Παρασκευή 16 Γενάρη 2026
ΠΡΟΣΧΗΜΑΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΩΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΩΝ
Από το «Χρυσό Τρίγωνο» του οπίου στην ηρωίνη του Κοσόβου και την κοκαΐνη της Λατινικής Αμερικής
Πώς οι επεμβάσεις και οι πόλεμοι των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ αξιοποίησαν και ενίσχυσαν το εμπόριο ναρκωτικών
| 2012 – Πεζοναύτες των ΗΠΑ σε περιπολία σε χωράφι παπαρούνας στο Αφγανιστάν |
Αν και δεν έχει μείνει ούτε ένας – ούτε καν οι ίδιες οι ΗΠΑ – που να αναμεταδίδουν τις αρχικές φαιδρότητες της ευρωατλαντικής προπαγάνδας και τα περί καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών σχετικά με την εγκληματική ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ωστόσο το πρόσχημα αυτό, μαζί με αυτά της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποτελεί ένα από αυτά που έχει αξιοποιηθεί περισσότερο από κάθε άλλο για την υποστήριξη ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και πολέμων σε όλο τον κόσμο.
Εχει επομένως μια αξία να θυμίσουμε και το πώς αυτό αξιοποιήθηκε σε διάφορους πολέμους και επεμβάσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, αλλά και το πώς όπου πάτησαν οι μπότες των ιμπεριαλιστών, η παραγωγή και το εμπόριο ναρκωτικών «άνθισαν», ενώ σε πλήθος περιπτώσεις αποτέλεσαν και το «καύσιμο» για τη χρηματοδότηση των διαφόρων «μαχητών της ελευθερίας», αχυρανθρώπων και επίδοξων πραξικοπηματιών, με την αμέριστη συμπαράσταση της CIA και άλλων αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.
To «Χρυσό Τρίγωνο» της ΝΑ Ασίας και η CIA
Κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ, η CIA ανέπτυξε στενές σχέσεις με τους πολέμαρχους του οπίου στο «Χρυσό Τρίγωνο» (Λάος, Βιρμανία, Ταϊλάνδη). Ιδιαίτερα ενεργή ήταν η δράση της στο Λάος, κατά τη διάρκεια του «Μυστικού Πολέμου» της CIA (1955-1974), σε αυτό που η ίδια αποκαλεί τη «μεγαλύτερη παραστρατιωτική επιχείρηση που έχει αναλάβει η Υπηρεσία».1
| Μεταγωγικό της «Air America» στο Λάος |
Κεντρικό εργαλείο αυτής της επιχείρησης υπήρξε η ιδιόκτητη αεροπορική εταιρεία της CIA, η «Air America», η οποία έχει κατηγορηθεί πως αξιοποιήθηκε ακόμα και για τη μεταφορά οπίου από τις ένοπλες δυνάμεις του υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ καθεστώτος του Λάος. Ο Αμερικανός καθηγητής Ιστορίας, Alfred McCoy στην έρευνά του «The Politics of Heroin: CIA Complicity in the Global Drug Trade» κατέγραψε: «Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο ρόλος της CIA περιλάμβανε διάφορες μορφές συνενοχής, ανοχής ή μελετημένης άγνοιας για το εμπόριο, όχι άμεση εμπλοκή στην ίδια τη διακίνηση. Η CIA δεν χειριζόταν ηρωίνη, αλλά παρείχε στους συμμάχους της, τους πολέμαρχους ναρκωτικών, μεταφορικά μέσα, όπλα και πολιτική προστασία».
Είναι χαρακτηριστικό πως ακόμα και o ιστορικός William Leary, που ανέλαβε να «καθαρίσει» το όνομα της CIA από τη ρετσινιά του εμπορίου ναρκωτικών, γράφει: «Η σχεδόν εικοσαετής έρευνά μου υποδεικνύει ότι η “Air America” δεν συμμετείχε στο εμπόριο ναρκωτικών. Οπως γράφει ο Joseph Westermeyer, που πέρασε τα έτη 1965 έως 1975 στο Λάος ως γιατρός: “Οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν μετέφεραν ποτέ γνωρίζοντας όπιο μέσα ή έξω από το Λάος, ούτε οι Αμερικανοί πιλότοι τους επωφελήθηκαν ποτέ από τη μεταφορά του. Παρ’ όλα αυτά, κάθε αεροπλάνο στο Λάος αναμφίβολα μετέφερε όπιο κάποια στιγμή, χωρίς να το γνωρίζει ο πιλότος ή οι ανώτεροί του – όπως συνέβαινε πρακτικά με κάθε ποδήλατο – ταξί, κάθε βάρκα στον ποταμό Μεκόνγκ και κάθε ιεραποστολικό τζιπ ανάμεσα στην Κίνα και τον Κόλπο του Σιάμ”».
Οι Κόντρας και η αμερικανική εμπλοκή
| Η Οδηγία Εθνικής Ασφάλειας NSDD-17 από τον Πρόεδρο Ρίγκαν |
Από τα τέλη του 1981, η αμερικανική κυβέρνηση ξεκίνησε να στηρίζει τις παραστρατιωτικές ομάδες των Κόντρας, με σκοπό την ανατροπή της κυβέρνησης του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου των Σαντινίστας (FSLN).
Οι Κόντρας οργανώθηκαν, εκπαιδεύτηκαν και στηρίχθηκαν με όπλα και χρηματοδότηση μέσω της CIA μετά την υπογραφή της απόρρητης Οδηγίας Εθνικής Ασφάλειας NSDD-17 από τον Πρόεδρο Ρίγκαν. Ο ίδιος αποκαλούσε τους Κόντρας «μαχητές της ελευθερίας».2 Πρόκειται για τα «φιντάνια» που «επανειλημμένα προέβαιναν σε απαγωγές, βασανισμούς και δολοφονίες άοπλων αμάχων», όπως τόνιζε σε έκθεσή της ακόμα και η Americas Watch (σήμερα Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων).3
Προκειμένου η κυβέρνηση Ρίγκαν να παρακάμψει τις προσπάθειες του αμερικανικού Κογκρέσου να αποτρέψει την CIA και άλλες υπηρεσίες να χρησιμοποιούν κονδύλια «με σκοπό την ανατροπή της κυβέρνησης της Νικαράγουας» – για λόγους φυσικά ενδοαστικών αντιθέσεων – ίδρυσε μέσω της CIA μυστικά δίκτυα χρηματοδότησης των Κόντρας. Ενα μέρος των χρημάτων προήλθε από παράνομες πωλήσεις όπλων στο Ιράν (το διαβόητο σκάνδαλο Ιράν – Κόντρα). Ενα άλλο μέρος προήλθε από τη διακίνηση ναρκωτικών.
Τα πρώτα δημοσιεύματα για τις σχέσεις των Κόντρας με το εμπόριο ναρκωτικών εμφανίστηκαν το 1985 από το «Associated Press». Η Υποεπιτροπή Τρομοκρατίας, Ναρκωτικών και Διεθνών Επιχειρήσεων της Γερουσίας διεξήγαγε έρευνα δύο ετών (1987-1988) που κατέληξε σε έκθεση 1.166 σελίδων. Παρά τα εμπόδια, το τελικό συμπέρασμα της έκθεσης ήταν σαφές: «Είναι προφανές ότι άτομα που παρείχαν υποστήριξη στους Κόντρας εμπλέκονταν σε διακίνηση ναρκωτικών, το δίκτυο εφοδιασμού των Κόντρας χρησιμοποιήθηκε από οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών, και στοιχεία των ίδιων των Κόντρας εν γνώσει τους έλαβαν οικονομική και υλική βοήθεια από διακινητές ναρκωτικών».4
Η έκθεση τεκμηρίωσε μεταξύ άλλων ότι το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ κατέβαλε πάνω από 806.000 δολάρια σε «τέσσερις εταιρείες που ανήκαν και διευθύνονταν από διακινητές ναρκωτικών» για να μεταφέρουν «ανθρωπιστική βοήθεια» στους Κόντρας.
Το 1998, ο γενικός επιθεωρητής της CIA Frederick Hitz κατέθεσε ενώπιον κοινοβουλευτικής επιτροπής: «Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η CIA δεν διέκοψε, με ταχύ ή συνεπή τρόπο, τις σχέσεις με άτομα που υποστήριζαν το πρόγραμμα των Κόντρας και φέρονταν να εμπλέκονται σε δραστηριότητες διακίνησης ναρκωτικών, ούτε ανέλαβε δράση για την επίλυση των καταγγελιών».
Ο πρώην αναλυτής συμβολαίων της CIA David MacMichael αναφέρει στην Εκθεση της Γερουσίας των ΗΠΑ: «Μόλις στήσεις μια μυστική επιχείρηση για να προμηθεύεις όπλα και χρήματα, είναι πολύ δύσκολο να τη διαχωρίσεις από τους ανθρώπους που εμπλέκονται σε άλλες μορφές εμπορίου, ιδιαίτερα τα ναρκωτικά. Υπάρχει περιορισμένος αριθμός αεροπλάνων, πιλότων και διαδρόμων προσγείωσης. Αναπτύσσοντας ένα σύστημα εφοδιασμού των Κόντρας, οι ΗΠΑ έχτισαν έναν δρόμο για την προμήθεια ναρκωτικών στις ΗΠΑ».
Ο δικτάτορας – πληροφοριοδότης του Παναμά
Η περίπτωση του στρατηγού Μανουέλ Νοριέγα αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του αμερικανικού «πολέμου κατά των ναρκωτικών». Οταν το 1988 τα αμερικανικά δικαστήρια άσκησαν δίωξη κατά του άλλοτε ισχυρού άνδρα (και μεγαλέμπορου ναρκωτικών) του Παναμά, δημοσιεύματα αποκάλυψαν ότι «η CIA πλήρωνε τον Νοριέγα 200.000 δολάρια τον χρόνο για τουλάχιστον μια δεκαετία».
Παρότι η εμπλοκή του Νοριέγα στη διακίνηση ναρκωτικών ήταν γνωστή στις αμερικανικές υπηρεσίες, οι ΗΠΑ συνέχισαν να τον χρησιμοποιούν. Η CIA τον πλήρωνε για να επιτρέπει στις ΗΠΑ να διεξάγουν υπέρ των Κόντρα και κατά της Κούβας μυστικές επιχειρήσεις μέσα στον Παναμά. Οταν ο Νοριέγα έπαψε να εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα, οι ΗΠΑ προχώρησαν στην εισβολή του Δεκεμβρίου 1989 με την επιχείρηση «Just Cause», επικαλούμενες τις ίδιες κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών που για δεκαετίες είχαν αγνοήσει. Ο πόλεμος έληξε έναν μήνα μετά, με τον Νοριέγα να οδηγείται σε αμερικανική φυλακή.
Η CIA και η έκρηξη του οπίου στο Αφγανιστάν
Η επιχείρηση «Cyclone», με την οποία η CIA στήριξε τους Μουτζαχεντίν του Αφγανιστάν απέναντι στην ΕΣΣΔ το 1980, αποτέλεσε μια από τις μεγαλύτερες και πιο δαπανηρές μυστικές επιχειρήσεις στην ιστορία της υπηρεσίας. Μέχρι το 1987, η CIΑ έφτασε να δαπανά πάνω από 600 εκατομμύρια δολάρια ανά έτος σε χρήμα και όπλα προς τους Μουτζαχεντίν, σε στενή συνεργασία με την πακιστανική υπηρεσία πληροφοριών ISI. Η ISI, με τη σύμφωνη γνώμη της CIA, έδινε προτεραιότητα στις πιο φανατικές ισλαμιστικές φατρίες, όπως αυτή του Γκουλμπουντίν Χεκματυάρ, ενός από τους εμπόρους ηρωίνης της περιοχής. Ο Χεκματυάρ, αξιοποιώντας τη στήριξη των Αμερικανών, έφτασε στο σημείο να γίνει ένας από τους μεγαλύτερους εμπόρους ναρκωτικών σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Μεταξύ 1982 και 1989, η παραγωγή οπίου στο Αφγανιστάν εκτινάχθηκε από περίπου 250 τόνους σε περίπου 800 τόνους. Σύμφωνα με έκθεση του United States Institute of Peace, μέχρι το 1984 το 60% της ηρωίνης υψηλής καθαρότητας παγκοσμίως παραγόταν ή διακινούνταν μέσω Πακιστάν, από τα δίκτυα των Μουτζαχεντίν.
Ο McCoy στο βιβλίο του εξηγεί τον μηχανισμό: «Για να χρηματοδοτήσουν την αντίσταση για παρατεταμένη περίοδο, οι Μουτζαχεντίν έπρεπε να βρουν πηγή εισοδήματος πέρα από τα όπλα που παρείχε η CIA. Τα όπλα δεν μπορούσαν να θρέψουν τις οικογένειες των μαχητών ούτε να τους αποζημιώσουν για τη χαμένη εργασία. Ετσι, οι αντάρτες στράφηκαν στο όπιο». Φορτηγά φορτωμένα με αμερικανικά όπλα ταξίδευαν από το Πακιστάν στο Αφγανιστάν και επέστρεφαν γεμάτα όπιο για τα νέα εργοστάσια ηρωίνης που είχαν φυτρώσει κατά μήκος των συνόρων. Σύμφωνα με την έκθεση του USIP, «υπήρχαν εκτεταμένες ενδείξεις ότι ο μυστικός αγωγός εφοδιασμού που διαχειριζόταν η ISI, μεταφέροντας όπλα και υλικά στους Αφγανούς Μουτζαχεντίν, διακινούσε επίσης ηρωίνη».
Αξιωματούχοι που υπηρέτησαν στην αμερικανική αποστολή στο Πακιστάν παραδέχτηκαν αργότερα ότι λάμβαναν τακτικά αναφορές για τα κέρδη των Μουτζαχεντίν από το όπιο, αλλά «δεν ασχολήθηκαν». Οπως το έθεσε ο Edmund McWilliams, «ειδικός απεσταλμένος» της CIA στους Μουτζαχεντίν την περίοδο 1988-1989: «Πρέπει να καταλάβεις τη νοοτροπία της εποχής. Υπήρχε ένας μόνο στόχος: η ήττα των Σοβιετικών. Θέματα όπως ο Χεκματυάρ και η εμπλοκή της ISI στα ναρκωτικά δεν έπρεπε να αποσπάσουν την προσοχή από την κεντρική αποστολή».7
Το 2000, η κυβέρνηση των Ταλιμπάν απαγόρευσε την καλλιέργεια οπίου, με αποτέλεσμα η παραγωγή να πέσει σε 185 τόνους το 2001. Μετά την αμερικανική εισβολή, η παραγωγή εκτινάχθηκε σε πρωτοφανή επίπεδα. Σύμφωνα με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Εγκλημα (UNODC), το 2007 το Αφγανιστάν παρήγαγε περίπου 8.200 τόνους οπίου, καταλήγοντας σχεδόν αποκλειστικά προμηθευτής του πιο θανατηφόρου ναρκωτικού στον κόσμο.8
Το Κόσοβο και οι βαρόνοι – «μαχητές της ελευθερίας»
«Μαχητές της ελευθερίας» βάφτισαν τα ευρωατλαντικά επιτελεία και τους μαχητές του UCK, που με την υποστήριξη των ΗΠΑ και άλλων ευρωατλαντικών πολέμησαν τη δεκαετία του ’90 για την απόσχιση του Κοσόβου από τη Γιουγκοσλαβία, η οποία ουσιαστικά επισφραγίστηκε με τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ – ΝΑΤΟ το 1999, πριν το προτεκτοράτο του Κοσόβου ανακοινώσει μονομερώς την ανεξαρτησία του το 2008.
Η περίπτωση του Κοσόβου αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς οι ένοπλες δυνάμεις και οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στήριξαν και ενίσχυσαν παραστρατιωτικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο ναρκωτικών, το οποίο και γιγαντώθηκε μετά από τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις. Το προτεκτοράτο του Κοσόβου αποτελεί πλέον βασικό κόμβο της διακίνησης ναρκωτικών στην Ευρώπη.
Ο πρώην αξιωματούχος της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ (DEA), Μάικλ Λεβίν, έχει δηλώσει ότι ο UCK ήταν «συνδεδεμένος με κάθε γνωστό ναρκω-καρτέλ στη Μέση Ανατολή και την Απω Ανατολή» και ότι σχεδόν κάθε ευρωπαϊκή υπηρεσία πληροφοριών και αστυνομία διαθέτει φακέλους για «διασυνδέσεις μεταξύ Αλβανών ανταρτών και της διακίνησης ναρκωτικών». Σε έκθεση που παρουσιάστηκε στο αμερικανικό Κογκρέσο, αναφέρεται: «Η Αλβανία και το Κόσοβο αποτελούν την καρδιά της βαλκανικής οδού διακίνησης ναρκωτικών, η οποία συνδέει το Πακιστάν και το Αφγανιστάν με την Ευρώπη. Η διαδρομή αυτή αποφέρει περίπου 7 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως και περίπου το 80% της ηρωίνης που προορίζεται για τη δυτικοευρωπαϊκή αγορά διακινείται μέσω αυτής».
Οπως κατέγραψε ο ερευνητής Πίτερ Κλέμπνικοφ το 2000, οι Κοσοβάροι διακινητές μετέφεραν ηρωίνη από την αποκαλούμενη «Χρυσή Ημισέληνο» παραγωγής οπίου (Αφγανιστάν – Ιράν – Πακιστάν). «Από εκεί, η βάση της ηρωίνης περνά μέσω του Ιράν στην Τουρκία, όπου επεξεργάζεται» και στη συνέχεια κατέληγε σε πόλεις μεταξύ Βόρειας Μακεδονίας, Αλβανίας και Σερβίας (ακόμα το Κόσοβο δεν είχε αποσχιστεί από τη Γιουγκοσλαβία). «Οχι τυχαία, εκεί έχει ανθίσει και ο UCK», σημείωνε ο Κλέμπνικοφ: «Σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, τέσσερις έως έξι τόνοι ηρωίνης διέρχονται από την Τουρκία κάθε μήνα».9
Μια ανάλυση 67 σελίδων της μυστικής υπηρεσίας της Γερμανίας (BND) για το οργανωμένο έγκλημα στο Κόσοβο, που συντάχθηκε τον Φεβρουάριο του 2005 και στη συνέχεια διέρρευσε στον Τύπο, κατηγορεί τον Ραμούς Χαραντινάι (επικεφαλής της κυβέρνησης του προτεκτοράτου του Κοσόβου από τον Δεκέμβριο του 2004 έως τον Μάρτιο του 2005), τον Χασίμ Θάτσι (πρωθυπουργό από τον Ιανουάριο του 2008) και τον Τζαβίτ Χαλίτι, μέλος του προεδρείου του κοινοβουλίου, ότι υπήρξαν βαθιά εμπλεκόμενοι στο εμπόριο ναρκωτικών. Η έκθεση σημειώνει: «Σε ό,τι αφορά τα βασικά πρόσωπα (π.χ. Χαλίτι, Θάτσι, Χαραντινάι), υφίστανται οι στενότεροι δεσμοί μεταξύ πολιτικής, επιχειρηματικής δραστηριότητας και διεθνώς δρώντων δομών οργανωμένου εγκλήματος στο Κόσοβο. Τα εγκληματικά δίκτυα που βρίσκονται πίσω από αυτά ενθαρρύνουν την πολιτική αστάθεια. Δεν έχουν κανένα συμφέρον στη δημιουργία ενός λειτουργικού κράτους, το οποίο θα μπορούσε να υπονομεύσει την ακμάζουσα παράνομη δραστηριότητά τους»10.
Ο «Πόλεμος κατά των Ναρκωτικών», εργαλείο προώθησης της «αμερικανικής ισχύος»
Εδώ και δεκαετίες, οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ χρησιμοποιούν συστηματικά το εμπόριο ναρκωτικών. Ταυτόχρονα, αποτελεί βολικό πρόσχημα για επεμβάσεις ως ζήτημα «εθνικής ασφάλειας», αλλά και εργαλείο συνδιαλλαγής και στήριξης παραστρατιωτικών ομάδων σε διάφορες περιπτώσεις ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων.
Οπου δεν αξιοποιήθηκε άμεσα με εμπλοκή των ΗΠΑ και των συμμάχων τους σε βρώμικα και αιματοβαμμένα σχέδια, το εμπόριο ναρκωτικών άνθισε από τους διάφορους «εκλεκτούς» που πολέμησαν κράτη και λαούς που ευθυγραμμίζονταν με την εξωτερική πολιτική τους. Το εμπόριο ναρκωτικών λειτούργησε ως μηχανισμός προώθησης της αμερικανικής ισχύος – από τη Νοτιοανατολική Ασία μέχρι την Κεντρική Αμερική, από το Κόσοβο μέχρι το Αφγανιστάν.
Παραπομπές:
2. https://www.reaganlibrary.gov/public/archives/reference/scanned-nsdds/nsdd17.pdf
3. https://digitalrepository.unm.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1414&context=noticen
4. https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB113/north06.pdf(σελ. 36)
5. https://irp.fas.org/congress/1998_hr/980316-ps.htm
6. «How Opium Profits the Taliban» – https://www.usip.org/sites/default/files/resources/taliban_opium_1.pdf
7. Ο.π. σελ.9
8. https://www.unodc.org/documents/crop-monitoring/Afghanistan-Opium-Survey-2007.pdf
9. https://www.motherjones.com/politics/2000/01/heroin-heroes/
10. https://www.wikileaks.org/wiki/The_End_of_the_Affair%3F_The_BND,_CIA_and_Kosovo%27s_Deep_State
Δ. Μαβ.
Σάββατο 10 Γενάρη 2026 – Κυριακή 11 Γενάρη 2026
Ορισμένα ζητήματα για την κοινωνικοοικονομική και πολιτική κατάσταση στη Βενεζουέλα
| Κινητοποιήσεις αγροτών στη Βενεζουέλα το 2011 |
Με αφορμή τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα και για την καλύτερη παρακολούθησή τους, ο «Ριζοσπάστης» αναδημοσιεύει αποσπάσματα από σχετικό άρθρο του Αρη Ευαγγελίδη, μέλους του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΚΕ του ΚΚΕ, από την ΚΟΜΕΠ (τεύχος 4/2023 – Τίτλος πρωτότυπου: «Η κλιμάκωση της αντιλαϊκής πολιτικής και του αντικομμουνισμού από τη σοσιαλδημοκρατία στη Βενεζουέλα»).
* * *
Εχουν περάσει 25 χρόνια από το 1998, που ο Ούγκο Τσάβες κέρδιζε τις εκλογές και αναλάμβανε Πρόεδρος της Βενεζουέλας, υποστηριζόμενος από ένα πλατύ μέτωπο πολιτικών δυνάμεων, τότε μεταξύ άλλων και του ΚΚ Βενεζουέλας (PCV), αλλά και λαϊκών δυνάμεων που είχαν απηυδήσει από την προηγούμενη αστική διακυβέρνηση, βίωναν βαθιά και εκτεταμένη φτώχεια και είχαν προσδοκίες από τη νέα διακυβέρνηση.
Πρόκειται για διάστημα υπεραρκετό για την εξέταση των βασικών στοιχείων του χαρακτήρα και της πορείας της λεγόμενης μπολιβαριανής διαδικασίας ή επανάστασης, και την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων από τη σκοπιά των εργατικών συμφερόντων και του επαναστατικού εργατικού κινήματος στη χώρα μας και διεθνώς.
(…) Η ίδια η εξέλιξη της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας στη χώρα αυτή, όπως και σε άλλες χώρες όπου κυβέρνησαν οι λεγόμενες προοδευτικές κυβερνήσεις, ξεκαθάρισε εδώ και καιρό πως πρόκειται για σοσιαλδημοκρατικής κοπής αστικά καθεστώτα, που για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες του κεφαλαίου σε κάθε χώρα προσαρμόζονται όλο και αντιδραστικότερα, ενώ δεν διστάζουν να χρησιμοποιούν την καταστολή και τις αντικομμουνιστικές διώξεις.
| Από παλιότερη κινητοποίηση αλληλεγγύης της ΚΝΕ στον λαό της Βενεζουέλας |
Η Βενεζουέλα ήταν η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής όπου αναδείχθηκε τέτοια λεγόμενη προοδευτική κυβέρνηση, ενώ τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν οι κυβερνήσεις Μοράλες στη Βολιβία, Λούλα Ντα Σίλβα στη Βραζιλία, Λούνγκο στην Παραγουάη, Ορτέγκα στη Νικαράγουα, Σελάγια στην Ονδούρα, Ταμπάρε Βάσκεζ στην Ουρουγουάη, Ραφαέλ Κορέα στο Εκουαδόρ, Μαουρίσιο Φούνες στο Ελ Σαλβαδόρ. Στην ίδια κατηγορία κατατάσσονται, παρά τις διαφοροποιήσεις, οι κυβερνήσεις της Μισέλ Μπατσελέ στη Χιλή και των Κίρσνερ στην Αργεντινή.
Το πρώτο κύμα αυτών των κυβερνήσεων ακολούθησαν σε πολλές χώρες η υποχώρηση και οι εκλογικές ήττες από τα δεξιά – φιλελεύθερα κόμματα, κάτω από το βάρος των συνεπειών της αντιλαϊκής πολιτικής που ακολούθησαν και την αδυναμία τους να επιλύσουν βασικά και οξυμένα λαϊκά προβλήματα, της απογοήτευσης που έσπειρε η σοσιαλδημοκρατία στην εργατική τάξη και στα λαϊκά στρώματα. Τα τελευταία χρόνια έχουμε μερική επάνοδο τέτοιων σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων, με παλιά και νέα σχήματα, σε χώρες όπως Βραζιλία, Αργεντινή, Μεξικό, Χιλή και Κολομβία.
Πρόκειται για μια διαδικασία έντονης ενδοαστικής διαπάλης σε κάθε χώρα, που συνδέεται όλο και περισσότερο με την όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, ανάμεσα σε ΗΠΑ – Κίνα, ενώ εμπλέκονται και άλλοι «παίκτες», όπως η ΕΕ και η Ρωσία. Την τελευταία δεκαετία η Κίνα έχει αναδειχθεί στον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της πλειοψηφίας των χωρών της Λατινικής Αμερικής, είναι πρώτη σε εξαγωγή κεφαλαίων και επενδύσεις ιδιαίτερα σε κρίσιμες υποδομές, είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αγροτικών προϊόντων και πρώτων υλών, κατέχει σημαντικό κομμάτι κρατικού χρέους διαφόρων χωρών, π.χ. της Βενεζουέλας.
Η κατάσταση σήμερα είναι πιο σύνθετη σε σχέση με πριν 25 χρόνια, ο κοινός παρονομαστής που είχαν οι «προοδευτικές» κυβερνήσεις, δηλαδή η αμφισβήτηση της έντονης οικονομικής και στρατιωτικής παρέμβασης των ΗΠΑ στην περιοχή, με αιχμή κυρίως την επαναδιαπραγμάτευση παραδοσιακών συμφωνιών που είχαν υπογράψει προηγούμενες αστικές κυβερνήσεις, έχει μετατραπεί σε μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με την καπιταλιστική Κίνα, συμμετοχή στην πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος» κ.ά., ενώ εμφανίζονται και αντίρροπες τάσεις από «αριστερές και προοδευτικές» κυβερνήσεις, όπως του Μπόριτς στη Χιλή, του Πέτρο στην Κολομβία και του Ομπραδόρ στο Μεξικό, που επιδιώκουν τη συνεργασία με τις ΗΠΑ, εξέλιξη που δείχνει πως οι αριστερές / σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις υπηρετούν με συνέπεια τα συμφέροντα των αστικών τάξεων των χωρών τους και ανάλογα προσανατολίζονται στις διεθνείς συμμαχίες τους.
Οι ΗΠΑ, από τη σκοπιά των δικών τους συμφερόντων, προσπαθούν να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος στην περιοχή με πρωτοβουλίες όπως το νομοσχέδιο «Για τη Στρατηγική Ασφάλειας στο Δυτικό Ημισφαίριο» του 2022, που προβλέπει επενδύσεις, στρατιωτική συνεργασία, ενώ αξιοποιεί τα γνωστά προσχήματα περί «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» για να παρέμβει στην περιοχή. Ταυτόχρονα και η ΕΕ προσπαθεί να ανοίξει δρόμους για το κεφάλαιό της, χρησιμοποιώντας τη σύνοδο CELAC1 – ΕΕ, στο πλαίσιο της οποίας η Κομισιόν ανακοίνωσε επενδύσεις ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ στις χώρες της Λατινικής Αμερικής (Ιούλης 2023).
(…) Στο παρόν άρθρο δεν είναι δυνατό να δοθούν αναλυτικά όλα τα ζητήματα που αφορούν την κοινωνικοοικονομική και πολιτική εξέλιξη και την κατάσταση σήμερα στη Βενεζουέλα, αλλά γίνεται προσπάθεια να αναδειχθούν ορισμένα κρίσιμα ζητήματα.
Βασικά στοιχεία για την κατανόηση του κοινωνικού και πολιτικού υποβάθρου στη Βενεζουέλα
Οι κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές εξελίξεις και η ίδια η ταξική πάλη στη Βενεζουέλα, από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τις μέρες μας, έχουν στο επίκεντρο την ανάπτυξη, τον έλεγχο της παραγωγής και των εσόδων της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Το πετρέλαιο στη Βενεζουέλα, που ακόμα και σήμερα έχει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα παγκοσμίως, ανακαλύφθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1910 υπό το καθεστώς της στρατιωτικής δικτατορίας του Χουάν Βισέντε Γκόμες. Πρόκειται για την πρώτη εποχή του πυρετού για τον «μαύρο χρυσό», με τη Βενεζουέλα να γίνεται διεθνής εξαγωγέας πολύ πριν τις χώρες της Μέσης Ανατολής και του Περσικού Κόλπου.
Η αστική τάξη της Βενεζουέλας και το κράτος της δεν είχαν ούτε τα αναγκαία κεφάλαια για τις τεράστιες επενδύσεις σε σταθερό κεφάλαιο, ούτε την αναγκαία τεχνογνωσία και το τεχνικό – επιστημονικό δυναμικό για την εκμετάλλευση του πετρελαίου. Ετσι, η δικτατορία του Χ. Β. Γκόμες άνοιξε τον δρόμο στα ξένα μονοπώλια, κυρίως αμερικανικά, αλλά και ευρωπαϊκά («Standard Oil Company», «Chevron», «Royal Dutch Shell» κ.ά.) να επενδύσουν κεφάλαια στην εξόρυξη και διύλιση των βενεζουελάνικων κοιτασμάτων, δρομολογώντας μεγάλες αλλαγές στην κοινωνία της Βενεζουέλας.
Η αστική τάξη της χώρας συγκροτήθηκε, με τη σύγχρονη μορφή της, μέσα από τη διαπάλη και τον ανταγωνισμό για τη συμμετοχή στα έσοδα της πετρελαιοβιομηχανίας. Ενα βασικό τμήμα της εισπράττει έσοδα από τις παραχωρήσεις αδειών εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων, συμμετέχει με τα κεφάλαια που συσσωρεύει στη μετοχική σύνθεση των θυγατρικών που ιδρύουν τα ξένα μονοπώλια για την εξόρυξη, διύλιση, μεταφορά και εμπορία του πετρελαίου, ενώ στην πορεία δημιουργήθηκαν και αμιγώς βενεζουελάνικα μονοπώλια («Guariven», «Taloven», «Vistaven» κ.ά.).
Ενα δεύτερο τμήμα της αστικής τάξης επωφελείται από τη «μονοκαλλιέργεια» της πετρελαιοβιομηχανίας και σε συνεργασία με το κράτος εξασφαλίζει άδειες για να κερδοσκοπεί από την εισαγωγή πάσης φύσης καταναλωτικών προϊόντων, ιδιαίτερα τροφίμων, αφού η αγροτική παραγωγή της Βενεζουέλας κλιμακούμενα σε όλο τον 20ό αιώνα συρρικνώθηκε δραματικά. Τέλος, ένα τρίτο μικρότερο τμήμα της έκανε παραγωγικές επενδύσεις, κυρίως ελαφράς βιομηχανίας, συναρμολόγησης μηχανών που εισάγονται, επεξεργασίας τροφίμων κ.ά.
Παράλληλα, σε μια διαδικασία που έμεινε γνωστή ως η «Εξοδος των Αγροτών», τεράστιες μάζες φτωχών αγροτών αποσπάστηκαν από τα πενιχρά μέσα παραγωγής που διέθεταν, συνέρρευσαν στα αστικά κέντρα και στις περιοχές εξόρυξης του πετρελαίου, συγκροτώντας το νέο επαναστατικό υποκείμενο, το σύγχρονο προλεταριάτο της χώρας. Ποιοτικότερο στοιχείο αυτής της διαδικασίας ήταν η ίδρυση του ΚΚ Βενεζουέλας (PCV), το 1931 σε συνθήκες παρανομίας, με τη στήριξη της Κομμουνιστικής Διεθνούς, στην οποία εντάχθηκε το 1935, στο 7ο Συνέδριό της. Το ΚΚ Βενεζουέλας από την πρώτη στιγμή συνδέθηκε και δούλεψε επίμονα μέσα στους εργάτες της πετρελαϊκής βιομηχανίας, και μάλιστα τα στελέχη του καθοδηγούν την πρώτη απεργία των εργατών το 1936.
Στη Βενεζουέλα ήδη από τη δεκαετία του 1940, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, άνοιξε η συζήτηση από τμήματα της αστικής τάξης για την ανάγκη να περάσει σε κρατικό έλεγχο η πετρελαιοβιομηχανία. Μάλιστα, σε εκείνες τις συνθήκες το πρώτο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της χώρας, Accion Democratica («Δημοκρατική Δράση»), και ο ηγέτης του και μετέπειτα Πρόεδρος της χώρας, Ρομούλο Μπετανκούρτ, ανέλαβαν να εγγυηθούν τα συμφέροντα των αμερικανικών και άλλων μονοπωλίων και ταυτόχρονα ανέλαβαν ρόλο θεωρητικού και πολιτικού προπαγανδιστή ενάντια στον «κομμουνιστικό κίνδυνο» στη χώρα και στην ευρύτερη περιοχή. Μάλιστα, όταν η «Δημοκρατική Δράση» ανέλαβε την κυβερνητική ευθύνη το διάστημα 1945 – 1948, όσο και μετά το 1958, πρωταγωνίστησε σε αντικομμουνιστικά μέτρα και καταστολή ενάντια στο ΚΚ Βενεζουέλας. Η σοσιαλδημοκρατία δηλαδή και στη Βενεζουέλα έχει αποδείξει προ πολλού τον αντιλαϊκό – αντεπαναστατικό της ρόλο ως βασική αστική πολιτική δύναμη που στηρίζει τις στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου σε κάθε φάση.
Τελικά, η πετρελαϊκή βιομηχανία πέρασε σε κρατικό έλεγχο με την ίδρυση του τεράστιου κρατικού μονοπωλίου «Petroleos de Venezuela SA» (PDVSA) το 1976, ως διαχειριστική απάντηση της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης του Accion Democratica στα προβλήματα που δημιούργησε η συγχρονισμένη διεθνής καπιταλιστική κρίση του 1973, γνωστή και ως πετρελαϊκή κρίση. Η κρατικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας κάθε άλλο παρά σήμανε φιλολαϊκές εξελίξεις για την εργατική τάξη και τον λαό, αφού συνέχισε να λειτουργεί με κριτήριο την καπιταλιστική κερδοφορία και την εξυπηρέτηση των διαφόρων τμημάτων της αστικής τάξης και των ξένων μονοπωλίων, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ξεκίνησε πολιτική εξαγωγής κεφαλαίων και εξαγοράς άλλων μονοπωλίων εξόρυξης και διύλισης σε ΗΠΑ, Γερμανία, Καραϊβική κ.α.
Η διεθνής πτώση των τιμών του πετρελαίου το 1983 πυροδότησε το ξέσπασμα καπιταλιστικής κρίσης στη Βενεζουέλα, με την κυβέρνηση του δεξιού – συντηρητικού κόμματος COPEI (1979 – 1984) να προχωρά σε κατά μέτωπο επίθεση σε μισθούς, συντάξεις, εργασιακά δικαιώματα, παροχές σε Υγεία, Παιδεία κ.λπ. της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, ενώ σύναψε συμφωνία με το ΔΝΤ.
Το 1984 το σοσιαλδημοκρατικό Accion Democratica επανήλθε στην κυβέρνηση συνεχίζοντας στην ίδια γραμμή, με ακόμα σκληρότερα αντιλαϊκά μέτρα και νέα συμφωνία με το ΔΝΤ. Η εργατική – λαϊκή αντίδραση, που κλιμακωνόταν τα προηγούμενα χρόνια, ξέσπασε στα γεγονότα που έμειναν γνωστά ως Caracazo, τον Φλεβάρη του 1989. Χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλεισαν τους δρόμους του Καράκας και άλλων αστικών κέντρων, ξέσπασαν σκληρές – ακόμη και ένοπλες – συγκρούσεις με την αστυνομία και τον στρατό, που η κυβέρνηση διέταξε από την πρώτη στιγμή να καταστείλουν τις διαδηλώσεις. Οι επίσημοι απολογισμοί κάνουν λόγο για 276 νεκρούς, αλλά στην πραγματικότητα οι νεκροί ήταν χιλιάδες.
Τα γεγονότα της δεκαετίας του 1980, με αποκορύφωμα τη σφαγή του Caracazo, απαξίωσαν τις παραδοσιακές αστικές πολιτικές δυνάμεις της Βενεζουέλας και οδήγησαν σε αστάθεια το αστικό πολιτικό σύστημα. Σε αυτές τις συνθήκες αναδείχθηκε στο προσκήνιο ο Ούγκο Τσάβες, επικεφαλής μιας κίνησης αξιωματικών του στρατού με την ονομασία MRB-200 (Επαναστατικό Μπολιβαριανό Κίνημα – 200), που προσπάθησε αρχικά με αποτυχημένο πραξικόπημα, τον Φλεβάρη του 1992, να αναλάβει την κυβερνητική ευθύνη.
Το 1993 αναδείχθηκε στην κυβέρνηση το κόμμα «Convergencia» («Σύγκλιση»), που δημιουργήθηκε ως διάσπαση του συντηρητικού COPEI, χωρίς βεβαίως να δίνει απάντηση στα προβλήματα που ταλάνιζαν τον βενεζουελάνικο λαό. Ο Τσάβες παρέμεινε στη φυλακή μέχρι το 1994, όταν και αμνηστεύτηκε, διάστημα στο οποίο μεγάλωνε η απήχηση της ρητορείας του στα λαϊκά στρώματα. Το 1996 παρουσίασε την Εναλλακτική Μπολιβαριανή Ατζέντα, με βασικούς άξονες τον «ανθρώπινο καπιταλισμό», την ανασυγκρότηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας και μια δέσμη μέτρων ανακούφισης του λαού, χωρίς ποτέ και πουθενά να θέτει θέμα σοσιαλισμού, αντίθετα τον αρνιόταν. Ετσι, στις προεδρικές εκλογές του 1998, υποστηριζόμενος από έναν πλατύ συνασπισμό δυνάμεων, αναδείχθηκε στον προεδρικό θώκο.
Το γεγονός ότι ο Ούγκο Τσάβες στηρίχτηκε από τη μεγάλη πλειοψηφία των Ενόπλων Δυνάμεων της Βενεζουέλας αλλά και ορισμένους «βετεράνους» του αστικού πολιτικού συστήματος (Λουίς Μικιλένα, Χοσέ Βισέντε Ρανκέλ κ.ά.) φανερώνει πως σημαντικά τμήματα της αστικής τάξης βρήκαν στην πολιτική και στο πρόσωπό του αυτό που θα ενσωμάτωνε τη λαϊκή δυσαρέσκεια και θα αποσοβούσε παραπέρα «περιπέτειες» από την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα.
Για τα συνθήματα του «Σοσιαλισμού του 21ου αιώνα» και του «μπολιβαριανού σοσιαλισμού»
Οι σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις που πλαισίωσαν εξαρχής τον κρατικό μηχανισμό και τις κυβερνήσεις από τη στιγμή που ο Ούγκο Τσάβες αναδείχθηκε Πρόεδρος της Βενεζουέλας είχαν ανάγκη το ανάλογο «ριζοσπαστικό» ιδεολογικό αφήγημα, ιδιαίτερα στην πορεία ίδρυσης του κυβερνώντος Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Βενεζουέλας (PSUV) το 2007, σχεδόν μία δεκαετία από την άνοδο του Τσάβες στην εξουσία.
Βεβαίως, χρειάζεται να έχουμε υπόψη πως η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία στη Βενεζουέλα, όπως και ευρύτερα στη Λατινική Αμερική, αποτελεί ένα ιδιότυπο μωσαϊκό και δεν είναι ομοιογενής. Σ’ αυτήν περιλαμβάνονται τμήματα παραδοσιακών «ποπουλιστικών» (λαϊκίστικων) δυνάμεων, εθνικιστές, κλασικές σοσιαλδημοκρατικές – ρεφορμιστικές δυνάμεις, πρώην αντάρτικα κινήματα με αντιαμερικανικό προσανατολισμό, τμήματα του οπορτουνιστικού ρεύματος προερχόμενα από διασπάσεις του κομμουνιστικού κόμματος σε προηγούμενες δεκαετίες, μαοϊκοί κ.ά.
Χαρακτηριστικά, είναι πολλά τα στελέχη από κόμματα όπως το οπορτουνιστικό Κίνημα για τον Σοσιαλισμό (MAS – διάσπαση του ΚΚ Βενεζουέλας τη δεκαετία του 1970), το αντισοβιετικό Κόμμα της Βενεζουλάνικης Επανάστασης (PRV – διάσπαση του ΚΚ Βενεζουέλας το 1966), αλλά και το εθνικιστικό κόμμα Δημοκρατική Ρεπουμπλικανική Ενωση, που ανέλαβαν κορυφαίες ευθύνες στις κυβερνήσεις του PSUV και στην PDVSA.
Το βασικό ιδεολογικό σχήμα που υιοθετήθηκε είναι πως η «Μπολιβαριανή Επανάσταση», η νίκη του Τσάβες στις εκλογές και η διακυβέρνηση έκτοτε αποτελούν συνέχεια, είναι ένα ακόμα επεισόδιο της εθνικής ολοκλήρωσης, κυριαρχίας και ανεξαρτησίας, μιας ενιαίας διαδικασίας που ξεκίνησε με την αστική επανάσταση στην οποία ηγήθηκε ο Σιμόν Μπολίβαρ από το 1810 έως το 1830 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Τότε ο εχθρός ήταν η φεουδαρχική Ισπανική Αυτοκρατορία, σήμερα είναι ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός.
Ο μαρξισμός – λενινισμός αναγνωρίζει αναντίρρητα την τεράστια σημασία των αστικών επαναστάσεων στην κοινωνική εξέλιξη, τον επαναστατικό ρόλο της αστικής τάξης στην εποχή της μετάβασης από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό. Τέτοια ήταν η επανάσταση της οποίας ηγήθηκε ως πολιτικοστρατιωτικός ηγέτης ο Μπολίβαρ και οδήγησε στη διαμόρφωση του έθνους – κράτους της Βενεζουέλας και άλλων κρατών.
Η εποχή αυτή όμως έχει παρέλθει αμετάκλητα και ανεπίστρεπτα, η αστική τάξη είναι αντιδραστική δύναμη, εμπόδιο στην κοινωνική εξέλιξη, βρίσκεται στη θέση όπου βρισκόταν η φεουδαρχία στην εποχή των αστικών επαναστάσεων. Ο καπιταλισμός έχει φτάσει στο μονοπωλιακό, ανώτατο στάδιο ανάπτυξής του, τον ιμπεριαλισμό, και σαπίζει. Βρισκόμαστε στην εποχή περάσματος από τον καπιταλισμό στον σοσιαλισμό, ο χαρακτήρας της επανάστασης καθορίζεται από τη βασική αντίθεση που καλείται να λύσει, δηλαδή την αντίθεση κεφαλαίου – εργασίας, η εργατική τάξη είναι η μόνη επαναστατική τάξη – φορέας νέων κοινωνικών σχέσεων – η επανάσταση θα είναι σοσιαλιστική – εργατική. Αυτές τις θεμελιώδεις αλήθειες του επιστημονικού κομμουνισμού έρχεται τελικά να αλλοιώσει και να θολώσει ο χαρακτηρισμός «Μπολιβαριανή Επανάσταση» στη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βενεζουέλα, στην οποία η αστική τάξη ζει και βασιλεύει.
Επιπρόσθετα, η αντιιμπεριαλιστική συνθηματολογία που χρησιμοποιείται από το κυβερνητικό κόμμα και την κυβέρνηση της Βενεζουέλας δεν είναι τεκμήριο μιας συνεπούς αντιιμπεριαλιστικής γραμμής. Στην πραγματικότητα, στη χώρα αυτή, όπως και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, πίσω από αυτήν τη συνθηματολογία προβάλλουν τα συμφέροντα τμημάτων της αστικής τάξης που επιδιώκουν να αναβαθμίσουν τη θέση τους στον ενδοαστικό ανταγωνισμό και στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, με στόχους αλλαγής των πολιτικών και οικονομικών όρων στις σχέσεις κυρίως με το ΔΝΤ και τις ΗΠΑ, με προσανατολισμό την ενίσχυση των διεθνών πολιτικών και οικονομικών σχέσεων της Βενεζουέλας με την Κίνα, τη Ρωσία, τους BRICS.
Ο συνεπής αντιιμπεριαλιστικός αγώνας εκφράζει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, αντιτίθεται στον ιμπεριαλισμό ως μονοπωλιακό καπιταλισμό και σε αυτό το πλαίσιο αντιπαλεύει και τις ανισότιμες σχέσεις σε διεθνές επίπεδο.
(…) Κεντρικό ζήτημα των σοσιαλδημοκρατικών θέσεων στη Βενεζουέλα και σε άλλα κράτη της Λατινικής Αμερικής είναι ο λεγόμενος «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα» ή (για τη Βενεζουέλα) η εκδοχή του «μπολιβαριανού σοσιαλισμού» ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με τις αρχές του μαρξισμού – λενινισμού, τις νομοτέλειες της σοσιαλιστικής επανάστασης και οικοδόμησης της νέας κοινωνίας.
Αντίθετα, στον λεγόμενο «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα» κυριαρχεί ο θεωρητικός εκλεκτικισμός, ένα θολό συνονθύλευμα ετερόκλητων και ασυμβίβαστων ιδεολογικών στοιχείων.
Η κατρακύλα της σοσιαλδημοκρατίας
Η κυβέρνηση Τσάβες προχώρησε εξαρχής στον πλήρη κρατικό έλεγχο της PDVSA και άλλων στρατηγικών τομέων (ηλεκτρική ενέργεια, τράπεζες κ.ά.) και αναδιένειμε την πίτα των εσόδων από το πετρέλαιο ανάμεσα στα τμήματα του κεφαλαίου, αποκλείοντας σε μεγάλο βαθμό τα αμερικανικά συμφέροντα και τα τμήματα του κεφαλαίου που είχαν οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς μαζί τους.
Αυτή η διαδικασία έδωσε ώθηση σε νέα τμήματα της αστικής τάξης που αναδείχθηκαν ως «μπολιβαριανή μπουρζουαζία» και ταυτόχρονα έφερε την κυβέρνηση της Βενεζουέλας σε αντιπαράθεση και σύγκρουση με τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, τμήματα του εγχώριου κεφαλαίου και τις αντίστοιχες πολιτικές δυνάμεις. Ολα αυτά τα χρόνια οι ΗΠΑ προσπάθησαν ποικιλοτρόπως να ασκήσουν πιέσεις, να υπονομεύσουν και να ανατρέψουν τις κυβερνήσεις της Βενεζουέλας, με αποκορύφωμα τις δύο αποτυχημένες απόπειρες πραξικοπημάτων, την πρώτη το 2002 ενάντια στον Τσάβες και τη δεύτερη το 2019 ενάντια στον Μαδούρο.
Οι κυβερνήσεις του Τσάβες, στηριζόμενες στα κρατικά έσοδα από το πετρέλαιο, ακολούθησαν μια σοσιαλδημοκρατική / επεκτατική συνταγή διαχείρισης του καπιταλισμού, πήραν μέτρα ενίσχυσης της ζήτησης και της κατανάλωσης μέσω της σχετικής ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης και των εισοδημάτων, ιδιαίτερα του πιο εξαθλιωμένου τμήματος του λαού, πήραν μέτρα για την καταπολέμηση της ακραίας φτώχειας και για την άμβλυνση των κραυγαλέων κοινωνικών ανισοτήτων.
Ακολουθήθηκε η πολιτική των «Μπολιβαριανών Αποστολών», δηλαδή προγράμματα κυρίως εθελοντικής εργασίας, σε αρκετές περιπτώσεις με τη συμμετοχή του στρατού, μέσα από τα οποία επιδιώχθηκαν η αντιμετώπιση του αναλφαβητισμού, η παροχή ιατρικής βοήθειας στις φτωχογειτονιές, η οργάνωση συσσιτίων, η οικοδόμηση νέων σπιτιών με προνομιακούς όρους χρηματοδότησης για τους φτωχούς, η εκπαίδευση στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών κ.ά.
Η πολιτική αυτή ανακούφισε προσωρινά τους όρους ζωής ενός τμήματος του λαού, όμως ούτε μόνιμη ήταν, ούτε μπόρεσε να δώσει απάντηση στα τεράστια οξυμένα λαϊκά προβλήματα, την εκτεταμένη φτώχεια και την εξαθλίωση, πολύ περισσότερο δεν αποτέλεσε ρήξη με το καπιταλιστικό σύστημα. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης συνεχίστηκε απρόσκοπτα από το εγχώριο, το διεθνές, το κρατικό και το ιδιωτικό κεφάλαιο.
Αντίστοιχα, έγιναν μεταρρυθμίσεις και στο θεσμικό – πολιτικό εποικοδόμημα, το Σύνταγμα της χώρας κ.ά., που όμως δεν αναίρεσαν τον αστικοδημοκρατικό τους χαρακτήρα. Τα Λαϊκά Συμβούλια που δημιουργήθηκαν δεν αποτέλεσαν όργανα λαϊκής εξουσίας, ενώ στον βαθμό που λειτουργούν ακόμα έχουν εκφυλιστεί σε κομματικό μηχανισμό του PSUV. Ομάδες πολιτοφυλακών που δημιουργήθηκαν για την «υπεράσπιση της επανάστασης» σήμερα χρησιμοποιούνται για το χτύπημα λαϊκών κινητοποιήσεων και ιδιαίτερα του ΚΚ Βενεζουέλας.
Το διάστημα 2013 – 2019 στη Βενεζουέλα, επί προεδρίας Μαδούρο, ξέσπασε βαθιά καπιταλιστική κρίση και η χώρα απώλεσε το 70% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Η βαθιά καπιταλιστική κρίση, που οξύνθηκε παραπέρα από τις κυρώσεις των ΗΠΑ, φανέρωσε τα όρια της επεκτατικής / σοσιαλδημοκρατικής διαχείρισης που υιοθετούσε η κυβέρνηση, βασιζόμενη στα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου, και την οδήγησε να περάσει σε περιοριστική διαχείριση και νεοφιλελεύθερα / περιοριστικά μέτρα για να διαχειριστεί την κρίση υπέρ του κεφαλαίου και με θύμα τον λαό.
Από το 2018 η κυβέρνηση του PSUV κλιμακώνει τα αντιλαϊκά μέτρα με βασικούς άξονες: Το τσάκισμα των μισθών, την κατάργηση των Συλλογικών Συμβάσεων, τη διάλυση των εργασιακών σχέσεων, τις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων εταιρειών και υπηρεσιών, τη δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών και τις επιδοτήσεις προς το κεφάλαιο. Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί για τα εργατικά – λαϊκά στρώματα είναι τραγική, κυριαρχούν η φτώχεια, η ανέχεια και η εξαθλίωση, πάνω από το 75% του λαού ζει σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας, ο βασικός μισθός κυμαίνεται γύρω στα 10 δολάρια μηνιαίως.
Ο τεράστιος πληθωρισμός εξαϋλώνει τις όποιες ονομαστικές αυξήσεις των μισθών. Τεράστιο είναι και το φαινόμενο της αύξησης της εγκληματικότητας, ιδιαίτερα στις φαβέλες περιφερειακά των αστικών κέντρων, αλλά και της διαφθοράς, που αγγίζει τα ανώτατα κλιμάκια του κράτους και ιδιαίτερα της PDVSA.
Σε αυτό το πλαίσιο, διάφορες αστικές δυνάμεις και τμήματα του κεφαλαίου, σε συνεργασία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, ξεκίνησαν να απεργάζονται σχέδια ανατροπής της κυβέρνησης του PSUV, φτάνοντας μέχρι το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2019 με επικεφαλής τον αχυράνθρωπο των ΗΠΑ, Χουάν Γκουαϊδό. Η κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ άρχισε από το 2017 να επιβάλλει εμπορικές κυρώσεις και περιορισμούς στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Βενεζουέλας, που κλιμακώθηκαν μετά το 2019 και το αποτυχημένο πραξικόπημα.
Σήμερα (σ.σ. 2023) η κυβέρνηση Μπάιντεν φαίνεται να ανοίγει διόδους συνεννόησης με την κυβέρνηση του PSUV, στο πλαίσιο της αναζήτησης εναλλακτικών πηγών Ενέργειας, με δεδομένα τα προβλήματα που προκαλεί στην παγκόσμια αγορά ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος στην Ουκρανία. Αντίστοιχα, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας βρίσκεται σε ένα συνεχές αλισβερίσι με τη μερίδα των αστικών πολιτικών δυνάμεων που διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και με τις οποίες από κοινού ψηφίζει αντιλαϊκά μέτρα στο κοινοβούλιο, εξέλιξη που έχει οδηγήσει σε χαλάρωση ορισμένων εκ των κυρώσεων που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ. Πρόσφατα επιτράπηκε η επαναδραστηριοποίηση του αμερικανικού μονοπωλίου της «Chevron» σε μεικτό σχήμα με την κρατική PDVSA, στο οποίο μάλιστα πρόεδρος διορίστηκε Αμερικανός. Πρόκειται για ένα σύνθετο παζάρι που θα κλιμακωθεί μπροστά στις προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα το 2024.
Η κλιμάκωση της αντιλαϊκής πολιτικής συνοδεύεται με την κλιμάκωση της καταστολής των εργατικών – λαϊκών αγώνων και διεκδικήσεων για τον μισθό και συνολικά τα εργατικά – λαϊκά δικαιώματα. Είναι δεκάδες οι καταγγελίες, μάλιστα και πολύ πρόσφατες, για συλλήψεις και κυριολεκτικά απαγωγές, από τις κρατικές αρχές ασφαλείας, συνδικαλιστών και απλών εργαζομένων που συμμετείχαν σε αγώνες σε χώρους δουλειάς ή και απλά διαμαρτυρήθηκαν για τους όρους και τις συνθήκες δουλειάς.
Στους συλληφθέντες απαγγέλλονται πλαστές και εξωφρενικές κατηγορίες για εθνική προδοσία, τους κατηγορούν ότι είναι πράκτορες της CIA, υφίστανται σωματικά και ψυχολογικά βασανιστήρια, με σκοπό να εκβιάσουν, να τρομοκρατήσουν τους εργαζόμενους και να επιβάλουν σιγή νεκροταφείου στους χώρους δουλειάς, να αποτρέψουν την ανάπτυξη αγώνων.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Πηγή : Ριζοσπάστης 10 – 11 / 1 – 2026
ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΕ
Προϋπολογισμός… θανάτου και νέων κερδών για την πολεμική βιομηχανία
Τον «πολεμικό προϋπολογισμό» της και για το 2026 ξεδιπλώνει τις μέρες αυτές η ΕΕ, με φόντο τους οξυμένους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς με Κίνα, Ρωσία αλλά και ΗΠΑ, φανερώνοντας τα επικίνδυνα «παιχνίδια» που στήνονται εις βάρος των λαών που ήδη πληρώνουν βαριά το «μάρμαρο».
Αρκεί μόνο μια σύντομη «ματιά» στους σχεδιασμούς της ΕΕ, εκεί όπου η πολεμική προπαρασκευή ονοματίζεται ως «ανάπτυξη» και η αιματοχυσία των λαών ως «καινοτομία», για να αντιληφθεί κανείς το μέλλον που προετοιμάζουν για τους λαούς στον νέο γύρο ιμπεριαλιστικών σφαγείων που στήνουν οι εκμεταλλευτές τους, επιστρατεύοντας στην κατεύθυνση αυτή κάθε λογής «ταμεία του θανάτου», προκειμένου να ενσωματώσουν από την τεχνολογία και την επιστήμη, μέχρι τις υποδομές και τα δίκτυα μεταφορών στις υπηρεσίες της ιμπεριαλιστικής ευρωενωσιακής πολεμικής μηχανής.
1 δισ. ευρώ για «ανάπτυξη και έρευνα» στα ιμπεριαλιστικά σφαγεία
Πιο συγκεκριμένα, το Πρόγραμμα Εργασίας του EDF για το 2026, που εγκρίθηκε στα τέλη του 2025, προβλέπει τη διάθεση περίπου 1 δισ. ευρώ στην πολεμική «Ερευνα και Ανάπτυξη (R&D)» σε 31 θεματικές κατηγορίες, προσφέροντας απευθείας κι απλόχερα πακτωλούς ζεστού χρήματος στα πολεμικά μεγαθήρια προκειμένου να σχεδιάσουν και να παράξουν τα «όπλα του μέλλοντος», με τα οποία θα αιματοκυλιστούν οι λαοί, τινάζοντας την μπάνκα τους στον αέρα.
Από αυτό το 1 δισ. ευρώ για το 2026, περίπου το μισό αναμένεται να κατευθυνθεί προς τη χρηματοδότηση μεγάλων συνεργατικών έργων (μιας και το ταμείο επιβάλλει τη δημιουργία διασυνοριακών κοινοπραξιών με συμμετοχή τουλάχιστον 3 πολεμικών βιομηχανιών από 3 διαφορετικά κράτη της ΕΕ), όπως για παράδειγμα του νέου άρματος μάχης «Future Main Battle Tank», συστήματα πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων και ημιαυτόνομα πλοία επιφάνειας, με «ηχηρά ονόματα» της πολεμικής εμπλοκής όπως Dassault, Rheinmetall, Leonardo να καρπώνονται τη μερίδα του λέοντος.
Ενα 25% (περίπου 250 εκατομμύρια δηλαδή) κατευθύνονται για «επενδύσεις» σε τομείς που άπτονται των «τεχνολογιών αιχμής», όπως για παράδειγμα τα κβαντικά δίκτυα, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, το cloud στρατιωτικών επιχειρήσεων και η ανάπτυξη κι ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης για πολεμικούς σκοπούς. Οι τεχνολογίες αιχμής αποτελούν το νέο πεδίο δόξης λαμπρό για «καθιερωμένους» παίκτες του θανάτου, όπως η γαλλική «Thales», που τρίβουν τα χέρια τους βλέποντας τους τζίρους τους να εκτινάσσονται από τη μετατροπή της τεχνολογίας και της επιστήμης σε εργαλείο ολέθρου για τους λαούς.
Αλλα περίπου 250 εκατομμύρια πηγαίνουν μέσω του EU Defence Innovation Scheme (EUDIS) που αποτελεί τον κεντρικό βραχίονα του EDF στην προσέλκυση και χρηματοδότηση επιχειρήσεων τύπου startups, προκειμένου να αναπτύξουν προϊόντα «διπλής χρήσης» που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για πολεμικούς σκοπούς.
Παράλληλα, μέσω του λεγόμενου Επιταχυντή – EUDIS Business Accelerator, 40 τέτοιες εταιρείες αναμένεται για το 2026 να λάβουν «κουπόνια» των 120.000 ευρώ η καθεμία, με επιπλέον μπόνους 50.000 ευρώ για τους «αριστούχους» της πολεμικής προπαρασκευής, με οκτάμηνη συνεργασία με τα γεράκια της πολεμικής βιομηχανίας, εξασφαλίζοντας συγχρόνως πρόσβαση σε πραγματικά πεδία ιμπεριαλιστικών μαχών, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες «δοκιμές» των προϊόντων.
Σε ένα βαρέλι που δεν έχει πάτο, η ΕΕ διοργανώνει διαγωνισμούς αμυντικής καινοτομίας» ονόματι «Defence Hackathons» (με τον 4ο από αυτούς να έχει προγραμματιστεί για τον φετινό Μάρτη με θεματολογία την «Προστασία του Εναέριου Χώρου»), καλώντας όχι μόνο τις startups, αλλά και φοιτητές, επιστήμονες και ερευνητές να πάρουν μέρος για την «επίλυση πραγματικών στρατιωτικών προκλήσεων», με «έπαθλο» την «ευκαιρία» δικτύωσης με στελέχη της πολεμικής βιομηχανίας και τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τις λύσεις τους σε εκπροσώπους κρατών – μελών της ιμπεριαλιστικής ένωσης.
Ακόμη, μέσω της στρατηγικής «spin in calls» που αποτελεί θεμέλιο λίθο του EUDIS και τις δράσεις διασύνδεσης (Matchmaking), επιχειρεί να δημιουργήσει ένα συμπαγές δίκτυο επιστημόνων συνδεδεμένων με πολεμικές startups, στρατιωτικά μεγαθήρια και επενδυτικά funds, διαμορφώνοντας τους κατάλληλους όρους για να εξασφαλίσουν τη μετατροπή πολιτικών εφαρμογών σε στρατιωτικές.
Μάλιστα, όσον αφορά τη χώρα μας, ερευνητικά κέντρα όπως ο Δημόκριτος, αλλά και ΑΕΙ (π.χ. ΕΜΠ και ΑΠΘ), «σπρώχνονται» μέσω του ΕΛΚΑΚ στο πλαίσιο του EDF να λειτουργήσουν ως «φυτώριο» επιστημόνων για τις ανάγκες των πολεμικών μονοπωλιακών ομίλων της ΕΕ.
Από το EDIP και τα 90 δισ. της Ουκρανίας στις υποδομές «διπλής χρήσης»
Επιπλέον, η ιμπεριαλιστική ΕΕ επιστρατεύει και το χρηματοδοτικό εργαλείο EDIP (European Defence Investment Programme – Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Επενδύσεων για την Αμυνα), με συνολικό προϋπολογισμό 1,5 δισ ευρώ για την περίοδο 2025 – 2027, με 621,3 εκατομμύρια ευρώ από αυτά να διατίθενται για το έτος 2026. Στόχος να διαμορφώσει μια ευρωενωσιακή βιομηχανική και τεχνολογική βάση πολεμικών εξοπλισμών, στο πλαίσιο του αδυσώπητου ανταγωνισμού με Κίνα, Ρωσία αλλά και ΗΠΑ για την κυριαρχία στο πεδίο της πολεμικής βιομηχανίας.
Ειδικότερα, μέσω του EDIP η πολεμική βιομηχανία της ΕΕ αναμένεται να λάβει «πλούσια δώρα» για τα made in Europe όπλα της, έτσι ώστε να ενισχυθούν μέσω του ταμείου αυτού οι κοινές προμήθειες όπλων και τα «αμυντικά» έργα «κοινού ενδιαφέροντος» των κρατών – μελών της ιμπεριαλιστικής συμμαχίας, εν μέσω πολεμικής προετοιμασίας. Ως απαραίτητος όρος προκειμένου να εγκριθεί χρηματοδότηση για ένα πολεμικό «προϊόν», μπαίνει πως τουλάχιστον το 65% του κόστους των εξαρτημάτων του θα πρέπει να προέρχεται από την ΕΕ ή από συνεργαζόμενες χώρες. Την ίδια στιγμή το EDIP προβλέπει τη δημιουργία των Δομών για το Ευρωπαϊκό Εξοπλιστικό Πρόγραμμα (SEAP), με τις προμήθειες που πραγματοποιούνται μέσω αυτών να απολαμβάνουν απαλλαγή από τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, με πιο απλά λόγια δηλαδή εξασφαλίζοντας φοροασυλία στους εμπόρους του πολέμου…
Στο μεταξύ, στα «ψηλά» του πολεμικού προϋπολογισμού της ΕΕ παραμένει η χρηματοδότηση στο ιμπεριαλιστικό σφαγείο της Ουκρανίας με την πρόσφατη επικύρωση του Ukraine Support Loan ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη διετία 2026-2027, το οποίο στη σχετική Σύνοδο Κορυφής ο Κυρ. Μητσοτάκης χαρακτήριζε ως την «κατάλληλη λύση»… Από αυτά, τα 60 δισ. ευρώ (το 66%) κατευθύνονται απευθείας σε εξοπλιστικά συμβόλαια, ενώ η χρηματοδότηση συνδέεται ρητά με την υποχρέωση αγοράς από την «Ευρωπαϊκή Αμυντική Τεχνολογική και Βιομηχανική Βάση». Για τους ευρωενωσιακούς και τους εγχώριους μονοπωλιακούς κολοσσούς της πολεμικής βιομηχανίας, η Ουκρανία συνεχίζει να λειτουργεί ως το βολικό «πεδίο δοκιμής» της δολοφονικής πραμάτειας τους, βελτιώνοντας επί «πραγματικών όρων» τα πολεμικά τους συστήματα, ενώ τα «κονδύλια» αυτά που προέρχονται από τη φοροαφαίμαξη των εργαζομένων και το πετσόκομμα των λαϊκών αναγκών, βαφτίζονται ως «στήριξη» και «βοήθεια» για να καταλήξουν ζεστά και αχνιστά στις «τσέπες» των Ευρωπαίων εμπόρων και παραγωγών οπλικών συστημάτων…
Φυσικά, εκτός από το σφαγείο της Ουκρανίας, στις πρώτες προτεραιότητες της πολεμικής χρηματοδότησης των ευρωενωσιακών μπαίνει και η Στρατιωτική Κινητικότητα, με την ΕΕ να ενισχύει τις χρηματοδοτήσεις μέσω του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF), διαθέτοντας 261,3 εκατ. ευρώ μόνο για το 2026, με στόχο τη μετατροπή των υποδομών (γεφυρών, λιμανιών, σιδηροδρομικών δικτύων κ.λπ.) σε διπλής χρήσης, ώστε να μεταφέρονται απρόσκοπτα και ταχέως άρματα μάχης, πολεμικό υλικό και στρατεύματα κυρίως προς «ανατολάς», μετατρέποντας τις υποδομές σε στόχους αντιποίνων ανά πάσα ώρα και στιγμή, με την «αναβάθμιση» των υποδομών για τους ιμπεριαλιστές να είναι συνώνυμο των πολεμικών προδιαγραφών.
Ολα τα παραπάνω ένα πράγμα αποδεικνύουν, πως η ωμότητα των ευρωενωσιακών σχεδιασμών δεν αφήνει περιθώρια για αυταπάτες. Η «στρατολόγηση» νέων επιστημόνων για πολεμικούς σκοπούς και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων της τεχνολογίας εις βάρος των λαών, η προκλητική φοροασυλία των οπλοβιομηχάνων, τα 90 δισ. για το σφαγείο της Ουκρανίας, σχεδιασμοί που «καταχειροκροτούν» η κυβέρνηση και τα λοιπά αστικά κόμματα, είναι η άλλη όψη του νομίσματος της ίδιας πολιτικής που τσακίζει το λαϊκό εισόδημα, που διαμορφώνει εργασιακές σχέσεις γαλέρας, που σμπαραλιάζει την Υγεία και την Παιδεία, που επιστρατεύει την καταστολή εις βάρος των λαών, αποδεικνύοντας πως η βαρβαρότητα, η φτώχεια και ο πόλεμος είναι η «προοπτική» που προσφέρει το σύστημα της εκμετάλλευσης για τους πολλούς για να πλουτίζουν οι λίγοι. Για τον λαό, η αληθινή προοπτική βρίσκεται στην πάλη για την ανατροπή του σάπιου συστήματος του κέρδους, που θέλει το αίμα του για λάδι στην πολεμική μηχανή του, και στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού – κομμουνισμού, εκεί όπου μπορεί να διασφαλιστεί πραγματική ευημερία και ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών του.
Πηγή : Ριζοσπάστης 16 – 1 – 2026
ΠΑΜΕ – ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ – ΦΟΡΕΙΣ
Στο πλευρό του βενεζουελάνικου λαού, ενάντια στην αμερικανική επέμβαση
| Από παλιότερη κινητοποίηση των συνδικάτων ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο |
Αμεση ήταν η αντίδραση από συνδικάτα, Ομοσπονδίες, Εργατικά Κέντρα, συνδικαλιστικές οργανώσεις των αυτοαπασχολούμενων και φορείς του λαϊκού κινήματος ενάντια στην αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα. Από το πρωί του Σαββάτου και χωρίς σταματημό εκατοντάδες σωματεία σε όλη τη χώρα με ανακοινώσεις τους εκφράζουν την αλληλεγγύη τους στον βενεζουελάνικο λαό, καταγγέλλοντας τις ευθύνες της ελληνικής κυβέρνησης και των κομμάτων του κεφαλαίου που στηρίζουν και δικαιολογούν τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.
ΠΑΜΕ: Κάτω τα χέρια από τον λαό της Βενεζουέλας
«Κάτω τα χέρια από τον λαό της Βενεζουέλας» τονίζει το ΠΑΜΕ, εκφράζοντας την αλληλεγγύη του. Καλεί όλα τα σωματεία, τα Εργατικά Κέντρα και τις Ομοσπονδίες «να καταδικάσουν τη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας και στον δίκαιο αγώνα του ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση στην πατρίδα του».
Σημειώνει ότι η στρατιωτική αυτή επίθεση «αποτελεί ακόμη ένα έγκλημα του ιμπεριαλισμού σε βάρος των λαών. Είναι συνέχεια των επεμβάσεων, αποκλεισμών, πραξικοπημάτων και πολέμων που βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλο τον πλανήτη, που αιματοκυλούν και ξεριζώνουν λαούς, στο όνομα των κερδών των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δεν ενδιαφέρονται ούτε για τη “δημοκρατία”, ούτε για τα προσχήματα που κατά καιρούς επιστρατεύουν. Αυτό που επιδιώκουν είναι ο έλεγχος των πλουτοπαραγωγικών πηγών της Νότιας Αμερικής, των κοιτασμάτων και της παραγωγής πετρελαίου της Βενεζουέλας, η επιβολή της δικής τους κυριαρχίας σε βάρος της εργατικής τάξης και των λαών, στο πλαίσιο της εφαρμογής του νέου “Δόγματος Μονρόε” που προμηνύει κλιμάκωση της σύγκρουσης με την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία συνολικά στην περιοχή.
Καταρρέει με πάταγο το παραμύθι περί “ειρηνοποιού” και “διαβολικά καλού” Τραμπ, που αναπαράγει η τωρινή κυβέρνηση της ΝΔ, οι προηγούμενες και τα κόμματα του κεφαλαίου. Μιλούν για “σταθερότητα” και “ασφάλεια” τη στιγμή που στηρίζουν, δικαιολογούν και συμμετέχουν ενεργά στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, που ματώνουν τους λαούς από τη Βενεζουέλα μέχρι τη Μέση Ανατολή, μετατρέποντας και τη δικιά μας χώρα σε ορμητήριο πολέμου, καθιστώντας τον λαό μας στόχο».
Αλληλεγγύη από συνδικαλιστικές οργανώσεις
Το Εργατικό Κέντρο Πάτρας εκφράζει την αλληλεγγύη του «στην εργατική τάξη, στα συνδικάτα και στον λαό της Βενεζουέλας» και καταγγέλλει «την ιμπεριαλιστική επέμβαση στη Βενεζουέλα, που αποτελεί ένα ακόμα έγκλημα των ιμπεριαλιστών σε βάρος των λαών. Πρόκειται για μια επίθεση που αποτελεί συνέχεια των επεμβάσεων, των αποκλεισμών, των πραξικοπημάτων και των πολέμων, που βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλο τον πλανήτη, που αιματοκυλούν και ξεριζώνουν λαούς, στο όνομα των κερδών των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών».
Το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων δηλώνει πως θα πρωταγωνιστήσει στον αγώνα καταδίκης της επέμβασης «ενώνοντας τις δυνάμεις του με όλους όσους πιστεύουν ότι οι λαοί πρέπει οι ίδιοι να καθορίζουν τις τύχες τους, ενάντια στα μονοπώλια και τους ιμπεριαλιστές που αιματοκυλούν τους λαούς για τα κέρδη τους».
Το Παλλεσβιακό Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο καταδικάζει την επίθεση των ΗΠΑ και τονίζει πως «η ελληνική κυβέρνηση της ΝΔ έχει τεράστιες ευθύνες, αφού ο Κυρ. Μητσοτάκης, με την απαράδεκτη δήλωσή του, ουσιαστικά νομιμοποίησε τη στρατιωτική επέμβαση».
Η επέμβαση των ΗΠΑ «είναι συνέχεια των επεμβάσεων, αποκλεισμών, πραξικοπημάτων και πολέμων που βρίσκονται σε εξέλιξη σε όλο τον πλανήτη, που αιματοκυλούν και ξεριζώνουν λαούς, στο όνομα των κερδών των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών» τονίζει το Εργατικό Κέντρο Σάμου.
Την αλληλεγγύη της «στην εργατική τάξη, στα συνδικάτα και στον λαό της Βενεζουέλας που αγωνίζονται ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ και για το δικαίωμά τους να καθορίζουν οι ίδιοι το μέλλον της χώρας τους, χωρίς ξένες επεμβάσεις και εκβιασμούς», εκφράζει η Ομοσπονδία Βιοτεχνικών Σωματείων Αττικής (ΟΒΣΑ). Καλεί «τα σωματεία, τις Ομοσπονδίες των επαγγελματιών να καταδικάσουν τη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας και στον δίκαιο αγώνα του ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση στην πατρίδα του».
Επίσης ανακοινώσεις καταδίκης εξέδωσαν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνικών Σωματείων Κατεργασίας Ξύλου, το Σωματείο Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ν. Θεσσαλονίκης, το Συνδικάτο Ηλεκτρολόγων Ν. Αττικής, η ΕΛΜΕ Κέρκυρας, το Σωματείο Μισθωτών Δικηγόρων, το Σωματείο Εργαζομένων στο ΠΑΓΝΗ, η Ενωση Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ν. Ηρακλείου, ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης «Ο Σωκράτης», ο Σύλλογος ΠΕ Κερατσινίου – Περάματος Νίκος Πλουμπίδης, ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών ΠΕ Βύρωνα – Καισαριανής – Παγκρατίου «Ρόζα Ιμβριώτη», ο Σύλλογος Εργαζομένων Νοσοκομείου Νίκαιας, ο Σύλλογος Δασκάλων και Νηπιαγωγών Σαλαμίνας. το Συνδικάτο Χημικής Βιομηχανίας, η Β’ ΕΛΜΕ Αθήνας.
Επιπλέον το ΣΕΤΕΠΕ, ο Σύλλογος εργαζομένων στο «Hyatt regency», η Ενωση εμποροϋπαλλήλων νομού Θεσσαλονίκης, το Σωματείο εργαζομένων στις επιχειρήσεις «Σκλαβενίτη» βορείου Ελλάδας, το Σωματείο εργαζομένων στις επιχειρήσεις «Μασούτη» βορείου Ελλάδας, το ΣΕΤΗΠ, το Σωματείο εργαζομένων στη «Pfizer Hellas», το Συνδικάτο εργαζομένων σε Φάρμακο Καλλυντικό και συναφών επαγγελμάτων Κεντρικής Μακεδονίας, το Συνδικάτο εργατοτεχνιτών και υπαλλήλων χημικής βιομηχανίας Βορείου Ελλάδος, το Συνδικάτο Οικοδόμων Ν. Θεσσαλονίκης, το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών, το Σωματείο Δασεργατών Μακεδονίας – Θράκης – Θεσσαλίας, το ΣΕΦΙΕ, ο Σύλλογος εργαζομένων του Υπουργείου Γεωργίας Μακεδονίας – Θράκης, το Σωματείο Εργαζομένων Ιδιωτικού Τομέα Νομού Πέλλας, το Συνδικάτο Γάλακτος – Τροφίμων και Ποτών Κ. Μακεδονίας, το Συνδικάτο Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου και Ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας Βορείου Ελλάδος, το Σωματείο Καθαριστών Καθαριστριών Σχολείων Δημόσιας – Ιδιωτικής Εκπαίδευσης και ιδιωτικών επιχειρήσεων Ν. Πειραιά και νήσων.
Την ιμπεριαλιστική επέμβαση καταδικάζει και η Παγκόσμια Συνδικαλιστική Ομοσπονδία, τονίζοντας ότι «αποσκοπεί στον έλεγχο του ορυκτού και ενεργειακού πλούτου της χώρας, στο πλαίσιο των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών για κυριαρχία».
Η ΠΣΟ καλεί τα μέλη της, τα ταξικά και μαχητικά συνδικάτα σε όλο τον κόσμο «να εκφράσουν την αταλάντευτη στήριξή τους στον λαό της Βενεζουέλας, καταδικάζοντας την απαράδεκτη και πρωτοφανή αυτή επέμβαση, και να κάνουν πράξη τη διεθνιστική τους αλληλεγγύη με κάθε τρόπο, υπερασπιζόμενα το αναφαίρετο δικαίωμα των λαών να καθορίζουν ελεύθερα και δημοκρατικά το παρόν και το μέλλον τους».
Τέλος, ο Εργατικός Σύλλογος Ελλήνων του Κεμπέκ εκφράζει την αμέριστη αλληλεγγύη του στον λαό της Βενεζουέλας και καταδικάζει «απερίφραστα την επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα και κάθε μορφή ξένης παρέμβασης που παραβιάζει την εθνική κυριαρχία, τη δημοκρατία και το δικαίωμα των λαών να καθορίζουν μόνοι τους το μέλλον τους». Καλεί όλους και όλες τους Ελληνες μετανάστες και συνολικά τους εργαζόμενους στο Κεμπέκ να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους προς τον λαό της Βενεζουέλας και τους υπόλοιπους λαούς της Λατινικής Αμερικής.
Φορείς του λαϊκού κινήματος
Την αποτρόπαια εισβολή των ΗΠΑ καταδικάζει η Ομοσπονδία Γυναικών Ελλάδας, καλώντας «όλες τις γυναίκες στη χώρα μας να δηλώσουν άμεσα τη στήριξή τους στον λαό και τις γυναίκες της Βενεζουέλας και την έντονη αντίθεσή τους στην ιμπεριαλιστική επίθεση στη Λατινική Αμερική».
Την «αμέριστη αλληλεγγύη της στον λαό της Βενεζουέλας, που έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να καθορίζει ο ίδιος τον δρόμο της ανάπτυξης και της κοινωνικής του οργάνωσης, χωρίς επεμβάσεις, απειλές, αποκλεισμούς και πολέμους», εκφράζει η ΕΕΔΥΕ, καλώντας τον ελληνικό λαό να καταδικάσει την ιμπεριαλιστική επίθεση των ΗΠΑ, να αντιπαλέψει την πολιτική των πολέμων και των επεμβάσεων και να δυναμώσει την αλληλεγγύη του προς τον λαό της Βενεζουέλας και όλους τους λαούς της Λατινικής Αμερικής».
Την απαράδεκτη ιμπεριαλιστική επίθεση των ΗΠΑ εναντίον του λαού της Βενεζουέλας καταδικάζει και ο Ελληνοκουβανικός Σύνδεσμος Φιλίας και Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης.
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΚΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΝΕ
Αμεση απάντηση στη βρώμικη ιμπεριαλιστική επίθεση – Ο λαός της Βενεζουέλας θα νικήσει!
Χιλιάδες λαού διαδήλωσαν έξω από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, στο αμερικάνικο προξενείο στη Θεσσαλονίκη και σε πολλές ακόμα πόλεις, λίγες ώρες αφότου έγινε γνωστή η αμερικανική επέμβαση
Χιλιάδες λαού έδωσαν το «παρών» στη μεγάλη πορεία του ΚΚΕ και της ΚΝΕ έξω από την αμερικάνικη πρεσβεία το απόγευμα του Σαββάτου, δίνοντας άμεση απάντηση στο νέο έγκλημα των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, λίγες μόνο ώρες μετά την ιμπεριαλιστική επέμβαση.
Αρχικά συγκεντρώθηκαν στο Πάρκο Ελευθερίας, όπου το κλίμα από νωρίς ήταν ιδιαίτερα μαχητικό. «Αλληλεγγύη στον λαό της Βενεζουέλας! Αυτή είναι η ειρήνη των Αμερικανών, βόμβες, αίμα και σφαγή λαών», έγραφε το πανό του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, ενώ από τα μεγάφωνα ακουγόταν η ανακοίνωση του Κόμματος για την επίθεση των ΗΠΑ.
Αλλεπάλληλα ήταν τα συνθήματα που φώναξαν δυνατά οι διαδηλωτές, όπως «Αυτή είναι η ειρήνη των Αμερικανών, οι βόμβες στο Καράκας και η σφαγή λαών» και «Τις βόμβες τις ρίχνει ο ιμπεριαλισμός, γεράκι του πολέμου ο “ειρηνοποιός”».
Στη συνέχεια ο δρόμος γέμισε με κόκκινες σημαίας, καθώς ξεκίνησε η πορεία προς την αμερικάνικη πρεσβεία. Μπροστά, μαζί με το πανό, μέλη της ΚΝΕ κρατούσαν πικέτες με συνθήματα για την αλληλεγγύη των λαών απέναντι στα εγκλήματα των ιμπεριαλιστών.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της πορείας αντήχησαν τα συνθήματα «Φονιάδες των λαών Αμερικάνοι», «Ούτε γη ούτε νερό στους φονιάδες των λαών» και «Οι ιμπεριαλιστές τη Γη ξαναμοιράζουν, με των λαών το αίμα τα σύνορα χαράζουν», ενώ από τα μεγάφωνα ακουγόταν η ανακοίνωση του ΚΚΕ για την επίθεση των ΗΠΑ.
Μπροστά από το κτίριο της πρεσβείας μέλη της ΚΝΕ άναψαν καπνογόνα και άνοιξαν πανό με μήνυμα αλληλεγγύης στον λαό της Βενεζουέλας, γραμμένο στα Αγγλικά.
Μαζική απάντηση και από τη Θεσσαλονίκη
Μαζικά ανταποκρίθηκαν λαός και νεολαία στο κάλεσμα του ΚΚΕ και της ΚΝΕ και συγκεντρώθηκαν έξω από το αμερικάνικο προξενείο στη Θεσσαλονίκη. Με συνθήματα και πανό κατήγγειλαν τη βάρβαρη επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.
«Αυτή είναι η ειρήνη των Αμερικανών, οι βόμβες στο Καράκας και η σφαγή λαών», ανέγραφε το κεντρικό πανό. Τα συνθήματα διαδέχονταν το ένα το άλλο ασταμάτητα: «Οι ιμπεριαλιστές τη Γη ξαναμοιράζουν, με των λαών το αίμα τα σύνορα χαράζουν», «Διέξοδο στον πόλεμο θα δώσει ο λαός, ανίκητος δεν είναι ο ιμπεριαλισμός», «Φονιάδες των λαών Αμερικάνοι», «Ούτε γη ούτε νερό στους φονιάδες των λαών», «Αλληλεγγύη στην πάλη των λαών, όχι στους πολέμους των ιμπεριαλιστών».
Από το αμερικάνικο προξενείο ξεκίνησε μαχητική πορεία στους δρόμους της πόλης, μεταφέροντας το κάλεσμα για ξεσηκωμό. Στις διασταυρώσεις διαβαζόταν από την ντουντούκα η ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ για την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και παράλληλα γινόταν μαζική εξόρμηση, πρωτοβουλία που βρήκε απήχηση στον λαό της πόλης. Η πορεία κατέληξε στο σημείο εκκίνησης, στο αμερικάνικο προξενείο.
| ΑΘΗΝΑ |
Εκεί μπροστά ο Λεωνίδας Στολτίδης, βουλευτής του ΚΚΕ, εξέφρασε την απερίφραστη καταδίκη ενάντια στη βρώμικη επίθεση του ιμπεριαλισμού απέναντι στον λαό της Βενεζουέλας. Οπως είπε, δίνοντας το στίγμα συνέχισης και κλιμάκωσης του αγώνα, «είναι μια επίθεση που δείχνει ότι οι λαοί δεν έχουν τίποτα άλλο να περιμένουν από αυτό το σάπιο, βρώμικο, άδικο, καταπιεστικό καπιταλιστικό σύστημα, εκτός από φτώχεια, μιζέρια, πολέμους και προσφυγιά. Τα προσχήματα που αξιοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια δεν τα καταπίνουν πλέον οι λαοί.
Βλέπουμε τις δημοκρατίες τους, όπου εγκατέστησαν σκοταδιστικά αποβράσματα, τσακίζοντας και ισοπεδώνοντας τόσες χώρες. Δίνουμε το μήνυμα ότι θα βρεθούμε αλληλέγγυοι στο πλευρό κάθε βασανισμένου λαού που δέχεται ιμπεριαλιστική επίθεση, και θα δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις να οργανώσουμε την πάλη του λαού μας ενάντια στις επιλογές και της δικής μας αστικής τάξης να γίνει η χώρα μας ενεργειακός κόμβος και να πάθει όσα πάθανε οι χώρες που οι αστικές τους τάξεις διάλεξαν το ίδιο, όπως η Ουκρανία, η Συρία, η Λιβύη.
Κλιμακώνουμε, συνεχίζουμε, μέχρι αυτή η πάλη να πάρει από τα χέρια των ιμπεριαλιστών τα εργαλεία στην οικονομία και στην εξουσία, για να ξεμπερδεύουμε. Συνεχίζουμε μέχρι να γίνει πράξη ότι την τελική απάντηση, την τελευταία λέξη θα την πούνε οι λαοί».
Δράσεις ενάντια στην επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα πραγματοποιήθηκαν το βράδυ του Σαββάτου και το πρωί της Κυριακής και σε άλλες πόλεις της Κεντρικής Μακεδονίας με πρωτοβουλία του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Στις Σέρρες έγινε συγκέντρωση έξω από την Αντιπεριφέρεια, και στο Κιλκίς εξόρμηση στον πεζόδρομο της 25ης Μαρτίου.
Δυναμικές κινητοποιήσεις σε Πάτρα και Ηράκλειο
Αμεσο μαχητικό μήνυμα καταδίκης της επίθεσης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και του αιματοκυλίσματος του λαού της έστειλαν και από την Πάτρα εργαζόμενοι, λαϊκός κόσμος και νεολαία, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα των Οργανώσεων Αχαΐας του ΚΚΕ και της ΚΝΕ.
«Οι ΗΠΑ αιματοκυλούν τη Βενεζουέλα – Ο λαός της Βενεζουέλας θα νικήσει!», τόνιζε το κεντρικό πανό τους στη συγκέντρωση, στη συμβολή των πεζόδρομων Αγίου Νικολάου και Μαιζώνος, και στην πορεία που ακολούθησε σε κεντρικούς δρόμους της πόλης.
«Αυτή είναι η ειρήνη των Αμερικανών, οι βόμβες στο Καράκας και η σφαγή λαών», ακούστηκε δυνατά, όπως και «Οι ιμπεριαλιστές τη Γη ξαναμοιράζουν, με των λαών το αίμα τα σύνορα χαράζουν», που μαζί με άλλα συνθήματα εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας. «Τις βόμβες τις ρίχνει ο ιμπεριαλισμός, γεράκι του πολέμου ο “ειρηνοποιός”», ακούστηκε επίσης, καλώντας σε αλληλεγγύη στην πάλη των λαών, κόντρα στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, και να δώσει ο λαός διέξοδο από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.
| ΠΑΤΡΑ |
Στη συγκέντρωση παρευρέθηκαν ο Νίκος Καραθανασόπουλος, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και βουλευτής Αχαΐας του Κόμματος, και ο Κώστας Μπάτσικας, μέλος της Γραμματείας της ΚΕ. Το «παρών» στην κινητοποίηση έδωσε και αντιπροσωπεία της δημοτικής αρχής Πάτρας, με επικεφαλής τον δήμαρχο Κώστα Πελετίδη.
Πικετοφορία ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα πραγματοποίησαν το Σάββατο οι Οργανώσεις Ηρακλείου του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Η κινητοποίηση ξεκίνησε από την πλατεία Λιονταριών και κατευθύνθηκε στους κεντρικούς δρόμους της πόλης. Οι Οργανώσεις του Κόμματος και της ΚΝΕ ενημέρωσαν πλατιά τους εργαζόμενους και τον λαό της πόλης, καλώντας τους να εκφράσουν μαζικά και μαχητικά τη συμπαράσταση και αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας.
Εξορμήσεις σε Ανατολική Στερεά – Εύβοια
Κάλεσμα να εκφραστεί μαζικά και δυναμικά η πλατιά λαϊκή αλληλεγγύη στον λαό της Βενεζουέλας και να καταδικαστεί η ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ απευθύνουν οι Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ σε Ανατολική Στερεά και Εύβοια, με εξορμήσεις σε χώρους δουλειάς, πλατείες και γειτονιές.
Μια πρώτη απάντηση στη νέα στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και στην αισχρή στήριξη που της προσφέρει η κυβέρνηση της ΝΔ έδωσαν οι Οργανώσεις Λαμίας του ΚΚΕ και της ΚΝΕ το απόγευμα του Σαββάτου, με εξόρμηση στο κέντρο της πόλης. Μοιράζοντας την ανακοίνωση της ΚΕ του Κόμματος για την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ενημέρωσαν πλατιά τους εργαζόμενους και τον λαό της πόλης και τους κάλεσαν να εκφράσουν μαζικά, μαχητικά τη συμπαράσταση και αλληλεγγύη τους στον λαό της Βενεζουέλας.
| ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ |
| ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ |
| ΗΡΑΚΛΕΙΟ |
Νέες κινητοποιήσεις και εξορμήσεις σήμερα Δευτέρα
Συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις των Οργανώσεων του ΚΚΕ και της ΚΝΕ σε όλη τη χώρα, εκφράζοντας μαζικά και μαχητικά τη συμπαράστασή τους στον λαό της Βενεζουέλας, ενάντια στη στρατιωτική επίθεση που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ.
Σήμερα Δευτέρα
- Στα Γιάννενα στις 6.30 μ.μ. στον Πλάτανο στην Αβέρωφ.
- Στην Καρδίτσα στις 5.30 μ.μ. στην Alpha Bank.
- Στην Κέρκυρα στις 6 μ.μ. στην Ανουντσιάτα.
- Στη Λευκάδα στις 6.30 μ.μ. στην πλατεία Αγίου Μηνά.
- Στην Πρέβεζα στις 6 μ.μ. στη Θεοφάνειο.
- Στα Χανιά στις 7 μ.μ. στην πλατεία Δημοτικής Αγοράς.
- Στη Λάρισα στις 6 μ.μ. στο αρχαίο θέατρο.
- Στη Χαλκίδα, εξορμήσεις σε χώρους δουλειάς
- Στη Λιβαδειά, στις 12 μ. στις πηγές της Κρύας.
Δευτέρα 5 Γενάρη 2026
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Κυνική και ελεεινή στήριξη της ιμπεριαλιστικής επέμβασης
Ντράπηκε και η ντροπή με τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης, καθώς υιοθέτησε όλα τα άθλια προσχήματα για την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, στέλνοντας για περίπατο το περιλάλητο «διεθνές δίκαιο» και τα «κυριαρχικά δικαιώματα», εφόσον αυτό εξυπηρετεί τους ευρωατλαντικούς σχεδιασμούς.
Χαρακτηριστικά, σε μια ξεδιάντροπη και αισχρή ανάρτησή του στα social media ο Κυρ. Μητσοτάκης, λίγο αφότου ο Τραμπ ανέλυε τα σχέδια των αμερικανικών πετρελαϊκών κολοσσών και της κυβέρνησης των ΗΠΑ να αναλάβουν τη διοίκηση της Βενεζουέλας, βγήκε πιο μπροστά και από την αμερικανική κυβέρνηση σε ό,τι αφορά τα άθλια προσχήματα, λέγοντας: «Ο Νικολάς Μαδούρο ηγήθηκε μιας βίαιης και καταπιεστικής δικτατορίας, που προκάλεσε ανείπωτα δεινά στον λαό της Βενεζουέλας. Η λήξη του καθεστώτος του προσφέρει μια νέα ελπίδα για τη χώρα»!
Ενώ σκουπίζοντας τα «πόδια» του στο κουρέλι του δήθεν «διεθνούς δικαίου», ξετσίπωτα είπε ότι «αυτή δεν είναι η στιγμή για σχόλια σχετικά με τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών. Προτεραιότητα τώρα πρέπει να είναι η διασφάλιση μιας ειρηνικής και ταχείας μετάβασης σε μια νέα, χωρίς αποκλεισμούς κυβέρνηση, που θα διαθέτει πλήρη δημοκρατική νομιμοποίηση», αναγνωρίζοντας το «δικαίωμα» των ιμπεριαλιστών να αλλάζουν κυβερνήσεις ανάλογα με τα συμφέροντά τους.
«Η Ελλάδα θα συντονιστεί με τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Ενωση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για το ζήτημα. Παραμένουμε προσηλωμένοι στη διασφάλιση της ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στη χώρα», κατέληξε, παραπέμποντας στην ΕΕ, που την ίδια ώρα έκανε πλάτες στη νέα επέμβαση των ΗΠΑ.
Προηγουμένως, επί ώρες και όσο ετοιμαζόταν η κατάπτυστη δήλωση Μητσοτάκη το ΥΠΕΞ αρκέστηκε σε μια ανάρτηση – ούτε καν ανακοίνωση – όπου έλεγε ότι «παρακολουθεί στενά την κατάσταση στη Βενεζουέλα, σε στενό συντονισμό με τους εταίρους της ΕΕ και την ελληνική πρεσβεία στο Καράκας, η οποία είναι σε επαφή με την ελληνική κοινότητα στη χώρα και έτοιμη να παράσχει συνδρομή».
Μετά την κατακραυγή για την άθλια στάση της, η κυβέρνηση έσπευσε να σχολιάσει τις υποκριτικές διαμαρτυρίες ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ (βλ. διπλανό θέμα), με το Μαξίμου να τους κατηγορεί για «ρηχότητα» και «ιδεοληψίες» «έναντι της υπευθυνότητας που απαιτούν οι περιστάσεις», βαφτίζοντας ως τέτοια την κυνικότητα στην υπηρεσία της εμπλοκής που όλοι μαζί υπηρετούν.
Ακολούθησε κι άλλη διαρροή, με το Μαξίμου να επιμένει ότι «τήρησε σοβαρή και υπεύθυνη στάση», προσθέτοντας πως «το ΥΠΕΞ βρέθηκε σε διαρκή επαφή με τους Ευρωπαίους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών», βασικά επιβεβαιώνοντας τον αντιδραστικό τους χαρακτήρα. Και, προς επιβεβαίωση, έλεγε ότι ο Μητσοτάκης ανέδειξε «το ζήτημα του δικτατορικού καθεστώτος Μαδούρο (…) συντασσόμενος με τους ηγέτες όλων των ευρωπαϊκών χωρών».
Αντίδραση του ΥΠΕΞ της Βενεζουέλας
Οι δηλώσεις Μητσοτάκη προκάλεσαν ως και την αντίδραση του υπουργού Εξωτερικών της Βενεζουέλας. Σε ανάρτησή του ο Ιβ. Γκιλ Πίντο σημείωσε: «Οι ναζιστές χρησιμοποίησαν ακριβώς τα ίδια επιχειρήματα που σήμερα επιχειρούνται να προβληθούν κατά της Βενεζουέλας», και ότι «από τη Βενεζουέλα συνιστούμε στον Ελληνα Πρωθυπουργό να απέχει από το να εκφέρει άποψη για τη χώρα μας και, αντ’ αυτού, να εμβαθύνει στη μελέτη του διεθνούς δικαίου και των ιστορικών διδαγμάτων που οδήγησαν στη διαμόρφωση της σημερινής διεθνούς έννομης τάξης».
ΚΟΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΟΛΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ
«Μοιρολογίστρες» του «διεθνούς δικαίου», ξεπλυματίες της στρατηγικής της εμπλοκής και της ΕΕ
Ως «μοιρολογίστρες» του υποτιθέμενου «διεθνούς δικαίου» που το ορίζουν τα συμφέροντα των ιμπεριαλιστών εμφανίστηκαν ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και τα υπόλοιπα αστικά κόμματα, αναπαράγοντας την ίδια ώρα τα προσχήματα που αξιοποιούνται σε μια ακόμα επέμβαση των ΗΠΑ, αλλά και ζητώντας «ταύτιση με την ΕΕ», την ώρα που αυτή έκανε πλάτες στην αμερικανική επέμβαση!
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έλεγε ότι η επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα «διαμορφώνει ένα πολύ επικίνδυνο ιστορικό προηγούμενο για το μέλλον», «προηγούμενο» που προφανώς δεν διαμορφωνόταν όταν το ΠΑΣΟΚ χαιρέτιζε το «δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα» και την αντικατάσταση Ασαντ από τα τζιχαντιστικά κτήνη…
Ενώ για να μην «παρεξηγηθούν» και αυτά τα υποκριτικά που έλεγε περί «παραβίασης του διεθνούς δικαίου», σαν υποστηρικτική της Βενεζουέλας, έσπευδε να διαμαρτυρηθεί για τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου επαναλαμβάνοντας την αρχική τοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ για το «ανελεύθερο απολυταρχικό καθεστώς» της Βενεζουέλας, θέση που ρίχνει νερό στον μύλο της προπαγάνδας των ΗΠΑ και εμμέσως δικαιολογεί την ωμή στρατιωτική επίθεσή τους στη Βενεζουέλα.
Για να μη μείνει καμία αμφιβολία ότι το ΠΑΣΟΚ επιμένει να κατρακυλάει στον κατήφορο, υπενθύμιζε ότι «η Σοσιαλιστική Διεθνής και το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα ουδέποτε αναγνώρισαν το αποτέλεσμα των εκλογών του Ιουλίου του 2024 όπως ανακοινώθηκε από το καθεστώς Μαδούρο, συμπεριλαμβάνοντας και κυρώσεις στον ίδιο προσωπικά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».
Και πρόσθετε ξεδιάντροπα, πριν ψελλίσει κάτι περί της ανάγκης σεβασμού του διεθνούς δικαίου: «Η ανάγκη για αλλαγή σελίδας στη Βενεζουέλα δεν νομιμοποιεί επιλογές όπως η χθεσινή ούτε αυτή μπορεί να γίνει ερήμην του λαού της Βενεζουέλας».
Κατά τα άλλα, έλεγε πως οι δηλώσεις Μητσοτάκη είναι «σε αντίθεση με τις δηλώσεις τόσο Ευρωπαίων Αξιωματούχων, όπως ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η Υπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλλας» που ζητούσαν… «ειρηνική μετάβαση»!
Κάνοντας σημαία το «διεθνές δίκαιο», με το οποίο πρέπει να «ντύνονται κόσμια» οι επεμβάσεις, και ο ΣΥΡΙΖΑ, με χαρακτηριστική την αποστροφή στην ανακοίνωση του ότι «το δίκαιο του ισχυρού, όταν επιβάλλεται κόντρα στο διεθνές δίκαιο, παραβιάζει δικαιώματα χωρών και λαών». Δηλαδή ναι μεν «δίκαιο του ισχυρού», αλλά με φερετζέ… διεθνούς δικαίου. Ενώ σχολιάζοντας τη στάση του πρωθυπουργού ο Κ. Ζαχαριάδης έσπευσε να τον διαχωρίσει απ’ την ευρωενωσιακή ηγεσία, υποστηρίζοντας πως «κανένας Ευρωπαίος ηγέτης, κανένα ευρωπαϊκό κόμμα, καμία χώρα δεν τόλμησε να εκστομίσει αυτό που έγραψε ο κ. Μητσοτάκης (…) Δεν έχετε καμία σχέση με τη Φιλελεύθερη Δημοκρατία και τους κανόνες Δικαίου (…) Η στάση σας θέτει σε κίνδυνο τα συμφέροντα της χώρας».
Στο ίδιο πνεύμα ο Αλ. Χαρίτσης της Νέας Αριστεράς κατηγόρησε τον πρωθυπουργό για δουλική στάση, υποβιβάζοντας σε υποταγή τη συνειδητή απόφαση της κυβέρνησης να στηρίξει τις ΗΠΑ στο νέο τους έγκλημα. «Ντροπιάζετε τη χώρα με τη δουλική σας στάση», ανέφερε, σπεύδοντας και αυτός να διαχωρίσει την ελληνική κυβέρνηση απ’ τη λοιπή ηγεσία της ΕΕ διερωτώμενος αν «θα δούμε την ίδια λογική να στρέφεται και εναντίον Ευρωπαίων ηγετών που δεν υποτάσσονται στον φασισμό της εποχής μας, τον τραμπισμό;». «Τελικά, δεν είναι θέμα αρχών. Είναι θέμα υποτέλειας και υποταγής», πρόσθεσε ο Αλ. Χαρίτσης.
Τέλος, ο wannabe χαλίφης στη θέση του χαλίφη, Αλ. Τσίπρας, εμπνευστής του ανεκδιήγητου χαρακτηρισμού περί «διαβολικά καλού Τραμπ» και μέγας «ξεπλυματίας» του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, αλλά και της «στρατηγικής σχέσης» με το Ισραήλ, ανακάλυψε τώρα κι αυτός την «επικράτηση του δίκαιου του ισχυρού», διαμαρτυρόμενος πως «η επίθεση στη Βενεζουέλα αποτελεί επικίνδυνο προηγούμενο που ανοίγει τον ασκό του Αιόλου σε κάθε αναθεωρητική δύναμη, προκειμένου με την ισχύ να επιτυγχάνει τις επιδιώξεις της».
Στον ρόλο του κυβερνητικού δεκανικιού ο Βελόπουλος, μετά από 36 περίπου ώρες αφωνίας, έσπευσε να αναμασήσει τα προσχήματα των Αμερικανών και της κυβέρνησης μιλώντας για «ναρκεμπόριο του Μαδούρο».
«Μνημείο» ξεπλύματος των αιτιών της επέμβασης και προσπάθεια αυτή να αποδοθεί στον «τραμπισμό» μαζί και άθλιων αυταπατών περί ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων με… «θεσμικές δικλείδες», ήταν η ανάρτηση Κωνσταντοπούλου μετά από 36 περίπου ώρες χαρακτηριστικής αφωνίας. Οταν τελικά μίλησε είπε μεταξύ άλλων πως ο Τραμπ… αγνόησε «εντελώς το Κογκρέσο, το δημοκρατικά εκλεγμένο σώμα της χώρας του, που έχει αρμοδιότητα για στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό» και πραγματοποίησε «απαγωγή – ομηρία του Προέδρου ξένου Κράτους και βίαιη μεταφορά του, χωρίς τη θέλησή του και χωρίς νόμιμη διαδικασία έκδοσης»! Πάλι καλά που δε ζήτησε να δει και τη δικογραφία… Κατά τα άλλα καλεί τους «ηγέτες και τους εκλεγμένους εκπροσώπους», δηλαδή τους υπόλοιπους ιμπεριαλιστές να αντιδράσουν, ενώ το ξέπλυμα φτάνει ως και τους Ρεπουμπλικάνους των ΗΠΑ καλώντας τους «άμεσα να αντιδράσουν σε αυτήν την ακραία ενέργεια και να σταματήσουν την διολίσθηση. Ηδη ακούγονται κάποιες φωνές». Για να βγάλει δε λάδι την αστική τάξη και τα συμφέροντα της που υπηρετεί η κυβέρνηση, βαφτίζει τη στάση της «επίδειξη δημοσιοσχετίστικης υποτέλειας και έλλειψης κάθε οφειλόμενης διεθνούς υπευθυνότητας και ιστορικής ευθύνης».
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ
Μνημείο υποκρισίας, αθλιότητας και τελικά συνενοχής η στάση της κυβέρνησης
Σε ανακοίνωσή του για τη στάση της κυβέρνησης και του υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ τονίζει:
«Η στάση της κυβέρνησης της ΝΔ και του υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας σχετικά με την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα είναι ένα μνημείο υποκρισίας, αθλιότητας και τελικά συνενοχής. Αυτοί που υποτίθεται ότι κόπτονται για το “διεθνές δίκαιο” δεν έχουν βγάλει άχνα για την ιμπεριαλιστική επίθεση των ΗΠΑ σε ένα ανεξάρτητο κράτος, τη σύλληψη του νόμιμου Προέδρου της χώρας και την αδιανόητη εξαγγελία για την επιβολή αμερικανικής διοίκησης στη Βενεζουέλα. Η μη απερίφραστη καταδίκη συνιστά ανοχή και τελικά υποστήριξη του εγκλήματος στη Βενεζουέλα, ειδικά από μια χώρα όπως η Ελλάδα, που αποτελεί μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Φυσικά, δεν περιμέναμε αυτήν την εξέλιξη για να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση της ΝΔ είναι σταθερά στην “πλευρά” των αμερικανοΝΑΤΟικών σχεδιασμών και απέναντι από το δίκιο των λαών».
Κυνική, ελεεινή και ντροπιαστική για τον ελληνικό λαό η δήλωση του πρωθυπουργού
Ενώ, σε ανακοίνωσή του για τη δήλωση του Κυρ. Μητσοτάκη σχετικά με την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ σημείωνε: «Η δήλωση Μητσοτάκη για την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα είναι μια κυνική, ελεεινή και ντροπιαστική για τον ελληνικό λαό παρέμβαση, που ξεπερνάει ακόμη και τις δηλώσεις του Τραμπ.
Σε ρόλο τοποτηρητή του αμερικανικού ιμπεριαλισμού για τα συμφέροντα της αστικής τάξης, υιοθετεί πλήρως όλα τα προσχήματα των ΗΠΑ για την ανατροπή της κυβέρνησης Μαδούρο, αρνείται το δικαίωμα του λαού της Βενεζουέλας να καθορίζει ο ίδιος τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα του και φτάνει στο σημείο να κλείνει συνειδητά τα μάτια στην παραβίαση και αυτού ακόμη του κουρελιασμένου “διεθνούς δικαίου”, στο οποίο κατά τα άλλα ορκίζεται.
Πρόκειται για μια δήλωση που νομιμοποιεί τις στρατιωτικές επιθέσεις και ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, όπως αυτή που βιώνει εδώ και χρόνια ο κυπριακός λαός με την τουρκική εισβολή και κατοχή.
Σύμφωνα με τη λογική Μητσοτάκη, που διαπερνά και τις επίσημες παρεμβάσεις της ΕΕ και χωρών – μελών της, μια ιμπεριαλιστική δύναμη μπορεί να οργανώνει πραξικοπήματα και ανατροπές κυβερνήσεων ανάλογα με τα συμφέροντά της. Κι όλα αυτά την ώρα που ο Τραμπ προαναγγέλλει αντίστοιχες επεμβάσεις και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Ντροπή και αίσχος. Ο ελληνικός λαός με την αλληλεγγύη και τη δράση του να καταδικάσει την επικίνδυνη αυτή στάση της κυβέρνησης.
Οι λαοί έχουν τη δύναμη να επιβάλουν το δίκιο τους. Ο λαός της Βενεζουέλας θα νικήσει».
Πηγή : Ριζοσπάστης 5 – 12 – 2026
Μήνυμα της ΚΕ του ΚΚΕ για τον νέο χρόνο
1. Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ εύχεται καλή και αγωνιστική χρονιά, με υγεία, αντοχή και δύναμη στους εργαζόμενους της χώρας μας, στους βιοπαλαιστές αγρότες που αλλάζουν χρόνο στα μπλόκα του αγώνα, στους αυτοαπασχολούμενους, στη νεολαία και τις γυναίκες των λαϊκών οικογενειών.
Η αισιοδοξία μας για το 2026 και για τα χρόνια που έρχονται, πηγάζει από τη στέρεη και επιστημονικά τεκμηριωμένη πίστη μας ότι, σε έναν κόσμο που «φλέγεται», σε ένα σύστημα που σαπίζει και βουλιάζει όλο και περισσότερο μέσα στα αδιέξοδά του, οι λαοί έχουν τη δύναμη να γίνουν οι ίδιοι πρωταγωνιστές των εξελίξεων, να φέρουν τα πάνω-κάτω προς όφελος της ζωής τους, των αναγκών τους και της ίδιας της κοινωνικής εξέλιξης.
Εκεί βρίσκεται η ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο για εμάς και τα παιδιά μας, αυτός είναι ο μόνος δρόμος στον οποίο αξίζει να κατατεθεί ο πιο αποφασιστικός αγώνας και κάθε θυσία.
2. Η χρονιά που φεύγει επιβεβαίωσε την τάση ολοένα και μεγαλύτερης διεύρυνσης του χάσματος ανάμεσα στο πώς θα μπορούσαν να ζουν οι λαοί με βάση την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας και στο πώς τελικά ζουν, εξαιτίας του γεγονότος ότι τα επιτεύγματα της ανθρώπινης εργασίας και σκέψης βρίσκονται σήμερα στα χέρια του κεφαλαίου, μπαίνουν σε λειτουργία για τους δικούς του σκοπούς.
Η τάση επιβράδυνσης της διεθνούς οικονομίας που συνεχίζεται, αναδεικνύει το μεγάλο μέγεθος του υπερσυσσωρευμένου κεφαλαίου, το οποίο δεν μπορεί να επενδυθεί διασφαλίζοντας στους καπιταλιστές ικανοποιητικό ποσοστό κέρδους. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της φυσιολογικής λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος και όχι κάποιας «παρέκκλισης» από αυτήν, όπως υποστηρίζουν μόνιμα οι απολογητές του όλων των αποχρώσεων. Γι’ αυτό και καμιά πρόταση αστικής διαχείρισης, κεϋνσιανή ή νεοφιλελεύθερη, επεκτατική ή περιοριστική δημοσιονομική και νομισματική πολιτική, δεν μπόρεσε να ακυρώσει τις νομοτέλειες της καπιταλιστικής παραγωγής, που οδηγούν και στις οικονομικές κρίσεις του.
Σε αυτό το πλαίσιο, και με τις αντιθέσεις ανάμεσα στα ιμπεριαλιστικά μπλοκ να οξύνονται σε επίπεδο πρωτοφανές για την περίοδο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προωθείται πιο αποφασιστικά η στροφή προς την πολεμική οικονομία και την προετοιμασία για έναν ιμπεριαλιστικό πόλεμο μεγάλης κλίμακας, ενδεχόμενο για το οποίο απροκάλυπτα πλέον προετοιμάζουν τους λαούς της Ευρώπης οι αξιωματούχοι της σάπιας πολεμοκάπηλης ΕΕ και των κυβερνήσεων, ζητώντας τους να αναπτύξουν «κουλτούρα πολέμου» και θυσιών.
Αλλωστε, για τέταρτο χρόνο συνεχίστηκε το μακελειό μεταξύ ΕΕ – ΝΑΤΟ και Ρωσίας στην Ουκρανία, με θύματα δύο λαούς που μεγαλούργησαν αδελφωμένοι στο πλαίσιο του σοσιαλισμού, ενώ η όποια συμφωνία θα είναι προσωρινή, γιατί δεν θα επιλύει τις πραγματικές αιτίες αυτής της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης, απλώς θα τις κρύψει «κάτω από το χαλί». Ταυτόχρονα, η σφαγή συνεχίζεται στη Γάζα, τα κατοχικά στρατεύματα παραμένουν εκεί, το σχέδιο μετατροπής της σε προτεκτοράτο των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι σε εξέλιξη, ενώ νέα μέτωπα προστίθενται στα ήδη υπάρχοντα, όπως με την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, τους πρόσφατους βομβαρδισμούς στη Νιγηρία κ.ο.κ.
Τα δισεκατομμύρια που δίνονται για αγορά πολεμικών εξοπλισμών και για τη στήριξη της πολεμικής βιομηχανίας «κόβονται» από τις δαπάνες κοινωνικής πολιτικής, όλοι οι κλάδοι της οικονομίας, όλες οι υποδομές προσανατολίζονται στην πολεμική προετοιμασία, ακυρώνοντας και με αυτόν τον τρόπο τεράστιες δυνατότητες για την κάλυψη λαϊκών αναγκών, εντατικοποιείται η εργασία ακόμα και με 13ωρα, επιχειρείται να επιβληθεί σιωπητήριο στις διεκδικήσεις.
Αποδεικνύεται, για μια ακόμη φορά, ότι δεν υπάρχει έγκλημα που το μεγάλο κεφάλαιο θα διστάσει να διαπράξει προκειμένου να διαφυλάξει την εξουσία του και να αυξήσει τα κέρδη του. Για τους ίδιους λόγους που κλιμακώνει την επίθεση στο εισόδημα και τα δικαιώματα των εργαζομένων στην περίοδο της ιμπεριαλιστικής ειρήνης, σχεδιάζει να σύρει τους λαούς στο πεδίο των πολεμικών αναμετρήσεων.
3. Η παραπάνω «μεγάλη εικόνα», οι ανάγκες της ελληνικής καπιταλιστικής οικονομίας, οι δεσμεύσεις στις «συμμαχίες» στις οποίες συμμετέχει η ελληνική αστική τάξη, καθόρισαν και φέτος το περιεχόμενο της αντιλαϊκής πολιτικής της κυβέρνησης της ΝΔ, οδηγώντας σε νέα επιδείνωση των όρων ζωής του λαού μας, που στενάζει κάτω από το βάρος των παγωμένων μισθών, των ωραρίων – λάστιχο, της ακρίβειας, της υπερφορολόγησης, της αδυναμίας εύρεσης στέγης, των πλειστηριασμών. Ταυτόχρονα, εντείνεται η ανησυχία για τις συνέπειες που δεδομένα θα έχει η εμπλοκή της χώρας στους ανταγωνισμούς, στα πολεμικά μέτωπα, στον ενεργειακό πόλεμο.
Η διογκούμενη λαϊκή δυσαρέσκεια προς την κυβέρνηση, η οργή για τα σκάνδαλα και το πάρτι εκατομμυρίων που προστίθεται στη «νόμιμη» κλοπή του ιδρώτα των εργαζομένων στον χώρο δουλειάς, χρειάζεται να γίνει στέρεη, συνειδητή απόρριψη των δεσμεύσεων που μοιράζονται και όλα τα υπόλοιπα κόμματα του συστήματος, των στρατηγικών τους επιλογών, σε τελική ανάλυση του ίδιου του στόχου της καπιταλιστικής ανάπτυξης ως δήθεν όρου για τη λαϊκή ευημερία.
Να πέσουν στο κενό, τόσο τα κυβερνητικά καλέσματα για «υπομονή μέχρι να δούμε όλοι τα οφέλη της ανάπτυξης στη ζωή μας», όσο και η απόπειρα εγκλωβισμού της λαϊκής δυσαρέσκειας μέσω της αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος, της εμφάνισης νέων «σωτήρων» και της επαναφοράς παλιών και δοκιμασμένων, που δηλώνουν διαθέσιμοι να συνεχίσουν την ίδια πολιτική. Αντιπάλους της κυβέρνησης Μητσοτάκη δεν μπορούν να αποτελέσουν ούτε οι δυνάμεις της αμαρτωλής σοσιαλδημοκρατίας, που δυσκολεύονται πλέον να διαφοροποιηθούν στο οτιδήποτε από τη ΝΔ, ούτε ακροδεξιές και άλλες λαϊκίστικες δυνάμεις και μονοπρόσωπα κόμματα, που, με τον μανδύα του «αντισυστημισμού», επιχειρούν να αθωώσουν το ίδιο το σύστημα, τον καπιταλισμό, αποσυνδέοντας φαινόμενα σαν τη διαφθορά από την αιτία που τα γεννά και τα αναπαράγει.
4. Το 2025 αναδείχθηκε πιο εμφατικά από ποτέ τα τελευταία χρόνια ότι πραγματικός αντίπαλος της κυβέρνησης και της πολιτικής της είναι ο ίδιος ο λαός που αγωνίζεται για τη ζωή του και για το δίκιο. Ηταν οι ιστορικές απεργιακές κινητοποιήσεις ενάντια στη συγκάλυψη των υπευθύνων και των αιτιών που οδήγησαν στο έγκλημα των Τεμπών, οι τεράστιες διαδηλώσεις αλληλεγγύης στον λαό της Παλαιστίνης, οι μεγάλες απεργίες ενάντια στο νομοσχέδιο – έκτρωμα για τη 13ωρη εργασία, οι μεγαλύτερες αγροτικές κινητοποιήσεις των τελευταίων δεκαετιών, που βρίσκονται σε εξέλιξη, οι αγώνες της νεολαίας.
Πραγματικός αντίπαλος της κυβέρνησης είναι οι στόχοι πάλης που κερδίζουν έδαφος ακριβώς μέσα σε αυτούς τους αγώνες και δείχνουν έναν διαφορετικό δρόμο για τον λαό και τη χώρα, τον δρόμο της ανατροπής του σημερινού σάπιου εκμεταλλευτικού συστήματος και του κράτους του. Είναι τα νέα βήματα αλλαγής του συσχετισμού δυνάμεων που καταγράφηκαν στο κίνημα, με εμβληματικό παράδειγμα την ιστορική πρωτιά των δυνάμεων που στηρίζει το ΚΚΕ στην ΑΔΕΔΥ.
Τώρα είναι η ώρα όλοι αυτοί οι αγώνες να δυναμώσουν κι άλλο, να μαζικοποιηθούν, να συνενωθούν σε ένα μεγάλο, πανελλαδικά συντονισμένο κίνημα, που θα αμφισβητήσει στην πράξη το δογματικό αφήγημα ότι ο καπιταλισμός είναι μονόδρομος, θα αναζητήσει τη διέξοδο σε έναν δρόμο ανάπτυξης που θα έχει στο επίκεντρό του τις σύγχρονες λαϊκές ανάγκες και όχι τα κέρδη των λίγων, τα οποία πρέπει να αποτελέσουν οριστικά παρελθόν.
Βαδίζοντας σε αυτόν τον δρόμο μπορούμε να κερδίζουμε κατακτήσεις σήμερα, να εμποδίζουμε αρνητικές εξελίξεις. Γιατί για να κερδίσει ο λαός το παραμικρό, πρέπει να χάσει το κεφάλαιο. Αυτήν τη μεγάλη αλήθεια εκφράζει το ΚΚΕ, που διαθέτει επεξεργασμένη πολιτική πρόταση για αυτόν τον άλλο δρόμο. Με κοινωνικοποιημένα τα μέσα και εργαλεία της παραγωγής, με επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας, με μια εξουσία και μια διακυβέρνηση πραγματικά εργατική – λαϊκή. Αυτήν την πρόταση καταθέτει ανοιχτά στον ελληνικό λαό, πρώτα από όλα σε όσους και όσες βρίσκονται μέσα στους δρόμους του αγώνα.
5. Με την προσδοκία να γίνουμε ικανότεροι και πιο αποτελεσματικοί στην προώθηση του επαναστατικού μας Προγράμματος, να αντιστοιχίσουμε όλη μας τη λειτουργία και δράση με αυτό, υποδεχόμαστε το 22ο Συνέδριο του ΚΚΕ, που θα πραγματοποιηθεί στις 29 – 31 Ιανουαρίου 2026, με σύνθημα «ΚΚΕ Δυνατό, σταθερό σε κάθε δοκιμασία, έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας για τον Σοσιαλισμό!».
Οπως σημειώνουμε στις Θέσεις της ΚΕ για το 22ο Συνέδριο: «Αξιοποιώντας την πλούσια συσσωρευμένη πείρα, την επεξεργασμένη επαναστατική στρατηγική και δημιουργική, συλλογική ανάπτυξη της κοσμοθεωρίας μας, με βάση τις νέες και συνεχείς εξελίξεις, την εμπιστοσύνη στις αρχές λειτουργίας του επαναστατικού Κόμματος της εργατικής τάξης της χώρας μας, σταθερά στις ράγες του Προλεταριακού Διεθνισμού, οργανώνουμε το Κομμουνιστικό Κόμμα “παντός καιρού”, έτοιμο για όλα, να ανταποκριθεί επάξια στις σύνθετες εξελίξεις, βγάζοντας στο προσκήνιο την εργατική τάξη, τον λαό, για την οριστική, αυτήν τη φορά, νίκη του σοσιαλισμού – κομμουνισμού απέναντι στην καπιταλιστική βαρβαρότητα».
Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ
Σάββατο 3 Γενάρη 2026 – Κυριακή 4 Γενάρη 2026
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Το 2026 δεν είναι «κενές σελίδες»… Mε τον λαό πρωταγωνιστή μπορεί να έρθουν τα πάνω κάτω
| Αλληλεγγύη στον λαό της Παλαιστίνης |
Το 2026 είναι εδώ. Και, κάνοντας τους «απολογισμούς» τους οι εργαζόμενοι, ο λαός και η νεολαία μπορούν να αντλήσουν αισιοδοξία για τη νέα χρονιά μέσα από τους μεγάλους αγώνες που σημάδεψαν όλο το 2025. Στην περπατησιά αυτή να βαδίσουν ακόμα πιο αποφασιστικά, για να αναμετρηθούν με τον «κόσμο που φλέγεται», για να βρουν πραγματικά τη διέξοδο στον δρόμο της ανατροπής.
Αν κάτι δείχνει το «ταμείο» του 2025, είναι ότι κάθε φορά που πήρε κουράγιο ο λαός, κάθε γεγονός από το οποίο μπόρεσε να αντλήσει αισιοδοξία, κάθε εξέλιξη που φανέρωσε τις δυνατότητες να στραπατσαριστεί η πολιτική που τον τσακίζει, είχε τη δική του σφραγίδα, τη σφραγίδα της οργανωμένης πάλης και της συλλογικής διεκδίκησης.
* * *
Αυτό επιβεβαιώνεται από τους μεγάλους αγωνιστικούς σταθμούς του 2025, φωτίζοντας και τα επόμενα βήματα μπροστά σε πιθανά νέα μεγάλα ξεσπάσματα, με απότομες και σύνθετες εξελίξεις, εξαιτίας των μεγάλων αντιθέσεων που οξύνονται. Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος άλλωστε είναι εδώ, η καπιταλιστική οικονομική κρίση απειλεί ανοιχτά τις πιο ισχυρές οικονομίες, στοιχεία που δεν αποκλείεται να οδηγήσουν σε μαζική ριζοσπαστικοποίηση, όξυνση της ταξικής πάλης, μεγάλη κίνηση μαζών.
Το ερώτημα λοιπόν «τι πρέπει να γίνει;», που όλο και περισσότερο βασανίζει τους εργαζόμενους, μετατρέπεται στο «τι αγώνας χρειάζεται σήμερα, τι κίνημα;», ώστε να δυναμώσει η σύγκρουση με το σύστημα που σαπίζει και οδηγεί τους λαούς στον όλεθρο. Από αυτή τη σκοπιά μπορούν οι εργαζόμενοι να δουν αγώνες που δόθηκαν, όπως οι παρακάτω, με το βλέμμα στις επόμενες μάχες, για την οργάνωση της σύγκρουσης με το κράτος, την κυβέρνηση και το κεφάλαιο.
| Από τις μεγάλες απεργίες ενάντια στη 13ωρη δουλειά |
– Η μεγάλη απεργία με συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων εργατοϋπαλλήλων και τα πρωτοφανή σε μαζικότητα συλλαλητήρια της 28ης Φλεβάρη 2025. Κινητοποιήσεις που τροφοδότησαν την αναμέτρηση με την εγκληματική πολιτική του κέρδους, η οποία μετατρέπει τη ζωή του λαού σε μια απέραντη κοιλάδα των Τεμπών. Και τι απέδειξε αυτή η μέρα; Οτι απέναντι στην προκλητική προσπάθεια για συγκάλυψη των αιτίων που οδήγησαν στα Τέμπη, αυτό που τροφοδοτεί τις ελπιδοφόρες αγωνιστικές διεργασίες, αυτό που ξεγυμνώνει κάθε ισχυρισμό κράτους και κυβέρνησης και που πραγματικά τους δυσκολεύει να κουκουλώσουν το έγκλημα, είναι η δράση των σωματείων που κορυφώθηκε με την απεργία. Είναι η πάλη που βάζει στο επίκεντρο όλα τα «Τέμπη» του κέρδους, που δεν εγκλωβίζει τον λαό στην «αναμονή» για αποκατάσταση του «κράτους δικαίου» από κυβερνητικούς «σωτήρες», που δεν ξεπλένει την ΕΕ και την πολιτική της, αλλά τροφοδοτεί τη σύγκρουση με το σάπιο και επιλεκτικά «ανίκανο» αστικό κράτος.
– Οι διαρκείς και πολύμορφες δράσεις αλληλεγγύης στον λαό της Παλαιστίνης: Από συλλαλητήρια μέχρι μπλοκαρίσματα θανατηφόρων φορτίων από λιμάνια για το κράτος – δολοφόνο Ισραήλ. Κινητοποιήσεις που έβαλαν στο στόχαστρο τη στρατηγική συνεργασία με τους χασάπηδες της Μέσης Ανατολής, η οποία αποτελεί «νεύρο» για την αστική τάξη και όλες τις κυβερνήσεις. Κυρίως ανέδειξαν τι σημαίνει στην πράξη η «γεωπολιτική αναβάθμιση» που ενώνει όλο το αστικό πολιτικό σύστημα, μπλέκοντας βαθιά τον λαό και τη χώρα στο πολεμικό μακελειό για τα κέρδη των ομίλων. Φανέρωσαν όμως και ότι οι λαοί που αγωνίζονται, όπως ο παλαιστινιακός λαός για τη δική του πατρίδα, δεν είναι ποτέ μόνοι τους, έχουν στο πλευρό τους τα εκατομμύρια εργαζομένων και νεολαίας που διαδηλώνουν σε όλο τον κόσμο.
– Οι απεργιακές και άλλες κινητοποιήσεις που ξεδιπλώθηκαν ενάντια στη 13ωρη εργασία, στον αντιλαϊκό – πολεμικό προϋπολογισμό του 2026 κ.ά. Κινητοποιήσεις που οργανώθηκαν με αποφάσεις Εργατικών Κέντρων, Ομοσπονδιών, Συνδικάτων, κόντρα στην υπονόμευση και την απεργοσπασία της ηγεσίας της ΓΣΕΕ (συνδικαλιστές ΠΑΣΟΚ – ΝΔ). Με πλαίσιο πάλης που δίνει απάντηση τόσο στην κυβέρνηση, φωτίζοντας τη στρατηγική του κεφαλαίου για ένταση της εκμετάλλευσης σε συνθήκες πολεμικής οικονομίας, όσο και στη σοσιαλδημοκρατία που καλλιεργεί το δηλητήριο της τάχα «εξαίρεσης» της Ελλάδας από την ευρωπαϊκή κανονικότητα. Με συσκέψεις εκατοντάδων σωματείων σε όλη τη χώρα που προετοίμασαν τέτοιες κινητοποιήσεις, και με καθοριστική τη συμβολή του ΠΑΜΕ, επιβεβαιώνοντας τις δυνατότητες που υπάρχουν για ανάπτυξη αυτής της πάλης «από τα κάτω», για να πολλαπλασιαστούν οι δυνάμεις που συντονίζουν τον αγωνιστικό τους βηματισμό απέναντι στην πολιτική του κεφαλαίου. Μια πολύτιμη παρακαταθήκη, ειδικά μετά την «κοινωνική συμφωνία» που υπέγραψε η ηγετική ομάδα της ΓΣΕΕ με την κυβέρνηση και τους βιομήχανους, διαμορφώνοντας τη νέα «τρόικα» για τη διασφάλιση της σταθερότητας στην επίθεση στη ζωή της εργατικής τάξης.
– Η αντίστοιχη δραστηριότητα σε μια σειρά κλάδους για τις Συλλογικές Συμβάσεις, η μάχη για κατοχύρωση σύγχρονων δικαιωμάτων, για μισθούς και ωράρια, για Υγεία και Ασφάλεια κ.ο.κ. Μια δράση σε διαρκή αναμέτρηση με το νομοθετικό πλαίσιο όλων των κυβερνήσεων, επιβεβαιώνοντας ότι αυτή δεν δίνεται με ανεβοκατεβάσματα κυβερνήσεων, που η καθεμία συνεχίζει από εκεί που σταμάτησε η προηγούμενη, αλλά με οργάνωση και πάλη στους χώρους δουλειάς.
– Η βελτίωση των συσχετισμών στο συνδικαλιστικό κίνημα, με την ισχυροποίηση των ταξικών δυνάμεων, που επίσης φανερώνει δυνατότητες για μεγαλύτερη συσπείρωση. Αυτό αποτυπώνεται με χαρακτηριστικό τρόπο στο Δημόσιο με την πρωτιά της ΔΑΣ στην ΑΔΕΔΥ, σε μεγάλα Εργατικά Κέντρα όπως στην Εύβοια, στους υγειονομικούς με τη ΔΗΠΑΚ στην ΕΙΝΑΠ κ.α. Αλλά και με την ενίσχυση της οργάνωσης στα Σωματεία, με τη συγκρότηση νέων σε μια σειρά χώρους δουλειάς, μέσα από σκληρή προσπάθεια απέναντι στην εργοδοσία.
– Ο μεγαλειώδης ξεσηκωμός των βιοπαλαιστών αγροτοκτηνοτρόφων που είναι σε εξέλιξη, με τα δεκάδες μπλόκα σε όλη τη χώρα, τα οποία καταφέρνουν να στριμώξουν την κυβέρνηση, ακυρώνοντας κάθε προσπάθεια συκοφάντησης και υπονόμευσης. Ενας αγώνας που βάζει στο στόχαστρο την πολιτική της ΕΕ, δείχνει στην πράξη ότι η θωράκιση της κερδοφορίας των βιομηχάνων σημαίνει ξεκλήρισμα των βιοπαλαιστών και ακρίβεια για όλο τον λαό, αλλά και το αντίστροφο: Οτι για να αποσπάσουν κάτι οι εργαζόμενοι και οι βιοπαλαιστές, πρέπει να χάσει το κεφάλαιο, ότι η κερδοφορία δεν συναντιέται πουθενά με τις λαϊκές ανάγκες. Φανερώνει ταυτόχρονα τη δύναμη της αλληλεγγύης και της κοινής πάλης με την εργατική τάξη ενάντια στον κοινό αντίπαλο, ρίχνοντας στο κενό τον «κοινωνικό αυτοματισμό» που επιχείρησαν η κυβέρνηση, οι βιομήχανοι, οι μεγαλοξενοδόχοι και άλλοι καπιταλιστές.
* * *
Κάθε τέτοιος σταθμός λοιπόν ρίχνει φως στις μεγάλες δυνατότητες που υπάρχουν σήμερα να βγει ο λαός στο προσκήνιο, να πάρει την κατάσταση στα χέρια του και να δείξει τη δύναμή του. Δυνατότητες που γίνονται πράξη εκεί που οι εργαζόμενοι παύουν να γίνονται «θεατές» διεργασιών, όταν δεν «αναμένουν» για θετικές εξελίξεις από τα πάνω και όταν βρίσκουν «τείχος» τα καλέσματα «συναίνεσης» για τη διασφάλιση της αντιλαϊκής «σταθερότητας». Οταν είναι φτωχή η «ψαριά» των κάθε λογής «σωτήρων» που παλεύουν να αναβαπτιστούν στη λαϊκή συνείδηση για να ξελασπώσουν το σύστημα, μπροστά στα ακόμα πιο δύσκολα που έρχονται από τις σφοδρές αντιθέσεις και τους ανταγωνισμούς.
Η «αγωνιστική ανασκόπηση» του 2025 δείχνει ότι το 2026 δεν είναι απλά «κενές σελίδες», αλλά έχει πάνω του εκείνα τα στοιχεία που πρέπει να δυναμώσουν και να γενικευτούν για να δουν πραγματικά οι εργαζόμενοι «άσπρη μέρα».
Κυρίως να δυναμώσει η πεποίθηση ότι μόνη ελπιδοφόρα προοπτική είναι τέτοιοι αγώνες να απλωθούν σε περισσότερους χώρους, να αγκαλιάσουν χιλιάδες νέους εργάτες, αυτοαπασχολούμενους, βιοπαλαιστές. Να αλλάξουν οι συσχετισμοί παντού, να αποκτήσει ακόμα καλύτερες βάσεις η συμμαχία της εργατικής τάξης με τους βιοπαλαιστές στην πόλη και την ύπαιθρο.
Και να συνενωθούν όλοι αυτοί οι αγώνες σε ένα μεγάλο, πανελλαδικά συντονισμένο κίνημα, που θα βάλει στο στόχαστρο τον πραγματικό αντίπαλο, ο οποίος έτσι κι αλλιώς είναι «συνενωμένος» απέναντι στον λαό: Το σύστημα του κέρδους, τα κόμματα και οι κυβερνήσεις του κεφαλαίου, το ΝΑΤΟ και η ΕΕ που σέρνουν σε νέες θυσίες για τα κέρδη και τους πολέμους τους. Μόνο έτσι και σε σύγκρουση με το σάπιο κράτος του κεφαλαίου μπορεί να βαδίσει το κίνημα προς την πραγματική διέξοδο, για την ανατροπή αυτής της βαρβαρότητας.
Οσο το 2025 έδωσε «δείγματα» του τι μπορεί να γίνει αν ο λαός βαδίσει αυτόν τον δρόμο, έτσι και το 2026 μπορεί να σημαδευτεί από το δυνάμωμα της αμφισβήτησης, για να βάζει ακόμα πιο «δύσκολα» στον αντίπαλό του και να στεριώνει τον βηματισμό της σύγκρουσης και της ανατροπής. Για να πάρει ο λαός στα χέρια του την εξουσία και τη διακυβέρνηση, να βάλει τέρμα στην εκμετάλλευση, στους πολέμους και την εμπλοκή, τις θυσίες για τα κέρδη των λίγων.
Πηγή : Ριζοσπάστης 3 – 4 / 1 – 2026
ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ
Κίνα: Καπιταλιστική ανάπτυξη και «σοσιαλισμός της αγοράς»
Στο έδαφος των οξυνόμενων ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και των πολεμικών συγκρούσεων σε διάφορες γωνιές του πλανήτη διαχέεται πλατιά, μετά τις αντεπαναστατικές ανατροπές στις χώρες του σοσιαλισμού το 1989-1991, η αντίληψη ότι μια δύναμη παγκόσμιας εμβέλειας και επιρροής, όπως η Κίνα ή η Ρωσία, μπορεί να λειτουργήσει για τους λαούς «ως αντίβαρο στην επιθετικότητα και τις αυθαιρεσίες του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ και του ευρωατλαντικού στρατοπέδου».
Συχνά μάλιστα διατυπώνονται, συνειδητά ή ασυνείδητα, ιστορικές αναλογίες με την πολύμορφη στήριξη που πρόσφεραν η Σοβιετική Ενωση και οι άλλες χώρες του σοσιαλισμού στην πάλη της εργατικής τάξης στις χώρες του καπιταλισμού και στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες των λαών παγκόσμια, πατώντας πάνω σε μια δήθεν ιστορική συνέχεια μεταξύ της Σοβιετικής Ενωσης και της σημερινής καπιταλιστικής Ρωσίας ή στο γεγονός ότι την κρατική εξουσία στην Κίνα την διαχειρίζεται το ΚΚ Κίνας.
Κάνοντας τις ανιστόρητες αυτές συγκρίσεις, επιχειρούν να βαφτίσουν τη σημερινή σύγκρουση ΗΠΑ – Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα ως σύγκρουση καπιταλισμού – σοσιαλισμού.
Εύλογα λοιπόν στη συνείδηση της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων προκύπτουν μια σειρά ερωτήματα. Ποιος είναι ο κοινωνικοοικονομικός χαρακτήρας αυτών των χωρών, με βάση και την ιστορική τους πορεία στη διάρκεια του 20ού αιώνα; Είναι η Κίνα σήμερα καπιταλιστική ή σοσιαλιστική; Ανεξάρτητα από τον χαρακτήρα της εξουσίας στις χώρες αυτές, μπορεί να λειτουργήσουν ως «ένα αποτελεσματικό και ωφέλιμο για τους λαούς αντίβαρο στη μονοκρατορία του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ»;
Δεν είναι σκοπός του σύντομου αυτού άρθρου να αντιμετωπίσει το σύνθετο ζήτημα της ανάλυσης της οικονομίας και της κοινωνίας της σημερινής Κίνας, πολύ περισσότερο να εξηγήσει την εξέλιξη της χώρας αυτής μετά την επαναστατική ανατροπή του 1949. Στόχος είναι να τεθεί μόνο το περίγραμμα κάποιων πρώτων απαντήσεων σε ερωτήματα σαν τα παραπάνω που προβληματίζουν τον λαϊκό κόσμο, που στέκεται με δέος απέναντι στους κινδύνους μιας παγκόσμιας πολεμικής σύγκρουσης και καταστροφής και γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από δυνάμεις που εμφανίζονται με ένα αντιιμπεριαλιστικό προσωπείο και καλλιεργούν αυταπάτες για εύκολες λύσεις στα σημερινά προβλήματα της ταξικής πάλης.
Καπιταλιστικά μονοπώλια ή…
Μήπως η εκτόξευση της Κίνας στην παγκόσμια αγορά ως η δεύτερη και ανερχόμενη οικονομική δύναμη, που ανταγωνίζεται πια στα ίσια τις ΗΠΑ για την πρωτοκαθεδρία, αποτελεί αντανάκλαση της δυναμικής της λεγόμενης «σοσιαλιστικής οικονομίας της αγοράς»;
Μήπως η κρατική ιδιοκτησία σε αρκετούς από τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους της Κίνας, που σε μια σειρά κλάδους (αεροδιαστημική, χημικά, Ενέργεια, κατασκευές, αλουμίνιο, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές) κατέχουν την πρώτη θέση παγκόσμια στις λίστες του Fortune Global 500, έχει σοσιαλιστικό χαρακτήρα και εκφράζει τη νομοτέλεια ανάπτυξης του κοινωνικού χαρακτήρα της παραγωγής που συνιστά προοδευτική τάση στην κοινωνική ανάπτυξη και που χαρακτήριζε και την ανάπτυξη στη Σοβιετική Ενωση;
Δεν μπορούμε να βαφτίζουμε το κρέας ψάρι! Ο Μαρξισμός – Λενινισμός απαιτεί να κρίνουμε την πολιτική και κοινωνικοοικονομική εξέλιξη μιας χώρας όχι με βάση τις επιθυμίες μας, όχι με βάση τους διακηρυκτικούς λόγους και τις πομπώδεις φράσεις των ηγεσιών τους, αλλά με βάση την αντικειμενική πραγματικότητα των σχέσεων παραγωγής, των ταξικών σχέσεων στη διαδικασία της παραγωγής.
Είναι απόλυτα ενδεικτικό αυτής της αναγκαιότητας το παράδειγμα της Σοβιετικής Ενωσης, όταν, μετά την οπορτουνιστική στροφή του 20ού Συνεδρίου του ΚΚΣΕ το 1956, διακηρυσσόταν ότι η χώρα έμπαινε σταθερά «στον δρόμο περάσματος στην ανώτερη φάση του κομμουνιστικού σχηματισμού», την ίδια ώρα που στο πεδίο της οικονομίας (και όχι μόνο) υιοθετούνταν μέτρα υπονόμευσης των κομμουνιστικών σχέσεων παραγωγής και του Κεντρικού Σχεδιασμού μέσα από την επέκταση των εμπορευματοχρηματικών σχέσεων.
Οι φραστικές διακηρύξεις της κινεζικής ηγεσίας, που έχουν αποτυπωθεί και στο Σύνταγμα της χώρας, ότι «η σοσιαλιστική μεταμόρφωση της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής έχει ολοκληρωθεί», ότι «η Κίνα θα βρίσκεται στο πρώτο στάδιο του σοσιαλισμού για μεγάλο χρονικό διάστημα» και ότι «οι ατομικές και ιδιωτικές επιχειρήσεις συγκροτούν ένα σημαντικό τμήμα της σοσιαλιστικής οικονομίας της αγοράς», όχι μόνο βρίσκονται σε προφανή αντίφαση μεταξύ τους, αλλά παραβιάζουν τις ίδιες τις νομοτέλειες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, που δεν συνιστούν βουλησιαρχική επιλογή με βάση τις ιδιαιτερότητες της μιας ή της άλλης χώρας (εδώ τα «κινεζικά χαρακτηριστικά»), αλλά αναγκαιότητες της οικοδόμησης που καθορίζουν τον χαρακτήρα της.
Ο σοσιαλισμός είναι η πρώτη βαθμίδα του κομμουνιστικού σχηματισμού, όχι κάποια «μεταβατική κοινωνία» με ξεχωριστά χαρακτηριστικά, τόσο σε σχέση με τον καπιταλισμό, όσο και σε σχέση με τον σοσιαλισμό, μια κοινωνία με πολλαπλές μορφές οικονομίας, όπως ισχυρίζονται για την Κίνα σήμερα.
Η παραγωγή και στον σοσιαλισμό είναι άμεσα κοινωνική παραγωγή, με κοινωνικοποιημένα τα συγκεντρωμένα μέσα παραγωγής, με Κεντρικό Σχεδιασμό της παραγωγής και της κατανομής του μεγαλύτερου μέρους του κοινωνικού προϊόντος. Η όποια διατήρηση στον σοσιαλισμό μορφών ατομικής και ομαδικής ιδιοκτησίας και των συνδεμένων με αυτές εμπορευματοχρηματικών σχέσεων δεν μπορεί να συνιστά «σημαντικό» και μακρόχρονο φαινόμενο της κοινωνικής παραγωγής, αλλά οφείλει να περιορίζεται προοδευτικά έως την πλήρη εξαφάνισή τους.
Αντίθετα, στη σημερινή Κίνα ο χαρακτήρας των σχέσεων παραγωγής ακολουθεί μια ολότελα διαφορετική πορεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της Στατιστικής Υπηρεσίας της Κίνας, το 2025 ο ιδιωτικός τομέας αντιπροσώπευε πάνω από το 60% του ΑΕΠ της χώρας, το 57% των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, το 49% του εξωτερικού εμπορίου και πάνω από το 80% της απασχόλησης στις πόλεις.1
Σημειώνουμε ότι τα εταιρικά κεφάλαια ως ατομική ιδιοκτησία ήταν μηδενικά το 1978 και είχαν εκτοξευθεί στο 33% ήδη από το 2014, σε μια πορεία διαρκούς ενίσχυσης της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής. Στις 100 μεγαλύτερες εισηγμένες στο κινεζικό χρηματιστήριο επιχειρήσεις, ο ιδιωτικός τομέας αντιπροσώπευε το 2021 πάνω από το 50% της κεφαλαιακής αξίας, ενώ το 2010 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν ακόμα μόνο στο 8%.2
Ενδεικτικό της ραγδαίας επέκτασης των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής είναι η αύξηση των ανισοτήτων στην Κίνα σήμερα. Το 2024 το 10% των πιο εύπορων Κινέζων λάμβαναν το 43,3% του συνολικού εισοδήματος (το 27,8% το 1978), ενώ το 50% των φτωχότερων Κινέζων λάμβαναν μόνο το 13,7% (το 25,2% το 1978). Το 2024 το 10% των πιο πλούσιων Κινέζων είχαν συσσωρευμένο το 68% του συνολικού πλούτου (το αντίστοιχο ποσοστό στις ΗΠΑ την ίδια χρονιά ήταν 70%).3 Ταυτόχρονα, στην Κίνα υπάρχουν σήμερα πάνω από 1.000 δισεκατομμυριούχοι, με τους 100 από αυτούς να έχουν καθαρή αξία πάνω από 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια ο καθένας4!
Το γεγονός ότι αρκετοί μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι στη σημερινή Κίνα, συχνά σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας, αποτελούν ακόμα κρατική ιδιοκτησία και ο κρατικός τομέας αποκαλείται συνταγματικά «η καθοδηγητική δύναμη της οικονομίας», δεν συνιστά κάποιου είδους απόδειξη του «σοσιαλιστικού» χαρακτήρα της παραγωγής και της οικονομίας.
Αρκεί να θυμηθεί κανείς το παράδειγμα πολλών καπιταλιστικών χωρών σε όλο τον πλανήτη, περισσότερο ή λιγότερο ανεπτυγμένων, μαζί και της χώρας μας, όπου μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι, σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, αποτέλεσαν για δεκαετίες κρατική ιδιοκτησία (π.χ. στην Ελλάδα: ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΟΣΕ, Ολυμπιακή, ΛΑΡΚΟ, Ναυπηγεία κ.τ.λ.). Ανάλογα με τις ανάγκες επέκτασης του κεφαλαίου σε ξένες αγορές, τη συγκυρία του οικονομικού κύκλου, τα μη ικανοποιητικά (σε μια ιστορική φάση) ποσοστά κέρδους για την τοποθέτηση κεφαλαίου στους αντίστοιχους κλάδους, το αστικό κράτος ανελάμβανε ως συλλογικός καπιταλιστής την ιδιοκτησία των σχετικών επιχειρήσεων.
Αντίθετα με τις διαστρεβλώσεις ποικιλώνυμων οπορτουνιστών, η ιδιοκτησία του αστικού κράτους πάνω στα μέσα παραγωγής δεν συνιστά κάποιας μορφής «σοσιαλισμό», αλλά μια μορφή εξυπηρέτησης των αναγκαιοτήτων του κεφαλαίου. Εγραφε «προφητικά» ο Λένιν: «Το πιο διαδεδομένο λάθος είναι ο αστικο-ρεφορμιστικός ισχυρισμός πως τάχα ο μονοπωλιακός ή ο κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός δεν είναι πια καπιταλισμός, πως μπορεί ήδη να ονομαστεί “κρατικός σοσιαλισμός” και τα παρόμοια».
Ο Κεντρικός Σχεδιασμός, θεμελιακή νομοτέλεια της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, αποτελεί στη σημερινή Κίνα ένα πλάσμα της φαντασίας. Ο Κεντρικός Σχεδιασμός υπονομεύθηκε από το 1993, αρχικά μέσω του περιορισμού των υποχρεωτικών για τις κρατικές επιχειρήσεις δεικτών του πλάνου και της μετατροπής όσων δεικτών διατηρήθηκαν σε απλές κατευθύνσεις δίχως υποχρεωτική εφαρμογή. Κατοχυρώθηκε συνταγματικά η «αυτόνομη λειτουργία» των κρατικών επιχειρήσεων (άρθρο 16), με αποτέλεσμα το κέρδος να αποτελεί το ανώτατο κριτήριο αποδοτικότητας μιας επιχείρησης και ο νόμος της αξίας να είναι ο ρυθμιστής της παραγωγής.
Στις κρατικές επιχειρήσεις το όποιο σχέδιο καθορίζει μόνο μακροπρόθεσμους στόχους, πρακτική που τα αστικά κράτη εφαρμόζουν εδώ και δεκαετίες σε πάμπολλες χώρες ανά την υφήλιο. Η κατάργηση του κρατικού μονοπώλιου στο εξωτερικό εμπόριο λειτούργησε σαν ένα ακόμα σημαντικό εργαλείο για τη ραγδαία επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής.
Επιπλέον, η σημερινή καπιταλιστική Κίνα δεν συνιστά ούτε μια ειδικά κινεζική εφαρμογή της Νέας Οικονομικής Πολιτικής (ΝΕΠ) των μπολσεβίκων, όπως διατείνονται ορισμένοι διαπρύσιοι κήρυκες των «ιδιαιτεροτήτων» στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού. Θυμίζουμε ότι η εφαρμογή της ΝΕΠ από την άνοιξη του 1921 και η συνεπακόλουθη ενίσχυση των εμπορευματοχρηματικών σχέσεων συνιστούσε μια αναγκαστική, αλλά προσωρινή, προσαρμογή της πολιτικής του εργατικού κράτους, που βρέθηκε τότε αντιμέτωπο με την αποδιοργάνωση της οικονομίας λόγω του μακρόχρονου εμφυλίου πολέμου, της ιμπεριαλιστικής επέμβασης και του ιμπεριαλιστικού πολέμου.
Οι μπολσεβίκοι στις επεξεργασίες τους δεν θεωρούσαν τη ΝΕΠ ως κάποιο ενδιάμεσο κοινωνικοοικονομικό σύστημα, ως νομοτελειακό χαρακτηριστικό της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, αλλά ως μια προσωρινή φάση της, που έδινε ένα πολύτιμο χρονικό περιθώριο για την ανάκαμψη της σοσιαλιστικής βιομηχανίας. Ουδεμία σχέση λοιπόν ανάμεσα στον κινεζικό «σοσιαλισμό της αγοράς» και τη ΝΕΠ!
Η θέση της Κίνας στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα
Η οικονομική ουσία του μονοπωλιακού καπιταλισμού, δηλαδή του ιμπεριαλισμού, συνίσταται στη διαμόρφωση και κυριαρχία σε όλους τους βασικούς κλάδους μιας καπιταλιστικής οικονομίας των μεγάλων μετοχικών επιχειρήσεων (μονοπώλια). Το θεμελιακό αυτό χαρακτηριστικό του ιμπεριαλισμού, όπως το διατύπωσε ο Λένιν στο ομώνυμο έργο του το 1916, δεν αναιρείται από τον πρωτότυπο ιστορικά τρόπο με τον οποίο επανεμφανίστηκε ο μονοπωλιακός καπιταλισμός σε χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα στα τέλη του 20ού αιώνα μέσα από τις αντεπαναστατικές ανατροπές.
Τα διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού στις διάφορες χώρες προσδίδουν στη μια ή την άλλη χώρα διαφορετική ισχύ στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα (σε συνδυασμό και με την πολιτική και στρατιωτική της ισχύ), άρα και διαφορετικές δυνατότητες πολιτικής παρέμβασης και προώθησης των συμφερόντων των μονοπωλιακών της ομίλων. Η λεία που μοιράζεται αποτελείται από το σύνολο της υπεραξίας που παράγεται από την εργατική τάξη όπου Γης, το «θύμα» είναι συνολικά η παγκόσμια εργατική τάξη.
Οι χώρες που βρίσκονται στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας μπορεί να γίνονται περισσότερες και να διαφοροποιούνται στην πορεία ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Τα ίδια τα στοιχεία της σημερινής πραγματικότητας δείχνουν ότι η θέση του πυρήνα των μεγάλων δυνάμεων του παρελθόντος, με όρους παγκόσμιου ΑΕΠ, έχει αδυνατίσει σε σχέση με κάποιες ανερχόμενες δυνάμεις.
Η ίδια η δημιουργία του G20 το 1999, αλλά και διαφόρων νέων διακρατικών ενώσεων και συμφωνιών (BRICS, Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης, Ασιατική Επενδυτική Τράπεζα Υποδομών, «Μια Ζώνη, Ενας Δρόμος» κ.τ.λ.), με πρωτοβουλία ανερχόμενων καπιταλιστικών δυνάμεων, φανερώνουν τις σοβαρές ανακατατάξεις που έχουν επέλθει στον παγκόσμιο καπιταλισμό.
Η Κίνα, για παράδειγμα, παρουσιάζει σήμερα όλα τα χαρακτηριστικά ενός κράτους στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας. Το ΑΕΠ της εκτινάχτηκε από το 3,6% στο 16,9% του παγκόσμιου ΑΕΠ μεταξύ 2000 και 2024.5 Εξετάζοντας κανείς τα επίπεδα της μεταποίησης σε παγκόσμια κλίμακα, βλέπει ότι η Κίνα αντιπροσωπεύει σήμερα το 35% της παγκόσμιας παραγωγής σε όρους Ακαθάριστης Παραγωγής (το 1995 μόλις το 5%), ενώ οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν μόλις το 12%.6
Τα τελευταία 20 χρόνια έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα όχι μόνο τελικών βιομηχανικών προϊόντων, αλλά και ενδιάμεσων προϊόντων, ανατρέποντας την πορεία προηγούμενων χρόνων. Με άλλα λόγια, η Κίνα δεν αποτελεί απλά μια αλυσίδα συναρμολόγησης ενδιάμεσων προϊόντων που παράγονται από μονοπωλιακούς ομίλους σε άλλες χώρες.
Μεγάλοι μονοπωλιακοί όμιλοι της Κίνας αποτελούν στοιχείο της καθημερινότητας δισεκατομμυρίων ανθρώπων στον πλανήτη μέσα από προϊόντα και υπηρεσίες που παράγουν και εμπορεύονται – Alibaba, TenCent, TikTok, Huawei, Midea Group, BYD, Xiaomi, CATL, NetEase.
Η Κίνα σήμερα εγκαθιστά τα περισσότερα βιομηχανικά ρομπότ ετησίως, σε τεράστια απόσταση από τους ανταγωνιστές της – το 54% των νέων εγκαταστάσεων το 2024, σε σύγκριση με 8% της Ιαπωνίας και 6% των ΗΠΑ.7
Για να μην αναφερθεί κανείς στην πολυσυζητημένη υπεροχή της στην αγορά των σπάνιων γαιών, όπου ελέγχει το 60% της παγκόσμιας εξόρυξης, το 85% της επεξεργασίας και το 90% της παραγωγής μπαταριών υψηλής απόδοσης8, ζήτημα που αποτελεί κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ των ιμπεριαλιστικών κέντρων σήμερα.
Κόμμα και κράτος στη σημερινή Κίνα
Ολο και πιο δύσκολα μπορεί να αρνηθεί κανείς σήμερα τον καπιταλιστικό χαρακτήρα της οικονομικής ανάπτυξης στην Κίνα. Η ύπαρξη όμως του ΚΚ Κίνας στην εξουσία και ο ισχυρός έλεγχος που ασκεί στην κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας, καθώς και η λειτουργία μιας σειράς θεσμών με επιφανειακές αναλογίες με θεσμούς της εργατικής εξουσίας (π.χ. Συμβούλια Αντιπροσώπων του Λαού), ερμηνεύονται συχνά ως ενδείξεις ότι στην Κίνα δεν έχει πραγματοποιηθεί αντεπανάσταση.
Το ΚΚ Κίνας είναι ένα πολύ μαζικό κόμμα (με πάνω από 100 εκατ. μέλη στα τέλη του 2024, οργανωμένα σε 5,2 εκατ. οργανώσεις βάσης).9 Εχει οργανώσεις βάσης στις παραγωγικές μονάδες, με έντονη παρουσία μέσα στις επιχειρήσεις, οι οποίες δρουν στη λογική στήριξης της πολιτικής για την «εθνική ανάπτυξη», δηλαδή της κερδοφορίας των κινεζικών μονοπωλίων. Οι οργανώσεις του ΚΚ Κίνας σε εδαφική βάση λειτουργούν ως διοικητικές μονάδες – κοινότητες που οργανώνουν ζητήματα κοινωνικών υπηρεσιών, σε στενή διασύνδεση όμως με την ανεπτυγμένη ιδιωτική επιχειρηματική δραστηριότητα σε αυτούς τους τομείς.
Στο πλαίσιο του παρόντος άρθρου δεν μπορεί να εξεταστεί η εξέλιξη του ΚΚ Κίνας και του πολιτικού συστήματος μετά τη νίκη της Κινεζικής Επανάστασης το 1949. Πρέπει όμως να επισημανθεί ότι τόσο η ταξική σύνθεση του κόμματος, όσο και ο ιδεολογικοπολιτικός του αυτοπροσδιορισμός στόχο έχουν να το καταστήσουν κεντρικό και αποτελεσματικό μηχανισμό για την επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιεί το ίδιο το ΚΚ Κίνας10, το 2023 μόνο το 6,5% των μελών του ήταν εργάτες παραγωγής (το 2008 ήταν 10%), το 26% ήταν εργαζόμενοι στην αγροτική παραγωγή (επίσης σε πτώση), το 28% ήταν «επαγγελματικό, τεχνικό και διοικητικό προσωπικό» (μια αυξανόμενη κατηγορία, που περιλαμβάνει και μισθωτούς υπαλλήλους σε κλάδους νέων τεχνολογιών κ.τ.λ.), το 7,5% κρατικά και κομματικά στελέχη, το 20% συνταξιούχοι. Το 3% των μελών του κόμματος είναι επιχειρηματίες, ανάμεσά τους και αρκετοί από τους πολυάριθμους Κινέζους δισεκατομμυριούχους.
Με την υιοθέτηση της αρχής των «Τριών Αντιπροσωπεύσεων» το 2002, το ΚΚ Κίνας αντιπροσωπεύει πια «την πρωτοπορία της Κινεζικής εργατικής τάξης, του Κινεζικού λαού και του Κινεζικού έθνους», διαχέοντας έτσι τα συμφέροντα της εργατικής τάξης μέσα σε ένα αταξικό συνολικό «κοινωνικό συμφέρον» και την προσπάθεια οικοδόμησης μιας «κοινωνίας της αρμονίας».
Θα μπορούσαμε, με βάση τα παραπάνω, να εκτιμήσουμε ότι το ΚΚ Κίνας είναι ουσιαστικά συγχωνευμένο με το κράτος και ότι λειτουργεί ως ένα ιδιόμορφο κομματικό στήριγμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης με τα σύμβολα του κομμουνισμού. Δεν θα ήταν άκαιρη εδώ μια αναλογία με την αστική εξουσία στη σημερινή Ρωσία, που αξιοποιεί εκτεταμένα και επιλεκτικά σύμβολα και επετείους της σοβιετικής Ιστορίας για να καναλιζάρει τη λαϊκή συνείδηση στο μονοπάτι υπηρέτησης των συμφερόντων του κεφαλαίου.
Ο σημερινός πολιτικο-ιδεολογικός και οργανωτικός χαρακτήρας του ΚΚ Κίνας φαίνεται να συνιστά μια αναγκαιότητα στις δεδομένες συνθήκες της καπιταλιστικής ανάπτυξης, προκειμένου να λειανθούν οι οξυνόμενες ταξικές αντιθέσεις στο έδαφος των αυξανόμενων κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στις οποίες αναφερθήκαμε παραπάνω.
Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας τις 3 τελευταίες δεκαετίες, οι οποίοι εμφανίζονται από πολλές πλευρές ως το «θαύμα» του «σοσιαλισμού της αγοράς», και ο παραγόμενος κοινωνικός πλούτος βασίζονται στη σκληρή δουλειά εκατοντάδων εκατομμυρίων Κινέζων εργατών και αγροτών. Τέτοιοι και υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης χαρακτήριζαν και τις 3 πρώτες δεκαετίες μετά τη νίκη της επανάστασης το 1949. Αυτό που αποτελεί αξεχώριστο και αποκλειστικό συνοδοιπόρο του «σοσιαλισμού της αγοράς», δηλαδή της καπιταλιστικής ανάπτυξης στη σημερινή Κίνα, είναι μόνο η ραγδαία αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων.
Το ΚΚ Κίνας λειτουργεί ως η καθοδηγητική δύναμη του κράτους στην πολύμορφη προσπάθειά του να στηρίξει τα συμφέροντα και τους σχεδιασμούς του μονοπωλιακού κεφαλαίου σε παγκόσμια κλίμακα, στην όλο και οξυνόμενη αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και τον ευρωατλαντικό άξονα, από τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και τον Ειρηνικό έως τη Μεσόγειο Θάλασσα και τις εσχατιές της αφρικανικής ηπείρου. Και η στήριξη του αστικού κράτους είναι αναντικατάστατη σε συνθήκες όπου η Κίνα πραγματοποιεί στο εξωτερικό Αμεσες Ξένες Επενδύσεις ύψους 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων (στοιχεία για το 2024), σε σύγκριση με τα 266 δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων των ΗΠΑ11και που έχει σήμερα στην ιδιοκτησία της 690 δισεκατομμύρια δολάρια από το ομοσπονδιακό χρέος των ΗΠΑ (παρόλο που κάνει μια συστηματική προσπάθεια την τελευταία δεκαετία να περιορίσει την έκθεσή της σε αυτό).12
Αυτό εξηγεί και τις διαστάσεις του «αμυντικού» προϋπολογισμού της Κίνας, που αυξάνεται σε ετήσια βάση κατά 7% το διάστημα 2019-2025, φθάνοντας το 2025 τα 249 δισεκατομμύρια δολάρια, αποτελώντας βέβαια ακόμα μόλις το 1/4 του αντίστοιχου προϋπολογισμού των ΗΠΑ (παρόλο που η διαφορά αυτή μπορεί να είναι σε έναν βαθμό πλασματική, λόγω και του χαμηλότερου κόστους παραγωγής στην Κίνα). Το ίδιο και οι εντατικές προσπάθειες της Κίνας να δημιουργήσει στρατιωτικές βάσεις και εγκαταστάσεις κατά μήκος των χερσαίων και θαλάσσιων εμπορικών δρόμων (από τις σημερινές μόλις 4 σε Τζιμπουτί, Καμπότζη, Κούβα, Τατζικιστάν σε τουλάχιστον άλλες 12 χώρες).
Το κομμουνιστικό και εργατικό κίνημα δεν πρέπει να συνταχθεί με τον έναν ή τον άλλο ιμπεριαλιστικό πόλο στην παγκόσμια αυτή διαμάχη τους, να τεθεί «κάτω από την ξένη σημαία» του ενός ή του άλλου. Εκμετάλλευση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών δεν σημαίνει, στη μια ή την άλλη σύγκρουση μεταξύ αστικών τάξεων ή ιμπεριαλιστικών συμμαχιών, το να συντάσσεται η εργατική τάξη και το κίνημά της με τη λογική, τις αιτιολογίες και τους στόχους εκείνου του ιμπεριαλιστικού μπλοκ που είναι ανερχόμενο ή αντίθετο με το μπλοκ στο οποίο ανήκει η ντόπια αστική τάξη.
Κάτι τέτοιο συνιστά γελοιογραφία του Μαρξισμού – Λενινισμού. Φυσικά, ο βασικός εχθρός της εργατικής τάξης και του ΚΚ βρίσκεται μέσα στην ίδια τους τη χώρα και με αυτόν πρέπει να ξεμπερδεύει καταρχάς η κάθε εργατική τάξη. Τούτο όμως δεν καθιστά φίλο «τον εχθρό του εχθρού μου». Η ιστορία της πάλης των Μπολσεβίκων τόσο ενάντια στον τσαρισμό όσο και ενάντια στον χιτλεροφασισμό στη συνέχεια, αλλά και η πείρα του διεθνούς κινήματος σήμερα, αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.
Παραπομπές:
1. Graphics: Private sector’s share of the Chinese economy – CGTN
2. The advance of the private sector among China’s largest companies under Xi Jinping | CEPR
3. World Inequality Database, World – WID – World Inequality Database
4. Forbes, «China’s 100 richest», China’s 100 Richest 2025
5. Στοιχεία Παγκόσμιας Τράπεζας, GDP (current US dollar) – China | Data
6. Στοιχεία ΟΟΣΑ, China is the world’s sole manufacturing superpower: A line sketch of the rise | CEPR
7. «World Robotics 2025», International Federation of Robotics, PowerPoint-Presentation
8. International Energy Agency, China’s share in rare earth magnet production, 2024 – Charts – Data & Statistics – IEA
9. Στοιχεία του Κρατικού Συμβουλίου της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, CPC grows stronger as membership exceeds 100 mln
10. COMPOSITION AND ORIENTATION OF THE COMMUNIST PARTY MEMBERSHIP UNDER XI JINPING
11. UNCTAD 2025 «World Investment Report», World Investment Report 2025: International investment in the digital economy
12. Στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ για τον Οκτώβρη 2025, ticdata.treasury.gov/resource-center/data-chart-center/tic/Documents/slt_table5.html
Του
Βασίλη ΟΨΙΜΟΥ*
*Ο Β. Οψιμος είναι μέλος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ
Πηγή : Ριζοσπάστης 3 – 4 / 1 – 2026
Σάββατο 3 Γενάρη 2026 – Κυριακή 4 Γενάρη 2026
Η κινηματογραφική χρονιά που έφυγε … σε τίτλους!
Ο απολογισμός της χρονιάς που έφυγε συνοψίζεται σε δυο – τρεις προτάσεις. Υπάρχει σπουδαίο σινεμά, υπάρχει σινεμά που αναδεικνύει την πραγματικότητα, που φωτίζει τις αιτίες, που δίνει διέξοδο και πρόταση. Υπάρχει σινεμά που προβληματίζει, που συγκινεί, που ψυχαγωγεί, και αυτή η στήλη προσπαθεί κάθε βδομάδα να το αναδείξει ανάμεσα σε δεκάδες ταινίες που δεν προσφέρουν ουσιαστικά τίποτα εκτός από αντιδραστικό περιεχόμενο. Ο κινηματογράφος είναι εκείνος που δείχνει πρώτος κάθε καινούργια τάση, κάθε νέα επιδίωξη των αστικών τάξεων ανά τον κόσμο, κάθε νέα «θεωρία» που προσπαθεί να μας πείσει ότι τίποτα δεν αλλάζει. Εμείς, από την άλλη, έχουμε τα δυνατότερα όπλα απέναντι στην παρακμή τους, τη δική μας θεωρία και τις δικές μας επεξεργασίες. Αυτά μας δίνουν τη δυνατότητα να έχουμε οξυμένα και ακονισμένα τα κριτήριά μας.
Ξεχωρίζουμε τη δική μας δεκάδα…
Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ / The Voice of Hind Rajab / Κάουτερ Μπεν Χάνια / 2025 / 89 λεπτά
Στις 29 Ιανουαρίου 2024 η πεντάχρονη Χιντ Ρατζάμπ δολοφονήθηκε μαζί με άλλα έξι μέλη της οικογένειάς της από τις ισραηλινές Ενοπλες Δυνάμεις μέσα στο αυτοκίνητό τους, που προσπαθούσε να διαφύγει, μετά το μήνυμα εκκένωσης στη νότια Γάζα. Η Χιντ επέζησε της αρχικής επίθεσης, αλλά έμεινε για ώρες παγιδευμένη στα συντρίμμια, περιτριγυρισμένη από τα πτώματα των θείων και των ξαδερφιών της. Οι κραυγές της για βοήθεια καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια ζωντανής κλήσης στους εθελοντές της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου, οι οποίοι προσπάθησαν αγωνιωδώς με κάθε τρόπο να βρουν ασφαλή δίοδο ώστε να στείλουν ασθενοφόρο για να την σώσουν. Ο ισραηλινός στρατός εκτός από την Χιντ δολοφόνησε εν ψυχρώ και τους δύο διασώστες, 50 μέτρα πριν φτάσουν στην Χιντ…
23 λεπτά χειροκρότημα στην πρεμιέρα της ταινίας στο φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Πορεία υπέρ της Παλαιστίνης στο Λίντο. Μια δυνατή κραυγή υπέρ του δίκιου. Το σπουδαίο σινεμά αναφέρεται στο σήμερα, βρίσκεται στη σωστή πλευρά της Ιστορίας και είναι ταυτόχρονα διαχρονικό. Τα ίδια ισχύουν και για την ταινία της Σεπιντέ Φαρσί, που συγκλόνισε τις Κάννες.
Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα / Put Your Soul On Your Hand And Walk / Σεπιντέ Φαρσί / 2025 / 113 λεπτά
Μια καθηλωτική μαρτυρία για την ανθεκτικότητα της καθημερινής ζωής στην πολιορκημένη Γάζα. Οι βιντεοκλήσεις μεταξύ της Ιρανής σκηνοθέτιδας και της πεισματικά αισιόδοξης νεαρής Παλαιστίνιας φωτορεπόρτερ Φατμά Χασόνα λειτουργούν ως μια δυνατή ψηφιακή γραμμή ζωής και σύνδεσης με την πραγματικότητα του πολέμου, της αντίστασης και της επιβίωσης. Μας προσφέρει μια προσωπική απεικόνιση της καθημερινότητας στη Γάζα από πρώτο χέρι. Μία μέρα μετά την ανακοίνωση της επιλογής της ταινίας στο Φεστιβάλ των Καννών, η Φατμά σκοτώθηκε μετά από ισραηλινό βομβαρδισμό στο σπίτι της.
Μια σημαντική συνέντευξη με την σκηνοθέτιδα στον «Ριζοσπάστη» και κείμενα για την Φατμά στο περιοδικό της ΟΓΕ, η οποία αφιερώνει τη φετινή κινηματογραφική και επετειακή της ατζέντα στην Φατμά, στην Σεπιντέ και στους συντελεστές του «Καμία άλλη γη».
Συναισθηματική Αξία / Sentimental Value / Γιοακίμ Τρίερ / 2025 / 135 λεπτά
Δύο αδερφές, η Νόρα και η Αγκνες, ενώ θρηνούν την απώλεια της μητέρας τους, θα πρέπει παράλληλα να αποδεχτούν την επιστροφή του πατέρα τους, Γκούσταβ. Εκείνος έχει γράψει ένα σενάριο και προσφέρει τον βασικό ρόλο στην Νόρα, αλλά εκείνη αρνείται.
Είναι το σινεμά που σε αναγκάζει να γυρίσεις τον φακό στα ενδότερα και να αναρωτηθείς τι είναι εκείνο από την παιδική σου ηλικία που σε διαμόρφωσε περισσότερο απ’ όλα. Μία από τις σπουδαιότερες ταινίες των τελευταίων ετών.
Σάουντρακ για ένα Πραξικόπημα / Soundtrack to a Coup d’Etat / Γιόχαν Γκριμονπρές / 2024 / 150 λεπτά
Το 1960 η εκπομπή «Jazz Hour» μεταδίδει Λιούις Αρμστρονγκ και Ντίζι Γκιλέσμπι στις τότε σοσιαλιστικές χώρες, ενώ τα κινήματα αποαποικιοποίησης μεσουρανούν στην Αφρική και ο αντιρατσιστικός αγώνας συνεχίζεται στις ΗΠΑ. Στο Κονγκό ο Πατρίς Λουμούμπα, ηγέτης των κινημάτων ανεξαρτησίας της χώρας, γίνεται ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρωθυπουργός. Ομως εταιρικά και αποικιακά συμφέροντα και μηχανορραφίες στα Ηνωμένα Εθνη συνωμοτούν για τη δολοφονία του.
Ενα από τα σημαντικότερα και πιο ιδιαίτερα ντοκιμαντέρ, τόσο σε μορφή όσο και σε περιεχόμενο, που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια. Ο σκηνοθέτης μέσα από τους ήχους της τζαζ μάς ξεναγεί στην πολιτιστική διπλωματία των ΗΠΑ την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Ταυτόχρονα, μέσα από πλούσιο ανέκδοτο αρχειακό υλικό φωτίζει όχι μόνο τον αντιαποικιακό αγώνα των χωρών της Αφρικής και το κίνημα των Αφροαμερικανών στις ΗΠΑ, αλλά και τις διαβουλεύσεις στον ΟΗΕ και τον ρόλο που έπαιξαν σ’ αυτόν τον αγώνα.
Είμαι Ακόμα Εδώ / Ainda Estou Aqui / Βάλτερ Σάλες / 2024 / 136 λεπτά
«Οταν διάβασα για πρώτη φορά το “I’m Still Here” του Marcelo Rubens Paiva, συγκινήθηκα βαθιά. Για πρώτη φορά η ιστορία των desaparecidos (των εξαφανισμένων), των ανθρώπων που τους άρπαξε τη ζωή η βραζιλιάνικη δικτατορία, ειπώθηκε από την οπτική γωνία εκείνων που έμειναν πίσω. Στην εμπειρία μιας γυναίκας – της Eunice Paiva, μητέρας πέντε παιδιών – υπήρχαν τόσο η ιστορία τού πώς να ζεις μέσα από την απώλεια όσο και ο καθρέφτης της πληγής που άφησε στο έθνος».
Μια ταινία τόσο ξεχωριστή και σπάνια, ένα ακόμα κομμάτι στο ψηφιδωτό των ταινιών που μιλούν για την Ιστορία της ματωμένης Λατινικής Αμερικής.
Το 47 / El 47 / Μαρσέλ Μπαρένα / 2024 / 110 λεπτά
Το φιλμ είναι εμπνευσμένο από την πραγματική ιστορία του Μανόλο Βιτάλ, ενός οδηγού λεωφορείου που έγινε η ενσάρκωση του λαϊκού ήρωα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970. Οταν οι αρχές αρνήθηκαν να φέρουν τις δημόσιες συγκοινωνίες στη δυσπρόσιτη περιοχή του, το Torre Baro, επικαλούμενες την κακή κατάσταση και τη στενότητα των δρόμων, ο Βιτάλ πήρε το τιμόνι του λεωφορείου της διαδρομής 47 για να τους αποδείξει ότι έκαναν λάθος.
Τούτη η ταινία μοιάζει σαν μια μικρογραφία για το πώς χτίστηκαν οι προσφυγικές συνοικίες της Αθήνας από τους μετανάστες και τους πρόσφυγες τις δεκαετίες του ’40, του ’50 και του ’60. Η ταινία μάς δείχνει τα όνειρα, τις ελπίδες και την ανάγκη συλλογικότητας της εργατικής τάξης. Μοιάζει σαν να βλέπει κανείς τη δική του ιστορία μέσα από τα μάτια των Ισπανών.
Το Φοινικικό Σχέδιο / The Phoenician Scheme / Γουές Αντερσον / 2025 / 105 λεπτά
Ο Ζα-ζα Κόρντα, αινιγματικός βιομήχανος και ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στην Ευρώπη, επιβιώνει από άλλη μια απόπειρα δολοφονίας. Οι επιχειρηματικές του πρακτικές τον έχουν μετατρέψει σε εχθρό στα μάτια όχι μόνο των ανταγωνιστών του, αλλά και ξένων κυβερνήσεων. Βρίσκεται στο τελικό στάδιο ενός δεκαετούς σχεδίου, του Φοινικικού Σχεδίου Υποδομής Κόρντα, με σκοπό την εκμετάλλευση μιας πλούσιας, «παραμελημένης» περιοχής…
Το «Φοινικικό Σχέδιο» είναι μία από τις πιο συμβολικές, αλληγορικές και βαθιά πολιτικές του ταινίες. Ο Αντερσον καταφέρνει να ενσωματώσει τις επιδιώξεις του ιμπεριαλισμού στην ολότητά τους. Η φράση «Ποιος κέρδισε τι ή ποιον» συνοψίζει, θα λέγαμε, αυτήν την εξονυχιστική ακτινογραφία.
Στο Νησί του Αμρουμ / Amrum / Φατίχ Ακίν / 2025 / 93 λεπτά
Γερμανία, άνοιξη του 1945. Ενώ ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος βαίνει προς το τέλος του, ο 12χρονος Νάνινγκ περνάει τις μέρες του με την μητέρα του στο απομονωμένο νησί Aμρουμ. Οταν η μητέρα του εκφράσει την επιθυμία της για τρόφιμα που σπανίζουν λόγω του πολέμου, θα βαλθεί να τα βρει. Στο πλαίσιο της ειδικής αυτής «αποστολής» του θα ανακαλύψει περισσότερα απ’ ό,τι μπορούσε να φανταστεί για τους γύρω του αλλά και για την ίδια του την οικογένεια, σε μια περιπέτεια που θα του αλλάξει τη ζωή.
Μια ταινία ποιητική και επίκαιρη, που αξίζει να δείτε μαζί με τα (μεγαλύτερα) παιδιά σας, ώστε να τους εξηγήσετε τις ιστορικές συνθήκες, να μιλήσετε μαζί τους για τον πόλεμο, τη μήτρα που τον γεννά και τις εκφάνσεις του στην καθημερινότητα.
Βερμίλιο: Η Νύφη του Βουνού / Vermiglio / Μάουρα Ντελπέρο / 2024 / 119 λεπτά
1944. Στις Ιταλικές Αλπεις, όπου ο πόλεμος είναι μια μακρινή αλλά πανταχού παρούσα πραγματικότητα, η άφιξη ενός στρατιώτη – φυγά διαταράσσει τη δυναμική της οικογένειας του τοπικού δασκάλου. Σε διάστημα τεσσάρων εποχών η αγάπη μεταξύ του στρατιώτη και της μεγαλύτερης κόρης, της Λουτσία, οδηγεί σε ένα απρόβλεπτο πεπρωμένο…
Ποιητικός νεορεαλισμός, με δυο λέξεις. Ενα αφαιρετικό σενάριο, που όμως κρύβει ολόκληρες ιστορίες στις σιωπές του και καταφέρνει να δείξει όλες τις συνθήκες της εποχής, με μια κινηματογράφηση εκπληκτική, λιτή, με απίθανη φωτογραφία, η οποία κάνει θαύματα μαζί με το φυσικό τοπίο και τη σκηνογραφία, που είναι απόλυτα προσαρμοσμένη στην περίοδο.
Νυχτερινή Εφημερία / Late Shift / Πέτρα Μπιόντινα Βόλπε / 2025 / 87 λεπτά
Αντιμέτωπη με την απουσία συναδέλφου, ένα υπερφορτωμένο τμήμα και ένα σύστημα Υγείας που τρίζει, μια νεαρή νοσοκόμα παλεύει στα πρόθυρα της κατάρρευσης να κρατήσει τους ασθενείς και τον εαυτό της σε ισορροπία.
Μια νοσηλεύτρια σε ένα υπερσύγχρονο νοσοκομείο βρίσκεται στα όριά της! Στην πραγματικότητα παρακολουθούμε αυτό που ζούμε και εδώ: Την απαξίωση του συστήματος Υγείας, την υποστελέχωση, την εντατικοποίηση. Η κάμερα ακολουθεί τον εντατικό ρυθμό της νοσηλεύτριας, που δεν παίρνει ανάσα.
Αλλες ταινίες που ξεχωρίσαμε
Εξίσου ξεχωρίσαμε τις παρακάτω ταινίες για τη θεματολογία τους:
«Το Παρίσι του Σουλεϊμάν» ( L’Histoire de Souleymane) του Μπορίς Λοζκίν, μια ξεχωριστή ταινία, που δείχνει τις συνθήκες που βιώνουν πολλοί πρόσφυγες σε μια ρεαλιστική βάση. Οτι το όνειρο του κάθε μετανάστη δεν εξαρτάται από εκείνον και την ιστορία του, εξαρτάται από το άνοιγμα και κλείσιμο της στρόφιγγας για τις μεταναστευτικές ροές ανάλογα με τις ανάγκες του κεφαλαίου.
«Ο Μοϊκανός» (Le Mohican) του Φρεντερίκ Φαρούτσι, ένα σύγχρονο γουέστερν που μιλάει για την επέλαση του τουριστικού κεφαλαίου, και ως κομμάτι της ιταλικής μαφίας, στην Κορσική.
«Η Ορχήστρα του Αδερφού μου» (En Fanfare) του Εμανουέλ Κουρκόλ, που μας δείχνει ότι η Τέχνη έχει τη δύναμη να κάνει καλύτερο τον άνθρωπο, να τον ανυψώσει, ότι η Τέχνη θα έπρεπε να είναι κυρίως κτήμα της εργατικής τάξης, που πασχίζει γι’ αυτήν με νύχια και με δόντια, που δεν έχει την ευκαιρία να γίνει κομμάτι της.
«Συνύπαρξη, Λέμε Τώρα!» (Coexistence, My Ass!) της Αμπερ Φάρες, που ακολουθεί την Ισραηλινή ακτιβίστρια και κωμικό Νόαμ Σούστερ – Ελιάσι να μετατρέπει τη σκηνή σε πολιτικό βήμα, καταγράφοντας πώς μεταμορφώνει την απογοήτευση σε σάτιρα και την οργή σε κωμωδία! Εκτός από την ιστορία της Νόαμ, παρακολουθούμε και τις ζυμώσεις μέσα στο Ισραήλ για περίπου 5 χρόνια, μέχρι και λίγο μετά την 7η Οκτώβρη.
«Nouvelle Vague» του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, μια ερωτική επιστολή προς το γαλλικό Νέο Κύμα και, κυρίως, μια ταινία για την ανάγκη των νέων ανθρώπων να δημιουργούν αψηφώντας τους κανόνες που τους κληροδοτεί η προηγούμενη γενιά, περιγράφοντας τα παρασκήνια της ταινίας του Ζαν Λικ Γκοντάρ «Με Κομμένη την Ανάσα».
«Σε πτώση» (On falling) της Λόρα Καρέιρα, όπου μια Πορτογαλίδα μετανάστρια εργάζεται σε μια αχανή αποθήκη (τύπου «Amazon») στη Σκωτία, ζει στοιβαγμένη με πέντε ακόμα μετανάστες σε ένα μικρό διαμέρισμα και προσπαθεί να διαχειριστεί τη μοναξιά, την αποξένωση, να ονειρευτεί μια δουλειά σε πιο ανθρώπινες συνθήκες.
Επίσης ξεχωρίσαμε δύο μουσικές βιογραφίες που μας έμαθαν περισσότερα για τους Μπρους Σπρίνγκστιν και Μπομπ Ντίλαν: «Springsteen: Deliver Me From Nowhere» του Σκοτ Κούπερ, που μιλάει για τη δημιουργία του δίσκου «Nebraska» (1982) σε ένα μαγνητόφωνο 4 στροφών στην κρεβατοκάμαρά του. Και «A Complete Unknown» του Τζέιμς Μάνγκολντ, που μας δείχνει το φόντο της εμφάνισης του Μπομπ Ντίλαν στη δισκογραφία.
Από τις ταινίες που δεν καταφέραμε να γράψουμε κριτική τη χρονιά που μας πέρασε ξεχωρίζουμε τους «Αμαρτωλούς» (Sinners) του Ράιαν Κούγκλερ, για τη σημειολογική καταβύθιση στην Ιστορία των Αφροαμερικανών των αρχών του 20ού αιώνα. Μια ιστορία που με όχημα τη μουσική (και τα βαμπίρ) καταφέρνει να δείξει ποιοι πραγματικά τους έπιναν το αίμα.
Ελληνικές ταινίες που μπαίνουν στη λίστα μας
Από την πλευρά της μυθοπλασίας ξεχωρίσαμε το «Κρέας» του Δημήτρη Νάκου, το «Wishbone» της Πέννυς Παναγιωτοπούλου, την «Πανίδα» της Στρατούλας Θεοδωράτου, την «Κιούκα – Πριν Το Τέλος Του Καλοκαιριού» του Κωστή Χαραμουντάνη και την «Arcadia» του Γιώργου Ζώη. Επίσης, παρά τις επιμέρους ενστάσεις μας, τον «Θολό Βυθό» της Ελένης Αλεξανδράκη και τη «Riviera» του Ορφέα Περετζή.
Από ντοκιμαντέρ ξεχωρίζουμε τις «Γυναίκες Μαχήτριες Μέρος Β’: 1944 – 1960» του Λεωνίδα Βαρδαρού και την «Πειθαρχική Μεραρχία “999”» του Κώστα Σταματόπουλου, και, βεβαίως, το ντοκιμαντέρ της ΚΕ του ΚΚΕ «Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος – 80 χρόνια μετά», σε σκηνοθεσία του Σέργιου Κολισίκα. Επίσης τα «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα Αγνωστα Ελληνικά Χρόνια της Κάλλας» των Μιχάλη Ασθενίδη και Βασίλη Λούρα, «Πανελλήνιον» των Σπύρου Μαντζαβίνου και Κώστα Αντάραχα, «Λο» του Θανάση Βασιλείου.
Για τους μικρούς μας φίλους ξεχωρίσαμε τις «Γεια σου, Φρίντα» (Hola Frida) των Καρίν Βεζινά και Αντρέ Καντί και, φυσικά, τη «Zωούπολη 2» (Zootopia 2) των Τζάρεντ Μπους και Μπάιρον Χάουαρντ.
Ακούμε το τραγούδι «Gallo Rojo, Gallo Negro» από την ταινία «Το 47», που μας συγκίνησε ιδιαίτερα, και ευχόμαστε καλή χρονιά με υγεία, αγάπη, ανθρωπιά και πολλούς αγώνες!
Π. Α.
Πηγή : Ριζοσπάστης 3 – 4 / 1 -2026