ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ
Για τη συμπλήρωση 81 χρόνων από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την Αντιφασιστική Νίκη των Λαών
Το ΚΚΕ βαδίζει στις αναμετρήσεις τού αύριο πιο έμπειρο, έχοντας στη φαρέτρα του τα πολύτιμα διδάγματα της Ιστορίας
Την Πρωτομαγιά του 1945 η Κόκκινη Σημαία με το σφυροδρέπανο υψώθηκε θριαμβευτικά στο Ράιχσταγκ από τον Κόκκινο Στρατό, που είχε συντρίψει τον κύριο όγκο των ναζιστικών στρατευμάτων. Ξημερώνοντας η 9η Μάη του 1945, η Γερμανία παραδόθηκε άνευ όρων. Αυτή η μέρα θα είναι για πάντα χαραγμένη στη μνήμη των λαών ως η μέρα της μεγάλης Αντιφασιστικής τους Νίκης.
Το ΚΚΕ, κόντρα στο ρεύμα της διαστρέβλωσης και της παραχάραξης της Ιστορίας, τιμά και υπερασπίζεται την τεράστια προσφορά της Σοβιετικής Ενωσης στον αγώνα για τη συντριβή του φασισμού – ναζισμού. Οσα εκατομμύρια και να διαθέσουν τα επιτελεία του συστήματος για να τη διαγράψουν από τη συνείδηση των λαών, η μνήμη παραμένει: Η Σοβιετική Ενωση σήκωσε το κύριο βάρος της πάλης κατά του φασισμού – ναζισμού, πληρώνοντας βαρύτατο φόρο αίματος, με πάνω από 25 εκατομμύρια νεκρούς και πάνω από 10 εκατομμύρια ανάπηρους και τραυματίες. Ολοι αυτοί και πολλοί ακόμα πολεμούσαν για τη σοσιαλιστική πατρίδα, υπερασπίζονταν το πρώτο εργατικό κράτος στον κόσμο και τις πρωτόγνωρες κατακτήσεις του σοβιετικού λαού.
Στην ήττα του φασισμού – ναζισμού καθοριστική ήταν η συμβολή και των λαϊκών εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων. Από την πρώτη στιγμή και με μεγάλο κόστος, με την καθοδήγηση των κομμουνιστών, έκαναν πράξη αυτό που επί τρία χρόνια αρνούνταν να κάνουν οι «δημοκρατικές» καπιταλιστικές κυβερνήσεις: Ανοιξαν το δεύτερο μέτωπο στη ναζιστική Γερμανία και τους συμμάχους της στην καρδιά της κατεχόμενης Ευρώπης. Τιμούμε ευλαβικά όσες και όσους έδωσαν τη ζωή τους ή έμειναν ανάπηροι στα πεδία των μαχών και στην παρανομία, στις χώρες που κατέκτησε ο φασιστικός Αξονας. Ολους εκείνους που πάλεψαν με το όπλο ή με την προκήρυξη στο χέρι, οργάνωσαν τον εργατικό – λαϊκό αγώνα, κράτησαν ηρωική στάση στα κρατητήρια, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και στα εκτελεστικά αποσπάσματα.
Το μεγαλείο και ο ηρωισμός όλων των παραπάνω αποτυπώνονται στα συγκλονιστικά φωτογραφικά ντοκουμέντα που φέτος «ήρθαν στο φως», προκαλώντας δέος και συγκίνηση στη νεολαία και σε ολόκληρο τον λαό, αντανακλώνται στα βλέμματα και τις υψωμένες γροθιές των 200 κομμουνιστών που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Εκεί αποτυπώνεται και το σύνορο των δυο κόσμων που συγκρούονταν και τότε. Από τη μια ο σάπιος κόσμος των ναζί εγκληματιών και των ντόπιων συνεργατών τους, του ελληνικού αστικού κράτους που φυλάκισε και εξόρισε τους 200, τους αρνήθηκε να μεταφερθούν στο μέτωπο για να πολεμήσουν και τελικά τους παρέδωσε στον κατακτητή. Κι από την άλλη ο κόσμος της περηφάνιας, της εντιμότητας και της υπέρτατης ανιδιοτέλειας στον αγώνα για να ξημερώσουν καλύτερες μέρες για τον λαό, χωρίς κατακτητές, εκμεταλλευτές και δυνάστες.
Το ΚΚΕ είναι περήφανο που αποτέλεσε τον εμπνευστή, οργανωτή και κύριο αιμοδότη της μεγάλης ΕΑΜικής Αντίστασης, ενός από τα μεγαλύτερα αντιστασιακά κινήματα της κατεχόμενης Ευρώπης. Οι ΕΑΜικές οργανώσεις αγκάλιασαν με τη δράση τους τη μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού, έδωσαν φωνή στις ανάγκες και τα όνειρά του, οργάνωσαν την πάλη του, με την οποία μπόρεσε να βγει στο προσκήνιο της Ιστορίας, να γίνει πρωταγωνιστής των εξελίξεων. Παρά το γεγονός ότι οι αδυναμίες στην τότε στρατηγική του ΚΚΕ και συνολικά του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος δεν επέτρεψαν αυτός ο αγώνας να φτάσει μέχρι το τέλος, με την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας, η Αντιφασιστική Νίκη των Λαών απέδειξε ότι καμιά εξουσία δεν είναι άτρωτη απέναντι στις μαζικά οργανωμένες και εξοπλισμένες εργατικές – λαϊκές δυνάμεις. Αυτό είναι το πιο πολύτιμο και διαχρονικό συμπέρασμα.
Αυτό είναι που φοβάται και σήμερα η τάξη των καπιταλιστών σε κάθε χώρα, οι κυβερνήσεις και τα κόμματά τους, οι διεθνείς συμμαχίες τους. Γι’ αυτό εξαπολύουν μια βρώμικη εκστρατεία διαστρέβλωσης και αντικομμουνισμού, ταύτισης του φασισμού με τον κομμουνισμό, δηλαδή του θύτη με το θύμα. Στην πρωτοπορία αυτής της εκστρατείας βρίσκεται η σάπια ΕΕ των λόμπι και των πολέμων, που έχει ορίσει την 9η Μάη ως «ημέρα της Ευρώπης» για να «θάψει» το πραγματικό της περιεχόμενο. Χωρίς ίχνος ντροπής επιχειρούν να δικαιώσουν τους φασίστες που συντάχθηκαν με τους ναζί στις χώρες της Βαλτικής και την Ουκρανία, τους βαφτίζουν «πατριώτες» και «αγωνιστές της δημοκρατίας», επειδή πολέμησαν τον Κόκκινο Στρατό και τη σοβιετική εξουσία, τους αξιοποιούν στη σημερινή τους αντιπαράθεση με την καπιταλιστική Ρωσία. Στη «δημοκρατική» Γερμανία, για μια ακόμη χρονιά, απαγορεύουν τη χρήση των κομμουνιστικών και σοβιετικών συμβόλων στην επέτειο της μέρας που αυτά καρφώθηκαν στην καρδιά του ναζιστικού τέρατος στο Βερολίνο, απελευθερώνοντας και τον ίδιο τον γερμανικό λαό.
Η ΕΕ, που πρόσφατα απάντησε σε Ερώτηση της Ευρωκοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ, ότι «δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της» οι πολεμικές αποζημιώσεις που οφείλει και αρνείται να καταβάλει η Γερμανία για τα εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα, την ίδια ώρα ιδρύει μηχανισμό απόδοσης πολεμικών αποζημιώσεων στην Ουκρανία, στον οποίο μάλιστα θα συμμετέχει και η Γερμανία!
Οι αιτίες που οδήγησαν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο βρίσκονται στους ανταγωνισμούς των καπιταλιστικών κρατών για το μοίρασμα των αγορών και των σφαιρών επιρροής, των δρόμων μεταφοράς εμπορευμάτων και Ενέργειας. Στον βωμό των ίδιων συμφερόντων θυσιάζονται και σήμερα χιλιάδες ανθρώπινες ζωές, ισοπεδώνονται πόλεις και υποδομές στα πολεμικά μέτωπα στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και αλλού. Σήμερα φαντάζει πιο πιθανό από ποτέ το ενδεχόμενο οι ανταγωνισμοί των ιμπεριαλιστών να οδηγήσουν σε έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με ανυπολόγιστες συνέπειες για τους λαούς. Αναλαμβάνει ιστορικές ευθύνες η κυβέρνηση της ΝΔ που, για τα συμφέροντα της ελληνικής άρχουσας τάξης, εμπλέκει τη χώρα όλο και πιο βαθιά στους πολέμους, παραχωρώντας βάσεις – ορμητήρια, παίζοντας ρόλο σημαιοφόρου στους ενεργειακούς πολέμους, στέλνοντας στρατεύματα εκτός συνόρων, πρωτοστατώντας σήμερα για την αποστολή ναυτικών δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο. Στα παραπάνω έχει την ουσιαστική συναίνεση όλων των κομμάτων του συστήματος, κόντρα στη θέληση της πλειοψηφίας του ελληνικού λαού που επωμίζεται τις συνέπειες.
Διαχρονικό στοιχείο της πολεμικής προετοιμασίας των καπιταλιστικών κρατών είναι, εκτός από την ενσωμάτωση, και η καταστολή του «εσωτερικού ταξικού εχθρού», που σημαίνει ότι θα γίνονται όλο και περισσότερο χρήσιμες για το σύστημα ακροδεξιές ή φασιστικές δυνάμεις. Τέτοιες κινήσεις παρατηρούνται και στη χώρα μας, παρά τις υποκριτικές και αντιδραστικές νομοθετικές ρυθμίσεις που δήθεν θα τους «έφραζαν τον δρόμο». Οπως και τότε, έτσι και τώρα, θα τους «τσακίσει» ο ίδιος ο οργανωμένος λαός, με τους κομμουνιστές στην πρώτη γραμμή, και όχι το αστικό κράτος που διαχρονικά τους εκτρέφει και τους αξιοποιεί ποικιλοτρόπως.
Ταυτόχρονα είναι συχνή η γενικόλογη επίκληση από όλα τα αντιμαχόμενα στρατόπεδα ενός ψευδεπίγραφου «αντιφασισμού», για να δικαιολογηθούν πόλεμοι και επεμβάσεις, αλλά και η κούρσα των εξοπλισμών της ΕΕ, στο όνομα της «στρατηγικής της αυτονομίας» και σε συνθήκες που βαθαίνει το ρήγμα στο εσωτερικό του ευρωατλαντικού στρατοπέδου. Αποδεικνύεται πως όταν ο αντιφασισμός δεν συνδέεται με τον αγώνα για την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας, μπορεί να μετατραπεί σε «σημαία ευκαιρίας» που υψώνεται με ευκολία από καπιταλιστικά κράτη και ιμπεριαλιστικά κέντρα, αποσκοπώντας στην αποδοχή από τους λαούς της συμμετοχής στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.
Το ΚΚΕ βαδίζει στις αναμετρήσεις του αύριο πιο έμπειρο, έχοντας στη φαρέτρα του τα πολύτιμα διδάγματα της Ιστορίας. Ο αρνητικός συσχετισμός δυνάμεων δεν μας αποθαρρύνει, γιατί γνωρίζουμε ότι θα ανατραπεί. Ο μύθος της «παντοδυναμίας» των ιμπεριαλιστών, της «αιωνιότητας» των συμμαχιών τους καταρρέει καθημερινά μπροστά στα μάτια των λαών. Τα αξεπέραστα αδιέξοδα του συστήματος γεννούν και τις δυνατότητες για να βγουν και πάλι αυτοί ορμητικά στο προσκήνιο της Ιστορίας, όπως έγινε την ηρωική δεκαετία του ’40.
Με το αίμα των καλύτερων παιδιών του έχει αποδείξει την αφοσίωσή του στο δίκιο του λαού και σήμερα πορεύεται με έναν και μόνο σκοπό: Να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών, να οικοδομηθεί η μεγάλη αντικαπιταλιστική συμμαχία που θα αντιπαλέψει την αντεργατική – αντιλαϊκή πολιτική και θα βάλει τέλος στη βαρβαρότητα του καπιταλισμού. Για να δικαιωθούν οι θυσίες των παλιότερων γενιών, για να εκπληρωθούν τα όνειρα και οι σύγχρονες ανάγκες του λαού και των νέων, με την εργατική – λαϊκή νίκη, τον σοσιαλισμό – κομμουνισμό!
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
9η Μάη – Η Νίκη του Σοσιαλισμού επί του φασισμού
Ανακοίνωση με αφορμή την 81η επέτειο
«Αντιπαλεύουμε τον φασισμό και για να τον συντρίψουμε μια για πάντα, πρέπει να ανατρέψουμε τον καπιταλισμό που τον γεννά. Η πάλη ενάντια στον φασισμό δεν μπορεί ποτέ να αποσπαστεί από την πάλη για τον σοσιαλισμό». Αυτά σημειώνει, μεταξύ άλλων, η Ευρωπαϊκή Κομμουνιστική Δράση στην ανακοίνωσή της για την 9η Μάη, τιμώντας «όλους εκείνους που έδωσαν τη ζωή τους στην αντιφασιστική πάλη. Δεν ξεχνάμε ποτέ».
Στην ανακοίνωση σημειώνεται, μεταξύ άλλων: «Στις 9 Μάη, κάθε εργαζόμενος, κάθε στρατιώτης, κάθε αντάρτης και αντιφασίστας έδειξε ότι η νίκη επί του φασισμού και του ίδιου του συστήματος που τον θρέφει, του καπιταλισμού ήταν εφικτή – και ότι θα είναι πάντα εφικτή. Υψώνουμε τις γροθιές μας ακόμα πιο ψηλά προς τιμήν της πάλης τους.
Αυτή η μεγάλη ιστορική εποποιία δεν μπορεί να παραχαραχτεί και να διαστρεβλωθεί από την ΕΕ, τις αστικές κυβερνήσεις κι επιτελεία, από τα άθλια αντικομμουνιστικά κηρύγματα και ψηφίσματά τους, που επιχειρούν μάταια να καθιερώσουν την 9η Μάη ως τάχα “μέρα της ΕΕ”, να εξισώσουν τον κομμουνισμό με το τέρας του φασισμού. Ούτε βέβαια προσφέρεται για τη δικαιολόγηση του ιμπεριαλιστικού πολέμου στην Ουκρανία και την αθώωση των εμπλεκόμενων στον πόλεμο αστικών τάξεων.
(…) Σήμερα, πριν από 81 χρόνια, ο φασισμός και ο ναζισμός ηττήθηκαν, αν και όχι οριστικά. Αυτό το καθήκον παραμένει μπροστά μας. Με τα διδάγματα που αντλούμε από τους αγώνες του παρελθόντος ερχόμαστε αντιμέτωποι με το μέλλον μας. Θα ολοκληρώσουμε αυτό που η νίκη πριν από 81 χρόνια δεν ολοκλήρωσε – και όσοι έδωσαν τη ζωή τους μας δείχνουν τον δρόμο. Ζήτω η Αντιφασιστική Νίκη. Ζήτω η δύναμη των λαών! Ζήτω ο σοσιαλισμός – κομμουνισμός!».
Σάββατο 9 Μάη 2026 – Κυριακή 10 Μάη 2026
ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝ
Τραμπικό καπρίτσιο ή κρίκος στη στρατηγική του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού;
Τη σκιά τους στις παγκόσμιες εξελίξεις ρίχνουν οι κρίσιμες εξελίξεις στην περιοχή του Περσικού, που σημαδεύτηκαν από τη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φλεβάρη.
Κάθε αστικό ΜΜΕ και αναλυτής έχει πιάσει και από μια «μαργαρίτα», προσπαθώντας να μαντέψει «θα ξαναχτυπήσει, ή δεν θα ξαναχτυπήσει ο Τραμπ». Μια τέτοια προσέγγιση, ωστόσο, αφήνει μακριά από την προσοχή μας σημαντικές πλευρές των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών και καλλιεργεί τη λαθεμένη αντίληψη πως οι λαοί είναι όμηροι μιας προσωπικότητας (του Τραμπ), που μπορεί και να μη στέκει στέρεα στα λογικά του. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πως πίσω από τις ψυχαναλυτικές αναλύσεις της προσωπικότητας του Αμερικανού μεγιστάνα και νυν Προέδρου της χώρας αποσιωπούνται οι εγκληματικοί σχεδιασμοί του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.
Η αποτυχία των διακηρυγμένων στόχων και η ανάδειξη νέων αντιθέσεων
Ας κάνουμε έναν σύντομο απολογισμό της πρώτης φάσης του πολέμου, που ξεκίνησε στις 28/2, κράτησε 40 μέρες και έχει οδηγήσει στο αμοιβαίο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Σ’ αυτή τη φάση ΗΠΑ – Ισραήλ «κατανάλωσαν» χιλιάδες πυραύλους των πιο διαφορετικών τύπων, προκαλώντας σημαντικές καταστροφές στο Ιράν και στον Λίβανο, όπου οι λαοί θρήνησαν αρκετές χιλιάδες νεκρούς, μεταξύ αυτών και εκατοντάδες μικρά παιδιά.
Στις 10 Μάρτη 2026 με Ανακοίνωσή του το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ ανέδειξε πως αυτό το έγκλημα «δεν έχει καμία σχέση με τα γελοία και ανυπόστατα προσχήματα που χρησιμοποιούν οι ιμπεριαλιστές. Αλλωστε, οι ίδιοι που μιλούν για τη “δημοκρατία στο Ιράν” και την “καταστροφή του πυρηνικού του προγράμματος”, υποστηρίζουν αυταρχικά και θεοκρατικά καθεστώτα, όπως στη Σαουδική Αραβία και τα κράτη του Κόλπου, τους τζιχαντιστές στη Συρία και τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, ενώ επεκτείνουν το δικό τους πυρηνικό οπλοστάσιο».
Κι είναι μια πραγματικότητα πως οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστές, μαζί με το Ισραήλ, το κράτος – δολοφόνο του λαού της Παλαιστίνης, δεν έχουν επιτύχει κανέναν από τους παραπάνω διακηρυγμένους στόχους! Ούτε σε ό,τι αφορά το λεγόμενο «πυρηνικό πρόγραμμα», ούτε την ανατροπή του καθεστώτος. Το Ιράν δεν είναι το Ιράκ του 2003, ούτε η Λιβύη του 2011, ούτε το Αφγανιστάν του 2001. Παρά τα χτυπήματα διατήρησε την κεντρική δομή εξουσίας, εξακολουθεί να διαθέτει κατανεμημένη στρατιωτική υποδομή, διάσπαρτη σε μια τεράστια περιοχή, εν μέρει θαμμένη στα βουνά. Διαθέτει δίκτυα συμμαχικών δυνάμεων σε Ιράκ, Λίβανο, Υεμένη, που μπορεί να αξιοποιεί. Επιπλέον, το Ιράν κατάφερε να καταστρέψει πολλές βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή του Κόλπου, αποδεικνύοντας πως οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστές δεν είναι άτρωτοι και παντοδύναμοι, όπως θέλουν να παρουσιάζονται, για να καλλιεργούν την παράλυση και τον φόβο στους λαούς.
Αντίθετα, είδαμε να μεγαλώνουν τα αδιέξοδά τους, άλλωστε οι ίδιες οι πολεμικές συγκρούσεις αναδεικνύουν την αδυναμία του συστήματος να επιλύσει τις αντιθέσεις του διαφορετικά, με ειρηνικά μέσα. Ο πόλεμος οδήγησε στο να μεγαλώσουν οι αντιθέσεις μέσα στο ευρωατλαντικό ιμπεριαλιστικό μπλοκ, όπως όλοι καταλαβαίνουμε από την απροθυμία μιας σειράς ΝΑΤΟικών μελών της ΕΕ να συμβάλουν με πολεμικά μέσα και με «κρέας για τα κανόνια» στον πόλεμο, από τον οποίο όπως δηλώνουν τα επίσημα χείλη της ΕΕ υπάρχει για την καπιταλιστική οικονομία της «χασούρα» πολλών δισεκατομμυρίων.
Ανάλογες είναι και οι διαθέσεις σε κάποιους από τους συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, μέχρι και τη μακρινή Ιαπωνία, που επίσης με το μπλοκάρισμα των Στενών του Ορμούζ η αστική τάξη της νιώθει πως απειλείται από ενεργειακή «δίψα». Μέχρι και η αστική τάξη στην Ταϊβάν, σε αυτό το νησί – κράτος, που είναι η «Μέκκα» των σύγχρονων τσιπ (ημιαγωγών), ανησυχεί, σύμφωνα με δημοσιεύματα, για το εάν οι ΗΠΑ είναι σε θέση να την υπερασπιστούν λόγω της φθοράς σημαντικού μέρους των πολεμοφοδίων τους, σε περίπτωση πολεμικής κλιμάκωσης με την Κίνα, που τη θεωρεί δικό της έδαφος και προτάσσει την ενσωμάτωσή της.
Βλέποντας τις παραπάνω εξελίξεις δεν έλειψαν και κάποιοι αστοί αναλυτές που μίλησαν για ήττα των ΗΠΑ, ενώ ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, εκτίμησε πως οι ΗΠΑ «προφανώς μπήκαν σε αυτόν τον πόλεμο χωρίς καμία στρατηγική» και πως «ταπεινώνονται από την ιρανική ηγεσία». Να θυμίσουμε πως ανάλογες κατηγορίες, ότι δηλαδή «δεν έχει στρατηγική», ακούγονται εδώ και 5 χρόνια και για την ηγεσία της ΕΕ σχετικά με τη στάση της στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο και συνολικότερα έναντι της Ρωσίας.
Αυτές οι αλληλοκατηγορίες ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΕ είναι χαρακτηριστικές των διαφωνιών που έχουν προκύψει στο ευρωατλαντικό ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο, ιδιαίτερα στο ποιος πρέπει να είναι ο πρωταρχικός τους αντίπαλος (η Κίνα, όπως θεωρεί ο Τραμπ, ή η Ρωσία, όπως θεωρεί η κυρίαρχη προς το παρόν τάση στα ηγετικά κλιμάκια της ΕΕ), αλλά αξιοποιούνται από τους μηχανισμούς του συστήματος και στη χώρα μας, ώστε να δημιουργήσουν την αίσθηση πως ο πόλεμος οφείλεται στην ανικανότητα κάποιων πολιτικών ηγεσιών ή στα ψυχολογικά προβλήματα του Αμερικανού Προέδρου, που μας έχουν οδηγήσει σε μία γενικά και αόριστα «χαώδη κατάσταση». Κι εδώ υπάρχει σχεδιασμός, που στοχεύει ευρύτερες λαϊκές δυνάμεις να αντιμετωπίζουν αρχικά παθητικά και φοβικά τις εξελίξεις, να πιστεύουν πως είναι ανήμποροι να επιδράσουν. Μέσα από αυτή την αίσθηση του φόβου και της παθητικότητας επιχειρείται στη συνέχεια να «οικοδομηθεί» η ανάγκη της «εθνικής ομοψυχίας», δηλαδή της ενεργής στράτευσης σε «εθνικούς στόχους» – όπως βαφτίζουν τις επιδιώξεις τους οι αστικές τάξεις.
Η στρατηγική επιδίωξη των ΗΠΑ πίσω από τα προσχήματα
Ανάλογα αντιμετώπισαν το θέμα και διάφοροι οπορτουνιστές της λεγόμενης «Παγκόσμιας Αντιιμπεριαλιστικής Πλατφόρμας» (ΠΑΠ), που έχουν πάρει διαζύγιο από τις νομοτέλειες της κοσμοθεωρίας του μαρξισμού – λενινισμού και φτάνουν στο σημείο να θεωρούν Επανάσταση την αντιμοναρχική εξέγερση του 1979, που ανέτρεψε τον Σάχη στο Ιράν. Δυνάμεις όπως η ΠΑΠ, που από τη μια καλούν σε «τακτική συνεργασία» με τον Τραμπ ενάντια στις δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης κι από την άλλη φαντασιώνονται έναν δήθεν «αντιιμπεριαλιστικό άξονα», όπως περιγράφουν τον υπό διαμόρφωση ευρασιατικό ιμπεριαλιστικό άξονα, με επικεφαλής την καπιταλιστική Κίνα, που νικά τις ΗΠΑ.
Μια τέτοια ερμηνεία όχι μόνο δεν λαμβάνει υπόψη της το λαϊκό γνωμικό «στο τέλος ξυρίζουν τον γαμπρό», αλλά και υποτιμά τον αντίπαλο (τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό). Αποδέχεται τα προσχήματα που χρησιμοποιεί αυτός στον πόλεμο ως υπαρκτές αιτίες του, όταν οι ιμπεριαλιστές έχουν άλλους σχεδιασμούς και στόχους πραγματικούς, που συνήθως δεν τους δημοσιοποιούν, όχι μόνο γιατί μπορεί να είναι περίπλοκοι, πολυεπίπεδοι, αλλά και πολύ κυνικοί για τη «δημόσια κατανάλωση».
Οι κομμουνιστές είμαστε διδαγμένοι από τον Λένιν και γνωρίζουμε πολύ καλά πως «ο πόλεμος είναι η συνέχιση της πολιτικής με βίαια μέσα», κι αυτό ισχύει και γι’ αυτόν τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, που ο πραγματικός στόχος δεν είναι άλλος από τον έλεγχο του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, όλων των πλουτοπαραγωγικών πηγών, καθώς επίσης των ενεργειακών και εμπορικών δρόμων μιας ευρύτερης περιοχής, τα γεωπολιτικά στηρίγματα, όλα όσα καθορίζουν τα μερίδια των αγορών ανάμεσα στα μονοπώλια και στις αστικές τάξεις, στο φόντο της μεγάλης σύγκρουσης των ΗΠΑ και της Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα.
Ειδικά για την περιοχή που μιλάμε, γνωρίζουμε πως το Ιράν διατηρεί στρατηγικές σχέσεις με την Κίνα, αποτελεί σημαντικό τροφοδότη της σε καύσιμα και είναι ενταγμένο στον κινεζικό εμπορικό «δρόμο του μεταξιού», σε ανταγωνισμό με τον σχεδιαζόμενο ινδικό εμπορικό δρόμο, Βομβάη, Μέση Ανατολή, Ευρώπη. Αυτά είναι κρίσιμα ζητήματα για τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό, και όχι η «δημοκρατία», ή τα «πυρηνικά» στο Ιράν. Τα Στενά του Ορμούζ, που τώρα παραμένουν κλειστά σε μεγάλο βαθμό, είναι κάτι περισσότερο από μια ζωτική ναυτιλιακή οδός. Είναι κρίσιμο ενεργειακό σημείο ελέγχου στον πλανήτη, ειδικά για την Ασία, μιας και το περίπου 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και περίπου το 17% του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχονται από αυτά. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πετρελαίου και φυσικού αερίου (άνω του 80%-85%) πηγαίνει στην Ασία και μόνο 10%-15% στην Ευρώπη, ενώ οι ΗΠΑ, που είναι σημαντικός παραγωγός, δεν βιώνουν άμεσες συνέπειες.
Αντίθετα, τις συνέπειες τις νιώθουν τόσο η ΕΕ όσο και οι καπιταλιστικές οικονομίες της Ασίας, μεταξύ αυτών και η Κίνα, σε αντίθεση με τους παραγωγούς και εξαγωγείς καυσίμων (ΗΠΑ και Ρωσία), που κερδίζουν. Να σημειωθεί εδώ πως η Κίνα, που διατηρεί σημαντικές οικονομικές και εμπορικές σχέσεις και με τα άλλα κράτη του Κόλπου, όπως Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, ακόμη και με το Ισραήλ, φαίνεται να προσβλέπει σε σχετική εξομάλυνση του εμπορικού πολέμου της με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο της επικείμενης επίσκεψης Τραμπ στο Πεκίνο. Στην πράξη, έως αυτήν τη στιγμή, οι ΗΠΑ, χωρίς να έχουν εμπλακεί σε χερσαίες επιχειρήσεις, χωρίς να έχουν χιλιάδες νεκρούς, όπως είχαν σε Κορέα, Βιετνάμ, ή πιο πρόσφατα σε Ιράκ και Αφγανιστάν, «στραγγαλίζοντας» το Ορμούζ, έχουν διαμορφώσει μια «παγκόσμια ασυμμετρία», από την οποία επωφελούνται σε βάρος των βασικών ανταγωνιστών τους, πιέζοντας και τους συμμάχους τους στην Ευρώπη, αλλά προσεγγίζοντας και πάλι τη Ρωσία, που κι αυτή βλέπει να έχει άμεσα κέρδη από τη συγκεκριμένη εξέλιξη.
Για λόγους οικονομίας του χώρου δεν θα αναφερθούμε σε αυτό το άρθρο σε άλλες συνέπειες, όπως π.χ. είναι το ζήτημα των λιπασμάτων, της κατάστασης που αυτό διαμορφώνει για την επισιτιστική κατάσταση στον πλανήτη, όπως και τα μονοπώλια ποιων χωρών επωφελούνται, όπως επίσης δεν θα θίξουμε άλλες πλευρές σχετικά με το τρίγωνο των σχέσεων «ΗΠΑ – Ρωσίας – Ιράν». Θα επιδιώξουμε να μείνουμε στην ανάδειξη της βασικής κατεύθυνσης των εξελίξεων.
Μια παγκόσμια στρατηγική περικύκλωσης των ανταγωνιστών τους
Η στιγμή που ξέσπασε ο πόλεμος κατά του Ιράν μόνο τυχαία και ασχεδίαστη δεν δείχνει.
Στις αρχές του χρόνου ολοκληρώθηκε το πέρασμα του κρίσιμου εμπορικού διαύλου της Διώρυγας του Παναμά (5% του παγκόσμιου εμπορίου) σε αμερικανικές εταιρείες. Η εκδίωξη των κινεζικών εταιρειών είχε ξεκινήσει σχεδόν έναν χρόνο νωρίτερα και στις αρχές του 2026 το Ανώτατο Δικαστήριο του Παναμά ακύρωσε τις συμβάσεις των κινεζικών μονοπωλίων, στρώνοντας τον δρόμο στα αμερικάνικα.
Ταυτόχρονα έγινε η απροκάλυπτη και καταδικαστέα ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, με τη σύλληψη του Προέδρου της χώρας, εξέλιξη που ενδεχομένως δεν θα μπορούσε να είχε γίνει, εάν δεν είχε τη στήριξη της υπόλοιπης σοσιαλδημοκρατικής ηγεσίας της χώρας αυτής. Οι ΗΠΑ ανέλαβαν τον έλεγχο των πλούσιων πετρελαϊκών κοιτασμάτων της χώρας, που ήταν βασικός σύμμαχος της Κίνας στη Λατινική Αμερική και τροφοδότης της σε Ενέργεια.
Τον προηγούμενο μήνα οι ΗΠΑ προχώρησαν σε στρατιωτική συμφωνία με την Ινδονησία, με αιχμή την προστασία του θαλάσσιου διαδρόμου των στενών της Μαλάκα, απ’ όπου περνά το 25%-30% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου και μεγάλο μέρος της τροφοδοσίας της Κίνας.
Μέσα στο 2026 αναμένεται να ξεκινήσει η κατασκευή του λεγόμενου «διαδρόμου Τραμπ», του στενού χερσαίου διαδρόμου που παραχώρησε η Αρμενία στις ΗΠΑ για 99 χρόνια και θα ενώνει την Κεντρική Ασία με την Ευρώπη, μπαίνοντας «σφήνα» σε μια από τις χερσαίες διαδρομές του κινεζικού «δρόμου του μεταξιού», την ώρα που μια άλλη βασική διαδρομή του, αυτή μέσω της Ρωσίας, έχει «παγώσει» λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι εξελίξεις με το κλείσιμο του Ορμούζ σημαίνουν πως η Κίνα πληρώνει το τίμημα αυτής της αστάθειας κάθε μέρα μέσω των αυξανόμενων τιμών Ενέργειας, μέσω των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα, γεγονός που επηρεάζει τον βιομηχανικό σχεδιασμό. Ταυτόχρονα, τα αμερικανικά μονοπώλια της Ενέργειας πωλούν τους ενεργειακούς τους πόρους στην αγορά σε υψηλότερες τιμές.
Βεβαίως, κάθε περίπτωση μπορεί να έχει τις ιδιαιτερότητές της, όπως π.χ. η επίθεση κατά της Κούβας και η προσπάθεια οικονομικού στραγγαλισμού του λαού της εξυπηρετούν επιπλέον και τον ιδεολογικοπολιτικό στόχο της ανατροπής της Κουβανικής Επανάστασης και των κατακτήσεών της, ενώ η προσπάθεια προσάρτησης της Γροιλανδίας συνδέεται με την πρόσβαση στον πλούτο της Αρκτικής και τις νέες εμπορικές διαδρομές μέσω αυτής.
Ολα, όμως, τα παραπάνω εντάσσονται στην ίδια στρατηγική των ΗΠΑ, που έχουν στόχο να αποδυναμώσουν ή και να αποκτήσουν τα γεωπολιτικά στηρίγματα των ανταγωνιστών τους, να ελέγξουν πηγές Ενέργειας και άλλων κρίσιμων πρώτων υλών, καθώς και των σημαντικών παγκόσμιων διαύλων μεταφοράς και εμπορευμάτων. Η γραμμή αυτή είναι χαραγμένη και διατυπώνεται με διάφορους τρόπους και στη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2026. Στόχος των ΗΠΑ είναι να διατηρήσουν την ηγετική θέση τους στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, σε μια φάση που η πρωτοκαθεδρία τους κλονίζεται από την Κίνα.
Η «επόμενη μέρα»: Ανοιχτά μέτωπα και ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί
Το ότι ο Τραμπ συχνά άλλα λέει κι άλλα κάνει, ή ότι εμφανίζεται απειλητικός προς κάθε κατεύθυνση, ότι τη μια λέει πως υπογράφει συμφωνία ή κάποια πολεμική επιχείρηση και την επόμενη το ανακαλεί, δεν είναι σχιζοφρένεια ή ασυνέπεια. Είναι απόρροια των δυσκολιών που έχουν οι ΗΠΑ καθώς και μιας διαπραγματευτικής τακτικής που έχει επιλεγεί από την αμερικανική ηγεσία, ώστε να δημιουργεί τη μέγιστη αβεβαιότητα σχετικά με τις προθέσεις της, έτσι ώστε οι ανταγωνιστές τους να μην μπορούν να υπολογίσουν με ακρίβεια το τελικό αποτέλεσμα, διαμορφώνοντας συνθήκες για πολλά και διαφορετικά πιθανά σενάρια εξελίξεων, που σε κάθε περίπτωση, όμως, θα υπηρετούν τον παραπάνω βασικό στόχο, δηλαδή τη διατήρηση πάση θυσία της πρωτοκαθεδρίας των ΗΠΑ.
Κι ενώ οι αντιθέσεις που σήμερα βλέπουμε ανάμεσα σε ΗΠΑ – ΕΕ και στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ επιφανειακά φαίνονται πως είναι επιλογή της προσωπικής πολιτικής του Τραμπ, στην πραγματικότητα συμβαίνει κάτι βαθύτερο. Στην Πολιτική Απόφαση του πρόσφατου 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ σημειώνεται μεταξύ άλλων: «Σε κάθε ιμπεριαλιστική συμμαχία εκδηλώνονται αντιθέσεις, που προκαλεί η αναρχία της παραγωγής, η ανισόμετρη καπιταλιστική ανάπτυξη και οι ανισότιμες σχέσεις μεταξύ των καπιταλιστικών κρατών. Η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων μπορεί να διευρύνει υπάρχουσες ρωγμές στον “ευρωατλαντικό άξονα” τα επόμενα χρόνια».
Επιπλέον, πρέπει να τονιστεί πως η ιμπεριαλιστική επιθετικότητα δεν είναι προνόμιο του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, όπως βλέπουμε και στις περιπτώσεις της πολεμικής σύγκρουσης ΕΕ – ΝΑΤΟ και Ρωσίας στα εδάφη της Ουκρανίας, ή της «πολιτικής των 9 παυλών της Κίνας», μέσω της οποίας αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας (Βιετνάμ, Φιλιππίνων, Μαλαισίας, Μπρουνέι, Ινδονησίας). Γι’ αυτό και το «δίλημμα “ευρωατλαντικό ή ευρασιατικό στρατόπεδο” είναι ψεύτικο, στρέφεται ενάντια στα συμφέροντα της εργατικής τάξης, των λαών, υπονομεύει την αυτοτελή ιδεολογική – πολιτική πάλη τους για την ανατροπή του καπιταλισμού, για τον σοσιαλισμό – κομμουνισμό», όπως σημειώνει το 22ο Συνέδριο του ΚΚΕ.
Κάθε αστική τάξη εκδηλώνει την επιθετικότητά της, πρώτα απ’ όλα κατά της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων της χώρας της, καθώς και σε βάρος άλλων λαών, στο μέτρο της ισχύος της. Αυτό ισχύει και για την αστική τάξη της Ελλάδας, που σήμερα ανησυχεί σφόδρα για την κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ, μιας και για πολλές δεκαετίες η επιθετικότητά της «καβαλούσε» τα συγκεκριμένα ιμπεριαλιστικά «άλογα» κι επιδιώκει να «χωθεί» σε νέες συμμαχίες, που θα διασφαλίσουν την εξουσία και τα επιθετικά συμφέροντά της, που δεν έχουν καμία σχέση με τα συμφέροντα του ελληνικού λαού.
Οπως σημειώνει η Πολιτική Απόφαση του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ: «Οι συμμαχίες μπορεί να αλλάζουν, να αναδιατάσσονται, αλλά το βασικό στοιχείο που καθορίζει τον ταξικό τους χαρακτήρα (…) είναι η οικονομική βάση των καπιταλιστικών κρατών που τις συγκροτούν, δηλαδή η κυριαρχία των μονοπωλίων και τα συμφέροντά τους».
Πραγματική νίκη για την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα είναι να μετατραπεί η μαζική λαϊκή αμφισβήτηση στην κυβέρνηση της ΝΔ σε συνολική αμφισβήτηση της πολιτικής συμμετοχής στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και συμμαχίες, που υλοποίησαν όλες οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις, αλλά και τα κόμματα που στηρίζουν στην ουσία τις ίδιες πολιτικές που υπηρετούν το καπιταλιστικό σύστημα. Για τα εργατικά – λαϊκά συμφέροντα μονόδρομος είναι η πρόταση του ΚΚΕ για τη διαμόρφωση όρων ανατροπής της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και την οικοδόμηση μιας νέας κοινωνίας, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και ιμπεριαλιστικούς πολέμους, μια κοινωνία σοσιαλιστική – κομμουνιστική.
Του Ελισαίου ΒΑΓΕΝΑ*
*Ο Ελ. Βαγενάς είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, υπεύθυνος του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΚΕ
Πηγή : Ριζοσπάστης 9 – 10 / 5 – 2026