός άνθρωπος και ριζοσπάστης πρέπει να βοηθήσει, ώστε αυτή η λαθεμένη αντίληψη να ξεπεραστεί. Βεβαίως το πώς θα συζητήσουν οι γονείς με τα παιδιά τους για διάφορα ζητήματα είναι κι αυτό μια τέχνη, που θέλει γνώση και εξάσκηση, πιθανόν και βοήθεια, αλλά το να αφήνω τη διαμόρφωση της συνείδησης των παιδιών στην τύχη, δηλαδή σε όλα αυτά που κυριαρχούν στην αστική κοινωνία, συνιστά «χρονικό προαναγγελθέντος» και οδυνηρού λάθους.

Οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 22ο Συνέδριο σημειώνουν τόσο την ανάγκη «διαπαιδαγώγησης παιδιών από οικογένειες μελών, φίλων και οπαδών του Κόμματος, που δένεται με την προσπάθεια διαπαιδαγώγησης μέσα από τη συλλογική δράση και έρχεται σε αντίθεση με τα κυρίαρχα πρότυπα, καλλιεργώντας τις αξίες της εργατικής τάξης, τον κομμουνιστικό τρόπο σκέψης, ζωής και δράσης», όσο και την ανάγκη διεύρυνσης της προσπάθειας του «κόκκινου Αερόστατου» καθώς και ανάπτυξης του περιεχομένου των μαθητικών ΟΒ της ΚΝΕ, ειδικά στα Γυμνάσια.

Παραπομπές:

1. «Σοκάρουν τα στοιχεία για την ανήλικη εγκληματικότητα – Πάνω από 9.000 παιδιά απασχόλησαν τις Αρχές το 2025», https://www.newsbeast.gr/society/arthro/12686935/sokaroun-ta-stoicheia-gia-tin-aniliki-egklimatikotita-pano-apo-9-000-paidia-apascholisan-tis-arches-to-2025?utm_source=chatgpt.com

2. «Αυστραλία: Σε ισχύ από σήμερα η απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 16, η πρώτη χώρα που το εφαρμόζει παγκοσμίως», https://www.protothema.gr/world/article/1740728/australia-apo-simera-ishuei-i-pagosmios-proti-apagoreusi-prosvasis-sta-social-media-gia-paidia-kato-ton-16/?utm_source=chatgpt.com

3. Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 22ο Συνέδριο

4. «Μόλις το 19% των παιδιών των μεταναστών μπόρεσαν να εγγραφούν στα σχολεία», https://www.vedomosti.ru/society/news/2025/11/22/1157174-shkoli-smogli-postupit

5. Πατριάρχης Κύριλλος: «Η αντικατάσταση του ιθαγενούς πληθυσμου υπό μεταναστών είναι απειλή για τον ρωσικό κόσμο», https://vk.com/video-55490878_456505137

6. Τηλεοπτικό κανάλι Τσάργκραντ: «Η μεγάλη αντικατάσταση δεν είναι μύθος, αλλά πραγματικότητα», https://vk.com/video-75679763_456323241

7. « Η Σιμονιάν διέκοψε τη συνεργασία του RT με τον Κρασόφκσι μετά το κάλεσμά του να «πνίξουμε» και να «κάψουμε» τα παιδιά της Ουκρανίας», https://novayagazeta.eu/articles/2022/10/24/simonian-priostanovila-sotrudnichestvo-rt-s-krasovskim-posle-ego-prizyva-topit-i-zhech-ukrainskikh-detei-news

8. Βλέπε Υλικά εκδήλωσης της Κομματικής Οργάνωσης Αττικής του ΚΚΕ με θέμα «”Παραβατικές συμπεριφορές στη νεαρή ηλικία” ή όψεις του εκμεταλλευτικού συστήματος;», 04/06/25

9. Μακάρενκο Σ. A., «Παιδαγωγικό Ποίημα», εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή».

Του
Ελισαίου ΒΑΓΕΝΑ*
* Ο Ελ. Βαγενάς είναι μέλος της ΚΕ και της Διατμηματικής Ομάδας Εργασίας της ΚΕ του ΚΚΕ για την παραβατικότητα των ανηλίκων

Πηγή : Ριζοσπάστης 17 – 18 / 1 – 2026

Παρασκευή 16 Γενάρη 2026

 

ΠΡΟΣΧΗΜΑΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΩΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΩΝ

Από το «Χρυσό Τρίγωνο» του οπίου στην ηρωίνη του Κοσόβου και την κοκαΐνη της Λατινικής Αμερικής

Πώς οι επεμβάσεις και οι πόλεμοι των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ αξιοποίησαν και ενίσχυσαν το εμπόριο ναρκωτικών

Public Domain

2012 – Πεζοναύτες των ΗΠΑ σε περιπολία σε χωράφι παπαρούνας στο Αφγανιστάν

Αν και δεν έχει μείνει ούτε ένας – ούτε καν οι ίδιες οι ΗΠΑ – που να αναμεταδίδουν τις αρχικές φαιδρότητες της ευρωατλαντικής προπαγάνδας και τα περί καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών σχετικά με την εγκληματική ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ωστόσο το πρόσχημα αυτό, μαζί με αυτά της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποτελεί ένα από αυτά που έχει αξιοποιηθεί περισσότερο από κάθε άλλο για την υποστήριξη ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και πολέμων σε όλο τον κόσμο.

Εχει επομένως μια αξία να θυμίσουμε και το πώς αυτό αξιοποιήθηκε σε διάφορους πολέμους και επεμβάσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, αλλά και το πώς όπου πάτησαν οι μπότες των ιμπεριαλιστών, η παραγωγή και το εμπόριο ναρκωτικών «άνθισαν», ενώ σε πλήθος περιπτώσεις αποτέλεσαν και το «καύσιμο» για τη χρηματοδότηση των διαφόρων «μαχητών της ελευθερίας», αχυρανθρώπων και επίδοξων πραξικοπηματιών, με την αμέριστη συμπαράσταση της CIA και άλλων αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.

To «Χρυσό Τρίγωνο» της ΝΑ Ασίας και η CIA

Κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ, η CIA ανέπτυξε στενές σχέσεις με τους πολέμαρχους του οπίου στο «Χρυσό Τρίγωνο» (Λάος, Βιρμανία, Ταϊλάνδη). Ιδιαίτερα ενεργή ήταν η δράση της στο Λάος, κατά τη διάρκεια του «Μυστικού Πολέμου» της CIA (1955-1974), σε αυτό που η ίδια αποκαλεί τη «μεγαλύτερη παραστρατιωτική επιχείρηση που έχει αναλάβει η Υπηρεσία».¹

Μεταγωγικό της «Air America» στο Λάος

Κεντρικό εργαλείο αυτής της επιχείρησης υπήρξε η ιδιόκτητη αεροπορική εταιρεία της CIA, η «Air America», η οποία έχει κατηγορηθεί πως αξιοποιήθηκε ακόμα και για τη μεταφορά οπίου από τις ένοπλες δυνάμεις του υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ καθεστώτος του Λάος. Ο Αμερικανός καθηγητής Ιστορίας, Alfred McCoy στην έρευνά του «The Politics of Heroin: CIA Complicity in the Global Drug Trade» κατέγραψε: «Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο ρόλος της CIA περιλάμβανε διάφορες μορφές συνενοχής, ανοχής ή μελετημένης άγνοιας για το εμπόριο, όχι άμεση εμπλοκή στην ίδια τη διακίνηση. Η CIA δεν χειριζόταν ηρωίνη, αλλά παρείχε στους συμμάχους της, τους πολέμαρχους ναρκωτικών, μεταφορικά μέσα, όπλα και πολιτική προστασία».

Είναι χαρακτηριστικό πως ακόμα και o ιστορικός William Leary, που ανέλαβε να «καθαρίσει» το όνομα της CIA από τη ρετσινιά του εμπορίου ναρκωτικών, γράφει: «Η σχεδόν εικοσαετής έρευνά μου υποδεικνύει ότι η “Air America” δεν συμμετείχε στο εμπόριο ναρκωτικών. Οπως γράφει ο Joseph Westermeyer, που πέρασε τα έτη 1965 έως 1975 στο Λάος ως γιατρός: “Οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν μετέφεραν ποτέ γνωρίζοντας όπιο μέσα ή έξω από το Λάος, ούτε οι Αμερικανοί πιλότοι τους επωφελήθηκαν ποτέ από τη μεταφορά του. Παρ’ όλα αυτά, κάθε αεροπλάνο στο Λάος αναμφίβολα μετέφερε όπιο κάποια στιγμή, χωρίς να το γνωρίζει ο πιλότος ή οι ανώτεροί του – όπως συνέβαινε πρακτικά με κάθε ποδήλατο – ταξί, κάθε βάρκα στον ποταμό Μεκόνγκ και κάθε ιεραποστολικό τζιπ ανάμεσα στην Κίνα και τον Κόλπο του Σιάμ”».

Οι Κόντρας και η αμερικανική εμπλοκή

Η Οδηγία Εθνικής Ασφάλειας NSDD-17 από τον Πρόεδρο Ρίγκαν

Από τα τέλη του 1981, η αμερικανική κυβέρνηση ξεκίνησε να στηρίζει τις παραστρατιωτικές ομάδες των Κόντρας, με σκοπό την ανατροπή της κυβέρνησης του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου των Σαντινίστας (FSLN).

Οι Κόντρας οργανώθηκαν, εκπαιδεύτηκαν και στηρίχθηκαν με όπλα και χρηματοδότηση μέσω της CIA μετά την υπογραφή της απόρρητης Οδηγίας Εθνικής Ασφάλειας NSDD-17 από τον Πρόεδρο Ρίγκαν. Ο ίδιος αποκαλούσε τους Κόντρας «μαχητές της ελευθερίας».² Πρόκειται για τα «φιντάνια» που «επανειλημμένα προέβαιναν σε απαγωγές, βασανισμούς και δολοφονίες άοπλων αμάχων», όπως τόνιζε σε έκθεσή της ακόμα και η Americas Watch (σήμερα Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων).³

Προκειμένου η κυβέρνηση Ρίγκαν να παρακάμψει τις προσπάθειες του αμερικανικού Κογκρέσου να αποτρέψει την CIA και άλλες υπηρεσίες να χρησιμοποιούν κονδύλια «με σκοπό την ανατροπή της κυβέρνησης της Νικαράγουας» – για λόγους φυσικά ενδοαστικών αντιθέσεων – ίδρυσε μέσω της CIA μυστικά δίκτυα χρηματοδότησης των Κόντρας. Ενα μέρος των χρημάτων προήλθε από παράνομες πωλήσεις όπλων στο Ιράν (το διαβόητο σκάνδαλο Ιράν – Κόντρα). Ενα άλλο μέρος προήλθε από τη διακίνηση ναρκωτικών.

Τα πρώτα δημοσιεύματα για τις σχέσεις των Κόντρας με το εμπόριο ναρκωτικών εμφανίστηκαν το 1985 από το «Associated Press». Η Υποεπιτροπή Τρομοκρατίας, Ναρκωτικών και Διεθνών Επιχειρήσεων της Γερουσίας διεξήγαγε έρευνα δύο ετών (1987-1988) που κατέληξε σε έκθεση 1.166 σελίδων. Παρά τα εμπόδια, το τελικό συμπέρασμα της έκθεσης ήταν σαφές: «Είναι προφανές ότι άτομα που παρείχαν υποστήριξη στους Κόντρας εμπλέκονταν σε διακίνηση ναρκωτικών, το δίκτυο εφοδιασμού των Κόντρας χρησιμοποιήθηκε από οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών, και στοιχεία των ίδιων των Κόντρας εν γνώσει τους έλαβαν οικονομική και υλική βοήθεια από διακινητές ναρκωτικών».⁴

Η έκθεση τεκμηρίωσε μεταξύ άλλων ότι το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ κατέβαλε πάνω από 806.000 δολάρια σε «τέσσερις εταιρείες που ανήκαν και διευθύνονταν από διακινητές ναρκωτικών» για να μεταφέρουν «ανθρωπιστική βοήθεια» στους Κόντρας.

Το 1998, ο γενικός επιθεωρητής της CIA Frederick Hitz κατέθεσε ενώπιον κοινοβουλευτικής επιτροπής: «Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η CIA δεν διέκοψε, με ταχύ ή συνεπή τρόπο, τις σχέσεις με άτομα που υποστήριζαν το πρόγραμμα των Κόντρας και φέρονταν να εμπλέκονται σε δραστηριότητες διακίνησης ναρκωτικών, ούτε ανέλαβε δράση για την επίλυση των καταγγελιών».

Ο πρώην αναλυτής συμβολαίων της CIA David MacMichael αναφέρει στην Εκθεση της Γερουσίας των ΗΠΑ: «Μόλις στήσεις μια μυστική επιχείρηση για να προμηθεύεις όπλα και χρήματα, είναι πολύ δύσκολο να τη διαχωρίσεις από τους ανθρώπους που εμπλέκονται σε άλλες μορφές εμπορίου, ιδιαίτερα τα ναρκωτικά. Υπάρχει περιορισμένος αριθμός αεροπλάνων, πιλότων και διαδρόμων προσγείωσης. Αναπτύσσοντας ένα σύστημα εφοδιασμού των Κόντρας, οι ΗΠΑ έχτισαν έναν δρόμο για την προμήθεια ναρκωτικών στις ΗΠΑ».

Ο δικτάτορας – πληροφοριοδότης του Παναμά

Η περίπτωση του στρατηγού Μανουέλ Νοριέγα αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του αμερικανικού «πολέμου κατά των ναρκωτικών». Οταν το 1988 τα αμερικανικά δικαστήρια άσκησαν δίωξη κατά του άλλοτε ισχυρού άνδρα (και μεγαλέμπορου ναρκωτικών) του Παναμά, δημοσιεύματα αποκάλυψαν ότι «η CIA πλήρωνε τον Νοριέγα 200.000 δολάρια τον χρόνο για τουλάχιστον μια δεκαετία».

Παρότι η εμπλοκή του Νοριέγα στη διακίνηση ναρκωτικών ήταν γνωστή στις αμερικανικές υπηρεσίες, οι ΗΠΑ συνέχισαν να τον χρησιμοποιούν. Η CIA τον πλήρωνε για να επιτρέπει στις ΗΠΑ να διεξάγουν υπέρ των Κόντρα και κατά της Κούβας μυστικές επιχειρήσεις μέσα στον Παναμά. Οταν ο Νοριέγα έπαψε να εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα, οι ΗΠΑ προχώρησαν στην εισβολή του Δεκεμβρίου 1989 με την επιχείρηση «Just Cause», επικαλούμενες τις ίδιες κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών που για δεκαετίες είχαν αγνοήσει. Ο πόλεμος έληξε έναν μήνα μετά, με τον Νοριέγα να οδηγείται σε αμερικανική φυλακή.

Η CIA και η έκρηξη του οπίου στο Αφγανιστάν

Η επιχείρηση «Cyclone», με την οποία η CIA στήριξε τους Μουτζαχεντίν του Αφγανιστάν απέναντι στην ΕΣΣΔ το 1980, αποτέλεσε μια από τις μεγαλύτερες και πιο δαπανηρές μυστικές επιχειρήσεις στην ιστορία της υπηρεσίας. Μέχρι το 1987, η CIΑ έφτασε να δαπανά πάνω από 600 εκατομμύρια δολάρια ανά έτος σε χρήμα και όπλα προς τους Μουτζαχεντίν, σε στενή συνεργασία με την πακιστανική υπηρεσία πληροφοριών ISI. Η ISI, με τη σύμφωνη γνώμη της CIA, έδινε προτεραιότητα στις πιο φανατικές ισλαμιστικές φατρίες, όπως αυτή του Γκουλμπουντίν Χεκματυάρ, ενός από τους εμπόρους ηρωίνης της περιοχής. Ο Χεκματυάρ, αξιοποιώντας τη στήριξη των Αμερικανών, έφτασε στο σημείο να γίνει ένας από τους μεγαλύτερους εμπόρους ναρκωτικών σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Μεταξύ 1982 και 1989, η παραγωγή οπίου στο Αφγανιστάν εκτινάχθηκε από περίπου 250 τόνους σε περίπου 800 τόνους. Σύμφωνα με έκθεση του United States Institute of Peace, μέχρι το 1984 το 60% της ηρωίνης υψηλής καθαρότητας παγκοσμίως παραγόταν ή διακινούνταν μέσω Πακιστάν, από τα δίκτυα των Μουτζαχεντίν.

Ο McCoy στο βιβλίο του εξηγεί τον μηχανισμό: «Για να χρηματοδοτήσουν την αντίσταση για παρατεταμένη περίοδο, οι Μουτζαχεντίν έπρεπε να βρουν πηγή εισοδήματος πέρα από τα όπλα που παρείχε η CIA. Τα όπλα δεν μπορούσαν να θρέψουν τις οικογένειες των μαχητών ούτε να τους αποζημιώσουν για τη χαμένη εργασία. Ετσι, οι αντάρτες στράφηκαν στο όπιο». Φορτηγά φορτωμένα με αμερικανικά όπλα ταξίδευαν από το Πακιστάν στο Αφγανιστάν και επέστρεφαν γεμάτα όπιο για τα νέα εργοστάσια ηρωίνης που είχαν φυτρώσει κατά μήκος των συνόρων. Σύμφωνα με την έκθεση του USIP, «υπήρχαν εκτεταμένες ενδείξεις ότι ο μυστικός αγωγός εφοδιασμού που διαχειριζόταν η ISI, μεταφέροντας όπλα και υλικά στους Αφγανούς Μουτζαχεντίν, διακινούσε επίσης ηρωίνη».

Αξιωματούχοι που υπηρέτησαν στην αμερικανική αποστολή στο Πακιστάν παραδέχτηκαν αργότερα ότι λάμβαναν τακτικά αναφορές για τα κέρδη των Μουτζαχεντίν από το όπιο, αλλά «δεν ασχολήθηκαν». Οπως το έθεσε ο Edmund McWilliams, «ειδικός απεσταλμένος» της CIA στους Μουτζαχεντίν την περίοδο 1988-1989: «Πρέπει να καταλάβεις τη νοοτροπία της εποχής. Υπήρχε ένας μόνο στόχος: η ήττα των Σοβιετικών. Θέματα όπως ο Χεκματυάρ και η εμπλοκή της ISI στα ναρκωτικά δεν έπρεπε να αποσπάσουν την προσοχή από την κεντρική αποστολή».⁷

Το 2000, η κυβέρνηση των Ταλιμπάν απαγόρευσε την καλλιέργεια οπίου, με αποτέλεσμα η παραγωγή να πέσει σε 185 τόνους το 2001. Μετά την αμερικανική εισβολή, η παραγωγή εκτινάχθηκε σε πρωτοφανή επίπεδα. Σύμφωνα με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Εγκλημα (UNODC), το 2007 το Αφγανιστάν παρήγαγε περίπου 8.200 τόνους οπίου, καταλήγοντας σχεδόν αποκλειστικά προμηθευτής του πιο θανατηφόρου ναρκωτικού στον κόσμο.⁸

Το Κόσοβο και οι βαρόνοι – «μαχητές της ελευθερίας»

«Μαχητές της ελευθερίας» βάφτισαν τα ευρωατλαντικά επιτελεία και τους μαχητές του UCK, που με την υποστήριξη των ΗΠΑ και άλλων ευρωατλαντικών πολέμησαν τη δεκαετία του ’90 για την απόσχιση του Κοσόβου από τη Γιουγκοσλαβία, η οποία ουσιαστικά επισφραγίστηκε με τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ – ΝΑΤΟ το 1999, πριν το προτεκτοράτο του Κοσόβου ανακοινώσει μονομερώς την ανεξαρτησία του το 2008.

Η περίπτωση του Κοσόβου αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς οι ένοπλες δυνάμεις και οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στήριξαν και ενίσχυσαν παραστρατιωτικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο ναρκωτικών, το οποίο και γιγαντώθηκε μετά από τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις. Το προτεκτοράτο του Κοσόβου αποτελεί πλέον βασικό κόμβο της διακίνησης ναρκωτικών στην Ευρώπη.

Ο πρώην αξιωματούχος της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ (DEA), Μάικλ Λεβίν, έχει δηλώσει ότι ο UCK ήταν «συνδεδεμένος με κάθε γνωστό ναρκω-καρτέλ στη Μέση Ανατολή και την Απω Ανατολή» και ότι σχεδόν κάθε ευρωπαϊκή υπηρεσία πληροφοριών και αστυνομία διαθέτει φακέλους για «διασυνδέσεις μεταξύ Αλβανών ανταρτών και της διακίνησης ναρκωτικών». Σε έκθεση που παρουσιάστηκε στο αμερικανικό Κογκρέσο, αναφέρεται: «Η Αλβανία και το Κόσοβο αποτελούν την καρδιά της βαλκανικής οδού διακίνησης ναρκωτικών, η οποία συνδέει το Πακιστάν και το Αφγανιστάν με την Ευρώπη. Η διαδρομή αυτή αποφέρει περίπου 7 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως και περίπου το 80% της ηρωίνης που προορίζεται για τη δυτικοευρωπαϊκή αγορά διακινείται μέσω αυτής».

Οπως κατέγραψε ο ερευνητής Πίτερ Κλέμπνικοφ το 2000, οι Κοσοβάροι διακινητές μετέφεραν ηρωίνη από την αποκαλούμενη «Χρυσή Ημισέληνο» παραγωγής οπίου (Αφγανιστάν – Ιράν – Πακιστάν). «Από εκεί, η βάση της ηρωίνης περνά μέσω του Ιράν στην Τουρκία, όπου επεξεργάζεται» και στη συνέχεια κατέληγε σε πόλεις μεταξύ Βόρειας Μακεδονίας, Αλβανίας και Σερβίας (ακόμα το Κόσοβο δεν είχε αποσχιστεί από τη Γιουγκοσλαβία). «Οχι τυχαία, εκεί έχει ανθίσει και ο UCK», σημείωνε ο Κλέμπνικοφ: «Σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, τέσσερις έως έξι τόνοι ηρωίνης διέρχονται από την Τουρκία κάθε μήνα».⁹

Μια ανάλυση 67 σελίδων της μυστικής υπηρεσίας της Γερμανίας (BND) για το οργανωμένο έγκλημα στο Κόσοβο, που συντάχθηκε τον Φεβρουάριο του 2005 και στη συνέχεια διέρρευσε στον Τύπο, κατηγορεί τον Ραμούς Χαραντινάι (επικεφαλής της κυβέρνησης του προτεκτοράτου του Κοσόβου από τον Δεκέμβριο του 2004 έως τον Μάρτιο του 2005), τον Χασίμ Θάτσι (πρωθυπουργό από τον Ιανουάριο του 2008) και τον Τζαβίτ Χαλίτι, μέλος του προεδρείου του κοινοβουλίου, ότι υπήρξαν βαθιά εμπλεκόμενοι στο εμπόριο ναρκωτικών. Η έκθεση σημειώνει: «Σε ό,τι αφορά τα βασικά πρόσωπα (π.χ. Χαλίτι, Θάτσι, Χαραντινάι), υφίστανται οι στενότεροι δεσμοί μεταξύ πολιτικής, επιχειρηματικής δραστηριότητας και διεθνώς δρώντων δομών οργανωμένου εγκλήματος στο Κόσοβο. Τα εγκληματικά δίκτυα που βρίσκονται πίσω από αυτά ενθαρρύνουν την πολιτική αστάθεια. Δεν έχουν κανένα συμφέρον στη δημιουργία ενός λειτουργικού κράτους, το οποίο θα μπορούσε να υπονομεύσει την ακμάζουσα παράνομη δραστηριότητά τους»¹⁰.

Ο «Πόλεμος κατά των Ναρκωτικών», εργαλείο προώθησης της «αμερικανικής ισχύος»

Εδώ και δεκαετίες, οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ χρησιμοποιούν συστηματικά το εμπόριο ναρκωτικών. Ταυτόχρονα, αποτελεί βολικό πρόσχημα για επεμβάσεις ως ζήτημα «εθνικής ασφάλειας», αλλά και εργαλείο συνδιαλλαγής και στήριξης παραστρατιωτικών ομάδων σε διάφορες περιπτώσεις ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων.

Οπου δεν αξιοποιήθηκε άμεσα με εμπλοκή των ΗΠΑ και των συμμάχων τους σε βρώμικα και αιματοβαμμένα σχέδια, το εμπόριο ναρκωτικών άνθισε από τους διάφορους «εκλεκτούς» που πολέμησαν κράτη και λαούς που ευθυγραμμίζονταν με την εξωτερική πολιτική τους. Το εμπόριο ναρκωτικών λειτούργησε ως μηχανισμός προώθησης της αμερικανικής ισχύος – από τη Νοτιοανατολική Ασία μέχρι την Κεντρική Αμερική, από το Κόσοβο μέχρι το Αφγανιστάν.

Παραπομπές:

1. https://www.cia.gov/resources/csi/studies-in-intelligence/studies-in-intelligence-winter-1999-2000/cia-air-operations-in-laos-1955-1974/

2. https://www.reaganlibrary.gov/public/archives/reference/scanned-nsdds/nsdd17.pdf

3. https://digitalrepository.unm.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1414&context=noticen

4. https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB113/north06.pdf(σελ. 36)

5. https://irp.fas.org/congress/1998_hr/980316-ps.htm

6. «How Opium Profits the Taliban» – https://www.usip.org/sites/default/files/resources/taliban_opium_1.pdf

7. Ο.π. σελ.9

8. https://www.unodc.org/documents/crop-monitoring/Afghanistan-Opium-Survey-2007.pdf

9. https://www.motherjones.com/politics/2000/01/heroin-heroes/

10. https://www.wikileaks.org/wiki/The_End_of_the_Affair%3F_The_BND,_CIA_and_Kosovo%27s_Deep_State

Δ. Μαβ.

Σάββατο 10 Γενάρη 2026 – Κυριακή 11 Γενάρη 2026

 

Ορισμένα ζητήματα για την κοινωνικοοικονομική και πολιτική κατάσταση στη Βενεζουέλα

Κινητοποιήσεις αγροτών στη Βενεζουέλα το 2011

Με αφορμή τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα και για την καλύτερη παρακολούθησή τους, ο «Ριζοσπάστης» αναδημοσιεύει αποσπάσματα από σχετικό άρθρο του Αρη Ευαγγελίδη, μέλους του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΚΕ του ΚΚΕ, από την ΚΟΜΕΠ (τεύχος 4/2023 – Τίτλος πρωτότυπου: «Η κλιμάκωση της αντιλαϊκής πολιτικής και του αντικομμουνισμού από τη σοσιαλδημοκρατία στη Βενεζουέλα»).

* * *

Εχουν περάσει 25 χρόνια από το 1998, που ο Ούγκο Τσάβες κέρδιζε τις εκλογές και αναλάμβανε Πρόεδρος της Βενεζουέλας, υποστηριζόμενος από ένα πλατύ μέτωπο πολιτικών δυνάμεων, τότε μεταξύ άλλων και του ΚΚ Βενεζουέλας (PCV), αλλά και λαϊκών δυνάμεων που είχαν απηυδήσει από την προηγούμενη αστική διακυβέρνηση, βίωναν βαθιά και εκτεταμένη φτώχεια και είχαν προσδοκίες από τη νέα διακυβέρνηση.

Πρόκειται για διάστημα υπεραρκετό για την εξέταση των βασικών στοιχείων του χαρακτήρα και της πορείας της λεγόμενης μπολιβαριανής διαδικασίας ή επανάστασης, και την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων από τη σκοπιά των εργατικών συμφερόντων και του επαναστατικού εργατικού κινήματος στη χώρα μας και διεθνώς.

(…) Η ίδια η εξέλιξη της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας στη χώρα αυτή, όπως και σε άλλες χώρες όπου κυβέρνησαν οι λεγόμενες προοδευτικές κυβερνήσεις, ξεκαθάρισε εδώ και καιρό πως πρόκειται για σοσιαλδημοκρατικής κοπής αστικά καθεστώτα, που για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες του κεφαλαίου σε κάθε χώρα προσαρμόζονται όλο και αντιδραστικότερα, ενώ δεν διστάζουν να χρησιμοποιούν την καταστολή και τις αντικομμουνιστικές διώξεις.

Από παλιότερη κινητοποίηση αλληλεγγύης της ΚΝΕ στον λαό της Βενεζουέλας

Η Βενεζουέλα ήταν η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής όπου αναδείχθηκε τέτοια λεγόμενη προοδευτική κυβέρνηση, ενώ τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν οι κυβερνήσεις Μοράλες στη Βολιβία, Λούλα Ντα Σίλβα στη Βραζιλία, Λούνγκο στην Παραγουάη, Ορτέγκα στη Νικαράγουα, Σελάγια στην Ονδούρα, Ταμπάρε Βάσκεζ στην Ουρουγουάη, Ραφαέλ Κορέα στο Εκουαδόρ, Μαουρίσιο Φούνες στο Ελ Σαλβαδόρ. Στην ίδια κατηγορία κατατάσσονται, παρά τις διαφοροποιήσεις, οι κυβερνήσεις της Μισέλ Μπατσελέ στη Χιλή και των Κίρσνερ στην Αργεντινή.

Το πρώτο κύμα αυτών των κυβερνήσεων ακολούθησαν σε πολλές χώρες η υποχώρηση και οι εκλογικές ήττες από τα δεξιά – φιλελεύθερα κόμματα, κάτω από το βάρος των συνεπειών της αντιλαϊκής πολιτικής που ακολούθησαν και την αδυναμία τους να επιλύσουν βασικά και οξυμένα λαϊκά προβλήματα, της απογοήτευσης που έσπειρε η σοσιαλδημοκρατία στην εργατική τάξη και στα λαϊκά στρώματα. Τα τελευταία χρόνια έχουμε μερική επάνοδο τέτοιων σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων, με παλιά και νέα σχήματα, σε χώρες όπως Βραζιλία, Αργεντινή, Μεξικό, Χιλή και Κολομβία.

Πρόκειται για μια διαδικασία έντονης ενδοαστικής διαπάλης σε κάθε χώρα, που συνδέεται όλο και περισσότερο με την όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, ανάμεσα σε ΗΠΑ – Κίνα, ενώ εμπλέκονται και άλλοι «παίκτες», όπως η ΕΕ και η Ρωσία. Την τελευταία δεκαετία η Κίνα έχει αναδειχθεί στον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της πλειοψηφίας των χωρών της Λατινικής Αμερικής, είναι πρώτη σε εξαγωγή κεφαλαίων και επενδύσεις ιδιαίτερα σε κρίσιμες υποδομές, είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αγροτικών προϊόντων και πρώτων υλών, κατέχει σημαντικό κομμάτι κρατικού χρέους διαφόρων χωρών, π.χ. της Βενεζουέλας.

Η κατάσταση σήμερα είναι πιο σύνθετη σε σχέση με πριν 25 χρόνια, ο κοινός παρονομαστής που είχαν οι «προοδευτικές» κυβερνήσεις, δηλαδή η αμφισβήτηση της έντονης οικονομικής και στρατιωτικής παρέμβασης των ΗΠΑ στην περιοχή, με αιχμή κυρίως την επαναδιαπραγμάτευση παραδοσιακών συμφωνιών που είχαν υπογράψει προηγούμενες αστικές κυβερνήσεις, έχει μετατραπεί σε μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με την καπιταλιστική Κίνα, συμμετοχή στην πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος» κ.ά., ενώ εμφανίζονται και αντίρροπες τάσεις από «αριστερές και προοδευτικές» κυβερνήσεις, όπως του Μπόριτς στη Χιλή, του Πέτρο στην Κολομβία και του Ομπραδόρ στο Μεξικό, που επιδιώκουν τη συνεργασία με τις ΗΠΑ, εξέλιξη που δείχνει πως οι αριστερές / σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις υπηρετούν με συνέπεια τα συμφέροντα των αστικών τάξεων των χωρών τους και ανάλογα προσανατολίζονται στις διεθνείς συμμαχίες τους.

Οι ΗΠΑ, από τη σκοπιά των δικών τους συμφερόντων, προσπαθούν να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος στην περιοχή με πρωτοβουλίες όπως το νομοσχέδιο «Για τη Στρατηγική Ασφάλειας στο Δυτικό Ημισφαίριο» του 2022, που προβλέπει επενδύσεις, στρατιωτική συνεργασία, ενώ αξιοποιεί τα γνωστά προσχήματα περί «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» για να παρέμβει στην περιοχή. Ταυτόχρονα και η ΕΕ προσπαθεί να ανοίξει δρόμους για το κεφάλαιό της, χρησιμοποιώντας τη σύνοδο CELAC1 – ΕΕ, στο πλαίσιο της οποίας η Κομισιόν ανακοίνωσε επενδύσεις ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ στις χώρες της Λατινικής Αμερικής (Ιούλης 2023).

(…) Στο παρόν άρθρο δεν είναι δυνατό να δοθούν αναλυτικά όλα τα ζητήματα που αφορούν την κοινωνικοοικονομική και πολιτική εξέλιξη και την κατάσταση σήμερα στη Βενεζουέλα, αλλά γίνεται προσπάθεια να αναδειχθούν ορισμένα κρίσιμα ζητήματα.

Βασικά στοιχεία για την κατανόηση του κοινωνικού και πολιτικού υποβάθρου στη Βενεζουέλα

Οι κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές εξελίξεις και η ίδια η ταξική πάλη στη Βενεζουέλα, από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τις μέρες μας, έχουν στο επίκεντρο την ανάπτυξη, τον έλεγχο της παραγωγής και των εσόδων της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Το πετρέλαιο στη Βενεζουέλα, που ακόμα και σήμερα έχει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα παγκοσμίως, ανακαλύφθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1910 υπό το καθεστώς της στρατιωτικής δικτατορίας του Χουάν Βισέντε Γκόμες. Πρόκειται για την πρώτη εποχή του πυρετού για τον «μαύρο χρυσό», με τη Βενεζουέλα να γίνεται διεθνής εξαγωγέας πολύ πριν τις χώρες της Μέσης Ανατολής και του Περσικού Κόλπου.

Η αστική τάξη της Βενεζουέλας και το κράτος της δεν είχαν ούτε τα αναγκαία κεφάλαια για τις τεράστιες επενδύσεις σε σταθερό κεφάλαιο, ούτε την αναγκαία τεχνογνωσία και το τεχνικό – επιστημονικό δυναμικό για την εκμετάλλευση του πετρελαίου. Ετσι, η δικτατορία του Χ. Β. Γκόμες άνοιξε τον δρόμο στα ξένα μονοπώλια, κυρίως αμερικανικά, αλλά και ευρωπαϊκά («Standard Oil Company», «Chevron», «Royal Dutch Shell» κ.ά.) να επενδύσουν κεφάλαια στην εξόρυξη και διύλιση των βενεζουελάνικων κοιτασμάτων, δρομολογώντας μεγάλες αλλαγές στην κοινωνία της Βενεζουέλας.

Η αστική τάξη της χώρας συγκροτήθηκε, με τη σύγχρονη μορφή της, μέσα από τη διαπάλη και τον ανταγωνισμό για τη συμμετοχή στα έσοδα της πετρελαιοβιομηχανίας. Ενα βασικό τμήμα της εισπράττει έσοδα από τις παραχωρήσεις αδειών εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων, συμμετέχει με τα κεφάλαια που συσσωρεύει στη μετοχική σύνθεση των θυγατρικών που ιδρύουν τα ξένα μονοπώλια για την εξόρυξη, διύλιση, μεταφορά και εμπορία του πετρελαίου, ενώ στην πορεία δημιουργήθηκαν και αμιγώς βενεζουελάνικα μονοπώλια («Guariven», «Taloven», «Vistaven» κ.ά.).

Ενα δεύτερο τμήμα της αστικής τάξης επωφελείται από τη «μονοκαλλιέργεια» της πετρελαιοβιομηχανίας και σε συνεργασία με το κράτος εξασφαλίζει άδειες για να κερδοσκοπεί από την εισαγωγή πάσης φύσης καταναλωτικών προϊόντων, ιδιαίτερα τροφίμων, αφού η αγροτική παραγωγή της Βενεζουέλας κλιμακούμενα σε όλο τον 20ό αιώνα συρρικνώθηκε δραματικά. Τέλος, ένα τρίτο μικρότερο τμήμα της έκανε παραγωγικές επενδύσεις, κυρίως ελαφράς βιομηχανίας, συναρμολόγησης μηχανών που εισάγονται, επεξεργασίας τροφίμων κ.ά.

Παράλληλα, σε μια διαδικασία που έμεινε γνωστή ως η «Εξοδος των Αγροτών», τεράστιες μάζες φτωχών αγροτών αποσπάστηκαν από τα πενιχρά μέσα παραγωγής που διέθεταν, συνέρρευσαν στα αστικά κέντρα και στις περιοχές εξόρυξης του πετρελαίου, συγκροτώντας το νέο επαναστατικό υποκείμενο, το σύγχρονο προλεταριάτο της χώρας. Ποιοτικότερο στοιχείο αυτής της διαδικασίας ήταν η ίδρυση του ΚΚ Βενεζουέλας (PCV), το 1931 σε συνθήκες παρανομίας, με τη στήριξη της Κομμουνιστικής Διεθνούς, στην οποία εντάχθηκε το 1935, στο 7ο Συνέδριό της. Το ΚΚ Βενεζουέλας από την πρώτη στιγμή συνδέθηκε και δούλεψε επίμονα μέσα στους εργάτες της πετρελαϊκής βιομηχανίας, και μάλιστα τα στελέχη του καθοδηγούν την πρώτη απεργία των εργατών το 1936.

Στη Βενεζουέλα ήδη από τη δεκαετία του 1940, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, άνοιξε η συζήτηση από τμήματα της αστικής τάξης για την ανάγκη να περάσει σε κρατικό έλεγχο η πετρελαιοβιομηχανία. Μάλιστα, σε εκείνες τις συνθήκες το πρώτο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της χώρας, Accion Democratica («Δημοκρατική Δράση»), και ο ηγέτης του και μετέπειτα Πρόεδρος της χώρας, Ρομούλο Μπετανκούρτ, ανέλαβαν να εγγυηθούν τα συμφέροντα των αμερικανικών και άλλων μονοπωλίων και ταυτόχρονα ανέλαβαν ρόλο θεωρητικού και πολιτικού προπαγανδιστή ενάντια στον «κομμουνιστικό κίνδυνο» στη χώρα και στην ευρύτερη περιοχή. Μάλιστα, όταν η «Δημοκρατική Δράση» ανέλαβε την κυβερνητική ευθύνη το διάστημα 1945 – 1948, όσο και μετά το 1958, πρωταγωνίστησε σε αντικομμουνιστικά μέτρα και καταστολή ενάντια στο ΚΚ Βενεζουέλας. Η σοσιαλδημοκρατία δηλαδή και στη Βενεζουέλα έχει αποδείξει προ πολλού τον αντιλαϊκό – αντεπαναστατικό της ρόλο ως βασική αστική πολιτική δύναμη που στηρίζει τις στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου σε κάθε φάση.

Τελικά, η πετρελαϊκή βιομηχανία πέρασε σε κρατικό έλεγχο με την ίδρυση του τεράστιου κρατικού μονοπωλίου «Petroleos de Venezuela SA» (PDVSA) το 1976, ως διαχειριστική απάντηση της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης του Accion Democratica στα προβλήματα που δημιούργησε η συγχρονισμένη διεθνής καπιταλιστική κρίση του 1973, γνωστή και ως πετρελαϊκή κρίση. Η κρατικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας κάθε άλλο παρά σήμανε φιλολαϊκές εξελίξεις για την εργατική τάξη και τον λαό, αφού συνέχισε να λειτουργεί με κριτήριο την καπιταλιστική κερδοφορία και την εξυπηρέτηση των διαφόρων τμημάτων της αστικής τάξης και των ξένων μονοπωλίων, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ξεκίνησε πολιτική εξαγωγής κεφαλαίων και εξαγοράς άλλων μονοπωλίων εξόρυξης και διύλισης σε ΗΠΑ, Γερμανία, Καραϊβική κ.α.

Η διεθνής πτώση των τιμών του πετρελαίου το 1983 πυροδότησε το ξέσπασμα καπιταλιστικής κρίσης στη Βενεζουέλα, με την κυβέρνηση του δεξιού – συντηρητικού κόμματος COPEI (1979 – 1984) να προχωρά σε κατά μέτωπο επίθεση σε μισθούς, συντάξεις, εργασιακά δικαιώματα, παροχές σε Υγεία, Παιδεία κ.λπ. της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, ενώ σύναψε συμφωνία με το ΔΝΤ.

Το 1984 το σοσιαλδημοκρατικό Accion Democratica επανήλθε στην κυβέρνηση συνεχίζοντας στην ίδια γραμμή, με ακόμα σκληρότερα αντιλαϊκά μέτρα και νέα συμφωνία με το ΔΝΤ. Η εργατική – λαϊκή αντίδραση, που κλιμακωνόταν τα προηγούμενα χρόνια, ξέσπασε στα γεγονότα που έμειναν γνωστά ως Caracazo, τον Φλεβάρη του 1989. Χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλεισαν τους δρόμους του Καράκας και άλλων αστικών κέντρων, ξέσπασαν σκληρές – ακόμη και ένοπλες – συγκρούσεις με την αστυνομία και τον στρατό, που η κυβέρνηση διέταξε από την πρώτη στιγμή να καταστείλουν τις διαδηλώσεις. Οι επίσημοι απολογισμοί κάνουν λόγο για 276 νεκρούς, αλλά στην πραγματικότητα οι νεκροί ήταν χιλιάδες.

Τα γεγονότα της δεκαετίας του 1980, με αποκορύφωμα τη σφαγή του Caracazo, απαξίωσαν τις παραδοσιακές αστικές πολιτικές δυνάμεις της Βενεζουέλας και οδήγησαν σε αστάθεια το αστικό πολιτικό σύστημα. Σε αυτές τις συνθήκες αναδείχθηκε στο προσκήνιο ο Ούγκο Τσάβες, επικεφαλής μιας κίνησης αξιωματικών του στρατού με την ονομασία MRB-200 (Επαναστατικό Μπολιβαριανό Κίνημα – 200), που προσπάθησε αρχικά με αποτυχημένο πραξικόπημα, τον Φλεβάρη του 1992, να αναλάβει την κυβερνητική ευθύνη.

Το 1993 αναδείχθηκε στην κυβέρνηση το κόμμα «Convergencia» («Σύγκλιση»), που δημιουργήθηκε ως διάσπαση του συντηρητικού COPEI, χωρίς βεβαίως να δίνει απάντηση στα προβλήματα που ταλάνιζαν τον βενεζουελάνικο λαό. Ο Τσάβες παρέμεινε στη φυλακή μέχρι το 1994, όταν και αμνηστεύτηκε, διάστημα στο οποίο μεγάλωνε η απήχηση της ρητορείας του στα λαϊκά στρώματα. Το 1996 παρουσίασε την Εναλλακτική Μπολιβαριανή Ατζέντα, με βασικούς άξονες τον «ανθρώπινο καπιταλισμό», την ανασυγκρότηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας και μια δέσμη μέτρων ανακούφισης του λαού, χωρίς ποτέ και πουθενά να θέτει θέμα σοσιαλισμού, αντίθετα τον αρνιόταν. Ετσι, στις προεδρικές εκλογές του 1998, υποστηριζόμενος από έναν πλατύ συνασπισμό δυνάμεων, αναδείχθηκε στον προεδρικό θώκο.

Το γεγονός ότι ο Ούγκο Τσάβες στηρίχτηκε από τη μεγάλη πλειοψηφία των Ενόπλων Δυνάμεων της Βενεζουέλας αλλά και ορισμένους «βετεράνους» του αστικού πολιτικού συστήματος (Λουίς Μικιλένα, Χοσέ Βισέντε Ρανκέλ κ.ά.) φανερώνει πως σημαντικά τμήματα της αστικής τάξης βρήκαν στην πολιτική και στο πρόσωπό του αυτό που θα ενσωμάτωνε τη λαϊκή δυσαρέσκεια και θα αποσοβούσε παραπέρα «περιπέτειες» από την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα.

Για τα συνθήματα του «Σοσιαλισμού του 21ου αιώνα» και του «μπολιβαριανού σοσιαλισμού»

Οι σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις που πλαισίωσαν εξαρχής τον κρατικό μηχανισμό και τις κυβερνήσεις από τη στιγμή που ο Ούγκο Τσάβες αναδείχθηκε Πρόεδρος της Βενεζουέλας είχαν ανάγκη το ανάλογο «ριζοσπαστικό» ιδεολογικό αφήγημα, ιδιαίτερα στην πορεία ίδρυσης του κυβερνώντος Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Βενεζουέλας (PSUV) το 2007, σχεδόν μία δεκαετία από την άνοδο του Τσάβες στην εξουσία.

Βεβαίως, χρειάζεται να έχουμε υπόψη πως η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία στη Βενεζουέλα, όπως και ευρύτερα στη Λατινική Αμερική, αποτελεί ένα ιδιότυπο μωσαϊκό και δεν είναι ομοιογενής. Σ’ αυτήν περιλαμβάνονται τμήματα παραδοσιακών «ποπουλιστικών» (λαϊκίστικων) δυνάμεων, εθνικιστές, κλασικές σοσιαλδημοκρατικές – ρεφορμιστικές δυνάμεις, πρώην αντάρτικα κινήματα με αντιαμερικανικό προσανατολισμό, τμήματα του οπορτουνιστικού ρεύματος προερχόμενα από διασπάσεις του κομμουνιστικού κόμματος σε προηγούμενες δεκαετίες, μαοϊκοί κ.ά.

Χαρακτηριστικά, είναι πολλά τα στελέχη από κόμματα όπως το οπορτουνιστικό Κίνημα για τον Σοσιαλισμό (MAS – διάσπαση του ΚΚ Βενεζουέλας τη δεκαετία του 1970), το αντισοβιετικό Κόμμα της Βενεζουλάνικης Επανάστασης (PRV – διάσπαση του ΚΚ Βενεζουέλας το 1966), αλλά και το εθνικιστικό κόμμα Δημοκρατική Ρεπουμπλικανική Ενωση, που ανέλαβαν κορυφαίες ευθύνες στις κυβερνήσεις του PSUV και στην PDVSA.

Το βασικό ιδεολογικό σχήμα που υιοθετήθηκε είναι πως η «Μπολιβαριανή Επανάσταση», η νίκη του Τσάβες στις εκλογές και η διακυβέρνηση έκτοτε αποτελούν συνέχεια, είναι ένα ακόμα επεισόδιο της εθνικής ολοκλήρωσης, κυριαρχίας και ανεξαρτησίας, μιας ενιαίας διαδικασίας που ξεκίνησε με την αστική επανάσταση στην οποία ηγήθηκε ο Σιμόν Μπολίβαρ από το 1810 έως το 1830 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Τότε ο εχθρός ήταν η φεουδαρχική Ισπανική Αυτοκρατορία, σήμερα είναι ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός.

Ο μαρξισμός – λενινισμός αναγνωρίζει αναντίρρητα την τεράστια σημασία των αστικών επαναστάσεων στην κοινωνική εξέλιξη, τον επαναστατικό ρόλο της αστικής τάξης στην εποχή της μετάβασης από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό. Τέτοια ήταν η επανάσταση της οποίας ηγήθηκε ως πολιτικοστρατιωτικός ηγέτης ο Μπολίβαρ και οδήγησε στη διαμόρφωση του έθνους – κράτους της Βενεζουέλας και άλλων κρατών.

Η εποχή αυτή όμως έχει παρέλθει αμετάκλητα και ανεπίστρεπτα, η αστική τάξη είναι αντιδραστική δύναμη, εμπόδιο στην κοινωνική εξέλιξη, βρίσκεται στη θέση όπου βρισκόταν η φεουδαρχία στην εποχή των αστικών επαναστάσεων. Ο καπιταλισμός έχει φτάσει στο μονοπωλιακό, ανώτατο στάδιο ανάπτυξής του, τον ιμπεριαλισμό, και σαπίζει. Βρισκόμαστε στην εποχή περάσματος από τον καπιταλισμό στον σοσιαλισμό, ο χαρακτήρας της επανάστασης καθορίζεται από τη βασική αντίθεση που καλείται να λύσει, δηλαδή την αντίθεση κεφαλαίου – εργασίας, η εργατική τάξη είναι η μόνη επαναστατική τάξη – φορέας νέων κοινωνικών σχέσεων – η επανάσταση θα είναι σοσιαλιστική – εργατική. Αυτές τις θεμελιώδεις αλήθειες του επιστημονικού κομμουνισμού έρχεται τελικά να αλλοιώσει και να θολώσει ο χαρακτηρισμός «Μπολιβαριανή Επανάσταση» στη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βενεζουέλα, στην οποία η αστική τάξη ζει και βασιλεύει.

Επιπρόσθετα, η αντιιμπεριαλιστική συνθηματολογία που χρησιμοποιείται από το κυβερνητικό κόμμα και την κυβέρνηση της Βενεζουέλας δεν είναι τεκμήριο μιας συνεπούς αντιιμπεριαλιστικής γραμμής. Στην πραγματικότητα, στη χώρα αυτή, όπως και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, πίσω από αυτήν τη συνθηματολογία προβάλλουν τα συμφέροντα τμημάτων της αστικής τάξης που επιδιώκουν να αναβαθμίσουν τη θέση τους στον ενδοαστικό ανταγωνισμό και στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, με στόχους αλλαγής των πολιτικών και οικονομικών όρων στις σχέσεις κυρίως με το ΔΝΤ και τις ΗΠΑ, με προσανατολισμό την ενίσχυση των διεθνών πολιτικών και οικονομικών σχέσεων της Βενεζουέλας με την Κίνα, τη Ρωσία, τους BRICS.

Ο συνεπής αντιιμπεριαλιστικός αγώνας εκφράζει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, αντιτίθεται στον ιμπεριαλισμό ως μονοπωλιακό καπιταλισμό και σε αυτό το πλαίσιο αντιπαλεύει και τις ανισότιμες σχέσεις σε διεθνές επίπεδο.

(…) Κεντρικό ζήτημα των σοσιαλδημοκρατικών θέσεων στη Βενεζουέλα και σε άλλα κράτη της Λατινικής Αμερικής είναι ο λεγόμενος «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα» ή (για τη Βενεζουέλα) η εκδοχή του «μπολιβαριανού σοσιαλισμού» ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με τις αρχές του μαρξισμού – λενινισμού, τις νομοτέλειες της σοσιαλιστικής επανάστασης και οικοδόμησης της νέας κοινωνίας.

Αντίθετα, στον λεγόμενο «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα» κυριαρχεί ο θεωρητικός εκλεκτικισμός, ένα θολό συνονθύλευμα ετερόκλητων και ασυμβίβαστων ιδεολογικών στοιχείων.

Η κατρακύλα της σοσιαλδημοκρατίας

Η κυβέρνηση Τσάβες προχώρησε εξαρχής στον πλήρη κρατικό έλεγχο της PDVSA και άλλων στρατηγικών τομέων (ηλεκτρική ενέργεια, τράπεζες κ.ά.) και αναδιένειμε την πίτα των εσόδων από το πετρέλαιο ανάμεσα στα τμήματα του κεφαλαίου, αποκλείοντας σε μεγάλο βαθμό τα αμερικανικά συμφέροντα και τα τμήματα του κεφαλαίου που είχαν οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς μαζί τους.

Αυτή η διαδικασία έδωσε ώθηση σε νέα τμήματα της αστικής τάξης που αναδείχθηκαν ως «μπολιβαριανή μπουρζουαζία» και ταυτόχρονα έφερε την κυβέρνηση της Βενεζουέλας σε αντιπαράθεση και σύγκρουση με τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, τμήματα του εγχώριου κεφαλαίου και τις αντίστοιχες πολιτικές δυνάμεις. Ολα αυτά τα χρόνια οι ΗΠΑ προσπάθησαν ποικιλοτρόπως να ασκήσουν πιέσεις, να υπονομεύσουν και να ανατρέψουν τις κυβερνήσεις της Βενεζουέλας, με αποκορύφωμα τις δύο αποτυχημένες απόπειρες πραξικοπημάτων, την πρώτη το 2002 ενάντια στον Τσάβες και τη δεύτερη το 2019 ενάντια στον Μαδούρο.

Οι κυβερνήσεις του Τσάβες, στηριζόμενες στα κρατικά έσοδα από το πετρέλαιο, ακολούθησαν μια σοσιαλδημοκρατική / επεκτατική συνταγή διαχείρισης του καπιταλισμού, πήραν μέτρα ενίσχυσης της ζήτησης και της κατανάλωσης μέσω της σχετικής ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης και των εισοδημάτων, ιδιαίτερα του πιο εξαθλιωμένου τμήματος του λαού, πήραν μέτρα για την καταπολέμηση της ακραίας φτώχειας και για την άμβλυνση των κραυγαλέων κοινωνικών ανισοτήτων.

Ακολουθήθηκε η πολιτική των «Μπολιβαριανών Αποστολών», δηλαδή προγράμματα κυρίως εθελοντικής εργασίας, σε αρκετές περιπτώσεις με τη συμμετοχή του στρατού, μέσα από τα οποία επιδιώχθηκαν η αντιμετώπιση του αναλφαβητισμού, η παροχή ιατρικής βοήθειας στις φτωχογειτονιές, η οργάνωση συσσιτίων, η οικοδόμηση νέων σπιτιών με προνομιακούς όρους χρηματοδότησης για τους φτωχούς, η εκπαίδευση στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών κ.ά.

Η πολιτική αυτή ανακούφισε προσωρινά τους όρους ζωής ενός τμήματος του λαού, όμως ούτε μόνιμη ήταν, ούτε μπόρεσε να δώσει απάντηση στα τεράστια οξυμένα λαϊκά προβλήματα, την εκτεταμένη φτώχεια και την εξαθλίωση, πολύ περισσότερο δεν αποτέλεσε ρήξη με το καπιταλιστικό σύστημα. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης συνεχίστηκε απρόσκοπτα από το εγχώριο, το διεθνές, το κρατικό και το ιδιωτικό κεφάλαιο.

Αντίστοιχα, έγιναν μεταρρυθμίσεις και στο θεσμικό – πολιτικό εποικοδόμημα, το Σύνταγμα της χώρας κ.ά., που όμως δεν αναίρεσαν τον αστικοδημοκρατικό τους χαρακτήρα. Τα Λαϊκά Συμβούλια που δημιουργήθηκαν δεν αποτέλεσαν όργανα λαϊκής εξουσίας, ενώ στον βαθμό που λειτουργούν ακόμα έχουν εκφυλιστεί σε κομματικό μηχανισμό του PSUV. Ομάδες πολιτοφυλακών που δημιουργήθηκαν για την «υπεράσπιση της επανάστασης» σήμερα χρησιμοποιούνται για το χτύπημα λαϊκών κινητοποιήσεων και ιδιαίτερα του ΚΚ Βενεζουέλας.

Το διάστημα 2013 – 2019 στη Βενεζουέλα, επί προεδρίας Μαδούρο, ξέσπασε βαθιά καπιταλιστική κρίση και η χώρα απώλεσε το 70% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Η βαθιά καπιταλιστική κρίση, που οξύνθηκε παραπέρα από τις κυρώσεις των ΗΠΑ, φανέρωσε τα όρια της επεκτατικής / σοσιαλδημοκρατικής διαχείρισης που υιοθετούσε η κυβέρνηση, βασιζόμενη στα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου, και την οδήγησε να περάσει σε περιοριστική διαχείριση και νεοφιλελεύθερα / περιοριστικά μέτρα για να διαχειριστεί την κρίση υπέρ του κεφαλαίου και με θύμα τον λαό.

Από το 2018 η κυβέρνηση του PSUV κλιμακώνει τα αντιλαϊκά μέτρα με βασικούς άξονες: Το τσάκισμα των μισθών, την κατάργηση των Συλλογικών Συμβάσεων, τη διάλυση των εργασιακών σχέσεων, τις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων εταιρειών και υπηρεσιών, τη δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών και τις επιδοτήσεις προς το κεφάλαιο. Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί για τα εργατικά – λαϊκά στρώματα είναι τραγική, κυριαρχούν η φτώχεια, η ανέχεια και η εξαθλίωση, πάνω από το 75% του λαού ζει σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας, ο βασικός μισθός κυμαίνεται γύρω στα 10 δολάρια μηνιαίως.

Ο τεράστιος πληθωρισμός εξαϋλώνει τις όποιες ονομαστικές αυξήσεις των μισθών. Τεράστιο είναι και το φαινόμενο της αύξησης της εγκληματικότητας, ιδιαίτερα στις φαβέλες περιφερειακά των αστικών κέντρων, αλλά και της διαφθοράς, που αγγίζει τα ανώτατα κλιμάκια του κράτους και ιδιαίτερα της PDVSA.

Σε αυτό το πλαίσιο, διάφορες αστικές δυνάμεις και τμήματα του κεφαλαίου, σε συνεργασία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, ξεκίνησαν να απεργάζονται σχέδια ανατροπής της κυβέρνησης του PSUV, φτάνοντας μέχρι το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2019 με επικεφαλής τον αχυράνθρωπο των ΗΠΑ, Χουάν Γκουαϊδό. Η κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ άρχισε από το 2017 να επιβάλλει εμπορικές κυρώσεις και περιορισμούς στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Βενεζουέλας, που κλιμακώθηκαν μετά το 2019 και το αποτυχημένο πραξικόπημα.

Σήμερα (σ.σ. 2023) η κυβέρνηση Μπάιντεν φαίνεται να ανοίγει διόδους συνεννόησης με την κυβέρνηση του PSUV, στο πλαίσιο της αναζήτησης εναλλακτικών πηγών Ενέργειας, με δεδομένα τα προβλήματα που προκαλεί στην παγκόσμια αγορά ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στην Ουκρανία. Αντίστοιχα, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας βρίσκεται σε ένα συνεχές αλισβερίσι με τη μερίδα των αστικών πολιτικών δυνάμεων που διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και με τις οποίες από κοινού ψηφίζει αντιλαϊκά μέτρα στο κοινοβούλιο, εξέλιξη που έχει οδηγήσει σε χαλάρωση ορισμένων εκ των κυρώσεων που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ. Πρόσφατα επιτράπηκε η επαναδραστηριοποίηση του αμερικανικού μονοπωλίου της «Chevron» σε μεικτό σχήμα με την κρατική PDVSA, στο οποίο μάλιστα πρόεδρος διορίστηκε Αμερικανός. Πρόκειται για ένα σύνθετο παζάρι που θα κλιμακωθεί μπροστά στις προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα το 2024.

Η κλιμάκωση της αντιλαϊκής πολιτικής συνοδεύεται με την κλιμάκωση της καταστολής των εργατικών – λαϊκών αγώνων και διεκδικήσεων για τον μισθό και συνολικά τα εργατικά – λαϊκά δικαιώματα. Είναι δεκάδες οι καταγγελίες, μάλιστα και πολύ πρόσφατες, για συλλήψεις και κυριολεκτικά απαγωγές, από τις κρατικές αρχές ασφαλείας, συνδικαλιστών και απλών εργαζομένων που συμμετείχαν σε αγώνες σε χώρους δουλειάς ή και απλά διαμαρτυρήθηκαν για τους όρους και τις συνθήκες δουλειάς.

Στους συλληφθέντες απαγγέλλονται πλαστές και εξωφρενικές κατηγορίες για εθνική προδοσία, τους κατηγορούν ότι είναι πράκτορες της CIA, υφίστανται σωματικά και ψυχολογικά βασανιστήρια, με σκοπό να εκβιάσουν, να τρομοκρατήσουν τους εργαζόμενους και να επιβάλουν σιγή νεκροταφείου στους χώρους δουλειάς, να αποτρέψουν την ανάπτυξη αγώνων.

    

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Πηγή : Ριζοσπάστης 10 – 11 / 1 – 2026

    

ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΕ

Προϋπολογισμός… θανάτου και νέων κερδών για την πολεμική βιομηχανία

Τον «πολεμικό προϋπολογισμό» της και για το 2026 ξεδιπλώνει τις μέρες αυτές η ΕΕ, με φόντο τους οξυμένους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς με Κίνα, Ρωσία αλλά και ΗΠΑ, φανερώνοντας τα επικίνδυνα «παιχνίδια» που στήνονται εις βάρος των λαών που ήδη πληρώνουν βαριά το «μάρμαρο».

Αρκεί μόνο μια σύντομη «ματιά» στους σχεδιασμούς της ΕΕ, εκεί όπου η πολεμική προπαρασκευή ονοματίζεται ως «ανάπτυξη» και η αιματοχυσία των λαών ως «καινοτομία», για να αντιληφθεί κανείς το μέλλον που προετοιμάζουν για τους λαούς στον νέο γύρο ιμπεριαλιστικών σφαγείων που στήνουν οι εκμεταλλευτές τους, επιστρατεύοντας στην κατεύθυνση αυτή κάθε λογής «ταμεία του θανάτου», προκειμένου να ενσωματώσουν από την τεχνολογία και την επιστήμη, μέχρι τις υποδομές και τα δίκτυα μεταφορών στις υπηρεσίες της ιμπεριαλιστικής ευρωενωσιακής πολεμικής μηχανής.

1 δισ. ευρώ για «ανάπτυξη και έρευνα» στα ιμπεριαλιστικά σφαγεία

Πιο συγκεκριμένα, το Πρόγραμμα Εργασίας του EDF για το 2026, που εγκρίθηκε στα τέλη του 2025, προβλέπει τη διάθεση περίπου 1 δισ. ευρώ στην πολεμική «Ερευνα και Ανάπτυξη (R&D)» σε 31 θεματικές κατηγορίες, προσφέροντας απευθείας κι απλόχερα πακτωλούς ζεστού χρήματος στα πολεμικά μεγαθήρια προκειμένου να σχεδιάσουν και να παράξουν τα «όπλα του μέλλοντος», με τα οποία θα αιματοκυλιστούν οι λαοί, τινάζοντας την μπάνκα τους στον αέρα.

Από αυτό το 1 δισ. ευρώ για το 2026, περίπου το μισό αναμένεται να κατευθυνθεί προς τη χρηματοδότηση μεγάλων συνεργατικών έργων (μιας και το ταμείο επιβάλλει τη δημιουργία διασυνοριακών κοινοπραξιών με συμμετοχή τουλάχιστον 3 πολεμικών βιομηχανιών από 3 διαφορετικά κράτη της ΕΕ), όπως για παράδειγμα του νέου άρματος μάχης «Future Main Battle Tank», συστήματα πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων και ημιαυτόνομα πλοία επιφάνειας, με «ηχηρά ονόματα» της πολεμικής εμπλοκής όπως Dassault, Rheinmetall, Leonardo να καρπώνονται τη μερίδα του λέοντος.

Ενα 25% (περίπου 250 εκατομμύρια δηλαδή) κατευθύνονται για «επενδύσεις» σε τομείς που άπτονται των «τεχνολογιών αιχμής», όπως για παράδειγμα τα κβαντικά δίκτυα, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, το cloud στρατιωτικών επιχειρήσεων και η ανάπτυξη κι ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης για πολεμικούς σκοπούς. Οι τεχνολογίες αιχμής αποτελούν το νέο πεδίο δόξης λαμπρό για «καθιερωμένους» παίκτες του θανάτου, όπως η γαλλική «Thales», που τρίβουν τα χέρια τους βλέποντας τους τζίρους τους να εκτινάσσονται από τη μετατροπή της τεχνολογίας και της επιστήμης σε εργαλείο ολέθρου για τους λαούς.

Αλλα περίπου 250 εκατομμύρια πηγαίνουν μέσω του EU Defence Innovation Scheme (EUDIS) που αποτελεί τον κεντρικό βραχίονα του EDF στην προσέλκυση και χρηματοδότηση επιχειρήσεων τύπου startups, προκειμένου να αναπτύξουν προϊόντα «διπλής χρήσης» που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για πολεμικούς σκοπούς.

Παράλληλα, μέσω του λεγόμενου Επιταχυντή – EUDIS Business Accelerator, 40 τέτοιες εταιρείες αναμένεται για το 2026 να λάβουν «κουπόνια» των 120.000 ευρώ η καθεμία, με επιπλέον μπόνους 50.000 ευρώ για τους «αριστούχους» της πολεμικής προπαρασκευής, με οκτάμηνη συνεργασία με τα γεράκια της πολεμικής βιομηχανίας, εξασφαλίζοντας συγχρόνως πρόσβαση σε πραγματικά πεδία ιμπεριαλιστικών μαχών, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες «δοκιμές» των προϊόντων.

Σε ένα βαρέλι που δεν έχει πάτο, η ΕΕ διοργανώνει διαγωνισμούς αμυντικής καινοτομίας» ονόματι «Defence Hackathons» (με τον 4ο από αυτούς να έχει προγραμματιστεί για τον φετινό Μάρτη με θεματολογία την «Προστασία του Εναέριου Χώρου»), καλώντας όχι μόνο τις startups, αλλά και φοιτητές, επιστήμονες και ερευνητές να πάρουν μέρος για την «επίλυση πραγματικών στρατιωτικών προκλήσεων», με «έπαθλο» την «ευκαιρία» δικτύωσης με στελέχη της πολεμικής βιομηχανίας και τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τις λύσεις τους σε εκπροσώπους κρατών – μελών της ιμπεριαλιστικής ένωσης.

Ακόμη, μέσω της στρατηγικής «spin in calls» που αποτελεί θεμέλιο λίθο του EUDIS και τις δράσεις διασύνδεσης (Matchmaking), επιχειρεί να δημιουργήσει ένα συμπαγές δίκτυο επιστημόνων συνδεδεμένων με πολεμικές startups, στρατιωτικά μεγαθήρια και επενδυτικά funds, διαμορφώνοντας τους κατάλληλους όρους για να εξασφαλίσουν τη μετατροπή πολιτικών εφαρμογών σε στρατιωτικές.

Μάλιστα, όσον αφορά τη χώρα μας, ερευνητικά κέντρα όπως ο Δημόκριτος, αλλά και ΑΕΙ (π.χ. ΕΜΠ και ΑΠΘ), «σπρώχνονται» μέσω του ΕΛΚΑΚ στο πλαίσιο του EDF να λειτουργήσουν ως «φυτώριο» επιστημόνων για τις ανάγκες των πολεμικών μονοπωλιακών ομίλων της ΕΕ.

Από το EDIP και τα 90 δισ. της Ουκρανίας στις υποδομές «διπλής χρήσης»

Επιπλέον, η ιμπεριαλιστική ΕΕ επιστρατεύει και το χρηματοδοτικό εργαλείο EDIP (European Defence Investment Programme – Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Επενδύσεων για την Αμυνα), με συνολικό προϋπολογισμό 1,5 δισ ευρώ για την περίοδο 2025 – 2027, με 621,3 εκατομμύρια ευρώ από αυτά να διατίθενται για το έτος 2026. Στόχος να διαμορφώσει μια ευρωενωσιακή βιομηχανική και τεχνολογική βάση πολεμικών εξοπλισμών, στο πλαίσιο του αδυσώπητου ανταγωνισμού με Κίνα, Ρωσία αλλά και ΗΠΑ για την κυριαρχία στο πεδίο της πολεμικής βιομηχανίας.

Ειδικότερα, μέσω του EDIP η πολεμική βιομηχανία της ΕΕ αναμένεται να λάβει «πλούσια δώρα» για τα made in Europe όπλα της, έτσι ώστε να ενισχυθούν μέσω του ταμείου αυτού οι κοινές προμήθειες όπλων και τα «αμυντικά» έργα «κοινού ενδιαφέροντος» των κρατών – μελών της ιμπεριαλιστικής συμμαχίας, εν μέσω πολεμικής προετοιμασίας. Ως απαραίτητος όρος προκειμένου να εγκριθεί χρηματοδότηση για ένα πολεμικό «προϊόν», μπαίνει πως τουλάχιστον το 65% του κόστους των εξαρτημάτων του θα πρέπει να προέρχεται από την ΕΕ ή από συνεργαζόμενες χώρες. Την ίδια στιγμή το EDIP προβλέπει τη δημιουργία των Δομών για το Ευρωπαϊκό Εξοπλιστικό Πρόγραμμα (SEAP), με τις προμήθειες που πραγματοποιούνται μέσω αυτών να απολαμβάνουν απαλλαγή από τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, με πιο απλά λόγια δηλαδή εξασφαλίζοντας φοροασυλία στους εμπόρους του πολέμου…

Στο μεταξύ, στα «ψηλά» του πολεμικού προϋπολογισμού της ΕΕ παραμένει η χρηματοδότηση στο ιμπεριαλιστικό σφαγείο της Ουκρανίας με την πρόσφατη επικύρωση του Ukraine Support Loan ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη διετία 2026-2027, το οποίο στη σχετική Σύνοδο Κορυφής ο Κυρ. Μητσοτάκης χαρακτήριζε ως την «κατάλληλη λύση»… Από αυτά, τα 60 δισ. ευρώ (το 66%) κατευθύνονται απευθείας σε εξοπλιστικά συμβόλαια, ενώ η χρηματοδότηση συνδέεται ρητά με την υποχρέωση αγοράς από την «Ευρωπαϊκή Αμυντική Τεχνολογική και Βιομηχανική Βάση». Για τους ευρωενωσιακούς και τους εγχώριους μονοπωλιακούς κολοσσούς της πολεμικής βιομηχανίας, η Ουκρανία συνεχίζει να λειτουργεί ως το βολικό «πεδίο δοκιμής» της δολοφονικής πραμάτειας τους, βελτιώνοντας επί «πραγματικών όρων» τα πολεμικά τους συστήματα, ενώ τα «κονδύλια» αυτά που προέρχονται από τη φοροαφαίμαξη των εργαζομένων και το πετσόκομμα των λαϊκών αναγκών, βαφτίζονται ως «στήριξη» και «βοήθεια» για να καταλήξουν ζεστά και αχνιστά στις «τσέπες» των Ευρωπαίων εμπόρων και παραγωγών οπλικών συστημάτων…

Φυσικά, εκτός από το σφαγείο της Ουκρανίας, στις πρώτες προτεραιότητες της πολεμικής χρηματοδότησης των ευρωενωσιακών μπαίνει και η Στρατιωτική Κινητικότητα, με την ΕΕ να ενισχύει τις χρηματοδοτήσεις μέσω του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF), διαθέτοντας 261,3 εκατ. ευρώ μόνο για το 2026, με στόχο τη μετατροπή των υποδομών (γεφυρών, λιμανιών, σιδηροδρομικών δικτύων κ.λπ.) σε διπλής χρήσης, ώστε να μεταφέρονται απρόσκοπτα και ταχέως άρματα μάχης, πολεμικό υλικό και στρατεύματα κυρίως προς «ανατολάς», μετατρέποντας τις υποδομές σε στόχους αντιποίνων ανά πάσα ώρα και στιγμή, με την «αναβάθμιση» των υποδομών για τους ιμπεριαλιστές να είναι συνώνυμο των πολεμικών προδιαγραφών.

Ολα τα παραπάνω ένα πράγμα αποδεικνύουν, πως η ωμότητα των ευρωενωσιακών σχεδιασμών δεν αφήνει περιθώρια για αυταπάτες. Η «στρατολόγηση» νέων επιστημόνων για πολεμικούς σκοπούς και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων της τεχνολογίας εις βάρος των λαών, η προκλητική φοροασυλία των οπλοβιομηχάνων, τα 90 δισ. για το σφαγείο της Ουκρανίας, σχεδιασμοί που «καταχειροκροτούν» η κυβέρνηση και τα λοιπά αστικά κόμματα, είναι η άλλη όψη του νομίσματος της ίδιας πολιτικής που τσακίζει το λαϊκό εισόδημα, που διαμορφώνει εργασιακές σχέσεις γαλέρας, που σμπαραλιάζει την Υγεία και την Παιδεία, που επιστρατεύει την καταστολή εις βάρος των λαών, αποδεικνύοντας πως η βαρβαρότητα, η φτώχεια και ο πόλεμος είναι η «προοπτική» που προσφέρει το σύστημα της εκμετάλλευσης για τους πολλούς για να πλουτίζουν οι λίγοι. Για τον λαό, η αληθινή προοπτική βρίσκεται στην πάλη για την ανατροπή του σάπιου συστήματος του κέρδους, που θέλει το αίμα του για λάδι στην πολεμική μηχανή του, και στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού – κομμουνισμού, εκεί όπου μπορεί να διασφαλιστεί πραγματική ευημερία και ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών του.

Πηγή : Ριζοσπάστης 16 – 1 – 2026

 

ΠΑΜΕ – ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ – ΦΟΡΕΙΣ

Στο πλευρό του βενεζουελάνικου λαού, ενάντια στην αμερικανική επέμβαση

Από παλιότερη κινητοποίηση των συνδικάτων ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο

Αμεση ήταν η αντίδραση από συνδικάτα, Ομοσπονδίες, Εργατικά Κέντρα, συνδικαλιστικές οργανώσεις των αυτοαπασχολούμενων και φορείς του λαϊκού κινήματος ενάντια στην αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα. Από το πρωί του Σαββάτου και χωρίς σταματημό εκατοντάδες σωματεία σε όλη τη χώρα με ανακοινώσεις τους εκφράζουν την αλληλεγγύη τους στον βενεζουελάνικο λαό, καταγγέλλοντας τις ευθύνες της ελληνικής κυβέρνησης και των κομμάτων του κεφαλαίου που στηρίζουν και δικαιολογούν τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.

ΠΑΜΕ: Κάτω τα χέρια από τον λαό της Βενεζουέλας

«Κάτω τα χέρια από τον λαό της Βενεζουέλας» τονίζει το ΠΑΜΕ, εκφράζοντας την αλληλεγγύη του. Καλεί όλα τα σωματεία, τα Εργατικά Κέντρα και τις Ομοσπονδίες «να καταδικάσουν τη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας και στον δίκαιο αγώνα του ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση στην πατρίδα του».

Σημειώνει ότι η στρατιωτική αυτή επίθεση «αποτελεί ακόμη ένα έγκλημα του ιμπεριαλισμού σε βάρος των λαών. Είναι συνέχεια των επεμβάσεων, αποκλεισμών, πραξικοπημάτων και πολέμων που βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλο τον πλανήτη, που αιματοκυλούν και ξεριζώνουν λαούς, στο όνομα των κερδών των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.

Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δεν ενδιαφέρονται ούτε για τη “δημοκρατία”, ούτε για τα προσχήματα που κατά καιρούς επιστρατεύουν. Αυτό που επιδιώκουν είναι ο έλεγχος των πλουτοπαραγωγικών πηγών της Νότιας Αμερικής, των κοιτασμάτων και της παραγωγής πετρελαίου της Βενεζουέλας, η επιβολή της δικής τους κυριαρχίας σε βάρος της εργατικής τάξης και των λαών, στο πλαίσιο της εφαρμογής του νέου “Δόγματος Μονρόε” που προμηνύει κλιμάκωση της σύγκρουσης με την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία συνολικά στην περιοχή.

Καταρρέει με πάταγο το παραμύθι περί “ειρηνοποιού” και “διαβολικά καλού” Τραμπ, που αναπαράγει η τωρινή κυβέρνηση της ΝΔ, οι προηγούμενες και τα κόμματα του κεφαλαίου. Μιλούν για “σταθερότητα” και “ασφάλεια” τη στιγμή που στηρίζουν, δικαιολογούν και συμμετέχουν ενεργά στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, που ματώνουν τους λαούς από τη Βενεζουέλα μέχρι τη Μέση Ανατολή, μετατρέποντας και τη δικιά μας χώρα σε ορμητήριο πολέμου, καθιστώντας τον λαό μας στόχο».

Αλληλεγγύη από συνδικαλιστικές οργανώσεις

Το Εργατικό Κέντρο Πάτρας εκφράζει την αλληλεγγύη του «στην εργατική τάξη, στα συνδικάτα και στον λαό της Βενεζουέλας» και καταγγέλλει «την ιμπεριαλιστική επέμβαση στη Βενεζουέλα, που αποτελεί ένα ακόμα έγκλημα των ιμπεριαλιστών σε βάρος των λαών. Πρόκειται για μια επίθεση που αποτελεί συνέχεια των επεμβάσεων, των αποκλεισμών, των πραξικοπημάτων και των πολέμων, που βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλο τον πλανήτη, που αιματοκυλούν και ξεριζώνουν λαούς, στο όνομα των κερδών των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών».

Το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων δηλώνει πως θα πρωταγωνιστήσει στον αγώνα καταδίκης της επέμβασης «ενώνοντας τις δυνάμεις του με όλους όσους πιστεύουν ότι οι λαοί πρέπει οι ίδιοι να καθορίζουν τις τύχες τους, ενάντια στα μονοπώλια και τους ιμπεριαλιστές που αιματοκυλούν τους λαούς για τα κέρδη τους».

Το Παλλεσβιακό Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο καταδικάζει την επίθεση των ΗΠΑ και τονίζει πως «η ελληνική κυβέρνηση της ΝΔ έχει τεράστιες ευθύνες, αφού ο Κυρ. Μητσοτάκης, με την απαράδεκτη δήλωσή του, ουσιαστικά νομιμοποίησε τη στρατιωτική επέμβαση».

Η επέμβαση των ΗΠΑ «είναι συνέχεια των επεμβάσεων, αποκλεισμών, πραξικοπημάτων και πολέμων που βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλο τον πλανήτη, που αιματοκυλούν και ξεριζώνουν λαούς, στο όνομα των κερδών των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών» τονίζει το Εργατικό Κέντρο Σάμου.

Την αλληλεγγύη της «στην εργατική τάξη, στα συνδικάτα και στον λαό της Βενεζουέλας που αγωνίζονται ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ και για το δικαίωμά τους να καθορίζουν οι ίδιοι το μέλλον της χώρας τους, χωρίς ξένες επεμβάσεις και εκβιασμούς», εκφράζει η Ομοσπονδία Βιοτεχνικών Σωματείων Αττικής (ΟΒΣΑ). Καλεί «τα σωματεία, τις Ομοσπονδίες των επαγγελματιών να καταδικάσουν τη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας και στον δίκαιο αγώνα του ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση στην πατρίδα του».

Επίσης ανακοινώσεις καταδίκης εξέδωσαν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνικών Σωματείων Κατεργασίας Ξύλου, το Σωματείο Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ν. Θεσσαλονίκης, το Συνδικάτο Ηλεκτρολόγων Ν. Αττικής, η ΕΛΜΕ Κέρκυρας, το Σωματείο Μισθωτών Δικηγόρων, το Σωματείο Εργαζομένων στο ΠΑΓΝΗ, η Ενωση Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ν. Ηρακλείου, ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης «Ο Σωκράτης», ο Σύλλογος ΠΕ Κερατσινίου – Περάματος Νίκος Πλουμπίδης, ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών ΠΕ Βύρωνα – Καισαριανής – Παγκρατίου «Ρόζα Ιμβριώτη», ο Σύλλογος Εργαζομένων Νοσοκομείου Νίκαιας, ο Σύλλογος Δασκάλων και Νηπιαγωγών Σαλαμίνας. το Συνδικάτο Χημικής Βιομηχανίας, η Β’ ΕΛΜΕ Αθήνας.

Επιπλέον το ΣΕΤΕΠΕ, ο Σύλλογος εργαζομένων στο «Hyatt regency», η Ενωση εμποροϋπαλλήλων νομού Θεσσαλονίκης, το Σωματείο εργαζομένων στις επιχειρήσεις «Σκλαβενίτη» βορείου Ελλάδας, το Σωματείο εργαζομένων στις επιχειρήσεις «Μασούτη» βορείου Ελλάδας, το ΣΕΤΗΠ, το Σωματείο εργαζομένων στη «Pfizer Hellas», το Συνδικάτο εργαζομένων σε Φάρμακο Καλλυντικό και συναφών επαγγελμάτων Κεντρικής Μακεδονίας, το Συνδικάτο εργατοτεχνιτών και υπαλλήλων χημικής βιομηχανίας Βορείου Ελλάδος, το Συνδικάτο Οικοδόμων Ν. Θεσσαλονίκης, το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών, το Σωματείο Δασεργατών Μακεδονίας – Θράκης – Θεσσαλίας, το ΣΕΦΙΕ, ο Σύλλογος εργαζομένων του Υπουργείου Γεωργίας Μακεδονίας – Θράκης, το Σωματείο Εργαζομένων Ιδιωτικού Τομέα Νομού Πέλλας, το Συνδικάτο Γάλακτος – Τροφίμων και Ποτών Κ. Μακεδονίας, το Συνδικάτο Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου και Ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας Βορείου Ελλάδος, το Σωματείο Καθαριστών Καθαριστριών Σχολείων Δημόσιας – Ιδιωτικής Εκπαίδευσης και ιδιωτικών επιχειρήσεων Ν. Πειραιά και νήσων.

Την ιμπεριαλιστική επέμβαση καταδικάζει και η Παγκόσμια Συνδικαλιστική Ομοσπονδία, τονίζοντας ότι «αποσκοπεί στον έλεγχο του ορυκτού και ενεργειακού πλούτου της χώρας, στο πλαίσιο των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών για κυριαρχία».

Η ΠΣΟ καλεί τα μέλη της, τα ταξικά και μαχητικά συνδικάτα σε όλο τον κόσμο «να εκφράσουν την αταλάντευτη στήριξή τους στον λαό της Βενεζουέλας, καταδικάζοντας την απαράδεκτη και πρωτοφανή αυτή επέμβαση, και να κάνουν πράξη τη διεθνιστική τους αλληλεγγύη με κάθε τρόπο, υπερασπιζόμενα το αναφαίρετο δικαίωμα των λαών να καθορίζουν ελεύθερα και δημοκρατικά το παρόν και το μέλλον τους».

Τέλος, ο Εργατικός Σύλλογος Ελλήνων του Κεμπέκ εκφράζει την αμέριστη αλληλεγγύη του στον λαό της Βενεζουέλας και καταδικάζει «απερίφραστα την επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα και κάθε μορφή ξένης παρέμβασης που παραβιάζει την εθνική κυριαρχία, τη δημοκρατία και το δικαίωμα των λαών να καθορίζουν μόνοι τους το μέλλον τους». Καλεί όλους και όλες τους Ελληνες μετανάστες και συνολικά τους εργαζόμενους στο Κεμπέκ να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους προς τον λαό της Βενεζουέλας και τους υπόλοιπους λαούς της Λατινικής Αμερικής.

Φορείς του λαϊκού κινήματος

Την αποτρόπαια εισβολή των ΗΠΑ καταδικάζει η Ομοσπονδία Γυναικών Ελλάδας, καλώντας «όλες τις γυναίκες στη χώρα μας να δηλώσουν άμεσα τη στήριξή τους στον λαό και τις γυναίκες της Βενεζουέλας και την έντονη αντίθεσή τους στην ιμπεριαλιστική επίθεση στη Λατινική Αμερική».

Την «αμέριστη αλληλεγγύη της στον λαό της Βενεζουέλας, που έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να καθορίζει ο ίδιος τον δρόμο της ανάπτυξης και της κοινωνικής του οργάνωσης, χωρίς επεμβάσεις, απειλές, αποκλεισμούς και πολέμους», εκφράζει η ΕΕΔΥΕ, καλώντας τον ελληνικό λαό να καταδικάσει την ιμπεριαλιστική επίθεση των ΗΠΑ, να αντιπαλέψει την πολιτική των πολέμων και των επεμβάσεων και να δυναμώσει την αλληλεγγύη του προς τον λαό της Βενεζουέλας και όλους τους λαούς της Λατινικής Αμερικής».

Την απαράδεκτη ιμπεριαλιστική επίθεση των ΗΠΑ εναντίον του λαού της Βενεζουέλας καταδικάζει και ο Ελληνοκουβανικός Σύνδεσμος Φιλίας και Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης.

    

ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΚΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΝΕ

Αμεση απάντηση στη βρώμικη ιμπεριαλιστική επίθεση – Ο λαός της Βενεζουέλας θα νικήσει!

Χιλιάδες λαού διαδήλωσαν έξω από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, στο αμερικάνικο προξενείο στη Θεσσαλονίκη και σε πολλές ακόμα πόλεις, λίγες ώρες αφότου έγινε γνωστή η αμερικανική επέμβαση

Χιλιάδες λαού έδωσαν το «παρών» στη μεγάλη πορεία του ΚΚΕ και της ΚΝΕ έξω από την αμερικάνικη πρεσβεία το απόγευμα του Σαββάτου, δίνοντας άμεση απάντηση στο νέο έγκλημα των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, λίγες μόνο ώρες μετά την ιμπεριαλιστική επέμβαση.

Αρχικά συγκεντρώθηκαν στο Πάρκο Ελευθερίας, όπου το κλίμα από νωρίς ήταν ιδιαίτερα μαχητικό. «Αλληλεγγύη στον λαό της Βενεζουέλας! Αυτή είναι η ειρήνη των Αμερικανών, βόμβες, αίμα και σφαγή λαών», έγραφε το πανό του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, ενώ από τα μεγάφωνα ακουγόταν η ανακοίνωση του Κόμματος για την επίθεση των ΗΠΑ.

Αλλεπάλληλα ήταν τα συνθήματα που φώναξαν δυνατά οι διαδηλωτές, όπως «Αυτή είναι η ειρήνη των Αμερικανών, οι βόμβες στο Καράκας και η σφαγή λαών» και «Τις βόμβες τις ρίχνει ο ιμπεριαλισμός, γεράκι του πολέμου ο “ειρηνοποιός”».

Στη συνέχεια ο δρόμος γέμισε με κόκκινες σημαίας, καθώς ξεκίνησε η πορεία προς την αμερικάνικη πρεσβεία. Μπροστά, μαζί με το πανό, μέλη της ΚΝΕ κρατούσαν πικέτες με συνθήματα για την αλληλεγγύη των λαών απέναντι στα εγκλήματα των ιμπεριαλιστών.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της πορείας αντήχησαν τα συνθήματα «Φονιάδες των λαών Αμερικάνοι», «Ούτε γη ούτε νερό στους φονιάδες των λαών» και «Οι ιμπεριαλιστές τη Γη ξαναμοιράζουν, με των λαών το αίμα τα σύνορα χαράζουν», ενώ από τα μεγάφωνα ακουγόταν η ανακοίνωση του ΚΚΕ για την επίθεση των ΗΠΑ.

Μπροστά από το κτίριο της πρεσβείας μέλη της ΚΝΕ άναψαν καπνογόνα και άνοιξαν πανό με μήνυμα αλληλεγγύης στον λαό της Βενεζουέλας, γραμμένο στα Αγγλικά.

Μαζική απάντηση και από τη Θεσσαλονίκη

Μαζικά ανταποκρίθηκαν λαός και νεολαία στο κάλεσμα του ΚΚΕ και της ΚΝΕ και συγκεντρώθηκαν έξω από το αμερικάνικο προξενείο στη Θεσσαλονίκη. Με συνθήματα και πανό κατήγγειλαν τη βάρβαρη επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.

«Αυτή είναι η ειρήνη των Αμερικανών, οι βόμβες στο Καράκας και η σφαγή λαών», ανέγραφε το κεντρικό πανό. Τα συνθήματα διαδέχονταν το ένα το άλλο ασταμάτητα: «Οι ιμπεριαλιστές τη Γη ξαναμοιράζουν, με των λαών το αίμα τα σύνορα χαράζουν», «Διέξοδο στον πόλεμο θα δώσει ο λαός, ανίκητος δεν είναι ο ιμπεριαλισμός», «Φονιάδες των λαών Αμερικάνοι», «Ούτε γη ούτε νερό στους φονιάδες των λαών», «Αλληλεγγύη στην πάλη των λαών, όχι στους πολέμους των ιμπεριαλιστών».

Από το αμερικάνικο προξενείο ξεκίνησε μαχητική πορεία στους δρόμους της πόλης, μεταφέροντας το κάλεσμα για ξεσηκωμό. Στις διασταυρώσεις διαβαζόταν από την ντουντούκα η ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ για την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και παράλληλα γινόταν μαζική εξόρμηση, πρωτοβουλία που βρήκε απήχηση στον λαό της πόλης. Η πορεία κατέληξε στο σημείο εκκίνησης, στο αμερικάνικο προξενείο.

RIZOSPASTIS

ΑΘΗΝΑ

Εκεί μπροστά ο Λεωνίδας Στολτίδης, βουλευτής του ΚΚΕ, εξέφρασε την απερίφραστη καταδίκη ενάντια στη βρώμικη επίθεση του ιμπεριαλισμού απέναντι στον λαό της Βενεζουέλας. Οπως είπε, δίνοντας το στίγμα συνέχισης και κλιμάκωσης του αγώνα, «είναι μια επίθεση που δείχνει ότι οι λαοί δεν έχουν τίποτα άλλο να περιμένουν από αυτό το σάπιο, βρώμικο, άδικο, καταπιεστικό καπιταλιστικό σύστημα, εκτός από φτώχεια, μιζέρια, πολέμους και προσφυγιά. Τα προσχήματα που αξιοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια δεν τα καταπίνουν πλέον οι λαοί.

Βλέπουμε τις δημοκρατίες τους, όπου εγκατέστησαν σκοταδιστικά αποβράσματα, τσακίζοντας και ισοπεδώνοντας τόσες χώρες. Δίνουμε το μήνυμα ότι θα βρεθούμε αλληλέγγυοι στο πλευρό κάθε βασανισμένου λαού που δέχεται ιμπεριαλιστική επίθεση, και θα δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις να οργανώσουμε την πάλη του λαού μας ενάντια στις επιλογές και της δικής μας αστικής τάξης να γίνει η χώρα μας ενεργειακός κόμβος και να πάθει όσα πάθανε οι χώρες που οι αστικές τους τάξεις διάλεξαν το ίδιο, όπως η Ουκρανία, η Συρία, η Λιβύη.

Κλιμακώνουμε, συνεχίζουμε, μέχρι αυτή η πάλη να πάρει από τα χέρια των ιμπεριαλιστών τα εργαλεία στην οικονομία και στην εξουσία, για να ξεμπερδεύουμε. Συνεχίζουμε μέχρι να γίνει πράξη ότι την τελική απάντηση, την τελευταία λέξη θα την πούνε οι λαοί».

RIZOSPASTIS

Δράσεις ενάντια στην επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα πραγματοποιήθηκαν το βράδυ του Σαββάτου και το πρωί της Κυριακής και σε άλλες πόλεις της Κεντρικής Μακεδονίας με πρωτοβουλία του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Στις Σέρρες έγινε συγκέντρωση έξω από την Αντιπεριφέρεια, και στο Κιλκίς εξόρμηση στον πεζόδρομο της 25ης Μαρτίου.

Δυναμικές κινητοποιήσεις σε Πάτρα και Ηράκλειο

Αμεσο μαχητικό μήνυμα καταδίκης της επίθεσης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και του αιματοκυλίσματος του λαού της έστειλαν και από την Πάτρα εργαζόμενοι, λαϊκός κόσμος και νεολαία, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα των Οργανώσεων Αχαΐας του ΚΚΕ και της ΚΝΕ.

«Οι ΗΠΑ αιματοκυλούν τη Βενεζουέλα – Ο λαός της Βενεζουέλας θα νικήσει!», τόνιζε το κεντρικό πανό τους στη συγκέντρωση, στη συμβολή των πεζόδρομων Αγίου Νικολάου και Μαιζώνος, και στην πορεία που ακολούθησε σε κεντρικούς δρόμους της πόλης.

«Αυτή είναι η ειρήνη των Αμερικανών, οι βόμβες στο Καράκας και η σφαγή λαών», ακούστηκε δυνατά, όπως και «Οι ιμπεριαλιστές τη Γη ξαναμοιράζουν, με των λαών το αίμα τα σύνορα χαράζουν», που μαζί με άλλα συνθήματα εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας. «Τις βόμβες τις ρίχνει ο ιμπεριαλισμός, γεράκι του πολέμου ο “ειρηνοποιός”», ακούστηκε επίσης, καλώντας σε αλληλεγγύη στην πάλη των λαών, κόντρα στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, και να δώσει ο λαός διέξοδο από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.

ΠΑΤΡΑ

Στη συγκέντρωση παρευρέθηκαν ο Νίκος Καραθανασόπουλος, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και βουλευτής Αχαΐας του Κόμματος, και ο Κώστας Μπάτσικας, μέλος της Γραμματείας της ΚΕ. Το «παρών» στην κινητοποίηση έδωσε και αντιπροσωπεία της δημοτικής αρχής Πάτρας, με επικεφαλής τον δήμαρχο Κώστα Πελετίδη.

Πικετοφορία ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα πραγματοποίησαν το Σάββατο οι Οργανώσεις Ηρακλείου του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Η κινητοποίηση ξεκίνησε από την πλατεία Λιονταριών και κατευθύνθηκε στους κεντρικούς δρόμους της πόλης. Οι Οργανώσεις του Κόμματος και της ΚΝΕ ενημέρωσαν πλατιά τους εργαζόμενους και τον λαό της πόλης, καλώντας τους να εκφράσουν μαζικά και μαχητικά τη συμπαράσταση και αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας.

Εξορμήσεις σε Ανατολική Στερεά – Εύβοια

Κάλεσμα να εκφραστεί μαζικά και δυναμικά η πλατιά λαϊκή αλληλεγγύη στον λαό της Βενεζουέλας και να καταδικαστεί η ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ απευθύνουν οι Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ σε Ανατολική Στερεά και Εύβοια, με εξορμήσεις σε χώρους δουλειάς, πλατείες και γειτονιές.

Μια πρώτη απάντηση στη νέα στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και στην αισχρή στήριξη που της προσφέρει η κυβέρνηση της ΝΔ έδωσαν οι Οργανώσεις Λαμίας του ΚΚΕ και της ΚΝΕ το απόγευμα του Σαββάτου, με εξόρμηση στο κέντρο της πόλης. Μοιράζοντας την ανακοίνωση της ΚΕ του Κόμματος για την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ενημέρωσαν πλατιά τους εργαζόμενους και τον λαό της πόλης και τους κάλεσαν να εκφράσουν μαζικά, μαχητικά τη συμπαράσταση και αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ

    

Νέες κινητοποιήσεις και εξορμήσεις σήμερα Δευτέρα

Συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις των Οργανώσεων του ΚΚΕ και της ΚΝΕ σε όλη τη χώρα, εκφράζοντας μαζικά και μαχητικά τη συμπαράστασή τους στον λαό της Βενεζουέλας, ενάντια στη στρατιωτική επίθεση που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ.

Σήμερα Δευτέρα

• Στα Γιάννενα στις 6.30 μ.μ. στον Πλάτανο στην Αβέρωφ.
• Στην Καρδίτσα στις 5.30 μ.μ. στην Alpha Bank.
• Στην Κέρκυρα στις 6 μ.μ. στην Ανουντσιάτα.
• Στη Λευκάδα στις 6.30 μ.μ. στην πλατεία Αγίου Μηνά.
• Στην Πρέβεζα στις 6 μ.μ. στη Θεοφάνειο.
• Στα Χανιά στις 7 μ.μ. στην πλατεία Δημοτικής Αγοράς.
• Στη Λάρισα στις 6 μ.μ. στο αρχαίο θέατρο.
• Στη Χαλκίδα, εξορμήσεις σε χώρους δουλειάς
• Στη Λιβαδειά, στις 12 μ. στις πηγές της Κρύας.

Δευτέρα 5 Γενάρη 2026

 

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Κυνική και ελεεινή στήριξη της ιμπεριαλιστικής επέμβασης

Eurokinissi

Ντράπηκε και η ντροπή με τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης, καθώς υιοθέτησε όλα τα άθλια προσχήματα για την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, στέλνοντας για περίπατο το περιλάλητο «διεθνές δίκαιο» και τα «κυριαρχικά δικαιώματα», εφόσον αυτό εξυπηρετεί τους ευρωατλαντικούς σχεδιασμούς.

Χαρακτηριστικά, σε μια ξεδιάντροπη και αισχρή ανάρτησή του στα social media ο Κυρ. Μητσοτάκης, λίγο αφότου ο Τραμπ ανέλυε τα σχέδια των αμερικανικών πετρελαϊκών κολοσσών και της κυβέρνησης των ΗΠΑ να αναλάβουν τη διοίκηση της Βενεζουέλας, βγήκε πιο μπροστά και από την αμερικανική κυβέρνηση σε ό,τι αφορά τα άθλια προσχήματα, λέγοντας: «Ο Νικολάς Μαδούρο ηγήθηκε μιας βίαιης και καταπιεστικής δικτατορίας, που προκάλεσε ανείπωτα δεινά στον λαό της Βενεζουέλας. Η λήξη του καθεστώτος του προσφέρει μια νέα ελπίδα για τη χώρα»!

Ενώ σκουπίζοντας τα «πόδια» του στο κουρέλι του δήθεν «διεθνούς δικαίου», ξετσίπωτα είπε ότι «αυτή δεν είναι η στιγμή για σχόλια σχετικά με τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών. Προτεραιότητα τώρα πρέπει να είναι η διασφάλιση μιας ειρηνικής και ταχείας μετάβασης σε μια νέα, χωρίς αποκλεισμούς κυβέρνηση, που θα διαθέτει πλήρη δημοκρατική νομιμοποίηση», αναγνωρίζοντας το «δικαίωμα» των ιμπεριαλιστών να αλλάζουν κυβερνήσεις ανάλογα με τα συμφέροντά τους.

«Η Ελλάδα θα συντονιστεί με τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Ενωση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για το ζήτημα. Παραμένουμε προσηλωμένοι στη διασφάλιση της ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στη χώρα», κατέληξε, παραπέμποντας στην ΕΕ, που την ίδια ώρα έκανε πλάτες στη νέα επέμβαση των ΗΠΑ.

Προηγουμένως, επί ώρες και όσο ετοιμαζόταν η κατάπτυστη δήλωση Μητσοτάκη το ΥΠΕΞ αρκέστηκε σε μια ανάρτηση – ούτε καν ανακοίνωση – όπου έλεγε ότι «παρακολουθεί στενά την κατάσταση στη Βενεζουέλα, σε στενό συντονισμό με τους εταίρους της ΕΕ και την ελληνική πρεσβεία στο Καράκας, η οποία είναι σε επαφή με την ελληνική κοινότητα στη χώρα και έτοιμη να παράσχει συνδρομή».

Μετά την κατακραυγή για την άθλια στάση της, η κυβέρνηση έσπευσε να σχολιάσει τις υποκριτικές διαμαρτυρίες ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ (βλ. διπλανό θέμα), με το Μαξίμου να τους κατηγορεί για «ρηχότητα» και «ιδεοληψίες» «έναντι της υπευθυνότητας που απαιτούν οι περιστάσεις», βαφτίζοντας ως τέτοια την κυνικότητα στην υπηρεσία της εμπλοκής που όλοι μαζί υπηρετούν.

Ακολούθησε κι άλλη διαρροή, με το Μαξίμου να επιμένει ότι «τήρησε σοβαρή και υπεύθυνη στάση», προσθέτοντας πως «το ΥΠΕΞ βρέθηκε σε διαρκή επαφή με τους Ευρωπαίους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών», βασικά επιβεβαιώνοντας τον αντιδραστικό τους χαρακτήρα. Και, προς επιβεβαίωση, έλεγε ότι ο Μητσοτάκης ανέδειξε «το ζήτημα του δικτατορικού καθεστώτος Μαδούρο (…) συντασσόμενος με τους ηγέτες όλων των ευρωπαϊκών χωρών».

Αντίδραση του ΥΠΕΞ της Βενεζουέλας

Οι δηλώσεις Μητσοτάκη προκάλεσαν ως και την αντίδραση του υπουργού Εξωτερικών της Βενεζουέλας. Σε ανάρτησή του ο Ιβ. Γκιλ Πίντο σημείωσε: «Οι ναζιστές χρησιμοποίησαν ακριβώς τα ίδια επιχειρήματα που σήμερα επιχειρούνται να προβληθούν κατά της Βενεζουέλας», και ότι «από τη Βενεζουέλα συνιστούμε στον Ελληνα Πρωθυπουργό να απέχει από το να εκφέρει άποψη για τη χώρα μας και, αντ’ αυτού, να εμβαθύνει στη μελέτη του διεθνούς δικαίου και των ιστορικών διδαγμάτων που οδήγησαν στη διαμόρφωση της σημερινής διεθνούς έννομης τάξης».

    

ΚΟΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΟΛΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ

«Μοιρολογίστρες» του «διεθνούς δικαίου», ξεπλυματίες της στρατηγικής της εμπλοκής και της ΕΕ

Ως «μοιρολογίστρες» του υποτιθέμενου «διεθνούς δικαίου» που το ορίζουν τα συμφέροντα των ιμπεριαλιστών εμφανίστηκαν ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και τα υπόλοιπα αστικά κόμματα, αναπαράγοντας την ίδια ώρα τα προσχήματα που αξιοποιούνται σε μια ακόμα επέμβαση των ΗΠΑ, αλλά και ζητώντας «ταύτιση με την ΕΕ», την ώρα που αυτή έκανε πλάτες στην αμερικανική επέμβαση!

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έλεγε ότι η επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα «διαμορφώνει ένα πολύ επικίνδυνο ιστορικό προηγούμενο για το μέλλον», «προηγούμενο» που προφανώς δεν διαμορφωνόταν όταν το ΠΑΣΟΚ χαιρέτιζε το «δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα» και την αντικατάσταση Ασαντ από τα τζιχαντιστικά κτήνη…

Ενώ για να μην «παρεξηγηθούν» και αυτά τα υποκριτικά που έλεγε περί «παραβίασης του διεθνούς δικαίου», σαν υποστηρικτική της Βενεζουέλας, έσπευδε να διαμαρτυρηθεί για τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου επαναλαμβάνοντας την αρχική τοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ για το «ανελεύθερο απολυταρχικό καθεστώς» της Βενεζουέλας, θέση που ρίχνει νερό στον μύλο της προπαγάνδας των ΗΠΑ και εμμέσως δικαιολογεί την ωμή στρατιωτική επίθεσή τους στη Βενεζουέλα.

Για να μη μείνει καμία αμφιβολία ότι το ΠΑΣΟΚ επιμένει να κατρακυλάει στον κατήφορο, υπενθύμιζε ότι «η Σοσιαλιστική Διεθνής και το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα ουδέποτε αναγνώρισαν το αποτέλεσμα των εκλογών του Ιουλίου του 2024 όπως ανακοινώθηκε από το καθεστώς Μαδούρο, συμπεριλαμβάνοντας και κυρώσεις στον ίδιο προσωπικά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».

Και πρόσθετε ξεδιάντροπα, πριν ψελλίσει κάτι περί της ανάγκης σεβασμού του διεθνούς δικαίου: «Η ανάγκη για αλλαγή σελίδας στη Βενεζουέλα δεν νομιμοποιεί επιλογές όπως η χθεσινή ούτε αυτή μπορεί να γίνει ερήμην του λαού της Βενεζουέλας».

Κατά τα άλλα, έλεγε πως οι δηλώσεις Μητσοτάκη είναι «σε αντίθεση με τις δηλώσεις τόσο Ευρωπαίων Αξιωματούχων, όπως ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η Υπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλλας» που ζητούσαν… «ειρηνική μετάβαση»!

Κάνοντας σημαία το «διεθνές δίκαιο», με το οποίο πρέπει να «ντύνονται κόσμια» οι επεμβάσεις, και ο ΣΥΡΙΖΑ, με χαρακτηριστική την αποστροφή στην ανακοίνωση του ότι «το δίκαιο του ισχυρού, όταν επιβάλλεται κόντρα στο διεθνές δίκαιο, παραβιάζει δικαιώματα χωρών και λαών». Δηλαδή ναι μεν «δίκαιο του ισχυρού», αλλά με φερετζέ… διεθνούς δικαίου. Ενώ σχολιάζοντας τη στάση του πρωθυπουργού ο Κ. Ζαχαριάδης έσπευσε να τον διαχωρίσει απ’ την ευρωενωσιακή ηγεσία, υποστηρίζοντας πως «κανένας Ευρωπαίος ηγέτης, κανένα ευρωπαϊκό κόμμα, καμία χώρα δεν τόλμησε να εκστομίσει αυτό που έγραψε ο κ. Μητσοτάκης (…) Δεν έχετε καμία σχέση με τη Φιλελεύθερη Δημοκρατία και τους κανόνες Δικαίου (…) Η στάση σας θέτει σε κίνδυνο τα συμφέροντα της χώρας».

Στο ίδιο πνεύμα ο Αλ. Χαρίτσης της Νέας Αριστεράς κατηγόρησε τον πρωθυπουργό για δουλική στάση, υποβιβάζοντας σε υποταγή τη συνειδητή απόφαση της κυβέρνησης να στηρίξει τις ΗΠΑ στο νέο τους έγκλημα. «Ντροπιάζετε τη χώρα με τη δουλική σας στάση», ανέφερε, σπεύδοντας και αυτός να διαχωρίσει την ελληνική κυβέρνηση απ’ τη λοιπή ηγεσία της ΕΕ διερωτώμενος αν «θα δούμε την ίδια λογική να στρέφεται και εναντίον Ευρωπαίων ηγετών που δεν υποτάσσονται στον φασισμό της εποχής μας, τον τραμπισμό;». «Τελικά, δεν είναι θέμα αρχών. Είναι θέμα υποτέλειας και υποταγής», πρόσθεσε ο Αλ. Χαρίτσης.

Τέλος, ο wannabe χαλίφης στη θέση του χαλίφη, Αλ. Τσίπρας, εμπνευστής του ανεκδιήγητου χαρακτηρισμού περί «διαβολικά καλού Τραμπ» και μέγας «ξεπλυματίας» του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, αλλά και της «στρατηγικής σχέσης» με το Ισραήλ, ανακάλυψε τώρα κι αυτός την «επικράτηση του δίκαιου του ισχυρού», διαμαρτυρόμενος πως «η επίθεση στη Βενεζουέλα αποτελεί επικίνδυνο προηγούμενο που ανοίγει τον ασκό του Αιόλου σε κάθε αναθεωρητική δύναμη, προκειμένου με την ισχύ να επιτυγχάνει τις επιδιώξεις της».

Στον ρόλο του κυβερνητικού δεκανικιού ο Βελόπουλος, μετά από 36 περίπου ώρες αφωνίας, έσπευσε να αναμασήσει τα προσχήματα των Αμερικανών και της κυβέρνησης μιλώντας για «ναρκεμπόριο του Μαδούρο».

«Μνημείο» ξεπλύματος των αιτιών της επέμβασης και προσπάθεια αυτή να αποδοθεί στον «τραμπισμό» μαζί και άθλιων αυταπατών περί ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων με… «θεσμικές δικλείδες», ήταν η ανάρτηση Κωνσταντοπούλου μετά από 36 περίπου ώρες χαρακτηριστικής αφωνίας. Οταν τελικά μίλησε είπε μεταξύ άλλων πως ο Τραμπ… αγνόησε «εντελώς το Κογκρέσο, το δημοκρατικά εκλεγμένο σώμα της χώρας του, που έχει αρμοδιότητα για στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό» και πραγματοποίησε «απαγωγή – ομηρία του Προέδρου ξένου Κράτους και βίαιη μεταφορά του, χωρίς τη θέλησή του και χωρίς νόμιμη διαδικασία έκδοσης»! Πάλι καλά που δε ζήτησε να δει και τη δικογραφία… Κατά τα άλλα καλεί τους «ηγέτες και τους εκλεγμένους εκπροσώπους», δηλαδή τους υπόλοιπους ιμπεριαλιστές να αντιδράσουν, ενώ το ξέπλυμα φτάνει ως και τους Ρεπουμπλικάνους των ΗΠΑ καλώντας τους «άμεσα να αντιδράσουν σε αυτήν την ακραία ενέργεια και να σταματήσουν την διολίσθηση. Ηδη ακούγονται κάποιες φωνές». Για να βγάλει δε λάδι την αστική τάξη και τα συμφέροντα της που υπηρετεί η κυβέρνηση, βαφτίζει τη στάση της «επίδειξη δημοσιοσχετίστικης υποτέλειας και έλλειψης κάθε οφειλόμενης διεθνούς υπευθυνότητας και ιστορικής ευθύνης».

    

ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ

Μνημείο υποκρισίας, αθλιότητας και τελικά συνενοχής η στάση της κυβέρνησης

Σε ανακοίνωσή του για τη στάση της κυβέρνησης και του υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ τονίζει:

«Η στάση της κυβέρνησης της ΝΔ και του υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας σχετικά με την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα είναι ένα μνημείο υποκρισίας, αθλιότητας και τελικά συνενοχής. Αυτοί που υποτίθεται ότι κόπτονται για το “διεθνές δίκαιο” δεν έχουν βγάλει άχνα για την ιμπεριαλιστική επίθεση των ΗΠΑ σε ένα ανεξάρτητο κράτος, τη σύλληψη του νόμιμου Προέδρου της χώρας και την αδιανόητη εξαγγελία για την επιβολή αμερικανικής διοίκησης στη Βενεζουέλα. Η μη απερίφραστη καταδίκη συνιστά ανοχή και τελικά υποστήριξη του εγκλήματος στη Βενεζουέλα, ειδικά από μια χώρα όπως η Ελλάδα, που αποτελεί μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Φυσικά, δεν περιμέναμε αυτήν την εξέλιξη για να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση της ΝΔ είναι σταθερά στην “πλευρά” των αμερικανοΝΑΤΟικών σχεδιασμών και απέναντι από το δίκιο των λαών».

Κυνική, ελεεινή και ντροπιαστική για τον ελληνικό λαό η δήλωση του πρωθυπουργού

Ενώ, σε ανακοίνωσή του για τη δήλωση του Κυρ. Μητσοτάκη σχετικά με την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ σημείωνε: «Η δήλωση Μητσοτάκη για την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα είναι μια κυνική, ελεεινή και ντροπιαστική για τον ελληνικό λαό παρέμβαση, που ξεπερνάει ακόμη και τις δηλώσεις του Τραμπ.

Σε ρόλο τοποτηρητή του αμερικανικού ιμπεριαλισμού για τα συμφέροντα της αστικής τάξης, υιοθετεί πλήρως όλα τα προσχήματα των ΗΠΑ για την ανατροπή της κυβέρνησης Μαδούρο, αρνείται το δικαίωμα του λαού της Βενεζουέλας να καθορίζει ο ίδιος τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα του και φτάνει στο σημείο να κλείνει συνειδητά τα μάτια στην παραβίαση και αυτού ακόμη του κουρελιασμένου “διεθνούς δικαίου”, στο οποίο κατά τα άλλα ορκίζεται.

Πρόκειται για μια δήλωση που νομιμοποιεί τις στρατιωτικές επιθέσεις και ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, όπως αυτή που βιώνει εδώ και χρόνια ο κυπριακός λαός με την τουρκική εισβολή και κατοχή.

Σύμφωνα με τη λογική Μητσοτάκη, που διαπερνά και τις επίσημες παρεμβάσεις της ΕΕ και χωρών – μελών της, μια ιμπεριαλιστική δύναμη μπορεί να οργανώνει πραξικοπήματα και ανατροπές κυβερνήσεων ανάλογα με τα συμφέροντά της. Κι όλα αυτά την ώρα που ο Τραμπ προαναγγέλλει αντίστοιχες επεμβάσεις και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Ντροπή και αίσχος. Ο ελληνικός λαός με την αλληλεγγύη και τη δράση του να καταδικάσει την επικίνδυνη αυτή στάση της κυβέρνησης.

Οι λαοί έχουν τη δύναμη να επιβάλουν το δίκιο τους. Ο λαός της Βενεζουέλας θα νικήσει».

Πηγή : Ριζοσπάστης 5 – 12 – 2026

    

Μήνυμα της ΚΕ του ΚΚΕ για τον νέο χρόνο

1. Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ εύχεται καλή και αγωνιστική χρονιά, με υγεία, αντοχή και δύναμη στους εργαζόμενους της χώρας μας, στους βιοπαλαιστές αγρότες που αλλάζουν χρόνο στα μπλόκα του αγώνα, στους αυτοαπασχολούμενους, στη νεολαία και τις γυναίκες των λαϊκών οικογενειών.

Η αισιοδοξία μας για το 2026 και για τα χρόνια που έρχονται, πηγάζει από τη στέρεη και επιστημονικά τεκμηριωμένη πίστη μας ότι, σε έναν κόσμο που «φλέγεται», σε ένα σύστημα που σαπίζει και βουλιάζει όλο και περισσότερο μέσα στα αδιέξοδά του, οι λαοί έχουν τη δύναμη να γίνουν οι ίδιοι πρωταγωνιστές των εξελίξεων, να φέρουν τα πάνω-κάτω προς όφελος της ζωής τους, των αναγκών τους και της ίδιας της κοινωνικής εξέλιξης.

Εκεί βρίσκεται η ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο για εμάς και τα παιδιά μας, αυτός είναι ο μόνος δρόμος στον οποίο αξίζει να κατατεθεί ο πιο αποφασιστικός αγώνας και κάθε θυσία.

2. Η χρονιά που φεύγει επιβεβαίωσε την τάση ολοένα και μεγαλύτερης διεύρυνσης του χάσματος ανάμεσα στο πώς θα μπορούσαν να ζουν οι λαοί με βάση την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας και στο πώς τελικά ζουν, εξαιτίας του γεγονότος ότι τα επιτεύγματα της ανθρώπινης εργασίας και σκέψης βρίσκονται σήμερα στα χέρια του κεφαλαίου, μπαίνουν σε λειτουργία για τους δικούς του σκοπούς.

Η τάση επιβράδυνσης της διεθνούς οικονομίας που συνεχίζεται, αναδεικνύει το μεγάλο μέγεθος του υπερσυσσωρευμένου κεφαλαίου, το οποίο δεν μπορεί να επενδυθεί διασφαλίζοντας στους καπιταλιστές ικανοποιητικό ποσοστό κέρδους. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της φυσιολογικής λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος και όχι κάποιας «παρέκκλισης» από αυτήν, όπως υποστηρίζουν μόνιμα οι απολογητές του όλων των αποχρώσεων. Γι’ αυτό και καμιά πρόταση αστικής διαχείρισης, κεϋνσιανή ή νεοφιλελεύθερη, επεκτατική ή περιοριστική δημοσιονομική και νομισματική πολιτική, δεν μπόρεσε να ακυρώσει τις νομοτέλειες της καπιταλιστικής παραγωγής, που οδηγούν και στις οικονομικές κρίσεις του.

RIZOSPASTIS

Σε αυτό το πλαίσιο, και με τις αντιθέσεις ανάμεσα στα ιμπεριαλιστικά μπλοκ να οξύνονται σε επίπεδο πρωτοφανές για την περίοδο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προωθείται πιο αποφασιστικά η στροφή προς την πολεμική οικονομία και την προετοιμασία για έναν ιμπεριαλιστικό πόλεμο μεγάλης κλίμακας, ενδεχόμενο για το οποίο απροκάλυπτα πλέον προετοιμάζουν τους λαούς της Ευρώπης οι αξιωματούχοι της σάπιας πολεμοκάπηλης ΕΕ και των κυβερνήσεων, ζητώντας τους να αναπτύξουν «κουλτούρα πολέμου» και θυσιών.

Αλλωστε, για τέταρτο χρόνο συνεχίστηκε το μακελειό μεταξύ ΕΕ – ΝΑΤΟ και Ρωσίας στην Ουκρανία, με θύματα δύο λαούς που μεγαλούργησαν αδελφωμένοι στο πλαίσιο του σοσιαλισμού, ενώ η όποια συμφωνία θα είναι προσωρινή, γιατί δεν θα επιλύει τις πραγματικές αιτίες αυτής της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης, απλώς θα τις κρύψει «κάτω από το χαλί». Ταυτόχρονα, η σφαγή συνεχίζεται στη Γάζα, τα κατοχικά στρατεύματα παραμένουν εκεί, το σχέδιο μετατροπής της σε προτεκτοράτο των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι σε εξέλιξη, ενώ νέα μέτωπα προστίθενται στα ήδη υπάρχοντα, όπως με την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, τους πρόσφατους βομβαρδισμούς στη Νιγηρία κ.ο.κ.

Τα δισεκατομμύρια που δίνονται για αγορά πολεμικών εξοπλισμών και για τη στήριξη της πολεμικής βιομηχανίας «κόβονται» από τις δαπάνες κοινωνικής πολιτικής, όλοι οι κλάδοι της οικονομίας, όλες οι υποδομές προσανατολίζονται στην πολεμική προετοιμασία, ακυρώνοντας και με αυτόν τον τρόπο τεράστιες δυνατότητες για την κάλυψη λαϊκών αναγκών, εντατικοποιείται η εργασία ακόμα και με 13ωρα, επιχειρείται να επιβληθεί σιωπητήριο στις διεκδικήσεις.

Αποδεικνύεται, για μια ακόμη φορά, ότι δεν υπάρχει έγκλημα που το μεγάλο κεφάλαιο θα διστάσει να διαπράξει προκειμένου να διαφυλάξει την εξουσία του και να αυξήσει τα κέρδη του. Για τους ίδιους λόγους που κλιμακώνει την επίθεση στο εισόδημα και τα δικαιώματα των εργαζομένων στην περίοδο της ιμπεριαλιστικής ειρήνης, σχεδιάζει να σύρει τους λαούς στο πεδίο των πολεμικών αναμετρήσεων.

3. Η παραπάνω «μεγάλη εικόνα», οι ανάγκες της ελληνικής καπιταλιστικής οικονομίας, οι δεσμεύσεις στις «συμμαχίες» στις οποίες συμμετέχει η ελληνική αστική τάξη, καθόρισαν και φέτος το περιεχόμενο της αντιλαϊκής πολιτικής της κυβέρνησης της ΝΔ, οδηγώντας σε νέα επιδείνωση των όρων ζωής του λαού μας, που στενάζει κάτω από το βάρος των παγωμένων μισθών, των ωραρίων – λάστιχο, της ακρίβειας, της υπερφορολόγησης, της αδυναμίας εύρεσης στέγης, των πλειστηριασμών. Ταυτόχρονα, εντείνεται η ανησυχία για τις συνέπειες που δεδομένα θα έχει η εμπλοκή της χώρας στους ανταγωνισμούς, στα πολεμικά μέτωπα, στον ενεργειακό πόλεμο.

Η διογκούμενη λαϊκή δυσαρέσκεια προς την κυβέρνηση, η οργή για τα σκάνδαλα και το πάρτι εκατομμυρίων που προστίθεται στη «νόμιμη» κλοπή του ιδρώτα των εργαζομένων στον χώρο δουλειάς, χρειάζεται να γίνει στέρεη, συνειδητή απόρριψη των δεσμεύσεων που μοιράζονται και όλα τα υπόλοιπα κόμματα του συστήματος, των στρατηγικών τους επιλογών, σε τελική ανάλυση του ίδιου του στόχου της καπιταλιστικής ανάπτυξης ως δήθεν όρου για τη λαϊκή ευημερία.

Να πέσουν στο κενό, τόσο τα κυβερνητικά καλέσματα για «υπομονή μέχρι να δούμε όλοι τα οφέλη της ανάπτυξης στη ζωή μας», όσο και η απόπειρα εγκλωβισμού της λαϊκής δυσαρέσκειας μέσω της αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος, της εμφάνισης νέων «σωτήρων» και της επαναφοράς παλιών και δοκιμασμένων, που δηλώνουν διαθέσιμοι να συνεχίσουν την ίδια πολιτική. Αντιπάλους της κυβέρνησης Μητσοτάκη δεν μπορούν να αποτελέσουν ούτε οι δυνάμεις της αμαρτωλής σοσιαλδημοκρατίας, που δυσκολεύονται πλέον να διαφοροποιηθούν στο οτιδήποτε από τη ΝΔ, ούτε ακροδεξιές και άλλες λαϊκίστικες δυνάμεις και μονοπρόσωπα κόμματα, που, με τον μανδύα του «αντισυστημισμού», επιχειρούν να αθωώσουν το ίδιο το σύστημα, τον καπιταλισμό, αποσυνδέοντας φαινόμενα σαν τη διαφθορά από την αιτία που τα γεννά και τα αναπαράγει.

4. Το 2025 αναδείχθηκε πιο εμφατικά από ποτέ τα τελευταία χρόνια ότι πραγματικός αντίπαλος της κυβέρνησης και της πολιτικής της είναι ο ίδιος ο λαός που αγωνίζεται για τη ζωή του και για το δίκιο. Ηταν οι ιστορικές απεργιακές κινητοποιήσεις ενάντια στη συγκάλυψη των υπευθύνων και των αιτιών που οδήγησαν στο έγκλημα των Τεμπών, οι τεράστιες διαδηλώσεις αλληλεγγύης στον λαό της Παλαιστίνης, οι μεγάλες απεργίες ενάντια στο νομοσχέδιο – έκτρωμα για τη 13ωρη εργασία, οι μεγαλύτερες αγροτικές κινητοποιήσεις των τελευταίων δεκαετιών, που βρίσκονται σε εξέλιξη, οι αγώνες της νεολαίας.

Πραγματικός αντίπαλος της κυβέρνησης είναι οι στόχοι πάλης που κερδίζουν έδαφος ακριβώς μέσα σε αυτούς τους αγώνες και δείχνουν έναν διαφορετικό δρόμο για τον λαό και τη χώρα, τον δρόμο της ανατροπής του σημερινού σάπιου εκμεταλλευτικού συστήματος και του κράτους του. Είναι τα νέα βήματα αλλαγής του συσχετισμού δυνάμεων που καταγράφηκαν στο κίνημα, με εμβληματικό παράδειγμα την ιστορική πρωτιά των δυνάμεων που στηρίζει το ΚΚΕ στην ΑΔΕΔΥ.

Τώρα είναι η ώρα όλοι αυτοί οι αγώνες να δυναμώσουν κι άλλο, να μαζικοποιηθούν, να συνενωθούν σε ένα μεγάλο, πανελλαδικά συντονισμένο κίνημα, που θα αμφισβητήσει στην πράξη το δογματικό αφήγημα ότι ο καπιταλισμός είναι μονόδρομος, θα αναζητήσει τη διέξοδο σε έναν δρόμο ανάπτυξης που θα έχει στο επίκεντρό του τις σύγχρονες λαϊκές ανάγκες και όχι τα κέρδη των λίγων, τα οποία πρέπει να αποτελέσουν οριστικά παρελθόν.

Βαδίζοντας σε αυτόν τον δρόμο μπορούμε να κερδίζουμε κατακτήσεις σήμερα, να εμποδίζουμε αρνητικές εξελίξεις. Γιατί για να κερδίσει ο λαός το παραμικρό, πρέπει να χάσει το κεφάλαιο. Αυτήν τη μεγάλη αλήθεια εκφράζει το ΚΚΕ, που διαθέτει επεξεργασμένη πολιτική πρόταση για αυτόν τον άλλο δρόμο. Με κοινωνικοποιημένα τα μέσα και εργαλεία της παραγωγής, με επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας, με μια εξουσία και μια διακυβέρνηση πραγματικά εργατική – λαϊκή. Αυτήν την πρόταση καταθέτει ανοιχτά στον ελληνικό λαό, πρώτα από όλα σε όσους και όσες βρίσκονται μέσα στους δρόμους του αγώνα.

5. Με την προσδοκία να γίνουμε ικανότεροι και πιο αποτελεσματικοί στην προώθηση του επαναστατικού μας Προγράμματος, να αντιστοιχίσουμε όλη μας τη λειτουργία και δράση με αυτό, υποδεχόμαστε το 22ο Συνέδριο του ΚΚΕ, που θα πραγματοποιηθεί στις 29 – 31 Ιανουαρίου 2026, με σύνθημα «ΚΚΕ Δυνατό, σταθερό σε κάθε δοκιμασία, έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας για τον Σοσιαλισμό!».

Οπως σημειώνουμε στις Θέσεις της ΚΕ για το 22ο Συνέδριο: «Αξιοποιώντας την πλούσια συσσωρευμένη πείρα, την επεξεργασμένη επαναστατική στρατηγική και δημιουργική, συλλογική ανάπτυξη της κοσμοθεωρίας μας, με βάση τις νέες και συνεχείς εξελίξεις, την εμπιστοσύνη στις αρχές λειτουργίας του επαναστατικού Κόμματος της εργατικής τάξης της χώρας μας, σταθερά στις ράγες του Προλεταριακού Διεθνισμού, οργανώνουμε το Κομμουνιστικό Κόμμα “παντός καιρού”, έτοιμο για όλα, να ανταποκριθεί επάξια στις σύνθετες εξελίξεις, βγάζοντας στο προσκήνιο την εργατική τάξη, τον λαό, για την οριστική, αυτήν τη φορά, νίκη του σοσιαλισμού – κομμουνισμού απέναντι στην καπιταλιστική βαρβαρότητα».

Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ

Σάββατο 3 Γενάρη 2026 – Κυριακή 4 Γενάρη 2026

 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το 2026 δεν είναι «κενές σελίδες»… Mε τον λαό πρωταγωνιστή μπορεί να έρθουν τα πάνω κάτω

Αλληλεγγύη στον λαό της Παλαιστίνης

Το 2026 είναι εδώ. Και, κάνοντας τους «απολογισμούς» τους οι εργαζόμενοι, ο λαός και η νεολαία μπορούν να αντλήσουν αισιοδοξία για τη νέα χρονιά μέσα από τους μεγάλους αγώνες που σημάδεψαν όλο το 2025. Στην περπατησιά αυτή να βαδίσουν ακόμα πιο αποφασιστικά, για να αναμετρηθούν με τον «κόσμο που φλέγεται», για να βρουν πραγματικά τη διέξοδο στον δρόμο της ανατροπής.

Αν κάτι δείχνει το «ταμείο» του 2025, είναι ότι κάθε φορά που πήρε κουράγιο ο λαός, κάθε γεγονός από το οποίο μπόρεσε να αντλήσει αισιοδοξία, κάθε εξέλιξη που φανέρωσε τις δυνατότητες να στραπατσαριστεί η πολιτική που τον τσακίζει, είχε τη δική του σφραγίδα, τη σφραγίδα της οργανωμένης πάλης και της συλλογικής διεκδίκησης.

* * *

Αυτό επιβεβαιώνεται από τους μεγάλους αγωνιστικούς σταθμούς του 2025, φωτίζοντας και τα επόμενα βήματα μπροστά σε πιθανά νέα μεγάλα ξεσπάσματα, με απότομες και σύνθετες εξελίξεις, εξαιτίας των μεγάλων αντιθέσεων που οξύνονται. Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος άλλωστε είναι εδώ, η καπιταλιστική οικονομική κρίση απειλεί ανοιχτά τις πιο ισχυρές οικονομίες, στοιχεία που δεν αποκλείεται να οδηγήσουν σε μαζική ριζοσπαστικοποίηση, όξυνση της ταξικής πάλης, μεγάλη κίνηση μαζών.

Το ερώτημα λοιπόν «τι πρέπει να γίνει;», που όλο και περισσότερο βασανίζει τους εργαζόμενους, μετατρέπεται στο «τι αγώνας χρειάζεται σήμερα, τι κίνημα;», ώστε να δυναμώσει η σύγκρουση με το σύστημα που σαπίζει και οδηγεί τους λαούς στον όλεθρο. Από αυτή τη σκοπιά μπορούν οι εργαζόμενοι να δουν αγώνες που δόθηκαν, όπως οι παρακάτω, με το βλέμμα στις επόμενες μάχες, για την οργάνωση της σύγκρουσης με το κράτος, την κυβέρνηση και το κεφάλαιο.

Από τις μεγάλες απεργίες ενάντια στη 13ωρη δουλειά

– Η μεγάλη απεργία με συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων εργατοϋπαλλήλων και τα πρωτοφανή σε μαζικότητα συλλαλητήρια της 28ης Φλεβάρη 2025. Κινητοποιήσεις που τροφοδότησαν την αναμέτρηση με την εγκληματική πολιτική του κέρδους, η οποία μετατρέπει τη ζωή του λαού σε μια απέραντη κοιλάδα των Τεμπών. Και τι απέδειξε αυτή η μέρα; Οτι απέναντι στην προκλητική προσπάθεια για συγκάλυψη των αιτίων που οδήγησαν στα Τέμπη, αυτό που τροφοδοτεί τις ελπιδοφόρες αγωνιστικές διεργασίες, αυτό που ξεγυμνώνει κάθε ισχυρισμό κράτους και κυβέρνησης και που πραγματικά τους δυσκολεύει να κουκουλώσουν το έγκλημα, είναι η δράση των σωματείων που κορυφώθηκε με την απεργία. Είναι η πάλη που βάζει στο επίκεντρο όλα τα «Τέμπη» του κέρδους, που δεν εγκλωβίζει τον λαό στην «αναμονή» για αποκατάσταση του «κράτους δικαίου» από κυβερνητικούς «σωτήρες», που δεν ξεπλένει την ΕΕ και την πολιτική της, αλλά τροφοδοτεί τη σύγκρουση με το σάπιο και επιλεκτικά «ανίκανο» αστικό κράτος.

– Οι διαρκείς και πολύμορφες δράσεις αλληλεγγύης στον λαό της Παλαιστίνης: Από συλλαλητήρια μέχρι μπλοκαρίσματα θανατηφόρων φορτίων από λιμάνια για το κράτος – δολοφόνο Ισραήλ. Κινητοποιήσεις που έβαλαν στο στόχαστρο τη στρατηγική συνεργασία με τους χασάπηδες της Μέσης Ανατολής, η οποία αποτελεί «νεύρο» για την αστική τάξη και όλες τις κυβερνήσεις. Κυρίως ανέδειξαν τι σημαίνει στην πράξη η «γεωπολιτική αναβάθμιση» που ενώνει όλο το αστικό πολιτικό σύστημα, μπλέκοντας βαθιά τον λαό και τη χώρα στο πολεμικό μακελειό για τα κέρδη των ομίλων. Φανέρωσαν όμως και ότι οι λαοί που αγωνίζονται, όπως ο παλαιστινιακός λαός για τη δική του πατρίδα, δεν είναι ποτέ μόνοι τους, έχουν στο πλευρό τους τα εκατομμύρια εργαζομένων και νεολαίας που διαδηλώνουν σε όλο τον κόσμο.

– Οι απεργιακές και άλλες κινητοποιήσεις που ξεδιπλώθηκαν ενάντια στη 13ωρη εργασία, στον αντιλαϊκό – πολεμικό προϋπολογισμό του 2026 κ.ά. Κινητοποιήσεις που οργανώθηκαν με αποφάσεις Εργατικών Κέντρων, Ομοσπονδιών, Συνδικάτων, κόντρα στην υπονόμευση και την απεργοσπασία της ηγεσίας της ΓΣΕΕ (συνδικαλιστές ΠΑΣΟΚ – ΝΔ). Με πλαίσιο πάλης που δίνει απάντηση τόσο στην κυβέρνηση, φωτίζοντας τη στρατηγική του κεφαλαίου για ένταση της εκμετάλλευσης σε συνθήκες πολεμικής οικονομίας, όσο και στη σοσιαλδημοκρατία που καλλιεργεί το δηλητήριο της τάχα «εξαίρεσης» της Ελλάδας από την ευρωπαϊκή κανονικότητα. Με συσκέψεις εκατοντάδων σωματείων σε όλη τη χώρα που προετοίμασαν τέτοιες κινητοποιήσεις, και με καθοριστική τη συμβολή του ΠΑΜΕ, επιβεβαιώνοντας τις δυνατότητες που υπάρχουν για ανάπτυξη αυτής της πάλης «από τα κάτω», για να πολλαπλασιαστούν οι δυνάμεις που συντονίζουν τον αγωνιστικό τους βηματισμό απέναντι στην πολιτική του κεφαλαίου. Μια πολύτιμη παρακαταθήκη, ειδικά μετά την «κοινωνική συμφωνία» που υπέγραψε η ηγετική ομάδα της ΓΣΕΕ με την κυβέρνηση και τους βιομήχανους, διαμορφώνοντας τη νέα «τρόικα» για τη διασφάλιση της σταθερότητας στην επίθεση στη ζωή της εργατικής τάξης.

– Η αντίστοιχη δραστηριότητα σε μια σειρά κλάδους για τις Συλλογικές Συμβάσεις, η μάχη για κατοχύρωση σύγχρονων δικαιωμάτων, για μισθούς και ωράρια, για Υγεία και Ασφάλεια κ.ο.κ. Μια δράση σε διαρκή αναμέτρηση με το νομοθετικό πλαίσιο όλων των κυβερνήσεων, επιβεβαιώνοντας ότι αυτή δεν δίνεται με ανεβοκατεβάσματα κυβερνήσεων, που η καθεμία συνεχίζει από εκεί που σταμάτησε η προηγούμενη, αλλά με οργάνωση και πάλη στους χώρους δουλειάς.

– Η βελτίωση των συσχετισμών στο συνδικαλιστικό κίνημα, με την ισχυροποίηση των ταξικών δυνάμεων, που επίσης φανερώνει δυνατότητες για μεγαλύτερη συσπείρωση. Αυτό αποτυπώνεται με χαρακτηριστικό τρόπο στο Δημόσιο με την πρωτιά της ΔΑΣ στην ΑΔΕΔΥ, σε μεγάλα Εργατικά Κέντρα όπως στην Εύβοια, στους υγειονομικούς με τη ΔΗΠΑΚ στην ΕΙΝΑΠ κ.α. Αλλά και με την ενίσχυση της οργάνωσης στα Σωματεία, με τη συγκρότηση νέων σε μια σειρά χώρους δουλειάς, μέσα από σκληρή προσπάθεια απέναντι στην εργοδοσία.

– Ο μεγαλειώδης ξεσηκωμός των βιοπαλαιστών αγροτοκτηνοτρόφων που είναι σε εξέλιξη, με τα δεκάδες μπλόκα σε όλη τη χώρα, τα οποία καταφέρνουν να στριμώξουν την κυβέρνηση, ακυρώνοντας κάθε προσπάθεια συκοφάντησης και υπονόμευσης. Ενας αγώνας που βάζει στο στόχαστρο την πολιτική της ΕΕ, δείχνει στην πράξη ότι η θωράκιση της κερδοφορίας των βιομηχάνων σημαίνει ξεκλήρισμα των βιοπαλαιστών και ακρίβεια για όλο τον λαό, αλλά και το αντίστροφο: Οτι για να αποσπάσουν κάτι οι εργαζόμενοι και οι βιοπαλαιστές, πρέπει να χάσει το κεφάλαιο, ότι η κερδοφορία δεν συναντιέται πουθενά με τις λαϊκές ανάγκες. Φανερώνει ταυτόχρονα τη δύναμη της αλληλεγγύης και της κοινής πάλης με την εργατική τάξη ενάντια στον κοινό αντίπαλο, ρίχνοντας στο κενό τον «κοινωνικό αυτοματισμό» που επιχείρησαν η κυβέρνηση, οι βιομήχανοι, οι μεγαλοξενοδόχοι και άλλοι καπιταλιστές.

* * *

Κάθε τέτοιος σταθμός λοιπόν ρίχνει φως στις μεγάλες δυνατότητες που υπάρχουν σήμερα να βγει ο λαός στο προσκήνιο, να πάρει την κατάσταση στα χέρια του και να δείξει τη δύναμή του. Δυνατότητες που γίνονται πράξη εκεί που οι εργαζόμενοι παύουν να γίνονται «θεατές» διεργασιών, όταν δεν «αναμένουν» για θετικές εξελίξεις από τα πάνω και όταν βρίσκουν «τείχος» τα καλέσματα «συναίνεσης» για τη διασφάλιση της αντιλαϊκής «σταθερότητας». Οταν είναι φτωχή η «ψαριά» των κάθε λογής «σωτήρων» που παλεύουν να αναβαπτιστούν στη λαϊκή συνείδηση για να ξελασπώσουν το σύστημα, μπροστά στα ακόμα πιο δύσκολα που έρχονται από τις σφοδρές αντιθέσεις και τους ανταγωνισμούς.

Η «αγωνιστική ανασκόπηση» του 2025 δείχνει ότι το 2026 δεν είναι απλά «κενές σελίδες», αλλά έχει πάνω του εκείνα τα στοιχεία που πρέπει να δυναμώσουν και να γενικευτούν για να δουν πραγματικά οι εργαζόμενοι «άσπρη μέρα».

Κυρίως να δυναμώσει η πεποίθηση ότι μόνη ελπιδοφόρα προοπτική είναι τέτοιοι αγώνες να απλωθούν σε περισσότερους χώρους, να αγκαλιάσουν χιλιάδες νέους εργάτες, αυτοαπασχολούμενους, βιοπαλαιστές. Να αλλάξουν οι συσχετισμοί παντού, να αποκτήσει ακόμα καλύτερες βάσεις η συμμαχία της εργατικής τάξης με τους βιοπαλαιστές στην πόλη και την ύπαιθρο.

Και να συνενωθούν όλοι αυτοί οι αγώνες σε ένα μεγάλο, πανελλαδικά συντονισμένο κίνημα, που θα βάλει στο στόχαστρο τον πραγματικό αντίπαλο, ο οποίος έτσι κι αλλιώς είναι «συνενωμένος» απέναντι στον λαό: Το σύστημα του κέρδους, τα κόμματα και οι κυβερνήσεις του κεφαλαίου, το ΝΑΤΟ και η ΕΕ που σέρνουν σε νέες θυσίες για τα κέρδη και τους πολέμους τους. Μόνο έτσι και σε σύγκρουση με το σάπιο κράτος του κεφαλαίου μπορεί να βαδίσει το κίνημα προς την πραγματική διέξοδο, για την ανατροπή αυτής της βαρβαρότητας.

Οσο το 2025 έδωσε «δείγματα» του τι μπορεί να γίνει αν ο λαός βαδίσει αυτόν τον δρόμο, έτσι και το 2026 μπορεί να σημαδευτεί από το δυνάμωμα της αμφισβήτησης, για να βάζει ακόμα πιο «δύσκολα» στον αντίπαλό του και να στεριώνει τον βηματισμό της σύγκρουσης και της ανατροπής. Για να πάρει ο λαός στα χέρια του την εξουσία και τη διακυβέρνηση, να βάλει τέρμα στην εκμετάλλευση, στους πολέμους και την εμπλοκή, τις θυσίες για τα κέρδη των λίγων.

Πηγή : Ριζοσπάστης 3 – 4 / 1 – 2026

 

ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ

Κίνα: Καπιταλιστική ανάπτυξη και «σοσιαλισμός της αγοράς»

Chinatopix

Στο έδαφος των οξυνόμενων ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και των πολεμικών συγκρούσεων σε διάφορες γωνιές του πλανήτη διαχέεται πλατιά, μετά τις αντεπαναστατικές ανατροπές στις χώρες του σοσιαλισμού το 1989-1991, η αντίληψη ότι μια δύναμη παγκόσμιας εμβέλειας και επιρροής, όπως η Κίνα ή η Ρωσία, μπορεί να λειτουργήσει για τους λαούς «ως αντίβαρο στην επιθετικότητα και τις αυθαιρεσίες του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ και του ευρωατλαντικού στρατοπέδου».

Συχνά μάλιστα διατυπώνονται, συνειδητά ή ασυνείδητα, ιστορικές αναλογίες με την πολύμορφη στήριξη που πρόσφεραν η Σοβιετική Ενωση και οι άλλες χώρες του σοσιαλισμού στην πάλη της εργατικής τάξης στις χώρες του καπιταλισμού και στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες των λαών παγκόσμια, πατώντας πάνω σε μια δήθεν ιστορική συνέχεια μεταξύ της Σοβιετικής Ενωσης και της σημερινής καπιταλιστικής Ρωσίας ή στο γεγονός ότι την κρατική εξουσία στην Κίνα την διαχειρίζεται το ΚΚ Κίνας.

Κάνοντας τις ανιστόρητες αυτές συγκρίσεις, επιχειρούν να βαφτίσουν τη σημερινή σύγκρουση ΗΠΑ – Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα ως σύγκρουση καπιταλισμού – σοσιαλισμού.

Εύλογα λοιπόν στη συνείδηση της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων προκύπτουν μια σειρά ερωτήματα. Ποιος είναι ο κοινωνικοοικονομικός χαρακτήρας αυτών των χωρών, με βάση και την ιστορική τους πορεία στη διάρκεια του 20ού αιώνα; Είναι η Κίνα σήμερα καπιταλιστική ή σοσιαλιστική; Ανεξάρτητα από τον χαρακτήρα της εξουσίας στις χώρες αυτές, μπορεί να λειτουργήσουν ως «ένα αποτελεσματικό και ωφέλιμο για τους λαούς αντίβαρο στη μονοκρατορία του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ»;

Δεν είναι σκοπός του σύντομου αυτού άρθρου να αντιμετωπίσει το σύνθετο ζήτημα της ανάλυσης της οικονομίας και της κοινωνίας της σημερινής Κίνας, πολύ περισσότερο να εξηγήσει την εξέλιξη της χώρας αυτής μετά την επαναστατική ανατροπή του 1949. Στόχος είναι να τεθεί μόνο το περίγραμμα κάποιων πρώτων απαντήσεων σε ερωτήματα σαν τα παραπάνω που προβληματίζουν τον λαϊκό κόσμο, που στέκεται με δέος απέναντι στους κινδύνους μιας παγκόσμιας πολεμικής σύγκρουσης και καταστροφής και γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από δυνάμεις που εμφανίζονται με ένα αντιιμπεριαλιστικό προσωπείο και καλλιεργούν αυταπάτες για εύκολες λύσεις στα σημερινά προβλήματα της ταξικής πάλης.

Καπιταλιστικά μονοπώλια ή…

Μήπως η εκτόξευση της Κίνας στην παγκόσμια αγορά ως η δεύτερη και ανερχόμενη οικονομική δύναμη, που ανταγωνίζεται πια στα ίσια τις ΗΠΑ για την πρωτοκαθεδρία, αποτελεί αντανάκλαση της δυναμικής της λεγόμενης «σοσιαλιστικής οικονομίας της αγοράς»;

Μήπως η κρατική ιδιοκτησία σε αρκετούς από τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους της Κίνας, που σε μια σειρά κλάδους (αεροδιαστημική, χημικά, Ενέργεια, κατασκευές, αλουμίνιο, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές) κατέχουν την πρώτη θέση παγκόσμια στις λίστες του Fortune Global 500, έχει σοσιαλιστικό χαρακτήρα και εκφράζει τη νομοτέλεια ανάπτυξης του κοινωνικού χαρακτήρα της παραγωγής που συνιστά προοδευτική τάση στην κοινωνική ανάπτυξη και που χαρακτήριζε και την ανάπτυξη στη Σοβιετική Ενωση;

Δεν μπορούμε να βαφτίζουμε το κρέας ψάρι! Ο Μαρξισμός – Λενινισμός απαιτεί να κρίνουμε την πολιτική και κοινωνικοοικονομική εξέλιξη μιας χώρας όχι με βάση τις επιθυμίες μας, όχι με βάση τους διακηρυκτικούς λόγους και τις πομπώδεις φράσεις των ηγεσιών τους, αλλά με βάση την αντικειμενική πραγματικότητα των σχέσεων παραγωγής, των ταξικών σχέσεων στη διαδικασία της παραγωγής.

Είναι απόλυτα ενδεικτικό αυτής της αναγκαιότητας το παράδειγμα της Σοβιετικής Ενωσης, όταν, μετά την οπορτουνιστική στροφή του 20ού Συνεδρίου του ΚΚΣΕ το 1956, διακηρυσσόταν ότι η χώρα έμπαινε σταθερά «στον δρόμο περάσματος στην ανώτερη φάση του κομμουνιστικού σχηματισμού», την ίδια ώρα που στο πεδίο της οικονομίας (και όχι μόνο) υιοθετούνταν μέτρα υπονόμευσης των κομμουνιστικών σχέσεων παραγωγής και του Κεντρικού Σχεδιασμού μέσα από την επέκταση των εμπορευματοχρηματικών σχέσεων.

Οι φραστικές διακηρύξεις της κινεζικής ηγεσίας, που έχουν αποτυπωθεί και στο Σύνταγμα της χώρας, ότι «η σοσιαλιστική μεταμόρφωση της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής έχει ολοκληρωθεί», ότι «η Κίνα θα βρίσκεται στο πρώτο στάδιο του σοσιαλισμού για μεγάλο χρονικό διάστημα» και ότι «οι ατομικές και ιδιωτικές επιχειρήσεις συγκροτούν ένα σημαντικό τμήμα της σοσιαλιστικής οικονομίας της αγοράς», όχι μόνο βρίσκονται σε προφανή αντίφαση μεταξύ τους, αλλά παραβιάζουν τις ίδιες τις νομοτέλειες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, που δεν συνιστούν βουλησιαρχική επιλογή με βάση τις ιδιαιτερότητες της μιας ή της άλλης χώρας (εδώ τα «κινεζικά χαρακτηριστικά»), αλλά αναγκαιότητες της οικοδόμησης που καθορίζουν τον χαρακτήρα της.

Ο σοσιαλισμός είναι η πρώτη βαθμίδα του κομμουνιστικού σχηματισμού, όχι κάποια «μεταβατική κοινωνία» με ξεχωριστά χαρακτηριστικά, τόσο σε σχέση με τον καπιταλισμό, όσο και σε σχέση με τον σοσιαλισμό, μια κοινωνία με πολλαπλές μορφές οικονομίας, όπως ισχυρίζονται για την Κίνα σήμερα.

Η παραγωγή και στον σοσιαλισμό είναι άμεσα κοινωνική παραγωγή, με κοινωνικοποιημένα τα συγκεντρωμένα μέσα παραγωγής, με Κεντρικό Σχεδιασμό της παραγωγής και της κατανομής του μεγαλύτερου μέρους του κοινωνικού προϊόντος. Η όποια διατήρηση στον σοσιαλισμό μορφών ατομικής και ομαδικής ιδιοκτησίας και των συνδεμένων με αυτές εμπορευματοχρηματικών σχέσεων δεν μπορεί να συνιστά «σημαντικό» και μακρόχρονο φαινόμενο της κοινωνικής παραγωγής, αλλά οφείλει να περιορίζεται προοδευτικά έως την πλήρη εξαφάνισή τους.

Αντίθετα, στη σημερινή Κίνα ο χαρακτήρας των σχέσεων παραγωγής ακολουθεί μια ολότελα διαφορετική πορεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της Στατιστικής Υπηρεσίας της Κίνας, το 2025 ο ιδιωτικός τομέας αντιπροσώπευε πάνω από το 60% του ΑΕΠ της χώρας, το 57% των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, το 49% του εξωτερικού εμπορίου και πάνω από το 80% της απασχόλησης στις πόλεις.¹

Σημειώνουμε ότι τα εταιρικά κεφάλαια ως ατομική ιδιοκτησία ήταν μηδενικά το 1978 και είχαν εκτοξευθεί στο 33% ήδη από το 2014, σε μια πορεία διαρκούς ενίσχυσης της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής. Στις 100 μεγαλύτερες εισηγμένες στο κινεζικό χρηματιστήριο επιχειρήσεις, ο ιδιωτικός τομέας αντιπροσώπευε το 2021 πάνω από το 50% της κεφαλαιακής αξίας, ενώ το 2010 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν ακόμα μόνο στο 8%.²

Ενδεικτικό της ραγδαίας επέκτασης των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής είναι η αύξηση των ανισοτήτων στην Κίνα σήμερα. Το 2024 το 10% των πιο εύπορων Κινέζων λάμβαναν το 43,3% του συνολικού εισοδήματος (το 27,8% το 1978), ενώ το 50% των φτωχότερων Κινέζων λάμβαναν μόνο το 13,7% (το 25,2% το 1978). Το 2024 το 10% των πιο πλούσιων Κινέζων είχαν συσσωρευμένο το 68% του συνολικού πλούτου (το αντίστοιχο ποσοστό στις ΗΠΑ την ίδια χρονιά ήταν 70%).³ Ταυτόχρονα, στην Κίνα υπάρχουν σήμερα πάνω από 1.000 δισεκατομμυριούχοι, με τους 100 από αυτούς να έχουν καθαρή αξία πάνω από 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια ο καθένας⁴!

Το γεγονός ότι αρκετοί μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι στη σημερινή Κίνα, συχνά σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας, αποτελούν ακόμα κρατική ιδιοκτησία και ο κρατικός τομέας αποκαλείται συνταγματικά «η καθοδηγητική δύναμη της οικονομίας», δεν συνιστά κάποιου είδους απόδειξη του «σοσιαλιστικού» χαρακτήρα της παραγωγής και της οικονομίας.

Αρκεί να θυμηθεί κανείς το παράδειγμα πολλών καπιταλιστικών χωρών σε όλο τον πλανήτη, περισσότερο ή λιγότερο ανεπτυγμένων, μαζί και της χώρας μας, όπου μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι, σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, αποτέλεσαν για δεκαετίες κρατική ιδιοκτησία (π.χ. στην Ελλάδα: ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΟΣΕ, Ολυμπιακή, ΛΑΡΚΟ, Ναυπηγεία κ.τ.λ.). Ανάλογα με τις ανάγκες επέκτασης του κεφαλαίου σε ξένες αγορές, τη συγκυρία του οικονομικού κύκλου, τα μη ικανοποιητικά (σε μια ιστορική φάση) ποσοστά κέρδους για την τοποθέτηση κεφαλαίου στους αντίστοιχους κλάδους, το αστικό κράτος ανελάμβανε ως συλλογικός καπιταλιστής την ιδιοκτησία των σχετικών επιχειρήσεων.

Αντίθετα με τις διαστρεβλώσεις ποικιλώνυμων οπορτουνιστών, η ιδιοκτησία του αστικού κράτους πάνω στα μέσα παραγωγής δεν συνιστά κάποιας μορφής «σοσιαλισμό», αλλά μια μορφή εξυπηρέτησης των αναγκαιοτήτων του κεφαλαίου. Εγραφε «προφητικά» ο Λένιν: «Το πιο διαδεδομένο λάθος είναι ο αστικο-ρεφορμιστικός ισχυρισμός πως τάχα ο μονοπωλιακός ή ο κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός δεν είναι πια καπιταλισμός, πως μπορεί ήδη να ονομαστεί “κρατικός σοσιαλισμός” και τα παρόμοια».

Ο Κεντρικός Σχεδιασμός, θεμελιακή νομοτέλεια της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, αποτελεί στη σημερινή Κίνα ένα πλάσμα της φαντασίας. Ο Κεντρικός Σχεδιασμός υπονομεύθηκε από το 1993, αρχικά μέσω του περιορισμού των υποχρεωτικών για τις κρατικές επιχειρήσεις δεικτών του πλάνου και της μετατροπής όσων δεικτών διατηρήθηκαν σε απλές κατευθύνσεις δίχως υποχρεωτική εφαρμογή. Κατοχυρώθηκε συνταγματικά η «αυτόνομη λειτουργία» των κρατικών επιχειρήσεων (άρθρο 16), με αποτέλεσμα το κέρδος να αποτελεί το ανώτατο κριτήριο αποδοτικότητας μιας επιχείρησης και ο νόμος της αξίας να είναι ο ρυθμιστής της παραγωγής.

Στις κρατικές επιχειρήσεις το όποιο σχέδιο καθορίζει μόνο μακροπρόθεσμους στόχους, πρακτική που τα αστικά κράτη εφαρμόζουν εδώ και δεκαετίες σε πάμπολλες χώρες ανά την υφήλιο. Η κατάργηση του κρατικού μονοπώλιου στο εξωτερικό εμπόριο λειτούργησε σαν ένα ακόμα σημαντικό εργαλείο για τη ραγδαία επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής.

Επιπλέον, η σημερινή καπιταλιστική Κίνα δεν συνιστά ούτε μια ειδικά κινεζική εφαρμογή της Νέας Οικονομικής Πολιτικής (ΝΕΠ) των μπολσεβίκων, όπως διατείνονται ορισμένοι διαπρύσιοι κήρυκες των «ιδιαιτεροτήτων» στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού. Θυμίζουμε ότι η εφαρμογή της ΝΕΠ από την άνοιξη του 1921 και η συνεπακόλουθη ενίσχυση των εμπορευματοχρηματικών σχέσεων συνιστούσε μια αναγκαστική, αλλά προσωρινή, προσαρμογή της πολιτικής του εργατικού κράτους, που βρέθηκε τότε αντιμέτωπο με την αποδιοργάνωση της οικονομίας λόγω του μακρόχρονου εμφυλίου πολέμου, της ιμπεριαλιστικής επέμβασης και του ιμπεριαλιστικού πολέμου.

Οι μπολσεβίκοι στις επεξεργασίες τους δεν θεωρούσαν τη ΝΕΠ ως κάποιο ενδιάμεσο κοινωνικοοικονομικό σύστημα, ως νομοτελειακό χαρακτηριστικό της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, αλλά ως μια προσωρινή φάση της, που έδινε ένα πολύτιμο χρονικό περιθώριο για την ανάκαμψη της σοσιαλιστικής βιομηχανίας. Ουδεμία σχέση λοιπόν ανάμεσα στον κινεζικό «σοσιαλισμό της αγοράς» και τη ΝΕΠ!

Η θέση της Κίνας στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα

Η οικονομική ουσία του μονοπωλιακού καπιταλισμού, δηλαδή του ιμπεριαλισμού, συνίσταται στη διαμόρφωση και κυριαρχία σε όλους τους βασικούς κλάδους μιας καπιταλιστικής οικονομίας των μεγάλων μετοχικών επιχειρήσεων (μονοπώλια). Το θεμελιακό αυτό χαρακτηριστικό του ιμπεριαλισμού, όπως το διατύπωσε ο Λένιν στο ομώνυμο έργο του το 1916, δεν αναιρείται από τον πρωτότυπο ιστορικά τρόπο με τον οποίο επανεμφανίστηκε ο μονοπωλιακός καπιταλισμός σε χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα στα τέλη του 20ού αιώνα μέσα από τις αντεπαναστατικές ανατροπές.

Τα διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού στις διάφορες χώρες προσδίδουν στη μια ή την άλλη χώρα διαφορετική ισχύ στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα (σε συνδυασμό και με την πολιτική και στρατιωτική της ισχύ), άρα και διαφορετικές δυνατότητες πολιτικής παρέμβασης και προώθησης των συμφερόντων των μονοπωλιακών της ομίλων. Η λεία που μοιράζεται αποτελείται από το σύνολο της υπεραξίας που παράγεται από την εργατική τάξη όπου Γης, το «θύμα» είναι συνολικά η παγκόσμια εργατική τάξη.

Οι χώρες που βρίσκονται στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας μπορεί να γίνονται περισσότερες και να διαφοροποιούνται στην πορεία ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Τα ίδια τα στοιχεία της σημερινής πραγματικότητας δείχνουν ότι η θέση του πυρήνα των μεγάλων δυνάμεων του παρελθόντος, με όρους παγκόσμιου ΑΕΠ, έχει αδυνατίσει σε σχέση με κάποιες ανερχόμενες δυνάμεις.

Η ίδια η δημιουργία του G20 το 1999, αλλά και διαφόρων νέων διακρατικών ενώσεων και συμφωνιών (BRICS, Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης, Ασιατική Επενδυτική Τράπεζα Υποδομών, «Μια Ζώνη, Ενας Δρόμος» κ.τ.λ.), με πρωτοβουλία ανερχόμενων καπιταλιστικών δυνάμεων, φανερώνουν τις σοβαρές ανακατατάξεις που έχουν επέλθει στον παγκόσμιο καπιταλισμό.

Η Κίνα, για παράδειγμα, παρουσιάζει σήμερα όλα τα χαρακτηριστικά ενός κράτους στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας. Το ΑΕΠ της εκτινάχτηκε από το 3,6% στο 16,9% του παγκόσμιου ΑΕΠ μεταξύ 2000 και 2024.⁵ Εξετάζοντας κανείς τα επίπεδα της μεταποίησης σε παγκόσμια κλίμακα, βλέπει ότι η Κίνα αντιπροσωπεύει σήμερα το 35% της παγκόσμιας παραγωγής σε όρους Ακαθάριστης Παραγωγής (το 1995 μόλις το 5%), ενώ οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν μόλις το 12%.⁶

Τα τελευταία 20 χρόνια έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα όχι μόνο τελικών βιομηχανικών προϊόντων, αλλά και ενδιάμεσων προϊόντων, ανατρέποντας την πορεία προηγούμενων χρόνων. Με άλλα λόγια, η Κίνα δεν αποτελεί απλά μια αλυσίδα συναρμολόγησης ενδιάμεσων προϊόντων που παράγονται από μονοπωλιακούς ομίλους σε άλλες χώρες.

Μεγάλοι μονοπωλιακοί όμιλοι της Κίνας αποτελούν στοιχείο της καθημερινότητας δισεκατομμυρίων ανθρώπων στον πλανήτη μέσα από προϊόντα και υπηρεσίες που παράγουν και εμπορεύονται – Alibaba, TenCent, TikTok, Huawei, Midea Group, BYD, Xiaomi, CATL, NetEase.

Η Κίνα σήμερα εγκαθιστά τα περισσότερα βιομηχανικά ρομπότ ετησίως, σε τεράστια απόσταση από τους ανταγωνιστές της – το 54% των νέων εγκαταστάσεων το 2024, σε σύγκριση με 8% της Ιαπωνίας και 6% των ΗΠΑ.⁷

Για να μην αναφερθεί κανείς στην πολυσυζητημένη υπεροχή της στην αγορά των σπάνιων γαιών, όπου ελέγχει το 60% της παγκόσμιας εξόρυξης, το 85% της επεξεργασίας και το 90% της παραγωγής μπαταριών υψηλής απόδοσης⁸, ζήτημα που αποτελεί κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ των ιμπεριαλιστικών κέντρων σήμερα.

Κόμμα και κράτος στη σημερινή Κίνα

Ολο και πιο δύσκολα μπορεί να αρνηθεί κανείς σήμερα τον καπιταλιστικό χαρακτήρα της οικονομικής ανάπτυξης στην Κίνα. Η ύπαρξη όμως του ΚΚ Κίνας στην εξουσία και ο ισχυρός έλεγχος που ασκεί στην κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας, καθώς και η λειτουργία μιας σειράς θεσμών με επιφανειακές αναλογίες με θεσμούς της εργατικής εξουσίας (π.χ. Συμβούλια Αντιπροσώπων του Λαού), ερμηνεύονται συχνά ως ενδείξεις ότι στην Κίνα δεν έχει πραγματοποιηθεί αντεπανάσταση.

Το ΚΚ Κίνας είναι ένα πολύ μαζικό κόμμα (με πάνω από 100 εκατ. μέλη στα τέλη του 2024, οργανωμένα σε 5,2 εκατ. οργανώσεις βάσης).⁹ Εχει οργανώσεις βάσης στις παραγωγικές μονάδες, με έντονη παρουσία μέσα στις επιχειρήσεις, οι οποίες δρουν στη λογική στήριξης της πολιτικής για την «εθνική ανάπτυξη», δηλαδή της κερδοφορίας των κινεζικών μονοπωλίων. Οι οργανώσεις του ΚΚ Κίνας σε εδαφική βάση λειτουργούν ως διοικητικές μονάδες – κοινότητες που οργανώνουν ζητήματα κοινωνικών υπηρεσιών, σε στενή διασύνδεση όμως με την ανεπτυγμένη ιδιωτική επιχειρηματική δραστηριότητα σε αυτούς τους τομείς.

Στο πλαίσιο του παρόντος άρθρου δεν μπορεί να εξεταστεί η εξέλιξη του ΚΚ Κίνας και του πολιτικού συστήματος μετά τη νίκη της Κινεζικής Επανάστασης το 1949. Πρέπει όμως να επισημανθεί ότι τόσο η ταξική σύνθεση του κόμματος, όσο και ο ιδεολογικοπολιτικός του αυτοπροσδιορισμός στόχο έχουν να το καταστήσουν κεντρικό και αποτελεσματικό μηχανισμό για την επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιεί το ίδιο το ΚΚ Κίνας¹⁰, το 2023 μόνο το 6,5% των μελών του ήταν εργάτες παραγωγής (το 2008 ήταν 10%), το 26% ήταν εργαζόμενοι στην αγροτική παραγωγή (επίσης σε πτώση), το 28% ήταν «επαγγελματικό, τεχνικό και διοικητικό προσωπικό» (μια αυξανόμενη κατηγορία, που περιλαμβάνει και μισθωτούς υπαλλήλους σε κλάδους νέων τεχνολογιών κ.τ.λ.), το 7,5% κρατικά και κομματικά στελέχη, το 20% συνταξιούχοι. Το 3% των μελών του κόμματος είναι επιχειρηματίες, ανάμεσά τους και αρκετοί από τους πολυάριθμους Κινέζους δισεκατομμυριούχους.

Με την υιοθέτηση της αρχής των «Τριών Αντιπροσωπεύσεων» το 2002, το ΚΚ Κίνας αντιπροσωπεύει πια «την πρωτοπορία της Κινεζικής εργατικής τάξης, του Κινεζικού λαού και του Κινεζικού έθνους», διαχέοντας έτσι τα συμφέροντα της εργατικής τάξης μέσα σε ένα αταξικό συνολικό «κοινωνικό συμφέρον» και την προσπάθεια οικοδόμησης μιας «κοινωνίας της αρμονίας».

Θα μπορούσαμε, με βάση τα παραπάνω, να εκτιμήσουμε ότι το ΚΚ Κίνας είναι ουσιαστικά συγχωνευμένο με το κράτος και ότι λειτουργεί ως ένα ιδιόμορφο κομματικό στήριγμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης με τα σύμβολα του κομμουνισμού. Δεν θα ήταν άκαιρη εδώ μια αναλογία με την αστική εξουσία στη σημερινή Ρωσία, που αξιοποιεί εκτεταμένα και επιλεκτικά σύμβολα και επετείους της σοβιετικής Ιστορίας για να καναλιζάρει τη λαϊκή συνείδηση στο μονοπάτι υπηρέτησης των συμφερόντων του κεφαλαίου.

Ο σημερινός πολιτικο-ιδεολογικός και οργανωτικός χαρακτήρας του ΚΚ Κίνας φαίνεται να συνιστά μια αναγκαιότητα στις δεδομένες συνθήκες της καπιταλιστικής ανάπτυξης, προκειμένου να λειανθούν οι οξυνόμενες ταξικές αντιθέσεις στο έδαφος των αυξανόμενων κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στις οποίες αναφερθήκαμε παραπάνω.

Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας τις 3 τελευταίες δεκαετίες, οι οποίοι εμφανίζονται από πολλές πλευρές ως το «θαύμα» του «σοσιαλισμού της αγοράς», και ο παραγόμενος κοινωνικός πλούτος βασίζονται στη σκληρή δουλειά εκατοντάδων εκατομμυρίων Κινέζων εργατών και αγροτών. Τέτοιοι και υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης χαρακτήριζαν και τις 3 πρώτες δεκαετίες μετά τη νίκη της επανάστασης το 1949. Αυτό που αποτελεί αξεχώριστο και αποκλειστικό συνοδοιπόρο του «σοσιαλισμού της αγοράς», δηλαδή της καπιταλιστικής ανάπτυξης στη σημερινή Κίνα, είναι μόνο η ραγδαία αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Το ΚΚ Κίνας λειτουργεί ως η καθοδηγητική δύναμη του κράτους στην πολύμορφη προσπάθειά του να στηρίξει τα συμφέροντα και τους σχεδιασμούς του μονοπωλιακού κεφαλαίου σε παγκόσμια κλίμακα, στην όλο και οξυνόμενη αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και τον ευρωατλαντικό άξονα, από τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και τον Ειρηνικό έως τη Μεσόγειο Θάλασσα και τις εσχατιές της αφρικανικής ηπείρου. Και η στήριξη του αστικού κράτους είναι αναντικατάστατη σε συνθήκες όπου η Κίνα πραγματοποιεί στο εξωτερικό Αμεσες Ξένες Επενδύσεις ύψους 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων (στοιχεία για το 2024), σε σύγκριση με τα 266 δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων των ΗΠΑ¹¹και που έχει σήμερα στην ιδιοκτησία της 690 δισεκατομμύρια δολάρια από το ομοσπονδιακό χρέος των ΗΠΑ (παρόλο που κάνει μια συστηματική προσπάθεια την τελευταία δεκαετία να περιορίσει την έκθεσή της σε αυτό).¹²

Αυτό εξηγεί και τις διαστάσεις του «αμυντικού» προϋπολογισμού της Κίνας, που αυξάνεται σε ετήσια βάση κατά 7% το διάστημα 2019-2025, φθάνοντας το 2025 τα 249 δισεκατομμύρια δολάρια, αποτελώντας βέβαια ακόμα μόλις το 1/4 του αντίστοιχου προϋπολογισμού των ΗΠΑ (παρόλο που η διαφορά αυτή μπορεί να είναι σε έναν βαθμό πλασματική, λόγω και του χαμηλότερου κόστους παραγωγής στην Κίνα). Το ίδιο και οι εντατικές προσπάθειες της Κίνας να δημιουργήσει στρατιωτικές βάσεις και εγκαταστάσεις κατά μήκος των χερσαίων και θαλάσσιων εμπορικών δρόμων (από τις σημερινές μόλις 4 σε Τζιμπουτί, Καμπότζη, Κούβα, Τατζικιστάν σε τουλάχιστον άλλες 12 χώρες).

Το κομμουνιστικό και εργατικό κίνημα δεν πρέπει να συνταχθεί με τον έναν ή τον άλλο ιμπεριαλιστικό πόλο στην παγκόσμια αυτή διαμάχη τους, να τεθεί «κάτω από την ξένη σημαία» του ενός ή του άλλου. Εκμετάλλευση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών δεν σημαίνει, στη μια ή την άλλη σύγκρουση μεταξύ αστικών τάξεων ή ιμπεριαλιστικών συμμαχιών, το να συντάσσεται η εργατική τάξη και το κίνημά της με τη λογική, τις αιτιολογίες και τους στόχους εκείνου του ιμπεριαλιστικού μπλοκ που είναι ανερχόμενο ή αντίθετο με το μπλοκ στο οποίο ανήκει η ντόπια αστική τάξη.

Κάτι τέτοιο συνιστά γελοιογραφία του Μαρξισμού – Λενινισμού. Φυσικά, ο βασικός εχθρός της εργατικής τάξης και του ΚΚ βρίσκεται μέσα στην ίδια τους τη χώρα και με αυτόν πρέπει να ξεμπερδεύει καταρχάς η κάθε εργατική τάξη. Τούτο όμως δεν καθιστά φίλο «τον εχθρό του εχθρού μου». Η ιστορία της πάλης των Μπολσεβίκων τόσο ενάντια στον τσαρισμό όσο και ενάντια στον χιτλεροφασισμό στη συνέχεια, αλλά και η πείρα του διεθνούς κινήματος σήμερα, αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.

Παραπομπές:

1. Graphics: Private sector’s share of the Chinese economy – CGTN

2. The advance of the private sector among China’s largest companies under Xi Jinping | CEPR

3. World Inequality Database, World – WID – World Inequality Database

4. Forbes, «China’s 100 richest», China’s 100 Richest 2025

5. Στοιχεία Παγκόσμιας Τράπεζας, GDP (current US dollar) – China | Data

6. Στοιχεία ΟΟΣΑ, China is the world’s sole manufacturing superpower: A line sketch of the rise | CEPR

7. «World Robotics 2025», International Federation of Robotics, PowerPoint-Presentation

8. International Energy Agency, China’s share in rare earth magnet production, 2024 – Charts – Data & Statistics – IEA

9. Στοιχεία του Κρατικού Συμβουλίου της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, CPC grows stronger as membership exceeds 100 mln

10. COMPOSITION AND ORIENTATION OF THE COMMUNIST PARTY MEMBERSHIP UNDER XI JINPING

11. UNCTAD 2025 «World Investment Report», World Investment Report 2025: International investment in the digital economy

12. Στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ για τον Οκτώβρη 2025, ticdata.treasury.gov/resource-center/data-chart-center/tic/Documents/slt_table5.html

Του
Βασίλη ΟΨΙΜΟΥ*
*Ο Β. Οψιμος είναι μέλος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ

Πηγή : Ριζοσπάστης 3 – 4 / 1 – 2026

Σάββατο 3 Γενάρη 2026 – Κυριακή 4 Γενάρη 2026

 

Η κινηματογραφική χρονιά που έφυγε … σε τίτλους!

Ο απολογισμός της χρονιάς που έφυγε συνοψίζεται σε δυο – τρεις προτάσεις. Υπάρχει σπουδαίο σινεμά, υπάρχει σινεμά που αναδεικνύει την πραγματικότητα, που φωτίζει τις αιτίες, που δίνει διέξοδο και πρόταση. Υπάρχει σινεμά που προβληματίζει, που συγκινεί, που ψυχαγωγεί, και αυτή η στήλη προσπαθεί κάθε βδομάδα να το αναδείξει ανάμεσα σε δεκάδες ταινίες που δεν προσφέρουν ουσιαστικά τίποτα εκτός από αντιδραστικό περιεχόμενο. Ο κινηματογράφος είναι εκείνος που δείχνει πρώτος κάθε καινούργια τάση, κάθε νέα επιδίωξη των αστικών τάξεων ανά τον κόσμο, κάθε νέα «θεωρία» που προσπαθεί να μας πείσει ότι τίποτα δεν αλλάζει. Εμείς, από την άλλη, έχουμε τα δυνατότερα όπλα απέναντι στην παρακμή τους, τη δική μας θεωρία και τις δικές μας επεξεργασίες. Αυτά μας δίνουν τη δυνατότητα να έχουμε οξυμένα και ακονισμένα τα κριτήριά μας.

Ξεχωρίζουμε τη δική μας δεκάδα…

Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ / The Voice of Hind Rajab / Κάουτερ Μπεν Χάνια / 2025 / 89 λεπτά

Στις 29 Ιανουαρίου 2024 η πεντάχρονη Χιντ Ρατζάμπ δολοφονήθηκε μαζί με άλλα έξι μέλη της οικογένειάς της από τις ισραηλινές Ενοπλες Δυνάμεις μέσα στο αυτοκίνητό τους, που προσπαθούσε να διαφύγει, μετά το μήνυμα εκκένωσης στη νότια Γάζα. Η Χιντ επέζησε της αρχικής επίθεσης, αλλά έμεινε για ώρες παγιδευμένη στα συντρίμμια, περιτριγυρισμένη από τα πτώματα των θείων και των ξαδερφιών της. Οι κραυγές της για βοήθεια καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια ζωντανής κλήσης στους εθελοντές της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου, οι οποίοι προσπάθησαν αγωνιωδώς με κάθε τρόπο να βρουν ασφαλή δίοδο ώστε να στείλουν ασθενοφόρο για να την σώσουν. Ο ισραηλινός στρατός εκτός από την Χιντ δολοφόνησε εν ψυχρώ και τους δύο διασώστες, 50 μέτρα πριν φτάσουν στην Χιντ…

23 λεπτά χειροκρότημα στην πρεμιέρα της ταινίας στο φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Πορεία υπέρ της Παλαιστίνης στο Λίντο. Μια δυνατή κραυγή υπέρ του δίκιου. Το σπουδαίο σινεμά αναφέρεται στο σήμερα, βρίσκεται στη σωστή πλευρά της Ιστορίας και είναι ταυτόχρονα διαχρονικό. Τα ίδια ισχύουν και για την ταινία της Σεπιντέ Φαρσί, που συγκλόνισε τις Κάννες.

Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα / Put Your Soul On Your Hand And Walk / Σεπιντέ Φαρσί / 2025 / 113 λεπτά

Μια καθηλωτική μαρτυρία για την ανθεκτικότητα της καθημερινής ζωής στην πολιορκημένη Γάζα. Οι βιντεοκλήσεις μεταξύ της Ιρανής σκηνοθέτιδας και της πεισματικά αισιόδοξης νεαρής Παλαιστίνιας φωτορεπόρτερ Φατμά Χασόνα λειτουργούν ως μια δυνατή ψηφιακή γραμμή ζωής και σύνδεσης με την πραγματικότητα του πολέμου, της αντίστασης και της επιβίωσης. Μας προσφέρει μια προσωπική απεικόνιση της καθημερινότητας στη Γάζα από πρώτο χέρι. Μία μέρα μετά την ανακοίνωση της επιλογής της ταινίας στο Φεστιβάλ των Καννών, η Φατμά σκοτώθηκε μετά από ισραηλινό βομβαρδισμό στο σπίτι της.

Μια σημαντική συνέντευξη με την σκηνοθέτιδα στον «Ριζοσπάστη» και κείμενα για την Φατμά στο περιοδικό της ΟΓΕ, η οποία αφιερώνει τη φετινή κινηματογραφική και επετειακή της ατζέντα στην Φατμά, στην Σεπιντέ και στους συντελεστές του «Καμία άλλη γη».

Συναισθηματική Αξία / Sentimental Value / Γιοακίμ Τρίερ / 2025 / 135 λεπτά

Δύο αδερφές, η Νόρα και η Αγκνες, ενώ θρηνούν την απώλεια της μητέρας τους, θα πρέπει παράλληλα να αποδεχτούν την επιστροφή του πατέρα τους, Γκούσταβ. Εκείνος έχει γράψει ένα σενάριο και προσφέρει τον βασικό ρόλο στην Νόρα, αλλά εκείνη αρνείται.

Είναι το σινεμά που σε αναγκάζει να γυρίσεις τον φακό στα ενδότερα και να αναρωτηθείς τι είναι εκείνο από την παιδική σου ηλικία που σε διαμόρφωσε περισσότερο απ’ όλα. Μία από τις σπουδαιότερες ταινίες των τελευταίων ετών.

Σάουντρακ για ένα Πραξικόπημα / Soundtrack to a Coup d’Etat / Γιόχαν Γκριμονπρές / 2024 / 150 λεπτά

Το 1960 η εκπομπή «Jazz Hour» μεταδίδει Λιούις Αρμστρονγκ και Ντίζι Γκιλέσμπι στις τότε σοσιαλιστικές χώρες, ενώ τα κινήματα αποαποικιοποίησης μεσουρανούν στην Αφρική και ο αντιρατσιστικός αγώνας συνεχίζεται στις ΗΠΑ. Στο Κονγκό ο Πατρίς Λουμούμπα, ηγέτης των κινημάτων ανεξαρτησίας της χώρας, γίνεται ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρωθυπουργός. Ομως εταιρικά και αποικιακά συμφέροντα και μηχανορραφίες στα Ηνωμένα Εθνη συνωμοτούν για τη δολοφονία του.

Ενα από τα σημαντικότερα και πιο ιδιαίτερα ντοκιμαντέρ, τόσο σε μορφή όσο και σε περιεχόμενο, που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια. Ο σκηνοθέτης μέσα από τους ήχους της τζαζ μάς ξεναγεί στην πολιτιστική διπλωματία των ΗΠΑ την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Ταυτόχρονα, μέσα από πλούσιο ανέκδοτο αρχειακό υλικό φωτίζει όχι μόνο τον αντιαποικιακό αγώνα των χωρών της Αφρικής και το κίνημα των Αφροαμερικανών στις ΗΠΑ, αλλά και τις διαβουλεύσεις στον ΟΗΕ και τον ρόλο που έπαιξαν σ’ αυτόν τον αγώνα.

Είμαι Ακόμα Εδώ / Ainda Estou Aqui / Βάλτερ Σάλες / 2024 / 136 λεπτά

«Οταν διάβασα για πρώτη φορά το “I’m Still Here” του Marcelo Rubens Paiva, συγκινήθηκα βαθιά. Για πρώτη φορά η ιστορία των desaparecidos (των εξαφανισμένων), των ανθρώπων που τους άρπαξε τη ζωή η βραζιλιάνικη δικτατορία, ειπώθηκε από την οπτική γωνία εκείνων που έμειναν πίσω. Στην εμπειρία μιας γυναίκας – της Eunice Paiva, μητέρας πέντε παιδιών – υπήρχαν τόσο η ιστορία τού πώς να ζεις μέσα από την απώλεια όσο και ο καθρέφτης της πληγής που άφησε στο έθνος».

Μια ταινία τόσο ξεχωριστή και σπάνια, ένα ακόμα κομμάτι στο ψηφιδωτό των ταινιών που μιλούν για την Ιστορία της ματωμένης Λατινικής Αμερικής.

Το 47 / El 47 / Μαρσέλ Μπαρένα / 2024 / 110 λεπτά

Το φιλμ είναι εμπνευσμένο από την πραγματική ιστορία του Μανόλο Βιτάλ, ενός οδηγού λεωφορείου που έγινε η ενσάρκωση του λαϊκού ήρωα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970. Οταν οι αρχές αρνήθηκαν να φέρουν τις δημόσιες συγκοινωνίες στη δυσπρόσιτη περιοχή του, το Torre Baro, επικαλούμενες την κακή κατάσταση και τη στενότητα των δρόμων, ο Βιτάλ πήρε το τιμόνι του λεωφορείου της διαδρομής 47 για να τους αποδείξει ότι έκαναν λάθος.

Τούτη η ταινία μοιάζει σαν μια μικρογραφία για το πώς χτίστηκαν οι προσφυγικές συνοικίες της Αθήνας από τους μετανάστες και τους πρόσφυγες τις δεκαετίες του ’40, του ’50 και του ’60. Η ταινία μάς δείχνει τα όνειρα, τις ελπίδες και την ανάγκη συλλογικότητας της εργατικής τάξης. Μοιάζει σαν να βλέπει κανείς τη δική του ιστορία μέσα από τα μάτια των Ισπανών.

Το Φοινικικό Σχέδιο / The Phoenician Scheme / Γουές Αντερσον / 2025 / 105 λεπτά

Ο Ζα-ζα Κόρντα, αινιγματικός βιομήχανος και ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στην Ευρώπη, επιβιώνει από άλλη μια απόπειρα δολοφονίας. Οι επιχειρηματικές του πρακτικές τον έχουν μετατρέψει σε εχθρό στα μάτια όχι μόνο των ανταγωνιστών του, αλλά και ξένων κυβερνήσεων. Βρίσκεται στο τελικό στάδιο ενός δεκαετούς σχεδίου, του Φοινικικού Σχεδίου Υποδομής Κόρντα, με σκοπό την εκμετάλλευση μιας πλούσιας, «παραμελημένης» περιοχής…

Το «Φοινικικό Σχέδιο» είναι μία από τις πιο συμβολικές, αλληγορικές και βαθιά πολιτικές του ταινίες. Ο Αντερσον καταφέρνει να ενσωματώσει τις επιδιώξεις του ιμπεριαλισμού στην ολότητά τους. Η φράση «Ποιος κέρδισε τι ή ποιον» συνοψίζει, θα λέγαμε, αυτήν την εξονυχιστική ακτινογραφία.

Στο Νησί του Αμρουμ / Amrum / Φατίχ Ακίν / 2025 / 93 λεπτά

Γερμανία, άνοιξη του 1945. Ενώ ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος βαίνει προς το τέλος του, ο 12χρονος Νάνινγκ περνάει τις μέρες του με την μητέρα του στο απομονωμένο νησί Aμρουμ. Οταν η μητέρα του εκφράσει την επιθυμία της για τρόφιμα που σπανίζουν λόγω του πολέμου, θα βαλθεί να τα βρει. Στο πλαίσιο της ειδικής αυτής «αποστολής» του θα ανακαλύψει περισσότερα απ’ ό,τι μπορούσε να φανταστεί για τους γύρω του αλλά και για την ίδια του την οικογένεια, σε μια περιπέτεια που θα του αλλάξει τη ζωή.

Μια ταινία ποιητική και επίκαιρη, που αξίζει να δείτε μαζί με τα (μεγαλύτερα) παιδιά σας, ώστε να τους εξηγήσετε τις ιστορικές συνθήκες, να μιλήσετε μαζί τους για τον πόλεμο, τη μήτρα που τον γεννά και τις εκφάνσεις του στην καθημερινότητα.

Βερμίλιο: Η Νύφη του Βουνού / Vermiglio / Μάουρα Ντελπέρο / 2024 / 119 λεπτά

1944. Στις Ιταλικές Αλπεις, όπου ο πόλεμος είναι μια μακρινή αλλά πανταχού παρούσα πραγματικότητα, η άφιξη ενός στρατιώτη – φυγά διαταράσσει τη δυναμική της οικογένειας του τοπικού δασκάλου. Σε διάστημα τεσσάρων εποχών η αγάπη μεταξύ του στρατιώτη και της μεγαλύτερης κόρης, της Λουτσία, οδηγεί σε ένα απρόβλεπτο πεπρωμένο…

Ποιητικός νεορεαλισμός, με δυο λέξεις. Ενα αφαιρετικό σενάριο, που όμως κρύβει ολόκληρες ιστορίες στις σιωπές του και καταφέρνει να δείξει όλες τις συνθήκες της εποχής, με μια κινηματογράφηση εκπληκτική, λιτή, με απίθανη φωτογραφία, η οποία κάνει θαύματα μαζί με το φυσικό τοπίο και τη σκηνογραφία, που είναι απόλυτα προσαρμοσμένη στην περίοδο.

Νυχτερινή Εφημερία / Late Shift / Πέτρα Μπιόντινα Βόλπε / 2025 / 87 λεπτά

Αντιμέτωπη με την απουσία συναδέλφου, ένα υπερφορτωμένο τμήμα και ένα σύστημα Υγείας που τρίζει, μια νεαρή νοσοκόμα παλεύει στα πρόθυρα της κατάρρευσης να κρατήσει τους ασθενείς και τον εαυτό της σε ισορροπία.

Μια νοσηλεύτρια σε ένα υπερσύγχρονο νοσοκομείο βρίσκεται στα όριά της! Στην πραγματικότητα παρακολουθούμε αυτό που ζούμε και εδώ: Την απαξίωση του συστήματος Υγείας, την υποστελέχωση, την εντατικοποίηση. Η κάμερα ακολουθεί τον εντατικό ρυθμό της νοσηλεύτριας, που δεν παίρνει ανάσα.

Αλλες ταινίες που ξεχωρίσαμε

Εξίσου ξεχωρίσαμε τις παρακάτω ταινίες για τη θεματολογία τους:

«Το Παρίσι του Σουλεϊμάν» ( L’Histoire de Souleymane) του Μπορίς Λοζκίν, μια ξεχωριστή ταινία, που δείχνει τις συνθήκες που βιώνουν πολλοί πρόσφυγες σε μια ρεαλιστική βάση. Οτι το όνειρο του κάθε μετανάστη δεν εξαρτάται από εκείνον και την ιστορία του, εξαρτάται από το άνοιγμα και κλείσιμο της στρόφιγγας για τις μεταναστευτικές ροές ανάλογα με τις ανάγκες του κεφαλαίου.

«Ο Μοϊκανός» (Le Mohican) του Φρεντερίκ Φαρούτσι, ένα σύγχρονο γουέστερν που μιλάει για την επέλαση του τουριστικού κεφαλαίου, και ως κομμάτι της ιταλικής μαφίας, στην Κορσική.

«Η Ορχήστρα του Αδερφού μου» (En Fanfare) του Εμανουέλ Κουρκόλ, που μας δείχνει ότι η Τέχνη έχει τη δύναμη να κάνει καλύτερο τον άνθρωπο, να τον ανυψώσει, ότι η Τέχνη θα έπρεπε να είναι κυρίως κτήμα της εργατικής τάξης, που πασχίζει γι’ αυτήν με νύχια και με δόντια, που δεν έχει την ευκαιρία να γίνει κομμάτι της.

«Συνύπαρξη, Λέμε Τώρα!» (Coexistence, My Ass!) της Αμπερ Φάρες, που ακολουθεί την Ισραηλινή ακτιβίστρια και κωμικό Νόαμ Σούστερ – Ελιάσι να μετατρέπει τη σκηνή σε πολιτικό βήμα, καταγράφοντας πώς μεταμορφώνει την απογοήτευση σε σάτιρα και την οργή σε κωμωδία! Εκτός από την ιστορία της Νόαμ, παρακολουθούμε και τις ζυμώσεις μέσα στο Ισραήλ για περίπου 5 χρόνια, μέχρι και λίγο μετά την 7η Οκτώβρη.

«Nouvelle Vague» του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, μια ερωτική επιστολή προς το γαλλικό Νέο Κύμα και, κυρίως, μια ταινία για την ανάγκη των νέων ανθρώπων να δημιουργούν αψηφώντας τους κανόνες που τους κληροδοτεί η προηγούμενη γενιά, περιγράφοντας τα παρασκήνια της ταινίας του Ζαν Λικ Γκοντάρ «Με Κομμένη την Ανάσα».

«Σε πτώση» (On falling) της Λόρα Καρέιρα, όπου μια Πορτογαλίδα μετανάστρια εργάζεται σε μια αχανή αποθήκη (τύπου «Amazon») στη Σκωτία, ζει στοιβαγμένη με πέντε ακόμα μετανάστες σε ένα μικρό διαμέρισμα και προσπαθεί να διαχειριστεί τη μοναξιά, την αποξένωση, να ονειρευτεί μια δουλειά σε πιο ανθρώπινες συνθήκες.

Επίσης ξεχωρίσαμε δύο μουσικές βιογραφίες που μας έμαθαν περισσότερα για τους Μπρους Σπρίνγκστιν και Μπομπ Ντίλαν: «Springsteen: Deliver Me From Nowhere» του Σκοτ Κούπερ, που μιλάει για τη δημιουργία του δίσκου «Nebraska» (1982) σε ένα μαγνητόφωνο 4 στροφών στην κρεβατοκάμαρά του. Και «A Complete Unknown» του Τζέιμς Μάνγκολντ, που μας δείχνει το φόντο της εμφάνισης του Μπομπ Ντίλαν στη δισκογραφία.

Από τις ταινίες που δεν καταφέραμε να γράψουμε κριτική τη χρονιά που μας πέρασε ξεχωρίζουμε τους «Αμαρτωλούς» (Sinners) του Ράιαν Κούγκλερ, για τη σημειολογική καταβύθιση στην Ιστορία των Αφροαμερικανών των αρχών του 20ού αιώνα. Μια ιστορία που με όχημα τη μουσική (και τα βαμπίρ) καταφέρνει να δείξει ποιοι πραγματικά τους έπιναν το αίμα.

Ελληνικές ταινίες που μπαίνουν στη λίστα μας

Από την πλευρά της μυθοπλασίας ξεχωρίσαμε το «Κρέας» του Δημήτρη Νάκου, το «Wishbone» της Πέννυς Παναγιωτοπούλου, την «Πανίδα» της Στρατούλας Θεοδωράτου, την «Κιούκα – Πριν Το Τέλος Του Καλοκαιριού» του Κωστή Χαραμουντάνη και την «Arcadia» του Γιώργου Ζώη. Επίσης, παρά τις επιμέρους ενστάσεις μας, τον «Θολό Βυθό» της Ελένης Αλεξανδράκη και τη «Riviera» του Ορφέα Περετζή.

Από ντοκιμαντέρ ξεχωρίζουμε τις «Γυναίκες Μαχήτριες Μέρος Β’: 1944 – 1960» του Λεωνίδα Βαρδαρού και την «Πειθαρχική Μεραρχία “999”» του Κώστα Σταματόπουλου, και, βεβαίως, το ντοκιμαντέρ της ΚΕ του ΚΚΕ «Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος – 80 χρόνια μετά», σε σκηνοθεσία του Σέργιου Κολισίκα. Επίσης τα «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα Αγνωστα Ελληνικά Χρόνια της Κάλλας» των Μιχάλη Ασθενίδη και Βασίλη Λούρα, «Πανελλήνιον» των Σπύρου Μαντζαβίνου και Κώστα Αντάραχα, «Λο» του Θανάση Βασιλείου.

Για τους μικρούς μας φίλους ξεχωρίσαμε τις «Γεια σου, Φρίντα» (Hola Frida) των Καρίν Βεζινά και Αντρέ Καντί και, φυσικά, τη «Zωούπολη 2» (Zootopia 2) των Τζάρεντ Μπους και Μπάιρον Χάουαρντ.

Ακούμε το τραγούδι «Gallo Rojo, Gallo Negro» από την ταινία «Το 47», που μας συγκίνησε ιδιαίτερα, και ευχόμαστε καλή χρονιά με υγεία, αγάπη, ανθρωπιά και πολλούς αγώνες!

Π. Α.

Πηγή : Ριζοσπάστης 3 – 4 / 1 -2026