Ν. Ζαχαριάδης: Το ΚΚΕ ήταν και παραμένει το κόμμα μου και κανένας δεν μπορεί να το χτυπήσει και να το λερώσει χρησιμοποιώντας το όνομά μου
«Το ΚΚΕ ήταν και παραμένει το κόμμα μου και κανένας δεν μπορεί να το χτυπήσει και να το λερώσει χρησιμοποιώντας το όνομά μου… Το Κουκουέδικο πέρασε πολλές αντάρες και μπόρες, όμως να το ξεριζώσει κανένας δεν μπόρεσε, γιατί αυτό θα σήμαινε να ξεριζώσει τον ίδιο το λαό. Παρόλες τις δοκιμασίες που το ‘δερναν και το δέρνουν, το ΚΚΕ είναι αθάνατο. Το γράμμα αυτό το γράφω για να βουλώσω το στόμα σε όλους αυτούς που θα βάλουν τώρα τις φωνές. Με το ΚΚΕ δεν είχα ούτε έχω ανοιχτούς λογαριασμούς. Ούτε μπορούσα ποτέ να ‘χω. Απ’ όλη μου την ψυχή εύχομαι σ’ αυτούς που φορτώθηκαν το πολύ δύσκολο έργο να ξαναστήσουν το Κουκουέδικο στα πόδια του, να πετύχουν απόλυτα και ολοκληρωτικά».
Γράμμα του Νίκου Ζαχαριάδη, τρεις μέρες πριν από το θάνατό του, στις 28 Ιούλη του 1973 προς την καθοδήγηση του ΚΚΕ .
Ο σύντροφος Νίκος Ζαζαριάδης , υπήρξε μεγάλη μορφή του Κομμουνιστικού κινήματος , όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και του διεθνούς Κομμονιστικού κινήματος . Η ζωή και η δράση του ακόμα και το άδικο τέλος του είναι πηγή έμπνευσης για τη σημερινή και τις επόμενες γενιές , αρκεί το φρόνημα αυτό να μένει ζωντανό μέσα σ’αυτούς που θα έλθουν σε επαφή μαζί του . Ο Νίκος Ζαχαριάδης ήταν από τους λίγους ηγέτες διεθνώς που τοποθέτησε σε σωστή βάση το χαρακτήρα του Β ‘ Παγκοσμίου Πολέμου και μάλιστα με την Β ‘ και Γ’ επιστολή του την οποία τα αστικά επιτελεία την έχουν εξαφανίσει , χαρακτήρισε τον πόλεμο ιμπεριαλιστικό που σήμαινε ότι δεν έφθανε μόνο η ήττα της φασιστικής Γερμανίας, αλλά και η αντιμετώπιση παράλληλα του του Εγγλέζικου ιμπεριαλισμού .
Ο Νίκος Ζαχαριάδης έκανε βεβαίως και λάθη , κάτι που και ο ίδιος παραδέχεται με γράμμα του προς την καθοδήγηση του ΚΚΕ . Η απανελλαδική Συνδιάσκεψη του Κόμματος τον Ιούλη του 2011 εκτιμώντας συνολικά και σε βάθος την πορεία και την προσφορά του , ακύρωσε όλες τις προηγούμενες αποφάσεις σε βάρος του , καθώς και τα πορίσματα του 1964 και του 1967 αποφάσισε την πλήρη αποκατάσταση του στο ΚΚΕ .
Τιμώντας την μνήμη του αντιπροσωπείες της Κομματικής Οργάνωσης Αττικής του ΚΚΕ και της Οργάνωσης Αττικής της ΚΝΕ θα καταθέσουν λουλούδια στο τάφο του στο Α ‘ Νεκροταφείο και θα μιλήσει ο Περικλής Κουρμούλης , μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ .
Γεώργιος Παναγούλης
1 – 8 – 1914
Αρχίζει ο Α’ Παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός Πόλεμος.
Αφορμή για την έκρηξη του πολέμου υπήρξε η δολοφονία του αρχιδούκα της Αυστροουγγαρίας Φραγκίσκου – Φερδινάνδου και της γυναίκας του από έναν Σέρβο εθνικιστή στις 28 Ιούνη 1914.
Στη Σερβία στάλθηκε τελεσίγραφο, σύμφωνα με το οποίο η Αυστρία θεωρούσε απολύτως υπεύθυνη τη Σερβία και έθετε εντελώς απαράδεκτους όρους. Στη συνέχεια και χωρίς να λάβει υπόψη της την απάντηση της Σερβίας, κήρυξε πόλεμο εναντίον της, στις 28 Ιούλη 1914.
Η δολοφονία του αρχιδούκα της Αυστροουγγαρίας δεν ήταν βεβαίως παρά το πρόσχημα του πολέμου, που ήταν αποτέλεσμα των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων και έγινε για την ιμπεριαλιστική αναδιανομή του κόσμου, τον έλεγχο των πρώτων υλών και των αγορών, κοκ.
Στιγμιότυπα από την καταστροφή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Την 1η Αυγούστου η Γερμανία κηρύσσει τον πόλεμο στη Ρωσία και σε πολύ λίγο χρόνο οι εμπόλεμοι αυξάνονται και οι συγκρούσεις γενικεύονται.
Ακολούθως, σχηματίστηκαν οι εξής ιμπεριαλιστικοί συνασπισμοί: Ο συνασπισμός της «Τριπλής Συμμαχίας», στον οποίο ανήκαν η Γερμανία, η Αυστροουγγαρία, η Βουλγαρία και η Τουρκία και ο συνασπισμός της «Αντάντ», στον οποίον ανήκαν η Γαλλία, η Αγγλία, η Ρωσία, η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Ιαπωνία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Ελλάδα, η Κίνα και οι ΗΠΑ (συνολικά στον πόλεμο μετείχαν με τον έναν ή τον άλλο συνασπισμό 38 χώρες).
Χρήση χημικών αερίων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Επρόκειτο για τη μεγαλύτερη ανθρωποσφαγή έως τότε, με 16 εκατομμύρια νεκρούς και 20 εκατομμύρια τραυματίες.
Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος – στα χαρακώματα
2 – 8 – 1951
Ανακοινώνεται επίσημα η ίδρυση της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς (ΕΔΑ).
Το πρακτικό της ίδρυσης της ΕΔΑ συνυπέγραψαν ο Δημοκρατικός Συναγερμός, το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδος, το κόμμα των Αριστερών Φιλελεύθερων (το οποίο και αποχώρησε από την ΕΔΑ το Δεκέμβρη του 1951), το Δημοκρατικό Ριζοσπαστικό Κόμμα.
Λίγες μέρες αργότερα ανακοίνωσαν τη συμμετοχή τους η Ένωσις Δημοκρατικών Αριστερών και η Δημοκρατική Ένωσις. Δίχως να φαίνεται επίσημα, το πρακτικό της ίδρυσης της ΕΔΑ συνυπέγραφε και το Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας που από το 1947 είχε κηρυχτεί παράνομο όπως και το ΚΚΕ.
Το σήμα της ΕΔΑ
Σχετικά με την ίδρυση της ΕΔΑ, ο Β΄ Τόμος του Δοκιμίου Ιστορίας του ΚΚΕ εκτιμά: «Η επιλογή του ΚΚΕ για τη δημιουργία της ΕΔΑ ήταν λαθεμένη, γιατί αποτελούσε σχήμα συμμαχίας πολιτικών δυνάμεων και όχι κοινωνικοπολιτικό μέτωπο πάλης. Η δημιουργία της αντανακλούσε δύο σημαντικά προβλήματα στην πολιτική του ΚΚΕ:
Τη λαθεμένη προγραμματική αντίληψη του Κόμματος που ακολουθούσε τη λογική των σταδίων και διαχώριζε το πρόγραμμα σε μίνιμουμ και μάξιμουμ, αντίληψη από την οποία απέρρεε και η λαθεμένη πολιτική συμμαχιών.
Την επίδραση των προβλημάτων στρατηγικής στην επεξεργασία και πρακτική για το συνδυασμό της παράνομης και της νόμιμης δουλειάς, έτσι ώστε η αυτοτελής οργάνωση και φυσιογνωμία του Κόμματος να εκφράζεται σε κάθε περίπτωση στο κίνημα, σε όλες τις μορφές της ταξικής πάλης.
Μέρος αυτής της πάλης είναι και να διεκδικεί το Κόμμα την ανοιχτή δημόσια αναγνώριση της δράσης του, ανεξάρτητα από το αν έχει νομιμοποιηθεί από το αστικό κράτος»
2- 8 –1945
Πεθαίνει ο Ιταλός συνθέτης Πιέτρο Μασκάνι (Pietro Antonio Stefano Mascagni).
Ο Πιέτρο Μασκάνι
Σπούδασε στο Ωδείο του Μιλάνου και ήταν μαθητής των Α. Πονκιέλι και Μ. Σαλαντίνο. Από το 1885 άρχισε να διευθύνει όπερες και οπερέτες.
Το 1895 – 1902 ήταν διευθυντής του Μουσικού Λυκείου του Πεζάρο.
Η όπερα «Καβαλερία Ρουστικάνα» από το θεατρικό έργο του Τζ. Βέργκα του 1890, που ανέβηκε στο θέατρο Κοστάντσι της Ρώμης, τον έκανε παγκόσμια διάσημο.
Αυτό το έργο, μαζί με την όπερα «Παλιάτσοι» του Λεονκαβάλο, ήταν αφετηρία της σχολής του βερισμού. Ο Μασκάνι έγραψε, επίσης, την όπερα «Ιρις» που ανέβηκε στη Ρώμη, «Παριζίνα» στο Μιλάνο, «Ο μικρός Μαρά» στη Ρώμη κ.ά. Συνέθεσε, επίσης, οπερέτες, έργα για ορχήστρα και μουσική για κινηματογράφο.
2 – 8 – 1945
Λήγει στο Πότσδαμ της Γερμανίας η πρώτη μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου Διάσκεψη στην οποία συμμετείχαν οι ηγέτες της Σοβιετικής Ένωσης (Ι. Στάλιν), των ΗΠΑ (Χ. Τρούμαν) και της Βρετανίας (Ου. Τσόρτσιλ).
Στη Διάσκεψη αποφασίστηκε η σύσταση Συμβουλίου από τους υπουργούς Εξωτερικών των πέντε μεγάλων δυνάμεων (ΗΠΑ, Σοβιετική Ένωση, Βρετανία, Γαλλία και Κίνα) για την κατάρτιση των συνθηκών ειρήνης.
Οι Ι. Στάλιν, Χ. Τρούμαν και Ου. Τσόρτσιλ στη διάσκεψη του Πότσδαμ
Για τη Γερμανία αποφασίστηκε η διατήρηση της στρατιωτικής της κατοχής από τις συμμαχικές δυνάμεις, ο αφοπλισμός της, η τιμωρία των εγκληματιών πολέμου, ο έλεγχος της οικονομίας και η προσωρινή κατοχή από την Πολωνία των ανατολικών εδαφών της γραμμής Οντερ – Νάισε.
2 – 8 – 1976
Πεθαίνει ο μεγάλος Αυστριακός σκηνοθέτης Φριτς Λανγκ (Friedrich Anton Christian Lang).
Ο Φριτς Λανγκ
«Οι ταινίες μου δείχνουν τη μάχη του ατόμου ενάντια στις συνθήκες – αυτόν τον αιώνιο προβληματισμό των αρχαίων Ελλήνων – τη μάχη ενάντια στους θεούς, τη μάχη του Προμηθέα. Με τον ίδιο τρόπο σήμερα μαχόμαστε νόμους, πολεμάμε τα πρέπει που δε μας φαίνονται ούτε καλά ούτε δίκαια για την εποχή μας. Πάντα αγωνιζόμαστε»
Μεστά νοημάτων και πάντα επίκαιρα τα λόγια του μεγάλου αντιφασίστα Γερμανού σκηνοθέτη Φριτς Λανγκ. Του ουμανιστή διανοούμενου που αρνήθηκε να προσφέρει το σπουδαίο ταλέντο του στην υπηρεσία του ναζισμού και αυτοεξορίστηκε. Του πρωτοπόρου καλλιτέχνη που θαύμαζαν μεγάλοι σκηνοθέτες, όπως ο Μπουνιουέλ που είπε: «Βλέποντας το «Θλιμμένο Θάνατο» συνειδητοποίησα ξαφνικά την ποιητική εκφραστικότητα του σινεμά». ‘Η ο Τριφό: «Στο έργο του Λανγκ, τα πάντα διαδραματίζονται και διαμορφώνονται σε ένα σύμπαν άκρως ηθικό. Η συμβατική ηθική δεν έχει καμία θέση στο σύμπαν αυτό και δυνάμεις σαν αυτή (αστυνομία, στρατός, άμυνα) αποτυπώνονται πάντα εκφυλισμένες, ηττημένες, αδύναμες. Οι ήρωες του Λανγκ είναι, στην πραγματικότητα, στο πλευρό της κοινωνίας»
Ξεχωρίζουν οι ταινίες «Η Χίλντε Γουόρεν και ο Θάνατος» (1919), «Χαρακίρι» (1919), «Τα 1.000 Μάτια του δρ Μαμπούζε» (1960), η θρυλική του εμφάνιση στην «Περιφρόνηση» (1963) του Γκοντάρ και πάνω απ’ όλα το αριστούργημά του «Μητρόπολις» (1926).
Ήταν πολύ σεμνή, παρά τη μεγάλη διεθνή καριέρα της. Ξεκίνησε από πολύ μικρή το χορό καθώς η μητέρα της, βλέποντας την αγάπη που έτρεφε για το χορό, την έγραψε, στα οκτώ της χρόνια, σε μια σχολή.
Η Λίντα Άλμα με τον Γ. Φλερύ
Παρά τις μεγάλες οικονομικές δυσκολίες της οικογένειας, που είχε χάσει την πατρική φροντίδα (ο πατέρας της πέθανε όταν ήταν πολύ μικρή), η Λ. Άλμα κατάφερε να σπουδάσει, χάρη στις ακούραστες προσπάθειες της μητέρας της.
Στη Γαλλία ήταν από τις πρώτες μαθήτριες της Μπροβρεζένσκα, ενώ στην Αμερική έκανε χορό με τον Κίβιτον, ένα σπουδαίο δάσκαλο.
Το 1943 γνωρίστηκε με τον Γιάννη Φλερύ, με τον οποίο χόρεψε στη σκηνή για σχεδόν 30 χρόνια.
Το 1946 η Λ. Αλμα και ο Γ. Φλερύ έφυγαν από την Ελλάδα και μετά από πρόταση της Εντίθ Πιαφ συμμετείχαν σε παραστάσεις της, στο «Ετουάλ», στο Παρίσι και αργότερα σε μεγάλα θέατρα του κόσμου.
Η Λίντα Άλμα με τον αγαπημένο της Μάνο Κατράκη
Το 1955 η Λ. Άλμα επέστρεψε στην Ελλάδα, γιατί ήταν η μητέρα της άρρωστη.
Ήρθε για λίγο, γιατί μετά ακολουθούσαν πολλά συμβόλαια και πολύ σημαντικά. Όμως γνώρισε τον Μ. Κατράκη και δεν ξανάφυγε ποτέ.
Με τον Γ. Φλερύ συνέχισαν πλέον στην Ελλάδα τις εμφανίσεις με μεγάλη πάντα επιτυχία.
Εκτός από το θέατρο και τα κέντρα, το δίδυμο Φλερύ – Άλμα συμμετείχε και σε αρκετές ταινίες. Στο θέατρο η Λίντα Άλμα δούλεψε μέχρι το 1979, χρονιά που παντρεύτηκε με τον Μ. Κατράκη.
Η Λίντα Άλμα έφυγε πικραμένη, με ανεκπλήρωτο ένα μεγάλο όνειρο ζωής, την ίδρυση του Μουσείου Μάνου Κατράκη.
Ο θάνατός της ανέδειξε το σοβαρό πρόβλημα συνταξιοδότησης των ηθοποιών – χορευτών. Η Λίντα Άλμα πέθανε, περιμένοντας χρόνια την τιμητική σύνταξη, που το ΥΠΠΟ είχε υποσχεθεί και ποτέ δεν της έδωσε.
3 – 8 – 1972
Σκοτώνεται σε τροχαίο ο Γιάννης Παπαϊωάννου.
Ο Γιάννης Παπαϊωάννου
«Φαληριώτισσα», «Ανδρέας Ζέπος», «Πριν το χάραμα», «Άνοιξε γιατί δεν αντέχω», «Κάνε κουράγιο», «Βαδίζω και παραμιλώ», «Χθες το βράδυ σε μια βάρκα», «Σβήσε το φως» είναι μερικά από τα πάμπολλα τραγούδια – μελωδική παρακαταθήκη του Γιάννη Παπαϊωάννου.
Του λαϊκού δημιουργού, που μίλησε με το δικό του, πηγαίο τρόπο για τη ζωή του εργάτη, για το μεροκάματο, για την αγάπη, για τα βάσανα, για τη ζωή του φτωχού κοσμάκη.
«Τα τραγούδια μου είναι τα παθήματά μου, οι αγώνες μου, το μεροκάματο για τη φασολάδα, τα όνειρά μου, οι καντάδες μου, η ζωή μου ολόκληρη και η ζωή του φτωχού κοσμάκη…», έλεγε ο συνθέτης με την τεράστια προσφορά στο ελληνικό λαϊκό τραγούδι, από το θάνατο του οποίου σήμερα συμπληρώνονται τριάντα χρόνια.
Ξεχωριστή μορφή του λαϊκού τραγουδιού, με εντελώς προσωπικό ύφος, και άνθρωπος με μεγάλη καρδιά και σπάνιο ήθος, ο Γιάννης Παπαϊωάννου από νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με τη μουσική. Στην αρχή με το μαντολίνο, λίγο αργότερα με την κιθάρα και στη συνέχεια με τον παντοτινό σύντροφο της ζωής του, το μπουζούκι.
Το πρώτο του τραγούδι η «Φαληριώτισσα» σήμανε την απαρχή της μεγάλης του πορείας. Μιας πορείας, που σφραγίστηκε και με τις δημιουργικές «συναντήσεις» του με άλλους μεγάλους δημιουργούς και ερμηνευτές: τους Βαμβακάρη, Μπάτη, Κερομύτη, Χατζηχρήστο, Μητσάκη, Περιστέρη, Ρούκουνα, Μοσχονά, Παγιουμτζή, Τσιτσάνη, Μπέλλου, Νίνου, Χιώτη, Χρυσάφη κ.ά.
Άνθρωπος με αξίες και μεγάλη αγάπη στην τέχνη του ο Γ. Παπαϊωάννου υπερασπίστηκε το μπουζούκι ακόμα και στις πιο δύσκολες μέρες του. Στην περίοδο της δικτατορίας του Μεταξά κι ενώ το μπουζούκι διώκεται και η λογοκρισία βασιλεύει, ο συνθέτης δε διστάζει να πάει στον Μεταξά, για να του ζητήσει να πάρει πίσω την απαγόρευση.
Το 1928 πήρε το τρίτο βραβείο στο διαγωνισμό διηγήματος της «Νέας Εστίας» για το διήγημά του «Ο Θάνατος» και την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο του «Ο Μανόλης Λέκας κι άλλα διηγήματα».
Ο Ηλίας Βενέζης
Έργα του που ξεχώρισαν είναι «Το Νούμερο 31328», «Αιολική Γη» και «Γαλήνη» καθώς και το θεατρικό έργο, το «Μπλοκ C».
Μαζί με τους Στρατή Μυριβήλη, Μ. Καραγάτση και Άγγελο Τερζάκη, έγραψε ως τέταρτος της συγγραφικής τετράδας και μέρος από το «Το μυθιστόρημα των τεσσάρων» (1958).
Σύμφωνα με την επιθυμία του, η κηδεία έγινε στον Μόλυβο της Μυτιλήνης και η ταφή του στο παλιό, μικρό νεκροταφείο του Μολύβου. Επάνω στην πλάκα του τάφου, όπως το είχε ζητήσει ο ίδιος, δεν υπάρχει παρά μια μόνο λέξη: ΓΑΛΗΝΗ.
3 – 8 – 1975
Πεθαίνει ο μεγάλος υπερρεαλιστής ποιητής Ανδρέας Εμπειρίκος.
Το 1909 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Μετά τις γυμνασιακές του σπουδές έφυγε για την Ευρώπη. Το 1925 θα βρεθεί στο Παρίσι για να σπουδάσει ψυχαναλυτής.
Ο Ανδρέας Εμπειρίκος
Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1931 και το ’35 δίνει την πρώτη του διάλεξη για τον υπερρεαλισμό, γεγονός ιδιαίτερα προκλητικό για εκείνη την εποχή. Την ίδια χρονιά θα εκδώσει την ποιητική του συλλογή «Υψικάμινος». Το 1945 θα έρθει η «Ενδοχώρα», ποιήματα γραμμένα ανάμεσα στα 1934 και 1937. Μετά το θάνατό του, το 1980 θα εκδοθεί η «Οκτάνα», συλλογή πεζόμορφων ποιημάτων γραμμένα από το 1941 έως το 1965. Στα πεζογραφήματά του ανήκει ο «Μέγας Ανατολικός».
3 – 8 – 2008
Πεθαίνει ένας από τους «σημαιοφόρους» της αντισοβιετικής και αντικομμουνιστικής «σταυροφορίας», ο Ρώσος συγγραφέας Αλεξάντρ Σολζενίτσιν.
Ήταν από εκείνους που αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στην ανατροπή του σοβιετικού συστήματος, περιγράφοντάς το στα λογοτεχνικά έργα του με τα πιο μελανά χρώματα, χωρίς να λυπηθεί να το περιβάλλει με ψέματα και υπερβολές, ακόμη κι από το οπλοστάσιο του Γκαίμπελς, για να το διαβάλει. Για το ρόλο του αυτό βραβεύτηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας και απόλαυσε διάφορες τιμές στο «δυτικό κόσμο» όπου βρήκε καταφύγιο. Όχι τυχαία, το ρόλο του εκθείασε ο Βλ. Πούτιν και ο Ν. Σαρκοζί.
Το πόσο πίστευε πραγματικά στη «δημοκρατία», φάνηκε όταν δεν έβγαλε άχνα όταν ο Γιέλτσιν έστελνε τα τανκς να βομβαρδίσουν το ρωσικό κοινοβούλιο το 1993, αιματοκυλώντας το λαό της Μόσχας, θέτοντας εκτός νόμου πολλά κόμματα, νοθεύοντας τις εκλογές κ.ά.
Επιστρέφοντας, λίγο αργότερα (το 1994) στη Ρωσία, λίγα χρόνια μετά την ανατροπή του κοινωνικο-πολιτικού συστήματος που τόσο μίσησε, είχε την τύχη να γευτεί τους «καρπούς» των αντικομμουνιστικών του προσπαθειών, που αποδείχτηκαν πολύ «πικροί» για τα δεκάδες εκατομμύρια των συμπολιτών του, που εξαιτίας της παλινόρθωσης του καπιταλισμού βρέθηκαν στα όρια της εξαθλίωσης, μέσα σε καθεστώς φτώχειας, ανεργίας, διεθνικών αιματοχυσιών, κατάργησης ιστορικών κοινωνικών κατακτήσεων, χειραγώγησης κάθε θεσμού από την ολιγαρχία του πλούτου.
Προς το τέλος της ζωής του προσπάθησε να αρθρώσει έναν κριτικό λόγο στην κατάσταση που επικρατεί στη Ρωσία σήμερα, αλλά από θέσεις οπισθοδρομικές και εθνικιστικές. Δεν μπόρεσε να υπερβεί το αντισοβιετικό και αντικομμουνιστικό του παρελθόν, όπως έκανε ένας άλλος πολύ γνωστός «αντιφρονούντας» αντισοβιετικός συγγραφέας και φιλόσοφος, ο Αλεξάντρ Ζινόβιεφ, που μετά την επιστροφή του στη Ρωσία, ζήτησε συγνώμη από το ρωσικό λαό για την προηγούμενη αντισοβιετική του δράση.
Πεθαίνει ο Δανός μυθιστοριογράφος Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (Hans Christian Andersen), περίφημος συγγραφέας παιδικών παραμυθιών.
Γεννήθηκε στο Οντενζε της Δανίας από φτωχούς γονείς και μεγάλωσε με πολλές στερήσεις, σ’ ένα περιβάλλον γεμάτο αφηγήσεις θρύλων και παραμυθιών, πράγμα που τον έκανε ευφάνταστο και ονειροπόλο.
Από τον πατέρα του, κουρασμένο στρατιώτη των ναπολεόντειων πολέμων, άκουγε πολεμικές ιστορίες και απίστευτα περιστατικά της ζωής σε διάφορους τόπους, ενώ η γιαγιά του και οι απλοϊκές γυναίκες της γειτονιάς ύφαιναν γύρω του έναν ιστό δεισιδαιμονιών, ονείρων και θαυμάτων, φόβων και τιμωριών, που τον επηρέασαν σε όλη τη ζωή του όπως και στη δημιουργία του.
Ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν σε φωτογραφία του Θώρα Χάλλαγγερ το 1869
Οι καλλιτεχνικές ανησυχίες του ήταν πολλές και πρώιμες. Παιδί ακόμα, στο χωριό του φτιάχνει ένα κουκλοθέατρο και αρχίζει να γυρνάει μ’ αυτό στους δρόμους διασκεδάζοντας και καταπλήσσοντας μικρούς και μεγάλους. Μόλις στα δεκατέσσερα, χωρίς καν να έχει τελειώσει το Δημοτικό, πηγαίνει στην πλούσια Κοπεγχάγη, κέντρο μεγάλης καλλιτεχνικής άνθησης, διεκδικώντας μια θέση στο βασιλικό θέατρο! Θα χρειαστεί να τελειώσει κανονικά το σχολείο, να φοιτήσει στο Πανεπιστήμιο, να δοκιμάσει το ταλέντο του στο θεατρικό έργο, στην ταξιδιωτική λογοτεχνία και στο μυθιστόρημα, προτού ανακαλύψει το μεγάλο του χάρισμα στο Παραμύθι (1835 η πρώτη έκδοση της συλλογής του «Παραμύθια και Ιστορίες»), που θα τον κάνει διάσημο και ξεχωριστό ανάμεσα στους δημιουργούς της εποχής του και θα του χαρίσει στη συνέχεια μια αναγνώριση πέρα από το θάνατο.
Και πράγματι, τα παραμύθια του εξακολουθούν να είναι πασίγνωστα όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και στην Αφρική και στην Ασία – στην Ιαπωνία ιδιαίτερα – αν και ο ΙΘ’ αιώνας του ρομαντισμού έχει προ πολλού αντικατασταθεί από εποχές άλλων αισθητικών και κοινωνικών αξιών.
Ποιο είναι το χαρακτηριστικό που κάνει τα κείμενα του Άντερσεν αγαπητά σε μικρούς και μεγάλους, σε τόσους διαφορετικούς τόπους και πολιτισμούς;
Η γραφή του Άντερσεν έχει ένα βαθύ λυρισμό, μια ποίηση που αγγίζει την ψυχή. Ο Άντερσεν μιλάει για τη μοναξιά και την απόρριψη, για την ανάγκη για αγάπη και φιλία, αναδείχνει την ομορφιά των αληθινών πραγμάτων, των αληθινών αισθημάτων, ενώ συγχρόνως, κοροϊδεύει τις συμβατικότητες, σατιρίζει ανελέητα και γελοιοποιεί αδιάκοπα την εξουσία. Το φτωχό παιδί που κάποτε έπαιζε με τα λασπόνερα έφτασε να πίνει τη σοκολάτα του με τη βασίλισσα, αλλά αυτό δεν τον έκανε να αλλάξει σε τίποτα ούτε τη γραφή του ούτε και τη γλώσσα του. «Οι μόνοι αληθινά ευγενείς είναι οι ευγενείς του πνεύματος. Οι άλλοι είναι τσαρλατάνοι» δε δίστασε να απαντήσει σε έναν αριστοκράτη που τον ειρωνεύτηκε.
Ο Άντερσεν μιλάει, άλλοτε με σπαραγμό, άλλοτε με λεπτό χιούμορ, για τον έρωτα και για την υποκρισία, για τη θυσία και για την ανοησία, για παγερές βασίλισσες και τρυφερές σειρήνες, όπως και για τα πιο απλά, καθημερινά και ασήμαντα πράγματα -για τη σακοράφα, για το φανάρι του δρόμου, για τη ματαιόδοξη βασιλοπούλα που περιφρονούσε την τέχνη, ή για τον αμόρφωτο καλικάντζαρο που γοητεύτηκε από την ομορφιά ενός βιβλίου.
«Τα παραμύθια μου είναι τόσο για τους μεγάλους όσο και για τα παιδιά.
Τα παιδιά στην αρχή καταλαβαίνουν μόνο το δευτερεύον, αλλά σαν ωριμάσουν, καταλαβαίνουν το σύνολο».
Τα παραμύθια του Άντερσεν έχουν το προνόμιο που χαρακτηρίζει όλα τα καλά έργα της παιδικής λογοτεχνίας. Μεγαλώνουν μαζί με τον αναγνώστη τους και τον συντροφεύουν πιστά σε όλες τις στιγμές της ζωής του.
Από τα πιο γνωστά παραμύθια του Άντερσεν είναι: «Τα καινούρια ρούχα του βασιλιά», «Η πριγκίπισσα και το μπιζέλι», «Το αηδόνι», «Η μικρή σειρήνα», «Ο γενναίος μολυβένιος στρατιώτης», «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα», «Η Τοσοδούλα», «Το Ασχημόπαπο», «Η βασίλισσα του χιονιού».
Πηγή: Ριζοσπάστης
4 – 8 – 1901
Γεννιέται ο κορυφαίος Αμερικανός μουσικός της Τζαζ Λούις Άρμστρονγκ (Louis Armstrong), από τους κορυφαίους του είδους.
Ο Λούις Άρμστρονγκ με την αγαπημένη του τρομπέτα
Γνήσιο τέκνο της γενέτειρας της ποπ της Νέας Ορλεάνης, έζησε τα παιδικά του χρόνια μεταξύ των οίκων ανοχής, της φυλακής και της εκκλησίας. Στη φυλακή έμαθε τρομπέτα, στην εκκλησία το τραγούδι και από τα «σπίτια» (τα περιβόητα honky-tonk) ξεκίνησε μία καριέρα που έκανε γνωστή την τζαζ και το όνομα του Λούις Άρμστρονγκ σε ολόκληρο τον κόσμο.
Λούις Άρμστρονγκ
Μία πληθωρική προσωπικότητα, ένα αγέραστο παιδί, που μετέτρεψε την τζαζ σε μορφή τέχνης βασισμένης στον αυτοσχεδιασμό, ανακάλυψε το «scat singing», το οποίο καθόρισε το τραγούδι στην τζαζ και τοποθέτησε την τρομπέτα σε περίοπτη θέση, στο χώρο της σύγχρονης μουσικής. Κατά τη διάρκεια της μουσικής του σταδιοδρομίας, συνεργάστηκε είτε ως τραγουδιστής είτε ως τρομπετίστας, με μερικούς από τους σημαντικότερους μουσικούς της τζαζ, μεταξύ αυτών ο Ντιούκ Έλινγκτον, η Έλλα Φιτζέραλντ, ο Μπινγκ Κρόσμπι, ο Φλέτσερ Χέντερσον και η Μπέσι Σμιθ.
Οι τελευταίες σημαντικές του ηχογραφήσεις καταγράφονται στη δεκαετία του 1950 ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ύστερης δισκογραφίας του χαρακτηρίζεται συνήθως από τους κριτικούς ως υπεραπλουστευτικό ή τυποποιημένο, αν και δεν του στέρησε την εμπορική απήχηση.
Μία από τις τελευταίες εμπορικές επιτυχίες του Άρμστρονγκ υπήρξε η ερμηνεία του στο τραγούδι «What a Wonderful World» (1968), το οποίο παρέμεινε στην κορυφή των βρετανικών μουσικών καταλόγων για ένα μήνα, ενώ το 1987 χρησιμοποιήθηκε στην ταινία «Good Morning, Vietnam» και γνώρισε ακόμα μεγαλύτερη επιτυχία.
4 – 8 – 1936
Κηρύσσεται ο στρατιωτικός νόμος εγκαινιάζοντας την περίοδο της μεταξικής δικτατορίας. Όπως τόνισε ο ίδιος ο Ι. Μεταξάς, σκοπός της δικτατορίας δεν ήταν άλλος παρά η «αδιάκοπος φροντίς δια την στερέωσιν του αστικού καθεστώτος με όλας τας αναγκαίας θυσίας δια το σύνολον της κοινωνίας και ιδίως δια τας ενδεείς τάξεις.»
Ο Ι. Μεταξάς
Το βράδυ της 4ης Αυγούστου 1936, δημοσιεύτηκε σε έκτακτο φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως διάγγελμα του Ιωάννη Μεταξά – που τοιχοκολλήθηκε και σε κεντρικά σημεία της Αθήνας και του Πειραιά. Το διάγγελμα ανέφερε πως «η κυβέρνησις (…) προέβη, τη εγκρίσει της Αυτού Μεγαλειότητος του Βασιλέως, εις την κήρυξιν του Στρατιωτικού Νόμου καθ’ άπασαν την χώραν, και την διάλυσιν της Βουλής».
Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου, ή δικτατορία Μεταξά, ήταν ήδη γεγονός.
Από τις πρώτες πράξεις της δικτατορίας ήταν τα διατάγματα που προέβλεπαν: Την αναστολή των διατάξεων 8 άρθρων του Συντάγματος σε όλο το κράτος, τη διάλυση της Βουλής και την επιστράτευση των εργαζομένων σε υπηρεσίες «δημοσίας ωφελείας» (σιδηροδρομικοί, τροχιοδρομικοί κ.ά.).
«Ριζοσπάστης» 6-3-1936. Το ΚΚΕ δεν είχε ψευδαισθήσεις για το ρόλο του Μεταξά
Το απόγευμα της 4ης Αυγούστου προηγήθηκε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, στην οποία οι αστυνομικές και στρατιωτικές αρχές υποστήριξαν ότι υπήρχαν «υπεύθυνοι πληροφορίαι κατά τας οποίας η κηρυχθησομένη γενική απεργία θα μετεβάλλετο εις στασιαστικήν εκδήλωσιν με αντικειμενικόν σκοπόν την ανατροπήν του νόμιμου πολιτικού και κοινωνικού καθεστώτος της χώρας». Αυτό ήταν και το πρόσχημα για την απόφαση της συγκέντρωσης όλων των εξουσιών στα χέρια της κυβέρνησης. Ακόμα, στις αιτίες της «μεταβολής» προβαλλόταν και η ανικανότητα της Βουλής που προέκυψε από τις εκλογές του Γενάρη του 1936 «να δώση κυβέρνησιν εις την χώραν», ανικανότητα που επίσης αποδείχθηκε και από τις «αθεράπευτες κομματικές αντιθέσεις» και τις «προσωπικές έριδες».
Οι ενέργειες του Μεταξά, ο οποίος άλλωστε προετοιμαζόταν από καιρό για την κήρυξη της δικτατορίας, έγιναν σε συνεργασία με τον Γεώργιο Β΄ και τη σύμφωνη γνώμη και στήριξη της Μεγάλης Βρετανίας. Το «κλίμα» υπέρ μιας δικτατορικής λύσης ευνοούσαν επίσης η άνοδος του φασισμού και του ναζισμού στην Ιταλία και τη Γερμανία καθώς και ο γενικότερος αντικομμουνισμός που οργίαζε.
Εξόριστοι κομμουνιστές στην Ανάφη το 1939
Η επιβολή της δικτατορίας εξυπηρετούσε την ανάγκη της αστικής τάξης να θωρακίσει ακόμα περισσότερο την εξουσία της, σε συνθήκες όξυνσης των ενδοαστικών αντιθέσεων και ενόψει του επερχόμενου Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Ταυτόχρονα υπήρχε και ο φόβος του εργατικού – λαϊκού κινήματος. Ο κίνδυνος για την αστική εξουσία μπορεί να μην ήταν άμεσος, όπως επικαλούνταν η προπαγάνδα της 4ης Αυγούστου, έπρεπε όμως να ενταθούν τα κατασταλτικά μέτρα αποτροπής αυτού του κινδύνου, να χτυπηθεί και να αντιμετωπιστεί το ΚΚΕ αποφασιστικά.
Η παρατεταμένη αστάθεια του αστικού πολιτικού συστήματος, με τελευταίο «επεισόδιο» την αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης που επικαλέστηκε και ο Μεταξάς, έκανε αδύνατη τη συνέχιση της λειτουργίας του με την ίδια (την κοινοβουλευτική) μορφή. Ειδικά σε συνθήκες προετοιμασίας και διεξαγωγής του πολέμου, που απαιτούσαν πιο συγκεντρωτική άσκηση της κρατικής εξουσίας και ταχύτατη λήψη αποφάσεων, οι δημοκρατικές διαδικασίες, μπλεγμένες μάλιστα στη διελκυστίνδα των ενδοαστικών αντιθέσεων, αποτελούσαν για την αστική τάξη μια επικίνδυνη πολυτέλεια.
Εξώφυλλο του «Ριζοσπάστη» με την Απόφαση της ΚΕ του Κόμματος, που καταδίκαζε τη δικτατορία του Μεταξά
Το κεφάλαιο στήριξε άμεσα τη δικτατορία και με τη συμμετοχή εκπροσώπων του στις κυβερνήσεις της δικτατορίας. Ο Ανδρέας Χατζηκυριάκος, ιδιοκτήτης της τσιμεντοβιομηχανίας «ΑΓΕΤ Ηρακλής» και πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχάνων και Βιοτεχνών Ελλάδας, που είχε πρωτοστατήσει στη σφαγή των εργατών στο Πασαλιμάνι το 1923, ανέλαβε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας στην πρώτη δικτατορική κυβέρνηση. Η Εθνική Τράπεζα εκπροσωπήθηκε επίσης με υψηλόβαθμα νυν και πρώην στελέχη της στις κυβερνήσεις της 4ης Αυγούστου (Αλέξανδρος Κορυζής, Ιωάννης Αρβανίτης, Α. Αποστολίδης, Δ. Μάξιμος).
Έχει υπολογιστεί, με βάση τα στοιχεία για 38 υπουργούς και στελέχη της δικτατορίας, πως το 10% ήταν τραπεζικά στελέχη και το 6% βιομήχανοι ή άλλοι επιχειρηματίες.
Ο Αμερικανός πρεσβευτής Lincoln MacVeagh θεωρούσε πως στην ομάδα «γύρω και πίσω» από τον Μεταξά βρίσκονταν ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας Ιωάννης Δροσόπουλος, ο Αλέξανδρος Κανελλόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της Ανωνύμου Ελληνικής Εταιρείας Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων και ο Πρόδρομος (Μποδοσάκης) Αθανασιάδης. Σημαντική στήριξη στη δικτατορία προσέφεραν και οι βιομήχανοι Επαμεινώνδας Χαρίλαος, Ν. Κανελλόπουλος, οι Λαναράς – Κύρτσης, οι αδελφοί Ηλιάσκοι, ο Γ. Πεσματζόγλου, η εταιρεία «Πάουερ» κ.ά. Επίσης, τα εκδοτικά συγκροτήματα Δ. Λαμπράκη («Ελεύθερον Βήμα»), Γ. Α. Βλάχου («Καθημερινή»), Αχ. Κύρου («Εστία») κ.ά.
Το καθεστώς της 4ηςΑυγούστου ήταν αστική δικτατορία, που ενσωμάτωσε στην ιδεολογία και στην πρακτική της «δάνεια» και επιρροές από το φασισμό – ναζισμό (ναζιστικός χαιρετισμός, ίδρυση της Εθνικής Οργάνωσης Νέων με στρατιωτικοποιημένη δομή, «σωματειακή» οργάνωση της κοινωνίας). Η 4η Αυγούστου ξεπέρασε τις προκατόχους της κυβερνήσεις όσον αφορά τον αντικομμουνισμό και τη θηριωδία ενάντια στο ΚΚΕ και στο εργατικό – λαϊκό κίνημα.
Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου εφάρμοσε στοιχεία της κεϊνσιανής θεωρίας περί «κρατικής ρύθμισης της καπιταλιστικής οικονομίας», που ακολούθησαν αρκετά καπιταλιστικά κράτη μετά την οικονομική κρίση στα 1929 – 1933, συμπεριλαμβανομένου του γερμανικού.
Η μεγαλύτερη, ίσως, «προσφορά» της 4ης Αυγούστου στο κεφάλαιο ήταν η επιβολή της «εργασιακής ειρήνης», μέσω της απαγόρευσης των απεργιών, του ελέγχου των σωματείων κ.ά.2.
Το κυρίαρχο στοιχείο της δικτατορίας παρέμεινε η ακραία ταξική ανισότητα και η φτώχεια του λαού. Χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία των εισοδημάτων κατά οικογένεια το 1938. Το 77,44% του πληθυσμού της χώρας, δηλαδή είχε ετήσιο εισόδημα κάτω από 36.275 δραχμές ενώ υπολογιζόταν πως για κάπως άνετη ζωή χρειάζονταν τουλάχιστον 60.000 δραχμές. Το 0,05% του πληθυσμού, είχαν ετήσιο εισόδημα 2.125.000 δραχμές
Κρατούμενοι κομμουνιστές χαιρετούν πριν μεταφερθούν στους τόπους εξορίας
Το ΚΚΕ υπήρξε ο βασικός, ο ταξικός αντίπαλος της 4ης Αυγούστου, που διακηρυγμένος της στόχος ήταν η καταπολέμηση του κομμουνισμού. Με ιδιαίτερη μανία η δικτατορική κυβέρνηση και τα κρατικά όργανα επιτέθηκαν στο ΚΚΕ και στην ΟΚΝΕ, με στόχο την πολιτική και ηθική τους εξόντωση, μαζί και σε ορισμένους συνεργαζόμενους με το ΚΚΕ.
Από την πρώτη μέρα – για την ακρίβεια νύχτα – της δικτατορίας, η Γενική Ασφάλεια Αθηνών και η Ειδική Ασφάλεια έθεσαν σε εφαρμογή, όπως είχαν διαταχθεί, σχέδια σύλληψης στελεχών του ΚΚΕ, τα οποία όμως εκείνη τη στιγμή δεν είχαν τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Αμέσως μετά την επιβολή της, η δικτατορία προχώρησε στη θέσπιση αντικομμουνιστικού νομικού πλαισίου. Στις 12 Αυγούστου 1936, συγκροτήθηκε το υφυπουργείο της Δημόσιας Ασφάλειας. Δύο μέρες μετά, στη θέση του υφυπουργού διορίστηκε ο Κωνσταντίνος Μανιαδάκης, ο οποίος αποτέλεσε την «ψυχή» της αντικομμουνιστικής δράσης.
Με βάση το νομοθετικό πλαίσιο που συγκρότησε η δικτατορία προχώρησε σε μαζικές συλλήψεις, φυλακίσεις και εκτοπίσεις σε ξερονήσια. Επίσης, επικήρυξε στελέχη του Κόμματος.
Συνολικά, χιλιάδες ήταν όσοι συνελήφθησαν στα χρόνια της 4ης Αυγούστου. Οι συλληφθέντες κομμουνιστές και άλλοι αγωνιστές υποβάλλονταν σε σκληρά βασανιστήρια: Ρετσινόλαδο, πάγος, φάλαγγα, ξερίζωμα νυχιών κ.ά.
Την επόμενη μέρα της κήρυξης της δικτατορίας κυκλοφόρησε έκτακτη – παράνομη έκδοση του «Ριζοσπάστη», με Διακήρυξη της Κεντρικής Επιτροπής. Η ΚΕ απευθυνόταν σε «ολόκληρο το Λαό της χώρας», τον οποίο ενημέρωνε ότι «η δολοφόνα συμμορία του Μεταξά – Σκυλακάκη, με την εντολή της πλουτοκρατίας, της μοναρχίας και του χιτλερισμού, εγκαθίδρυσε στην Ελλάδα στρατιωτικοφασιστική διχτατορία». Υπογράμμιζε τις ευθύνες του Γεωργίου Β΄, τον οποίο χαρακτήριζε «άμεσο συνένοχο και υπεύθυνο όλων των εγκλημάτων της».
Σε αυτήν την πρώτη τοποθέτησή της η ΚΕ εκτιμούσε ότι η δικτατορία οδηγεί στον «ολοκληρωτικό αφανισμό» και θεωρούσε ότι «υπέρτατο λαϊκό και εθνικό συμφέρον της στιγμής» ήταν το γκρέμισμα της δικτατορίας «με όλα τα μέσα της μαζικής λαϊκής πάλης». Ο λαός θα έπρεπε να «αποφασίσει ο ίδιος με εκλογές συνταχτικής συνέλευσης με αναλογική, για την κατάσταση και το μέλλον του», να σχηματίσει παντού επιτροπές λαϊκής σωτηρίας, να δημιουργήσει παντού το Λαϊκό Μέτωπο, να οργανώσει την ανατροπή του Μεταξά. Στο πλευρό του λαού «δίχως κανένα δισταγμό» καλούνταν να σταθούν οι στρατιώτες και οι αντιφασίστες αξιωματικοί.
Ο Μεταξάς με υποστηρικτές της κυβέρνησής του
Την ίδια μέρα, σύμφωνα με τον «Ριζοσπάστη», η απεργία που είχε προκηρυχθεί πριν από την κήρυξη της δικτατορίας σημείωσε επιτυχία. Παρά τον στρατιωτικό νόμο και την επιστράτευση μιας σειράς κλάδων, μόνο στην Αθήνα πήραν μέρος 40 χιλιάδες εργάτες. Στο Αγρίνιο έγινε παγκαπνεργατική απεργία ενάντια στη δικτατορία. Από το πρωί της 4ης Αυγούστου, επίσης, βρισκόταν σε εξέλιξη απεργία των καπνεργατών της Καβάλας. Η απεργία επεκτάθηκε και στη Δράμα, στο Πράβι (Ελευθερούπολη Καβάλας), στις Σέρρες και τη Θράκη. Κράτησε περίπου δύο βδομάδες και αντιμετωπίστηκε με άγρια τρομοκρατία.
Τρεις μέρες μετά την 4η Αυγούστου, συνήλθε η ΚΕ του ΚΚΕ και συζήτησε πάνω στην κήρυξή της και τα καθήκοντα του ΚΚΕ.
Με βάση αυτήν την Απόφαση, οι Κομματικές Οργανώσεις καλούνταν να αναπροσαρμόσουν τη δουλειά τους στις νέες συνθήκες της σκληρής παρανομίας.
Στον πρώτο μήνα, έγιναν ορισμένες μικρές συγκεντρώσεις και συσκέψεις ενάντια στη δικτατορία. Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Ριζοσπάστη», σε 15 χωριά των Σερρών, το δεύτερο δεκαήμερο του Αυγούστου, έγιναν ένοπλα αγροτικά συλλαλητήρια, τα οποία χτυπήθηκαν από τις αστυνομικές δυνάμεις.
Μέσα στο Φλεβάρη του 1937, συνήλθε η 3η Ολομέλεια της ΚΕ και σε αυτήν πήραν μέρος όλα τα μέλη της ΚΕ, ταχτικά και αναπληρωματικά που δεν είχαν συλληφθεί. Η Ολομέλεια πήρε ομόφωνα Απόφαση πάνω την πολιτική κατάσταση, που ήταν και το μοναδικό θέμα της, ενώ εξέδωσε και χαιρετιστήριο στον Νίκο Ζαχαριάδη που είχε στο μεταξύ συλληφθεί.
Στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου του 1937 συνήλθε η 4η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ.
Η 4η Ολομέλεια, όσον αφορά τον στόχο της συγκρότησης του Αντιδικτατορικού Μετώπου, επαναλάμβανε πως «η διασπαστική πολιτική εκείνων των κομμάτων που επανειλημμένα ως τώρα αρνήθηκαν να πάρουν μέρος στη δημιουργία του λαϊκού αντιδικτατορικού μετώπου ωφέλησε μονάχα το μοναρχοφασισμό». Στην κατεύθυνση της ενιαίας αντιδικτατορικής δράσης προβάλλονταν ως επείγοντα καθήκοντα τα παρακάτω:
«α) Το ορμητικό ξέσπασμα της εργατιάς για τις ιδιαίτερες άμεσες οικονομικές και πολιτικές της απαιτήσεις και η αποκατάσταση του ενιαίου εργατικού αντιφασιστικού μετώπου σ’ όλη τη χώρα (…)
β) Η οργάνωση της πάλης των αγροτικών μαζών για τις δικές τους ζωτικές και επείγουσες διεκδικήσεις και το δυνάμωμα και παραπέρα ξάπλωμα του ενιαίου Αγροτικού Κόμματος (…)
γ) Με κάθε τρόπο να ενισχυθεί η αξιέπαινη πρωτοβουλία που ανέλαβαν μερικές προοδευτικές πολιτικές ομάδες μέσα στα μη φασιστικά αστικά κόμματα (…) στον αγώνα κατά της φασιστικής δικτατορίας (…)
δ) Δραστήρια και αποφασιστικά πρέπει να δυναμώσει η δουλειά για την οργάνωση των αντιδικτατορικών δυνάμεων μέσα στο στρατό κι ανάμεσα στους απότακτους στρατιωτικούς (…)
ε) Πάνω στο πρότυπο και στο παράδειγμα του Πειραιά σ’ όλες τις πόλεις, στα χωριά, στα εργοστάσια και στις συνοικίες και συνοικισμούς, πρέπει να οργανωθούν επιτροπές του λαϊκού αντιδικτατορικού μετώπου».
Στην Απόφαση του δεύτερου θέματος της 4ης Ολομέλειας υπογραμμιζόταν ότι η δικτατορία δεν μπόρεσε να παραλύσει το Κόμμα και ότι «συμπλήρωσε βασικά τα κενά που δημιούργησαν τα χτυπήματα του εχθρού». Η Εισήγηση της ΚΕ στην Ολομέλεια εκτιμούσε ότι το Κόμμα, στον ένα χρόνο περίπου από την εγκαθίδρυση της δικτατορίας, «βασικά κατόρθωσε να διατηρήση τις δυνάμεις του» και ότι στους τελευταίους 4 – 5 μήνες μετά την 3η Ολομέλεια της ΚΕ «περιορίστηκαν σε μεγάλο βαθμό οι συλλήψεις στελεχών του Κόμματος».
Η Εισήγηση της ΚΕ αναφερόταν και στις «δηλώσεις μετανοίας» υπογραμμίζοντας το ουσιαστικό στοιχείο από τη δοκιμασία του Κόμματος:
«Χιλιάδες μέλη και οπαδοί του Κόμματός μας, αντιφασίστες αγωνιστές, προτιμούν να λιώσουν στη φυλακή, στα ξερονήσια και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, παρά να δηλώσουν υποταγή στους τυράννους (…) Είναι ελάχιστοι οι εργάτες που λιποψύχησαν και αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό, μπροστά στους αντιφασίστες που ηρωικά υποφέρουν τα μαρτύρια μη δεχόμενοι να υπογράψουν στην ατιμωτική δήλωση».
Η Ολομέλεια καθόρισε εύστοχα τα εξής καθήκοντα:
1. Να ενταθεί η πάλη κατά του χαφιεδισμού και να μπει τέλος στην παραβίαση των κανόνων συνωμοτικότητας. Διαπαιδαγώγηση των μελών του Κόμματος, με το ζωντανό παράδειγμα των καθοδηγητών, στην πάλη για την προφύλαξη του Κόμματος και προετοιμασία για τη στάση τους στα δικαστήρια και την Ασφάλεια.
2. Η δουλειά των Κομματικών Οργανώσεων να κατευθυνθεί στην ανάπτυξη μερικών αγώνων όλων των λαϊκών στρωμάτων, να δυναμώσει η δουλειά μέσα στις λαϊκές οργανώσεις και τα συνδικάτα αξιοποιώντας όλες τις δυνατότητες πλατιάς νόμιμης δράσης.
Για τον σκοπό αυτό, υπογράμμιζε, «επιβάλλεται να ολοκληρωθή η αναδιοργάνωση των Κομματικών Οργανώσεων με βάση την ίδρυση πυρήνων στις επιχειρήσεις και τα εργοστάσια, στα συνδικάτα και σ’ όλες τις μαζικές οργανώσεις. Το οργανωτικό δέσιμο και η οργανωτική συνοχή του Κόμματος πρέπει παραπέρα να τελειοποιηθούν».
Άλλα καθήκοντα ήταν η ανάδειξη νέων στελεχών του Κόμματος, η στρατολογία νέων μελών στο Κόμμα, που «δεν πρέπει ούτε στιγμή να σταματήση εν ονόματι του κινδύνου εισχώρησης χαφιέδων στις κομματικές γραμμές» καθώς και «η εξασφάλιση, συμπλήρωση και κανονική λειτουργία του παράνομου μηχανισμού και η συστηματική ανάπτυξη και ποιοτική καλυτέρευση της εκδοτικής δουλειάς του Κόμματος, απ’ την ΚΕ ως την πιο μικρή Κομματική Οργάνωση και τους πυρήνες».
4 – 8 – 1936
Γεννιέται ένας από τους γνησιότερους εκφραστές του «Νέου Κύματος», ο Γιώργος Ζωγράφος, ο τραγουδιστής που με τη φωνή του ζέσταινε την «καρδιά» μιας δύσκολης εποχής, ο άνθρωπος που μιλούσε με το τραγούδι του για όσα η γενιά του υπέφερε, ονειρεύτηκε και πάλεψε.
Ο Γιώργος Ζωγράφος
Αν και καταξιώθηκε μέσα από το τραγούδι που υπηρέτησε, η μοναξιά, η ανέχεια, τα οικονομικά προβλήματα των τελευταίων χρόνων «φόρτωσαν» βαριά την καρδιά του.
Ήταν γιος της ηθοποιού Αλίκης Ζωγράφου. Ξεκίνησε την καριέρα του ως ηθοποιός, απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν. Πρωτοτραγούδησε στην μπουάτ «Θαλάμη» της Μυκόνου και στη συνέχεια για δύο δεκαετίες εμφανίστηκε στις ιστορικές μπουάτ της Πλάκας.
Συνεργάστηκε με πολλούς συνθέτες όπως ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Δήμος Μούτσης, Ο Νότης Μαυρουδής («Άκρη δεν έχει ο ουρανός»), ο Γιάννης Μαρκόπουλος («Πέρα από τη θάλασσα»), ο Μάνος Χατζιδάκις («Ο Ιρλανδός και ο Ιουδαίος»), ο Μίκης Θεοδωράκης («Μαουτχάουζεν»), ο Νίκος Μαμαγκάκης («Συλλογή ποιητών») κ.ά.
4 – 8 – 1991
Πεθαίνει ένας από τους κορυφαίους Έλληνες ποιητές, ο Νικηφόρος Βρεττάκος.
Ο Νικηφόρος Βρεττάκος
Πήρε μέρος στον ελληνοϊταλικό πόλεμο. Τις σκληρές μέρες της Κατοχής, πήρε ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Το 1949 για πολιτικούς λόγους, απολύθηκε από το υφυπουργείο Εργασίας. Από το 1947 μέχρι το 1949 εργάστηκε ως αρχισυντάκτης στο περιοδικό «Ελεύθερα Γράμματα». Στα Γράμματα εμφανίστηκε το 1929 με τα νεανικά του ποιήματα «Κάτω από τις σκιές και φώτα».
Ακολούθησαν άλλες έξι ποιητικές συλλογές ως το 1940. Το 1955, εκδίδει τη συγκεντρωτική του συλλογή «Τα ποιήματα 1929 – 1951». Η ποίησή του είναι επηρεασμένη από τη στράτευσή του και από τη συμμετοχή του στην Εθνική Αντίσταση. Αργότερα στο «Ρόμπερτ Οπενχάιμερ», «συνθέτει» πιο καθαρά το δραματικό με το λυρικό στοιχείο. Το συνολικό ποιητικό του έργο βρίσκεται συγκεντρωμένο σε δύο τόμους, ενώ ξεχωριστά κυκλοφόρησαν τα έργα του «Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη» και η ποιητική του συλλογή «Ο διακεκριμένος πλανήτης». Στο πεζογραφικό του έργο συμπεριλαμβάνονται: «Το γυμνό παιδί», «Το αγρίμι και η καταιγίδα» και «Δύο άνθρωποι μιλούν για την ειρήνη».
4 = 8 – 2006
Πεθαίνει ο χαράκτης Βασίλης Καζάκος.
Ο Βασίλης Καζάκος
Ανήκει στις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής χαρακτικής. Μιας τέχνης, που επί σειρά ετών υπηρέτησε με σεμνότητα ως καθηγητής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (Β’ Εργαστήριο Χαρακτικής). Η γενέτειρά του – τα Γιάννενα – με το τοπίο και τα μνημεία της, υπήρξε σε όλη την καλλιτεχνική του δημιουργία πηγή έμπνευσης και σημείο αναφοράς. Πιο γνωστή δουλειά του, η χαρακτική ενότητα με τα ποδήλατα. Στα έργα του, με θέματα παραδοσιακούς οικισμούς, εσωτερικούς χώρους και νεκρές φύσεις, επανέρχεται συνεχώς το θέμα του ποδηλάτου, είτε με τη μορφή των μηχανολογικών του εξαρτημάτων, είτε με φτερά ως σύμβολο παιδικών προσδοκιών και ανάμνηση ανέμελων εποχών. Ο δημιουργός εκφράζεται με παραλλαγές των ίδιων θεμάτων σε διαφορετικούς χρωματικούς τόνους και μεταδίδει πάντα μίαν ατμόσφαιρα που βρίσκεται μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας.
Βασίλης Καζάκος – Κόκκινα σπίτια
Το παραστατικό και αφηγηματικό έργο του χαρακτηρίζεται από συναισθηματική έμπνευση και άρτια τεχνική εκτέλεση. Η ονειρική ατμόσφαιρα, τα παιχνίδια και ο φωτισμός, καθώς και οι συμβολικές παραπομπές, οι άυλες μορφές των έργων του, μας ταξιδεύουν σε κόσμους μακρινούς και οικείους, σε γνώριμα βιώματα και συναισθηματικές διαδρομές. Στο πλαίσιο της δημιουργικής σχέσης που είχε ο Β. Καζάκος με την τέχνη του, δεν έπαψε ποτέ να δοκιμάζει, να ερευνά και να ανακαλύπτει. Παρέμεινε πάντα εραστής τόσο της ζωγραφικής, όσο και της χαρακτικής, όπως μαρτυρούν τα έργα του, οι δεκάδες υδατογραφίες, τα εκατοντάδες σχέδια, τα πάμπολλα λάδια και τα άπειρα χαρακτικά. Δημιουργίες, που παρουσιάστηκαν σε πολλές ομαδικές και ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό και κοσμούν ιδιωτικές συλλογές και Πινακοθήκες Δήμων (Αθηναίων, Ρόδου, Ιωαννίνων, Φλώρινας).
Βασίλης Καζάκος – Πράσινα Σπίτια
Πήρε τα πρώτα μαθήματα σχεδίου και ζωγραφικής κοντά στον πατέρα του, Γεώργιο Καζάκο, και τον Πάνο Σαραφιανό. Σπούδασε χαρακτική με δασκάλους τον Κωνσταντίνο Γραμματόπουλο, τον Νίκο Νικολάου στην ΑΣΚΤ Αθηνών, ενώ ταυτόχρονα παρακολούθησε μαθήματα σκηνογραφίας στο εργαστήριο του Βασίλη Βασιλειάδη. Το 1968 πήρε το τρίτο βραβείο ζωγραφικής νέων του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός».
Ισχυρότατη έκρηξη συγκλονίζει το λιμάνι της Βηρυτού που προκάλεσε καταστροφές στη μισή πόλη.
Τεράστιας έκτασης καταστροφές από την έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού
Το τεράστιο ωστικό κύμα προκάλεσε το θάνατο άνω των 135 ανθρώπων, εκατοντάδες αγνοούμενους και εγκλωβισμένους στα συντρίμμια και πάνω από 5.000 τραυματίες.
Η ισχυρότατη έκρηξη, που έγινε αισθητή σε Ισραήλ και Κύπρο καθώς είχε την ισχύ σεισμού τουλάχιστον 3,5 Ρίχτερ, σημειώθηκε σε μία περίοδο παρατεταμένης οικονομικής κρίσης και πολιτικής αστάθειας όχι μόνο στο Λίβανο αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη ο σφοδρός ανταγωνισμός ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, αστικών τάξεων και μονοπωλιακών ομίλων για τους ενεργειακούς πόρους και τους αγωγούς μεταφοράς τους, για σφαίρες γεωστρατηγικής επιρροής.
Πεθαίνει ο Φρίντριχ Ένγκελς (Friedrich Engels), κορυφαία μορφή του παγκόσμιου εργατικού, επαναστατικού και κομμουνιστικού κινήματος.
Ο Φρίντριχ Ενγκελς
Ο Φ. Ένγκελς από κοινού με τον Κ. Μαρξ συνδιαμόρφωσαν και θεμελίωσαν την επιστημονική κοσμοθεωρία της εργατικής τάξης, αποδεικνύοντας το αναπόφευκτο, νομοτελειακό πέρασμα της κοινωνίας από τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό. Και έδωσαν έτσι στην πρωτοπόρα επαναστατική τάξη τα όπλα για να γίνει τάξη για τον εαυτό της, προκειμένου να φέρει σε πέρας την ιστορική της αποστολή, την κοινωνική απελευθέρωση από την ταξική εκμετάλλευση.
Ο Φρ. Ένγκελς (τέταρτος από αριστερά), μεταξύ των αντιπροσώπων του Συνεδρίου της Β` Διεθνούς, το 1893 στη Ζυρίχη
Ο Ένγκελς ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη θεμελίωση και την τεκμηρίωση της υλιστικής διαλεκτικής, αντιμετωπίζοντας πλήθος θεωρητικών προβλημάτων και αναλαμβάνοντας να αντικρούσει τις αντιεπιστημονικές απόψεις της ιδεαλιστικής φιλοσοφίας. Ανάμεσα στα πολλά έργα του που ξεχώρισαν, το «Αντι – Ντύρινγκ«, «η Καταγωγή της Οικογένειας, της Ατομικής Ιδιοκτησίας και του Κράτους«, «Ουτοπικός και Επιστημονικός Σοσιαλισμός«, «Για το Ζήτημα της Κατοικίας« και πλήθος άλλα. Ο Ένγκελς συνδύασε τη συγγραφική του δραστηριότητα με την επαναστατική πάλη και πήρε μέρος σε πολλές επαναστατικές εξεγέρσεις, όπως στη Γερμανία και τη Γαλλία.
Ο θάνατός του, αν και αναμενόμενος μιας και ο Ένγκελς ήταν άρρωστος από καιρό, έπεσε σαν κεραυνός στο διεθνές σοσιαλιστικό κίνημα. Ο Βίλχελμ Λίμπκνεχτ, ένας από τους ηγέτες τότε του Γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, που είχε γνωριστεί και συνεργαστεί με τον Μαρξ και τον Ενγκελς, έγραψε: «Ο Στρατηγός (σ.σ. έτσι χαρακτήριζαν τον Ένγκελς) πέθανε χθες τη νύχτα 10.30… Παρόλο που το θάνατό του τον περιμέναμε, το πλήγμα ωστόσο ήταν σκληρό, φοβερό. Είχε πέσει σαν δέντρο που το κόβουν, ο γιγάντιος ήρωας του πνεύματος που είχε θεμελιώσει μαζί με τον Μαρξ τον επιστημονικό σοσιαλισμό και είχε διδάξει την τακτική του σοσιαλισμού… ο φίλος, ο σύμβουλος, ο οδηγός, ο μαχητής ήταν νεκρός».
5 – 8 – 1899
Γεννιέται ο Μαρτ Σταμ (Martinus Adrianus Stam), Ολλανδός αρχιτέκτονας, πολεοδόμος και σχεδιαστής επίπλων, επηρεασμένος από την «νέα αντικειμενικότητα» και το μπάουχαους.
Ο Μαρτ Σταμ το 1920
Εργάστηκε στην Ολλανδία, την Ελβετία, την ΕΣΣΔ και στην Γερμανία.
Τα έργα του θεωρούνται ιδιαίτερα λειτουργικά και ανήκουν στον λειτουργισμό, γνωστός έγινε με τον σχεδιασμό της ίσως πρώτης καρέκλας από μεταλλικό σωλήνα, χωρίς πίσω πόδια.
Ήταν επίσης μέλος σε πολλούς αρχιτεκτονικούς συνεταιρισμούς καθώς και συντάκτης περιοδικών (the 8, Structure and ABC).
Εξαιτίας της διεθνούς δικτύωσής του και των πολλών δημοσιεύσεών του ήταν από πολύ νέος γνωστός και ήταν ένας από τους πρωτοπόρους του «νέου κτηρίου» και θεωρούνταν ότι ανήκει στο ρεύμα Αβάν-γκαρντ.
5 – 8 – 1958
Συνέρχεται η 9η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (5-8/8/1958), με απόφαση της οποίας αποκαταστάθηκαν στο ΚΚΕ οι Γιώργης Σιάντος, Κώστας Καραγιώργης και Νίκος Πλουμπίδης. Η Ολομέλεια αποφάσισε επίσης τη σύγκληση του 8ου Συνεδρίου του ΚΚΕ.
5 – 8 –1960
Η Άνω Βόλτα (σημερινή Μπουρκίνα Φάσο) αποκτά την ανεξαρτησία της από τη Γαλλία.
5 – 8 –1962
Στη Νότια Αφρική φυλακίζεται ο ηγέτης του κινήματος κατά του Άπαρτχαϊντ και μελλοντικός πρόεδρος Νέλσον Μαντέλα. Απελευθερώνεται το 1990.
Νέλσον Μαντέλα
5 – 8 –1962
Πεθαίνει η Αμερικανίδα ηθοποιός Μέριλιν Μονρόε (Marilyn Monroe).
Η Μέριλιν Μονρόε
Παιδί αγνώστου πατέρα γράφτηκε στο ληξιαρχείο ως Νόρμα Τζιν Μόρτενσον. Ήταν τ’ όνομα ενός από τους συντρόφους της μητέρας της.
Έζησε μια άσχημη παιδική ζωή και στα εννιά της χρόνια κλείστηκε στο ορφανοτροφείο. Στα 16 της εγκατέλειψε το σχολείο και έκανε τον πρώτο γάμο της. Το 1944 αρχίζει την καριέρα της ως φωτομοντέλο. Το 1946 η εταιρία «Φοξ» της προσφέρει ένα συμβόλαιο, αλλάζει τ’ όνομά της και γίνεται Μέριλιν Μονρόε και ξεκινά τα πρώτα της βήματα στον κινηματογράφο.
Ερμηνεύει μικρούς ρόλους σε ταινίες μέχρι το 1953 που γυρίζει την ταινία «Νιαγάρα» και γίνεται σύμβολο του σεξ. Την ίδια χρονιά ο Χοκς τη δίνει μια άλλη όψη που συνδυάζει τον αισθησιασμό με το παιχνίδι της αθωότητας στο μιούζικαλ «Οι άνδρες προτιμούν τις ξανθές». Ακολουθεί η ταινία «Πώς να παντρευτείτε έναν εκατομμυριούχο». Το 1956 παντρεύεται τον θεατρικό συγγραφέα Άρθουρ Μίλερ και μαζί φεύγουν για την Αγγλία. Εκεί θα γυρίσει με συμπρωταγωνιστή και σκηνοθέτη τον Λόρενς Ολίβιε την ταινία «Ο πρίγκιπας και η χορεύτρια». Ο Μίλερ θα γράψει το σενάριο της τελευταίας ταινίας της «Οι αταίριαστοι», την οποία σκηνοθετεί ο Τζον Χιούστον. Ήδη όμως την εποχή εκείνη η Μονρόε είχε αρχίσει να καταρρέει ψυχολογικά.
5 – 8 – 1963
Υπογράφεται στη Μόσχα συνθήκη ανάμεσα στις ΕΣΣΔ, ΗΠΑ και Μ. Βρετανία για την απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών στην ατμόσφαιρα, το κοσμικό Διάστημα και κάτω από το νερό.
Η υπογραφή της Συνθήκης
5 – 8 – 1965
Καταψηφίζεται στη Βουλή η πρώτη «κυβέρνηση των αποστατών» υπό το Γεώργιο Αθανασιάδη Νόβα.
Η πολιτική κρίση συνεχίζεται («Ιουλιανά»).
Η πρώτη «Κυβέρνηση των αποστατών»
5 – 8 –1998
Πεθαίνει ο κομμουνιστής ηγέτης της Λ.Δ. Βουλγαρίας Τοντόρ Ζίβκοφ.
Η σκληροτράχηλη και άγονη φύση της περιοχής στο χωριό Πράβετς που γεννήθηκε, είχε δημιουργήσει δύσκολες συνθήκες για τη διαβίωση των κατοίκων, ήταν συνάμα το «ευνοϊκό έδαφος» για τη διάδοση του επαναστατικού σοσιαλισμού, που από πολύ νωρίς βρίσκει οπαδούς ανάμεσα στα εκλεκτότερα μέλη της μικρής κοινωνίας.
Το στρατιωτικοφασιστικό πραξικόπημα της 9ης Ιούνη του 1923 και η βίαιη κατάπνιξή του θα αποτελέσουν τη μαγιά για τον 12χρονο τότε Τοντόρ. Μέσα σε αυτή την κατάσταση και αυτό το περιβάλλον, ο Τοντόρ Ζίβκοφ αρχίζει να διαμορφώνει σιγά – σιγά την επαναστατική συνείδησή του. Η πρώτη του συμμετοχή σε μία σημαντική πολιτικοκοινωνική εκδήλωση είναι η μαθητική απεργία του 1928, όπου πρωτοστάτησε και ανέλαβε την καθοδήγηση και την οργάνωση της διαμαρτυρίας εναντίον της αποβολής πρωτοπόρων μαθητών και φοιτητών των μαρξιστικο-λενινιστικών ομίλων.
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ
Η πράξη του αυτή και η δραστηριοποίησή του επέφερε και τα πρώτα προβλήματα με την Αστυνομία, με αποτέλεσμα το επόμενο εκπαιδευτικό έτος να αντιμετωπίσει προβλήματα διώξεων και σαν τελείωσε τη ΣΤ τάξη ο Ζίβκοφ αναγκάζεται να εγκαταλείψει το γυμνάσιο και να συνεχίσει τη μόρφωσή του στη Μέση Τυπογραφική Σχολή, που λειτουργεί στα πλαίσια του Κρατικού Τυπογραφείου της Σόφιας. Ακόμα από την πρώτη μέρα της φοίτησής του στη Σχολή Τυπογράφων, αρχίζει μόνος του να αναζητεί το φυσικό του περιβάλλον – τους κύκλους των προοδευτικών μαθητών και στα τέλη του 1929 γίνεται μέλος της Κομμουνιστικής Ένωσης της Βουλγαρικής Νεολαίας. Στις 11 Ιούλη 1931 συλλαμβάνεται για πρώτη φορά από την Αστυνομία, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν επίθεση κατά της συνέλευσης νεαρών εργατών του Εργατικού Κόμματος.
Η ένταξη του Ζίβκοφ στις γραμμές του βουλγαρικού προλεταριάτου είναι σε μία στιγμή ανόδου του επαναστατικού κινήματος, που επέρχεται μετά από το ρήγμα στο μέτωπο της φασιστικής δικτατορίας, γεγονός που οδήγησε και στην αναδιοργάνωση του κόμματος μετά την απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς τον Αύγουστο του 1930. Η άνοδος του εργατικού κινήματος βάζει νέα καθήκοντα στο κόμμα, τη στιγμή που η ταξική πάλη οξύνεται και ένας μετά τον άλλον πέφτουν δολοφονημένοι στους δρόμους της Σόφιας γενναία και πρωτοπόρα στελέχη και μέλη του κόμματος και του νεολαιίστικου κινήματος. Η δράση του τον αναδεικνύει στο πρωτοπόρο κομμάτι της επαναστατημένης νεολαίας και το 1932 γίνεται μέλος του κόμματος. Την περίοδο αυτή, η Νομαρχιακή Επιτροπή του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος αναθέτει στο Ζίβκοφ την καθοδήγηση του Επιχειρησιακού Γραφείου για την οργάνωση και την πραγματοποίηση της καμπάνιας για τη σωτηρία του Γκεόργκι Δημητρόφ και των συντρόφων του, που είχαν συλληφθεί για τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ στο Βερολίνο, έναν εμπρησμό που οργάνωσαν οι ίδιοι οι ναζί.
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ με τον Γκεόργκι Ντιμίτροφ
Δύο μέρες μετά την εισβολή των χιτλερικών ορδών στην ΕΣΣΔ, στις 24 Ιούνη του 1941, το ΠΓ της ΚΕ του ΒΚΚ υιοθετεί τη γραμμή για την οργάνωση και την ανάπτυξη του ένοπλου αγώνα ενάντια στους χιτλερικούς εισβολείς και στους Βούλγαρους υπηρέτες τους. Ο Ζίβκοφ θα βρεθεί και πάλι στην πρώτη γραμμή πάλης και οργάνωσης του αντιφασιστικού και απελευθερωτικού μετώπου. Το 1942 θα αναδειχτεί μέλος της Νομαρχιακής Επιτροπής Σόφιας, με τομέα ευθύνης τις επαρχιακές κομματικές οργανώσεις, ενώ οι αντάρτες της ταξιαρχίας «Τσαβντάρ» βρίσκονται κάτω από την καθοδήγησή του, μία αντάρτικη ταξιαρχία, που η ιστορική αποστολή που της έχει αναθέσει το κόμμα είναι να είναι το πρωτοπόρο κομμάτι του «Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού», που θα ανατρέψει τη φασιστική εξουσία και θα την αντικαταστήσει με τη νέα λαϊκή δημοκρατική εξουσία του Πατριωτικού Μετώπου. Με τη νίκη της επανάστασης το Σεπτέμβρη του 1944, το Γραφείο Επιχειρήσεων μετατρέπεται σε επιτελείο της Λαϊκής Πολιτοφυλακής και στη θέση του αρχηγού η ΚΕ τοποθετεί τον Τοντόρ Ζίβκοφ. Ένα χρόνο μετά, θα γίνει αναπληρωματικό μέλος της και από το 1946 βουλευτής στη Μεγάλη Λαϊκή Βουλή.
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ σε συνέδριο του Βουλγάρικου ΚΚ
Από τις πρώτες μέρες της νίκης της επανάστασης, όλες οι δυνάμεις του ΒΚΚ έχουν ριχτεί στην αποφασιστική πολιτική μάχη για την οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας στη χώρα. Ο Ζίβκοφ, που έχει αναδειχτεί άξιο και ανδρωμένο στέλεχος μέσα από τους αγώνες, θα αρχίσει σταδιακά να αναλαμβάνει ηγετικά καθήκοντα, όπως το 1945, πρώτος γραμματέας της Επιτροπής Πόλης της Σόφιας και κατόπιν την ίδια χρονιά πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της Πόλης της Σόφιας. Το 1950 θα εκλεγεί γραμματέας της ΚΕ του ΒΚΚ ως υπεύθυνος για την ιδεολογική δουλιά και το 1951 μέλος του ΠΓ της ΚΕ του. Από το 1954 θα εκλεγεί Πρώτος Γραμματέας της ΚΕ, μία θέση που θα του την εμπιστευτεί το κόμμα μέχρι το 1981. Ταυτόχρονα, το 1959 θα αναδειχτεί μέλος της Επιτροπής για την Επεξεργασία του Σχεδίου Αναθεώρησης του Συντάγματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, και αργότερα Πρόεδρος, ενώ το 1960 θα τεθεί επικεφαλής της βουλγαρικής αντιπροσωπείας για την 15η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Το 1962 θα εκλεγεί πρωθυπουργός και θα βάλει το θεμέλιο λίθο για την πλατιά οικοδόμηση της ανεπτυγμένης σοσιαλιστικής κοινωνίας, που θα συνοδευτεί με τα νέα στάδια ανάπτυξης της αγροτικής οικονομίας και θα προωθήσει ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα για το ανέβασμα του βιοτικού επιπέδου του λαού. Θα διατελέσει πρωθυπουργός ως το ’71, μετά θα εκλεγεί Πρόεδρος του Κρατικού Συμβουλίου, μια θέση που θα έχει ως την ανατροπή του σοσιαλιστικού καθεστώτος, το 1989. Ταυτόχρονα, θα εκλεγεί στο Δωδέκατο Συνέδριο του ΒΚΚ το 1981, Γενικός Γραμματέας της ΚΕ.
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ με τον Πρόεδρο της Λ.Δ. της Αγκόλα, Νέτο
Τα επιτεύγματα της βουλγαρικής σοσιαλιστικής κοινωνίας, της οποίας υπήρξε ταυτόχρονα γνήσιος και άξιος γιος, αλλά και καθοδηγητής, δεν μπόρεσαν να τον «υπερασπίσουν», όταν βρέθηκε στη δυσκολότερη στιγμή της κομματικής, αλλά και επαναστατικής του ζωής.
Ο «άνεμος της περεστρόικα» επηρεάζει και το ΒΚΚ και εξαναγκάζει το Ζίβκοφ στις 10 Οκτώβρη του 1989 να υποβάλει την παραίτησή του από το αξίωμα του Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος, καθώς και από μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής, που σε συνεδρίαση της ΚΕ γίνεται αποδεκτή, ενώ τον διαδέχεται ο Πέταρ Μλαντένοφ. Στις 17 του Νοέμβρη του ίδιου χρόνου, απαλλάσσεται από τα καθήκοντα του Προέδρου του Συμβουλίου του Κράτους και αντικαθίσταται από τον Πέταρ Μλαντένοφ, σύμφωνα με απόφαση της ενδεκάτης Συνόδου της 9ης Λαϊκής Βουλής. Επίσης, απαλλάσσεται και από τα καθήκοντα του Προέδρου της Επιτροπής Αναθεώρησης και συμπλήρωσης του Συντάγματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας. Τον διαδέχεται, και σ’ αυτό το αξίωμα, ο Μλαντένοφ. Δεν έφτανε αυτό και στις 12 του Δεκέμβρη καθαιρείται ακόμα και από μέλος της ΚΕ του Κόμματος.
Από τη στιγμή εκείνη, θα αρχίσουν οι εντατικές προσπάθεια, όχι μόνον της κομματικής και πολιτικής του σπίλωσης, αλλά ακόμα και της φυσικής του εξόντωσης. Στις 18 Γενάρη του 1990, όταν σε όλες τις πρώην ανατολικές χώρες έχει ήδη αρχίσει ο πόλεμος των «μαγισσών», εκδίδεται ένταλμα συλλήψεως εις βάρος του, με την κατηγορία ότι «υποκίνησε εθνικό μίσος και αποδέχτηκε μεγάλα χρηματικά ποσά, που ήταν περιουσία του κράτους» και φυλακίζεται. Λόγω όμως της κακής κατάστασης της υγείας του, δεν υποβάλλεται σε ανακρίσεις και τελικά στις 12 Ιούλη του 1990, το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας αποφάσισε να τον θέσει σε κατ’ οίκον περιορισμό.
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ οδηγούμενος στην εκδικητική “δίκη” του αστών ανατροπέων του Σοσιαλισμού
Το αποκορύφωμα της μισαλλοδοξίας των διωκτών του έρχεται στις 20 του Νοέμβρη του ίδιου έτους, όταν κατηγορείται επισήμως για υπεξαίρεση δημοσίου χρήματος και κατάχρηση εξουσίας και στις 25 Φλεβάρη του 1991, αρχίζει η δίκη του στη Σόφια. Είναι ο πρώτος πρώην ηγέτης, από τις πρώην ευρωπαϊκές Λαϊκές Δημοκρατίες, που δικάζεται και η κατηγορία που του έχει απαγγελθεί είναι η κατάχρηση δημοσίου χρήματος προς ίδιον όφελος. Επίσης κατηγορείται για διακρίσεις εναντίον της τουρκικής μειονότητας, για τη δημιουργία σοβιετικού τύπου στρατοπέδων εργασίας και, τέλος, για την καταστροφή της εθνικής οικονομίας.
Οι διώκτες του, «διψασμένοι», δε σταματούν σε τίποτα και συνεχίζουν σωρηδόν να απαγγέλλουν κατηγορίες, όπως της παράνομης οικονομικής ενίσχυσης τρομοκρατικών οργανώσεων του Τρίτου Κόσμου. Στις 4 Σεπτέμβρη του 1992, «καταδικάζεται» σε εφτά χρόνια κάθειρξης για κατάχρηση εξουσίας και υπεξαίρεση δημοσίου χρήματος, ενώ αντιμετωπίζει νέα ποινή κάθειρξης έως και 30 ετών, με την κατηγορία της κατάχρησης 22,5 εκατ. δολαρίων για τη χρηματοδότηση ξένων κομμουνιστικών κομμάτων! Ασκεί έφεση και περιμένει την εκδίκασή της. Το 1994 απορρίπτεται η έφεσή του και καλείται να εκτίσει την εφταετή του κάθειρξη και να καταβάλει το ποσό των 800 χιλιάδων δολαρίων, που κατηγορείται ότι υπεξαίρεσε από το βουλγαρικό δημόσιο!!!
Σε μία απόδειξη του θάρρους του και της πίστης του στις ιδέες του, στις 27 του Γενάρη του 1994, ανακοινώνει ότι θα εκτίσει την ποινή του, χωρίς να δεχτεί χάρη για να «προστατεύσει την αξιοπρέπεια του θεσμού του αρχηγού κράτους, εφόσον το Σύνταγμα και οι νόμοι παραβιάζονται στη Βουλγαρία». Η δικαίωσή του θα έρθει το 1996, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο τον απαλλάσσει με απόφασή του από την ποινή κάθειρξης και το 1997 αφήνεται ελεύθερος, μετά την άρση της δικαστικής απόφασης για κατ’ οίκον περιορισμό που του είχε επιβληθεί το 1990. Όμως, η κλονισμένη υγεία του έχει ήδη επιδεινωθεί και η πενιχρή σύνταξη, ύψους 5 δολ. που θα του χορηγηθεί, δε φτάνει για να καλύψει ούτε τις ελάχιστες από τις ιατρικές απαιτήσεις που απαιτούσε η θεραπεία! Σ’ αυτό το διάστημα τον επισκέφτηκε και ο επίτιμος Πρόεδρος του ΚΚΕ Χαρίλαος Φλωράκης. Η κλονισμένη υγεία του Ζίβκοφ δεν τον εμπόδισε να «τυραννήσει» το Χαρίλαο Φλωράκη με αλλεπάλληλες ερωτήσεις για την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα μας, αλλά και τις εσωτερικές εξελίξεις. Ενώ και οι δύο εξέφρασαν την ανησυχία τους για την έκρυθμη και επικίνδυνη κατάσταση στα Βαλκάνια.
Πάνω από μισό αιώνα, το όνομα του Τοντόρ Ζίβκοφ ήταν συνυφασμένο με τους ηρωικούς αγώνες και το δημιουργικό έργο του ΒΚΚ. Μαθητής των μορφών του βουλγαρικού και παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος, του Ντιμίτερ Μπλαγκόεφ και του Γκεόργκι Δημητρόφ, συνέχισε το επαναστατικό τους έργο μέσα σε ποιοτικά διαφορετικές συνθήκες, κέρδισε την εκτίμηση και την αναγνώριση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, αλλά και του παγκόσμιου κινήματος για την ειρήνη και το σοσιαλισμό. Είναι αναμφισβήτητη η αξία του και η σφραγίδα που έβαλε στη σύγχρονη ιστορία της Βουλγαρίας και στην πορεία του σοσιαλισμού, αλλά και του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος.
5 – 8 – 2000
Πεθαίνει ο Βρετανός ηθοποιός Άλεκ Γκίνες (Alec Guinness), βραβευμένος με Όσκαρ, Χρυσή Σφαίρα, BAFTA και Τόνυ, κατά την πολυετή καριέρα του.
Ο Άλεκ Γκίνες στην ταινία “Η Γέφυρα του Ποταμού Κβάι”
Μερικοί από τους διασημότερους ρόλους του ήταν στις ταινίες “Η συμμορία των πέντε” (1955), “Η Γέφυρα του Ποταμού Κβάι” (1957), “Ο Λώρενς της Αραβίας” (1962) και στην πρώτη τριλογία του “Πολέμου των Άστρων” (1978-83).
5 – 8 – 2020
“Φεύγει» από τη ζωή ο Αγάθωνας Ιακωβίδης, ο αγαπημένος τραγουδιστής που υπηρέτησε πιστά μέχρι την τελευταία στιγμή το λαϊκό, ρεμπέτικο τραγούδι.
Ο Αγάθωνας στο Φεστιβάλ ΚΝΕ – Οδηγητή στη Θεσσαλονίκη
Γνωστός στο κοινό ως Αγάθωνας, με μία διαδρομή στο πάλκο και τη δισκογραφία που ξεκίνησε από τον Λαγκαδά, όταν ακόμα ήταν μικρό παιδί, μέχρι την τελευταία στιγμή, καθιερώθηκε ως γνήσιος λαϊκός ερμηνευτής.
Τα τελευταία χρόνια ήταν σταθερά παρών στο μεγάλο πολιτιστικό – πολιτικό γεγονός, στο Φεστιβάλ της ΚΝΕ και του «Οδηγητή», και βρέθηκε δίπλα στο ΚΚΕ σε μεγάλες μάχες, καλώντας τον λαό να στηρίξει το Κόμμα, ενώνοντας τη φωνή του με άλλους καλλιτέχνες.
Ο Αγάθων Ιακωβίδης γεννήθηκε το 1955 στη Θεσσαλονίκη από Μικρασιάτες πρόσφυγες και σε ηλικία περίπου 16 ετών ξεκίνησε να ασχολείται με τη μουσική. Ως αυτοδίδακτος, έπαιζε σχεδόν όλα τα έγχορδα όργανα των ρεμπέτικων τραγουδιών. Το 1977, δημιουργεί το «Ρεμπέτικο Συγκρότημα Θεσσαλονίκης», με το οποίο έκανε συναυλίες, εμφανίστηκε σε νυχτερινά μαγαζιά, ενώ ηχογράφησε και δύο δίσκους.
Πεθαίνει ο Βρετανός ηθοποιός Άλεκ Γκίνες (Alec Guinness), βραβευμένος με Όσκαρ, Χρυσή Σφαίρα, BAFTA και Τόνυ, κατά την πολυετή καριέρα του.
Πηγή : ALT.GR
Πεθαίνει ο Φαναριώτης και μέλος της Φιλικής Εταιρίας Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος της επαναστατικής κυβέρνησης (Εκτελεστικό) το 1822 – 1823 και τέσσερις φορές πρωθυπουργός της Ελλάδας.
Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος
6 – 8 – 1881
Γεννιέται ο Βρετανός (Σκοτσέζος) βιολόγος Αλεξάντερ Φλέμινγκ (Alexander Fleming). Ανακάλυψε την πενικιλίνη, ένα από τα σπουδαιότερα αντιβιοτικά φάρμακα. Η πενικιλίνη καταπολεμά μολύνσεις που προκαλούν πολλά είδη μικροβίων και βακτηριδίων, των οποίων αναστέλλει την ανάπτυξη, χωρίς να προκαλεί βλάβη στον ανθρώπινο οργανισμό. Η θεραπευτική αγωγή με πενικιλίνη έσωσε στο παρελθόν εκατομμύρια ζωές.
Ο Αλεξάντερ Φλέμινγκ
Ο Φλέμινγκ ανακάλυψε τις ιδιότητες του φαρμάκου αυτού τυχαία. Κατά τη διάρκεια βακτηριολογικών ερευνών που πραγματοποιούσε στο εργαστήριό του, παρασκεύασε – από ένα άγνωστο μέχρι τότε είδος μούχλας – την πενικιλίνη. Για την ανακάλυψή του ο Φλέμινγκ μοιράστηκε το Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής με τον Χάουαρντ Φλόρι και τον Ερνστ Τσέιν, τους γιατρούς που ανακάλυψαν τον τρόπο να παράγουν πενικιλίνη σε μεγάλες ποσότητες.
Το 1952 ο Φλέμινγκ επισκέφθηκε την Ελλάδα και τον Απρίλη του επόμενου χρόνου παντρεύτηκε με την Ελληνίδα βοηθό του Αμαλία Κατσούρη. Η Αμαλία Φλέμινγκ υπήρξε δραστήριο στέλεχος του αντιδικτατορικού κινήματος κατά τη διάρκεια της χούντας των συνταγματαρχών.
6 – 8 – 1938
Πεθαίνει ο Σοβιετικός σκηνοθέτης Κονσταντίν Στανισλάφσκι, από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ρεύματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού (Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ 1936, Παράσημο «Λένιν» 1937, κ.ά.).
Ο Κονσταντίν Στανισλάφσκι
Ήταν αυτός που ανέδειξε τα έργα του Τσέχοφ. Παρά τη διαφωνία του Τσέχοφ για το γεγονός ότι ο Στανισλάφσκι διάβαζε τα έργα του ως δράματα, ενώ ο ίδιος τα χαρακτήριζε «κωμωδίες», τελικά ο μεγάλος σκηνοθέτης ήταν αυτός που ανέδειξε και απέδειξε την αξία της τσεχοφικής δραματουργίας.
6 – 8 – 1942
Ξεκινά η εκστρατεία των Αμερικανών στη νησιωτική περιοχή του Γκουανταλκανάλ στον Ειρηνικό.
Πρόκειται για την πρώτη τέτοιας έκτασης επιθετική ενέργεια των ΗΠΑ κατά της Ιαπωνικής αυτοκρατορίας, που θα λήξει 6 μήνες και 2 μέρες αργότερα με νίκη των Αμερικανών.
Απόβαση των των Αμερικανών στο Γκουανταλκανάλ
7 – 8 – 1903
Γεννιέται ο Βρετανός αρχαιολόγος και ανθρωπολόγος (Λουίς Λίκεϊ Louis Seymour Bazett Leakey), πρωτοπόρος στην έρευνα της εξέλιξης του ανθρώπου.
Ο Λουίς Λίκεϊ
Σπουδαίος αρχαιολόγος και ανθρωπολόγος. Πραγματοποίησε εκατοντάδες έρευνες στην Ανατολική Αφρική και διατύπωσε την άποψη ότι ο άνθρωπος εμφανίστηκε πολύ πριν απ’ ό,τι πίστευαν μέχρι τότε οι επιστήμονες.
Επίσης, ότι η ανθρώπινη εξέλιξη είχε ως κέντρο της την Αφρική και όχι την Ασία όπως νομιζόταν. Οι απόψεις του Λίκεϊ προκάλεσαν σάλο στην επιστημονική κοινότητα και αμφισβητήθηκαν έντονα. Ωστόσο, το επιστημονικό του έργο και τα ευρήματα των ερευνών του αποτέλεσαν τη βάση για τις επόμενες, περισσότερο τεκμηριωμένες έρευνες για την προϊστορία του ανθρώπου. Στηριγμένοι στις δικές του ανακαλύψεις, πολλοί επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο, άρχισαν εκτεταμένες έρευνες στην Αφρική με αντικείμενο τη ζωή των γοριλών και των χιμπατζήδων, σχετικά με την εξέλιξη των ειδών.
7 – 8 – 1948
Γεννιέται ο τραγουδοποιός Αντώνης Βαρδής.
Ο Αντώνης Βαρδής
Οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπιζε σε νεαρή ηλικία τον ανάγκασαν να εργαστεί σε διάφορες δουλειές. Σε ψιλικατζίδικο, χρωματοπωλείο, βενζινάδικο, σε οικοδομή σαν βοηθός υδραυλικού, αλλά και ως ναυτικός. Το τραγούδι τελικά τον κέρδισε και μόλις σε ηλικία 17 ετών, στα τέλη του 1965 δημιούργησε μαζί με μια παρέα φίλων το συγκρότημα «Vikings».
Τραγούδια του συγκροτήματος που αγαπήθηκαν πολύ ήταν το «Francoise», σε σύνθεση του Αντώνη Στεφανίδη και το «Catherine» σε σύνθεση του Αντώνη Βαρδή. Αργότερα δουλεύει στην Πλάκα σαν μουσικός σε διάφορες μπουάτ, δίπλα σε καταξιωμένους συναδέλφους, συνθέτες και τραγουδιστές. Όπως τον Χρήστο Νικολόπουλο, τον Δήμο Μούτση, την Χαρούλα Αλεξίου, τον Γιώργο Νταλάρα, τον Γιάννη Πάριο, τον Μανώλη Μητσιά, την Δήμητρα Γαλάνη, την Βίκυ Μοσχολιού, τον Αντώνη Καλογιάννη, τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου κ.ά. Παράλληλα, εκείνη τη δεκαετία, γράφει τραγούδια που δειλά – δειλά παρουσιάζει σε συναδέλφους.
Το 1973 παίρνει μέρος σ’ ένα διαγωνισμό που είχαν προκηρύξει μια δισκογραφική εταιρεία και ένα μεγάλο περιοδικό ποικίλης ύλης και έψαχναν για νέο αίμα στο χώρο του λαϊκού τραγουδιού. Στέλνει ένα τραγούδι του και παίρνει το δεύτερο βραβείο. Το ερμηνεύει ο Γιώργος Νταλάρας. Το 1978 αρχίζει να φαίνεται συχνότερα το όνομά του σε δίσκους και συνεργάζεται, σαν συνθέτης πλέον, με επώνυμους αλλά και με νέους καλλιτέχνες. Στην τελευταία του δουλειά «Στην Ελλάς του 2000» σημαντική είναι η συνεργασία του με τον Στέλιο Καζαντζίδη, τους Χάρη και Πάνο Κατσιμίχα και τη Γλυκερία.
Πεθαίνει ο Σοβιετικός σκηνοθέτης Κονσταντίν Στανισλάφσκι, από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ρεύματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού (Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ 1936, Παράσημο «Λένιν» 1937, κ.ά.).
Ο Κονσταντίν Στανισλάφσκι
Ήταν αυτός που ανέδειξε τα έργα του Τσέχοφ. Παρά τη διαφωνία του Τσέχοφ για το γεγονός ότι ο Στανισλάφσκι διάβαζε τα έργα του ως δράματα, ενώ ο ίδιος τα χαρακτήριζε «κωμωδίες», τελικά ο μεγάλος σκηνοθέτης ήταν αυτός που ανέδειξε και απέδειξε την αξία της τσεχοφικής δραματουργίας.
7 – 8 –1942
Ξεκινά η εκστρατεία των Αμερικανών στη νησιωτική περιοχή του Γκουανταλκανάλ στον Ειρηνικό.
Πρόκειται για την πρώτη τέτοιας έκτασης επιθετική ενέργεια των ΗΠΑ κατά της Ιαπωνικής αυτοκρατορίας, που θα λήξει 6 μήνες και 2 μέρες αργότερα με νίκη των Αμερικανών.
Απόβαση των των Αμερικανών στο Γκουανταλκανάλ
Πηγή :ALT.GR
8 – 8 – 1879
Γεννιέται ο μεξικανός επαναστάτης Εμιλιάνο Ζαπάτα (Emiliano Zapata Salazar), ηγέτης της ένοπλης εξέγερσης των αγροτών που ξέσπασε το 1910.
Ο Εμιλιάνο Ζαπάτα το 1914
Καταγόταν από οικογένεια της μεσαίας κοινωνικής τάξης.
Γεννήθηκε στο χωριό Ανεκουίλκο της μεξικανικής πολιτείας Μορέλος. Βλέποντας την άγρια καταπίεση και την αδικία κατά των αγροτών, ανέπτυξε έντονα το αίσθημα του δικαίου, αντιλαμβανόμενος πως η αιτία των ανισοτήτων ήταν το ημι-φεουδαρχικό και κυρίως το καπιταλιστικό σύστημα διάθεσης γης του Μεξικού.
Αυτό ήταν που ευνοούσε τους ιδιοκτήτες τεράστιων εκτάσεων γης, τις καλούμενες «ασιέντα» (hacienda), αντίστοιχες με τα τσιφλίκια στη Βαλκανική. Σε ηλικία 18 ετών φυλακίστηκε για μικρό διάστημα στην προσπάθειά του να υπερασπίσει τους φτωχούς χωρικούς της πατρίδας του.
Το 1909 ο Ζαπάτα εκλέχτηκε από τους συγχωριανούς του επικεφαλής της Επιτροπής Άμυνας για την περιφρούρηση των περιουσιών των μικρο-γαιοκτημόνων, οι οποίες είχαν καταπατηθεί. Τον Νοέμβριο του 1910 ξέσπασε μεγάλη αγροτική εξέγερση στη χώρα, υπό τον Φρανσίσκο Μαδέρο, πολιτικό αντίπαλο του Πορφίριο Ντίας. Ο Ζαπάτα προσχώρησε στην Επανάσταση και ηγήθηκε αυτής μαζί με τους Πάντσο Βίγια και Πασκουάλ Ορόσκο.
Τελικά όμως ο Μαδέρο, ενώ κατάφερε η επανάσταση να επιβληθεί, παρέκλινε από τις θέσεις της Επανάστασης αρνούμενος να διατάξει αναδιανομή της γης. Τότε ο Ζαπάτα προχώρησε, με τη βοήθεια του Οτίλιο Μοντάνιο Σάντσες, σε κατάρτιση δικού του επαναστατικού αγροτικού προγράμματος (με την ονομασία «πρόγραμμα Αγιάλα»), που προέβλεπε δήμευση και διανομή στους ακτήμονες του ενός τρίτου των κτημάτων, επιστροφή στους μικροϊδιοκτήτες όλων των κατασχεθέντων λόγω χρεών περιουσιών τους και παροχή συντάξεων στις χήρες και τα ορφανά όλων των πεσόντων στην επανάσταση.
8 – 8 – 1898
Γεννιέται ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Αλέξης Μινωτής.
Ο Αλέξης Μινωτής
Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του στο γυμνάσιο διορίστηκε υπάλληλος στην Εθνική Τράπεζα Χανίων.
Το 1921 ήρθε στην Αθήνα και άρχισε ως ερασιτέχνης ηθοποιός να εμφανίζεται «επί σκηνής» με διάφορα θεατρικά συγκροτήματα – θιάσους. Αργότερα, όμως, επιδόθηκε ως επαγγελματίας ηθοποιός λαμβάνοντας μέρος και σε επαρχιακές θεατρικές περιοδείες με τους θιάσους Βεάκη και Νέζερ παρουσιάζοντας τον «Οιδίποδα τύραννο». Αναγνωρίσθηκε από τους καλύτερους πρωταγωνιστές του Εθνικού Θεάτρου, στις παραστάσεις του οποίου στην Αγγλία (1939) με τον «Άμλετ» του Σαίξπηρ κρίθηκε από τους Άγγλους κριτικούς ως Παγκόσμιος καλύτερος Άμλετ των τελευταίων 50 ετών.
Το 1940 παντρεύτηκε την Κατίνα Παξινού. Στην περίοδο της Κατοχής στην Ελλάδα (1941) ο Αλέξης Μινωτής κατέφυγε στις ΗΠΑ. Το 1946 έλαβε μέρος στην κινηματογραφική ταινία του Άλφρεντ Χίτσκοκ «Notorious» μαζί με τον Κάρι Γκραντ και την Ίνγκριντ Μπέργκμαν. Την ίδια χρονιά συμμετείχε ακόμη στην ταινία «Chase» μαζί με την Μισέλ Μοργκάν. Το 1958 ανέβασε στην Αμερική (Dallas Civil Opera) και στο Κόβεντ Γκάρντεν στο Λονδίνο την όπερα του Κερουμπίνι «Μήδεια» με πρωταγωνίστρια την Μαρία Κάλλας. Η παράσταση εκείνη κρίθηκε ως βάση υψηλού υποδείγματος σύγχρονης σκηνοθεσίας μελοδράματος (όπερας). Επίσης, εμφανίσθηκε και στο Μπροντγουέι στην «Ηλέκτρα» με την Μαρίκα Κοτοπούλη. Ο Αλέξης Μινωτής είχε επίσης λάβει μέρος και στην ξένη κινηματογραφική επιτυχία «Γη των Φαραώ» με την Τζόαν Κόλινς.
8 – 8 – 1908
Ο Γουίλμπουρ Ράιτ (Wilbur Wright) πραγματοποιεί στο Λε Μαν της Γαλλίας την πρώτη δημόσια πτήση των αδελφών Ράιτ.
Ο Γουίλμπουρ Ράιτ
8 – 8 – 1917
Συνέρχεται στην Πετρούπολη το 6ο Συνέδριο του Ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος (ΡΣΔΕΚ).
Στις εργασίες του, τίθεται ως στόχος του Κόμματος η προετοιμασία της ένοπλης εξέγερσης, της σοσιαλιστικής επανάστασης. Τονίζεται η αναγκαιότητα της συμμαχίας του προλεταριάτου με τη φτωχή αγροτιά, για την πραγμάτωση του στόχου αυτού. Τέλος, ορίζεται ως αρχή συγκρότησης των κομματικών οργανώσεων και λειτουργίας του Κόμματος, ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός.
8 – 8 – 1919
Γεννιέται ο Ντίνο ντε Λαουρέντις (Dino De Laurentiis).
Στα δεκαεπτά του χρόνια εγκατέλειψε το σχολείο. Όνειρό του ήταν να γίνει σκηνοθέτης.
Το 1938 έπαιξε ως ηθοποιός στον κινηματογράφο, και αφού υπηρέτησε τη στρατιωτική θητεία του συμμετέχοντας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο άρχισε να εργάζεται ως παραγωγός. Η πρώτη του επιτυχία ήταν το 1949. Τιμήθηκε πέντε φορές με το βραβείο του Ντονατέλο. Τιμήθηκε επίσης με το διεθνές βραβείο της Βενετίας το 2000 για την εργογραφία του. Τιμήθηκε με το Όσκαρ στην κατηγορία του παραγωγού στο «Λα Στράντα (La Strada, 1954)» του Φελλίνι.
8 – 8 – 1925
Το Α’ Διαρκές Στρατοδικείο Αθηνών θέτει τον «Ριζοσπάστη» εκτός νόμου.
Ο συντάκτης της εφημερίδας Τ. Φίτσιος καταδικάζεται σε φυλάκιση. Το Κόμμα εκδίδει την «Προλεταριακή Πάλη».
Ο Τάκης Φίτσιος
8 – 8 – 1930
Γεννιέται στη Λάρισα ο ποιητής, πεζογράφος και στιχουργός Γιάννης Νεγρεπόντης (πραγματικό ονοματεπώνυμο: Ιωάννης Ξυνοτρούλιας).
Ο Γιάννης Νεγρεπόντης
Εκεί έζησε μέχρι τα 8 του χρόνια και μετά ήρθε μαζί με όλη την οικογένειά του στην Αθήνα. Σπούδασε αρχαιολογία στη φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (λόγω πολιτικών φρονημάτων δεν αξιοποίησε ποτέ επαγγελματικά το πτυχίο που πήρε) καθώς και στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, με δασκάλους τον Ροντήρη, τον Βεάκη, τον Σιδέρη (αλλά ούτε κι αυτές τις σπουδές αξιοποίησε επαγγελματικά). Συνεργάστηκε με περιοδικά και εφημερίδες όπως και με την ΕΡΑ. Μετά το 1967 ασχολήθηκε με τη συγγραφή στίχων για τραγούδια.
Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1949 δημοσιεύοντας διήγημά του στο περιοδικό Ελληνική Δημιουργία, που εξέδιδε ο Σπύρος Μελάς, με το ψευδώνυμο Γιάννη Νικολάου. Αργότερα άρχισε να δημοσιεύει στο περιοδικό Επιθεώρηση Τέχνης με το ψευδώνυμο Τζων. Μέρος του αρχείου του βρίσκεται στο ΕΛΙΑ. Η πρώτη του ποιητική συλλογή έρχεται αργότερα, το 1958. Είναι το «Πρόσωπα και χώρος», όπου υπογράφει με το ψευδώνυμο Νεγρεπόντης, με το οποίο καθιερώνεται. Υπήρξε αριστερός, την 21η Απριλίου 1967, συλλαμβάνεται και εξορίζεται για τρία χρόνια, στη Γυάρο και τη Λέρο.
Καταπιάστηκε και διακρίθηκε σε όλα τα είδη του γραπτού λόγου: ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, τραγούδι, κριτική, δοκίμιο, χρονογράφημα, σάτιρα, ευθυμογράφημα, παιδικά, ραδιοφωνικό σχόλιο. Τραγούδια του έχουν μελοποιήσει οι Μίκης Θεοδωράκης, Χρήστος Λεοντής, Λίνος Κόκκοτος και άλλοι. Από τους πρωτοπόρους της «πολιτιστικής επανάστασης» της δεκαετίας του ’60, έγινε ευρύτερα γνωστός και αγαπητός με τα τραγούδια του «Το ακορντεόν» (που τελειώνει με το σύνθημα «δεν θα περάσει ο φασισμός») και «3ος παγκόσμιος» που μελοποίησε ο Μάνος Λοΐζος. Ο ίδιος μελοποίησε τα αντιρατσιστικά «Νέγρικα», που τραγούδησε η Μαρία Φαραντούρη. Ήταν τα τραγούδια που έγιναν αρχικά γνωστά από τις μπουάτ και πέρασαν και τραγουδήθηκαν -απαγορευμένα πια- από στόμα σε στόμα, στα χρόνια της δικτατορίας.
Η ικανότητα του Νεγρεπόντη να περνάει μηνύματα φάνηκε και στα «Μικροαστικά» και τα «Μαθήματα πολιτικής οικονομίας» που συνέθεσε ο Λουκιανός Κηλαηδόνης. Τα «Μικροαστικά» γνώρισαν επιτυχία και ως σατιρικό θεατρικό έργο. Ένα ακόμη ποιητικό έργο, το «Φυλάττειν Θερμοπύλας», που έγραψε εξόριστος στη δικτατορία, έχει μελοποιήσει στο μεγαλύτερο μέρος τους, υπό μορφή ορατορίου, ο Χρήστος Λεοντής. Πέθανε στις 04.00 τα ξημερώματα της Κυριακής 22 Σεπτεμβρίου του 1991 στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών όπου νοσηλευόταν λόγω καρκίνου σε ηλικία 61 ετών και 2 μέρες μετά κηδεύτηκε στο Α΄ Νεκροταφείο της Αθήνας.
Τίθεται σε λειτουργία το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μαουτχάουζεν στην Αυστρία. Στα χρόνια του χιτλερικού φασισμού το Μαουτχάουζεν υπήρξε συνώνυμο του θανάτου και τόπος μαρτυρίου για περισσότερους από 200.000 κρατούμενους από σχεδόν όλες τις χώρες της Ευρώπης.
Φυλακισμένοι του Μαουτχάουζεν κατά την απελευθέρωσή τους
Για τους 122.797 από αυτούς, ανάμεσά τους και 3.700 Έλληνες, η απελευθέρωση του στρατοπέδου στις 5 Μάη 1945 από τα συμμαχικά στρατεύματα, ήρθε πολύ αργά, αφού είχαν ήδη αφήσει την τελευταία τους πνοή στα κρεματόρια του Μαουτχάουζεν.
Ο Ι. Β. Στάλιν ορίζεται Ανώτατος Αρχιστράτηγος των Ενόπλων Δυνάμεων της ΕΣΣΔ.
Ο Ι. Β. Στάλιν
8 – 8 – 1942
Το Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο αποφασίζει την έναρξη εκστρατείας πολιτικής ανυπακοής σε περίπτωση άρνησης των βρετανικών αποικιοκρατικών Αρχών να επιτρέψουν τη συγκρότηση εθνικής κυβέρνησης της Ινδίας. Την αμέσως επόμενη μέρα οι Βρετανοί συλλαμβάνουν τον Γκάντι, το Νεχρού κ.α. ηγετικά στελέχη του Κογκρέσου.
Ο Μαχάτμα Γκάντι
8 – 8 – 1945
Εκπρόσωποι της ΕΣΣΔ, των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Γαλλίας υπογράφουν συμφωνία για τη συγκρότηση διεθνούς στρατοδικείου για την εκδίκαση των βασικότερων εγκληματιών πολέμου των ευρωπαϊκών χωρών του Άξονα.
8 – 8 – 1946
Αστυνομικές δυνάμεις κάνουν επιδρομή στα Εργατικά Κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Οι νόμιμες Διοικήσεις τους, όπου πλειοψηφούσε ο Εργατικός Αντιφασιστικός Συνασπισμός (ΕΡΓΑΣ), καθαιρούνται.
Το φύλλο του «Ριζοσπάστη», με το ρεπορτάζ για τις επιδρομές
8 – 8 – 1953
Υπογράφεται στο Λονδίνο, με τη συμμετοχή και της Ελλάδας, η συμφωνία για τη διαγραφή του γερμανικού χρέους, που έθεσε τα θεμέλια για το μετέπειτα «οικονομικό θαύμα» της Γερμανίας.
8 – 8 – 1961
Ο Τσε Γκεβάρα, καταγγέλλει τις ΗΠΑ ότι οργάνωσαν απόπειρα δολοφονίας κατά του Ραούλ Κάστρο, αδελφού του Φιντέλ, στην Ανατολική Κούβα, παγιδεύοντας με βόμβα εξέδρα πάνω στην οποία θα εκφωνούσε λόγο και ότι στη συνέχεια σχεδίαζαν ένοπλη επίθεση από τη βάση Γκουαντανάμο.
Ο Ραούλ Κάστρο με τον Τσέ Γκεβάρα
8 – 8 – 1964
Στις 8-10 Αυγούστου η τουρκική αεροπορία βομβαρδίζει κωμοπόλεις και χωριά στην Τυλληρία της Κύπρου.
Βομβαρδισμένη περιοχή στην Τυλληρία
Μόνο από τους βομβαρδισμούς στις 9 Αυγούστου κοντά στην Παχύαμο οι νεκροί ξεπέρασαν τους 100.
Βομβαρδισμένη εκκλησία από τούρκικα πολεμικά αεροπλάνα
8 – 8 – 1967
Ο υπουργός Δημόσιας Τάξης της χούντας Π. Τοτόμης ανακοινώνει ότι στη Γυάρο κρατούνται 2.300 κομμουνιστές, οι οποίοι θα απελευθερώνονταν μόνον εφόσον υπέγραφαν δήλωση νομιμοφροσύνης.
8 – 8 – 1974
Ο Ρίτσαρντ Νίξον (Richard Nixon), σε εθνική τηλεοπτική μετάδοση, ανακοινώνει την παραίτησή του από το αξίωμα του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, με ισχύ από το μεσημέρι της επόμενης ημέρας.
Είχε προηγηθεί το «σκάνδαλο Γουώτεργκεητ» και η ήττα της εισβολής των ΗΠΑ στο Βιετνάμ.
Ο Ρίτσαρντ Νίξον
8 – 8 – 1976
Άγνωστα έργα του Μιχαήλ Αγγέλου ανακαλύπτονται κατά τη διάρκεια εργασιών αναπαλαίωσης της Βασιλικής του Σαν Λορέντσο στη Φλωρεντία.
Τα έργα χρονολογούνταν από το 1531.
Πορτρέτο του Μιχαήλ Άγγελου
Ο Μιχαήλ Άγγελος θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες όλων των εποχών, αναμφισβήτητα ο μεγαλύτερος δημιουργός της Αναγέννησης, το όνομα του οποίου είναι συνώνυμο με τη λέξη «αριστούργημα».
Μιχαήλ Άγγελος-Κάπελα Σιξτίνα
Γλύπτης από εσωτερική ανάγκη για έκφραση, ζωγράφος παρά τη θέλησή του, αρχιτέκτονας από προδιάθεση και ποιητής από ιδιοσυγκρασία, ο Μιχαήλ Άγγελος (στα ιταλικά Μικελάντζελο Μπουοναρότι) έθεσε τις βάσεις για τη μετέπειτα ευρωπαϊκή τέχνη, αφήνοντας πίσω του τεράστια κληρονομιά: Την οροφή της Καπέλα Σιξτίνα, την ηρωική μορφή του Δαυίδ (γλυπτό), τα μεγαλειώδη έργα που κοσμούν το Βατικανό, πίνακες ζωγραφικής, αρχιτεκτονικές μελέτες κ.ά.
8 – 8 – 1981
Γεννιέται ο μεγάλος σκηνοθέτης και δάσκαλος Τάκης Μουζενίδης.
Ο Τάκης Μουζενίδης
Θεωρείται από τους σπουδαιότερους Έλληνες σκηνοθέτες.
Ήταν ακάματος, αυστηρός και απαιτητικός με τον εαυτό του, αλλά και για τους μαθητές του.
Ήταν ο σκηνοθέτης και δάσκαλος στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου (από τη δεκαετία του ’50 έως τα μέσα της δεκαετίας του ’70) και αγωνιστής του ΕΑΜ, όπως και ο εκτελεσμένος στον εμφύλιο αδελφός του.
Ήταν ο σκηνοθέτης που για πρώτη φορά παρουσίασε την τραγωδία του Σοφοκλή «Αίας», στην Επίδαυρο με το Εθνικό Θέατρο και πρωταγωνιστή τον Θάνο Κωτσόπουλο.
8 – 8 – 2003
Πεθαίνει ο συγγραφέας Αντώνης Σαμαράκης.
Ο Αντώνης Σαμαράκης
Σπούδασε Νομικά. Μαθητής στο Βαρβάκειο, ήταν γραμματέας του Μαθητικού Τμήματος της Κοινωνικής Αλληλεγγύης, που είχε δημιουργήσει ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Νίκος Καρβούνης.
Το 1933 προσελήφθη στο υπουργείο Εργασίας, από όπου η μεταξική δικτατορία τον ανάγκασε να παραιτηθεί. Στο υπουργείο επέστρεψε μετά την απελευθέρωση.
Το 1942 εντάχθηκε στην Εθνική Αλληλεγγύη του ΕΑΜ. Το 1943 συνελήφθη από την Ειδική Ασφάλεια και κλείστηκε στα κρατητήρια της οδού Ελπίδος (πλ. Κυριακού). Τον Ιούνη του 1944 συνελήφθη στα Παλαιοφάρσαλα Θεσσαλίας από τον Εθνικό Αγροτικό Σύνδεσμο Αντικομμουνιστικής Δράσεως. Καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά δραπέτευσε. Αλλά, και αργότερα βρέθηκε αντιμέτωπος με την απριλιανή χούντα, που του αφαίρεσε το διαβατήριο.
Στα Γράμματα ο Αντ. Σαμαράκης εμφανίστηκε με ποίηση. Ακολούθησαν οι συλλογές διηγημάτων «Ζητείται ελπίς» (1954), «Αρνούμαι» (1961), «Το διαβατήριο» (1973), «Η κόντρα» (1992) και τα μυθιστορήματα «Σήμα κινδύνου» (1959), «Το λάθος» (1965), «Εν ονόματι» (1998). Εργα του έχουν μεταφραστεί σε 31 γλώσσες, σε 110 ξενόγλωσσες εκδόσεις σε όλο τον κόσμο.
Για τη συλλογή διηγημάτων «Αρνούμαι», τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 1962, και για το μυθιστόρημά του «Το λάθος», με δύο λογοτεχνικά βραβεία: στην Ελλάδα με το Βραβείο των «12» (1966) και στη Γαλλία με το Μεγάλο Βραβείο Αστυνομικής Λογοτεχνίας (1970). Επίσης, με το Κρατικό Βραβείο Τεχνών και Λογοτεχνίας 1995 (Γαλλία). Ηταν επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας των Πανεπιστημίων Αθηνών, Πατρών και Ιωαννίνων. Στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, τα έργα του διδάσκονται στη δημοτική και μέση εκπαίδευση και στα πανεπιστήμια. Ηταν επίτιμος δημότης σε 37 πόλεις στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Του είχε απονεμηθεί το Χρυσό Μετάλλιο Αξίας της πόλης των Αθηνών και ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος Εθνάρχου Μακαρίου Γ΄ (Κύπρος). Το 1989, η UNICEF Ν. Υόρκης τον ονόμασε πρώτο Έλληνα πρεσβευτή καλής θέλησης για τα παιδιά του κόσμου. Υπήρξε πνευματικός πρεσβευτής των «Γιατρών χωρίς Σύνορα» και «ψυχή» της Βουλής των Εφήβων. Του είχε απονεμηθεί Διάκριση Ειρήνης και μετάλλιο από την Έκκληση της Ακρόπολης για την Ειρήνη, τη Ζωή και τον Πολιτισμό.
8 – 8 – 2004
Πεθαίνει ο ηθοποιός Δημήτρης Παπαμιχαήλ.
Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ
Στη μακρόχρονη δημιουργική θητεία του στο θέατρο και στον κινηματογράφο κέρδισε την αγάπη του κόσμου. Πολυτάλαντος ηθοποιός, ανήσυχος δημιουργός, ερμηνευτής πλούσιου ρεπερτορίου, γεννήθηκε στον Πειραιά το 1934 και σπούδασε ηθοποιός στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Σπουδαστής ακόμα, κάνει την πρώτη του θεατρική εμφάνιση με ένα μικρό ρόλο στο έργο του Σπύρου Μελά «Ο Βασιλιάς και ο Σκύλος», σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Ροντήρη, και το καλοκαίρι του ’54 κάνει και την πρώτη του εμφάνιση στην Επίδαυρο, στο χορό του «Ιππόλυτου» του Ευριπίδη με πρωταγωνιστή τον Αλέκο Αλεξανδράκη. Ο πρώτος μεγάλος ρόλος θα έρθει το 1957, στο Εθνικό, με το «Γλάρο» του Τσέχοφ.
Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ στην ταινία “Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο”
Στο Εθνικό Θέατρο παραμένει μέχρι το 1960, με μια ενδιάμεση συνεργασία με το Θέατρο Τέχνης, στον «Θείο Βάνια» του Τσέχοφ, σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν. Στη συνέχεια με τη βοήθεια της Δέσπως Διαμαντίδου κάνει το δικό του θίασο, με τον οποίο θα περιοδεύσει στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Το 1964 συνεργάζεται με το ΚΘΒΕ και ένα χρόνο αργότερα γίνεται συνθιασάρχης με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Είχαν προηγηθεί οι μεγάλες κινηματογραφικές επιτυχίες «Μανταλένα» το 1960, «Η Αλίκη στο Ναυτικό» το ’61, τα «Χτυποκάρδια στο θρανίο» το ’63, με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, ενώ το 1960 συμμετείχε στο «Ποτέ την Κυριακή» και το ’63 στα «Κόκκινα φανάρια».
Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ με την Αλίκη Βουγιουκλάκη
Οι δυο τους ως συνθιασάρχες ανεβάζουν το «Κολόμπ» του Ανούιγ, ενώ παντρεύονται το 1965, και τρία χρόνια αργότερα αποκτούν το γιο τους, τον Γιάννη. Το 1970 εγκαινιάζουν το θέατρο «Αλίκη», όπου συνεργάζονται μέχρι το χωρισμό τους. Στη συνέχεια ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ χαράσσει την προσωπική του πορεία στο θέατρο, με σπουδαίους ρόλους και συνεργασίες με την Έλλη Λαμπέτη, την Ελένη Χατζηαργύρη, την Κάτια Δανδουλάκη, τον Σπύρο Ευαγγελάτο και το «Αμφι-Θέατρο», κ.ά. Το 1984 ξανασυναντά θεατρικά τη Βουγιουκλάκη για το «Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα» του Ράσελ και τη «Φιλουμένα Μαρτουράνο» του Ντε Φιλίπο.
Το 1994 είχε βραβευτεί από το «Κέντρο Μελέτης και Ερευνάς του Ελληνικού Θεάτρου» για την ερμηνεία του στο «Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ». Η τελευταία σπουδαία θεατρική εμφάνισή του είναι το 1998 στην Επίδαυρο, στην τραγωδία του Σοφοκλή «Οιδίπους επί Κολωνώ». Η τελευταία θεατρική δουλιά του ήταν στο θέατρο «Μπρόντγουεϊ», τη θεατρική σεζόν 2000-2001, με το έργο της Γιασμίν Ρεζά «Τρεις φορές ζωή».
Ξεκίνησε τη δισκογραφική της καριέρα τη δεκαετία του 1960 συμμετέχοντας στο λεγόμενο νέο κύμα της ελληνικής μουσικής. Στα πρώτα της δισκογραφικά βήματα συνεργάστηκε με αρκετούς γνωστούς συνθέτες, όπως ο Γιάννης Σπανός, ο Μάνος Χατζιδάκις και ο Μίκης Θεοδωράκης.
Κάποιες από τις επιτυχίες της είναι τα: «Μια φορά θυμάμαι», «Τα μικρά παιδιά», «Το λέει και το τραγούδι», «Ο λύκος», «Το τραγούδι της δραχμής», «Καφενείο», «Σερενάτα», «Ερχεται κρύο», «Τσάι γιασεμιού», «Τα ήσυχα βράδια», «Batida de Coco», «Μπαρ το Ναυάγιο», «Λεωφορείο το 2» κ.ά.
Γεννιέται μια από τις μεγάλες μορφές του ελληνικού θεάτρου του 20ού αιώνα, ο σκηνοθέτης, μεταφραστής και θεωρητικός του θεάτρου Αλέξης Σολομός.
Ο Αλέξης Σολωμός
Άφησε το στίγμα του τόσο με τις παραστάσεις του (Αριστοφάνης, αρχαίο δράμα, Σαίξπηρ), όσο και με το συγγραφικό και μεταφραστικό του έργο.
Μαθητής του Κολεγίου Αθηνών γνώρισε (είχε καθηγητή) τον Κάρολο Κουν, χάρη στον οποίο στράφηκε στο θέατρο (συμβάλλοντας και στη δημιουργία της «Λαϊκής Σκηνής» του καθηγητή του. Εισήχθη στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά την εγκατέλειψε. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου (1939-1942), στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικών Τεχνών του Λονδίνου (1945-46), στο Πανεπιστήμιο Γέιλ των ΗΠΑ και στο Δραματικό Εργαστήρι του Πισκάτορ (1946-48). Η πρώτη του σκηνοθεσία έγινε το 1939 με την «Αρκούδα» του Τσέχοφ. Το 1944 παρουσιάστηκε στο «Θέατρο Τέχνης» το έργο του «Ο τελευταίος ασπροκόρακας» και το 1945 «Το μονοπάτι της λευτεριάς» από τον θίασο Παππά – Μερκούρη.
Καθοριστική ήταν η συμβολή του στην αναβίωση των αριστοφανικών κωμωδιών. Στην Επίδαυρο παρουσίασε τις δέκα από τις έντεκα κωμωδίες του Αριστοφάνη, με τη χρήση στοιχείων από την ελληνική λαογραφική παράδοση, αλλά και τραγωδίες. «Σταθμός» στην αναβίωση του αρχαίου δράματος ήταν και η παράστασή του με τις αισχυλικές «Ικέτιδες». Συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο τις περιόδους 1950-1964, 1968-1985 και το 1992, όπου σκηνοθέτησε 102 έργα, ενώ άλλα 65 έργα σκηνοθέτησε σε διάφορους αθηναϊκούς θιάσους, στο ΚΘΒΕ και στη Λυρική. Το 1964 ίδρυσε το «Προσκήνιο» (λειτούργησε ως το 1978). Διετέλεσε διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου. Η τελευταία του σκηνοθεσία ήταν το 1992 (στο Εθνικό Θέατρο) οι «Εγκληματίες» και η «Αντιγόνη».
Πλουσιότατο είναι και το συγγραφικό του έργο: «Εστί θέατρον και άλλα», «Ευριπίδης: ευφυής και μανιακός», «Η γυναίκα στο θέατρο: Η αρχή και η αποθέωση», «Ηλικία του θεάτρου: Ενδεκα σταθμοί στην ιστορία της θεατρικής τέχνης», το θεατρικό λεξικό «Πρόσωπα και πράγματα στο παγκόσμιο θέατρο», «Ο ζωντανός Αριστοφάνης: Από την εποχή του ως την εποχή μας», «Τι προς Διόνυσον: Σημειώσεις γύρω από την αρχαία ελληνική τραγωδία», και πολλά άλλα. Μετέφρασε δεκάδες έργα (Μπρεχτ, Λόρκα, Μίλερ, Τουργκένιεφ, Μαγιακόφσκι, Κάφκα, Πιραντέλο, Αριστοφάνη, Σαίξπηρ κ.ά.).
Υπογράφεται στην Τεχεράνη συμφωνία μεταξύ Βρετανίας και Περσίας (Ιράν) για την παροχή «βοήθειας» που δήθεν θα συνέβαλε στην «πρόοδο και την ευημερία της Περσίας».
Η συμφωνία ουσιαστικά μετέτρεπε την Περσία σε προτεκτοράτο.
9 – 8 – 1919
Πεθαίνει ο Ρουτζέρο Λεονκαβάλο (Ruggero Leoncavallo), Ιταλός συνθέτης όπερας και λιμπρετίστας.
Ο Ρουτζέρο Λεονκαβάλο
Ως παραγωγός γνώρισε μεγάλη επιτυχία το 1890 ανεβάζοντας την όπερα Καβαλερία Ρουστικάνα (Cavalleria Rusticana – Αγροτική Ιπποσύνη) του Πιέτρο Μασκάνι.
Ήταν ένας από τους πρώτους συνθέτες που ασχολήθηκε με την ηχογράφηση δίσκων γραμμοφώνου. Έγραψε το τραγούδι Mattinata (ηχογραφήθηκε με τον διάσημο τενόρο Καρούζο, 1904) και διηύθυνε την όπερα του «Οι Παλιάτσοι» το 1907.
9 – 8 – 1919
Πεθαίνει ο διαπρεπής Γερμανός βιολόγος, φυσιοδίφης, φιλόσοφος, φυσικός, και καλλιτέχνης Ερνστ Χάινριχ Φίλιπ Άουγκουστ Χέκελ (Ernst Heinrich Philipp August Haeckel).
Ο Ερνστ Χάινριχ Φίλιπ Άουγκουστ Χέκελ το 1860
Ανακάλυψε, περιέγραψε και ονόμασε χιλιάδες νέα είδη, χαρτογράφησε ένα γενεαλογικό δέντρο σχετίζοντας όλες τις μορφές ζωής και εισήγαγε πολλούς νέους όρους στην βιολογία, όπως φύλο, φυλογένεση, οικολογία και το βασίλειο Πρώτιστα.
Ο Χέκελ προήγαγε και εκλαΐκευσε το έργο του Κάρολου Δαρβίνου στην Γερμανία και ανέπτυξε την αμφιλεγόμενη θεωρία της ανακεφαλαίωσης (recapitulation theory) ισχυριζόμενος ότι η βιολογική ανάπτυξη ενός οργανισμού είναι παράλληλη και συνοψίζει ολόκληρη την εξελικτική ανάπτυξη του είδους, την φυλογένεση.
9 – 8 – 1929
Γεννιέται ο Αμπντί Ιπεκτσί, Τούρκος δημοσιογράφος και διευθυντής έκδοσης της εφημερίδας Μιλιέτ, υπερασπιστής των δικαιωμάτων των μειονοτήτων στην Τουρκία, αλλά και υποστηρικτής του διαχωρισμού κράτους-θρησκείας, καθώς και του διαλόγου και του συμβιβασμού με την Ελλάδα.
Δολοφονήθηκε στην Κωνσταντινούπολη από μέλη της υπερεθνιστικής οργάνωσης Γκρίζοι Λύκοι.
Ο Αμπντί Ιπεκτσί
9 – 8 – 1938
Στα γραφεία της Ειδικής Ασφάλειας δολοφονείται ο Νίκος Βαλιανάτος, μέλος του ΚΚΕ από το 1918, Γραμματέας της Κ.Ο. Λάρισας του ΚΚΕ και μέλος της ΚΕ της Εργατικής Βοήθειας Ελλάδας.
9 – 8 – 1942
Στο γερμανοκρατούμενο Κίεβο, οι ποδοσφαιριστές της «Ντιναμό», πλαισιωμένοι από τρεις συναδέλφους τους της «Λοκομοτίβ», φτιάχνουν, μεσούσης της γερμανικής κατοχής, την ποδοσφαιρική ομάδα «Σταρτ».
Τα κατορθώματα των ρακένδυτων και υποσιτισμένων ποδοσφαιριστών της «Σταρτ» στο γήπεδο, ειδικά μετά τη νίκη τους επί της γερμανικής «PGS», που λειτουργούν ως ένεση ανάτασης για τον ουκρανικό λαό, δεν αφήνουν ασυγκίνητους τους ναζί, οι οποίοι στέλνουν στο Κίεβο τη θεωρούμενη ανίκητη ομάδα της γερμανικής αεροπορίας, τη «Φλάκελφ».
Το μνημείο αφιερωμένο στον ηρωισμό των παικτών της Σοβιετικής ομάδας “Σταρτ”
Στον πρώτο αγώνα μεταξύ «Σταρτ» – «Φλάκελφ», στις 6 Αυγούστου 1942, οι Ουκρανοί διαλύουν τη γερμανική ομάδα με 5-1.
Οι Γερμανοί ζητούν «εκδίκηση» και η ρεβάνς ορίζεται τρεις μέρες αργότερα. Ήδη από τα αποδυτήρια, πριν την έναρξη του αγώνα, οι άντρες των SS εφιστούν την προσοχή στους ποδοσφαιριστές της «Σταρτ»: «Οταν βγείτε στο γήπεδο θα χαιρετήσετε με τον δικό μας τρόπο»…
Λίγο αργότερα στο κατάμεστο στάδιο, στον ναζιστικό χαιρετισμό και στα «Χάιλ Χίτλερ» των αντιπάλων τους, οι παίκτες της «Σταρτ» απαντούν με τον σοβιετικό χαιρετισμό: «Fizcult Hura» (σ.σ.: «Ζήτω ο αθλητισμός»)!
Στο ημίχρονο του αγώνα, και ενώ το σκορ ήταν 3-1 υπέρ των Ουκρανών, η επίσκεψη των ναζί στα αποδυτήρια συνοδεύεται από το εξής ξεκάθαρο μήνυμα προς τους παίκτες της «Σταρτ»: Η θα καθίσετε να χάσετε ή θα υποστείτε τις συνέπειες…
Οι Σοβιετικοί δεν κάθισαν να χάσουν.
Το ματς έληξε 5-3 υπέρ τους…
Το αντίτιμο ήταν πολλοί από αυτούς να πεθάνουν κατά τη διάρκεια βασανιστηρίων, να μεταφερθούν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και να εκτελεστούν μερικούς μήνες αργότερα.
Σήμερα, έξω από το γήπεδο «Ζενίτ» της Ουκρανίας δεσπόζει ένα άγαλμα. Στη βάση του αγάλματος που αναπαριστά την εικόνα τεσσάρων ποδοσφαιριστών υπάρχει χαραγμένη η εξής επιγραφή:
«Η δόξα σας δεν θα ξεθωριάσει στους αιώνες…».
9 – 8 – 1944
Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την άγρια τρομοκρατία των δυνάμεων κατοχής ξεσπούν με πρωτοβουλία του ΕΑΜ απεργίες σε Περιστέρι, Γκύζη, Καισαριανή, Καλλιθέα, Βύρωνα, Πετράλωνα, Λαχαναγορά, κ.α. Ο ΕΛΑΣ συγκρούεται με Γερμανούς και ταγματασφαλίτες σε Κουκάκι και Νέα Σμύρνη.
9 – 8 – 1945
Τρεις μέρες μετά τη ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα, οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστές ολοκληρώνουν το αποτρόπαιο έγκλημά τους με τη ρίψη και δεύτερης ατομικής βόμβας στην ιαπωνική πόλη Ναγκασάκι.
Από την έκρηξη, χάνουν τη ζωή τους πάνω από 75.000 άνθρωποι. Η βόμβα που ρίχτηκε στο Ναγκασάκι είχε την ίδια ισχύ με την προηγούμενη της Χιροσίμα και ισοδυναμούσε με 20.000 τόνους τρινιτροτολουόλης (ΤΝΤ).
Μετά τη Χιροσίμα, το δεύτερο μαζικό έγκλημα των Αμερικάνων ιμπεριαλιστών στο Ναγκασάκι
Από τότε μέχρι σήμερα, χιλιάδες άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από τις συνέπειες της ραδιενέργειας. Η λευχαιμία και ο καρκίνος του πνεύμονα, του θυρεοειδούς και τους στήθους θα εξοντώσουν χιλιάδες Ιάπωνες. Πάνω από 300.000 είναι τα καταγραμμένα θύματα της ραδιενέργειας στις δυο αυτές πόλεις, πολλοί από τους οποίους θα πεθάνουν, όχι από φυσική αιτία, αλλά από τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της ραδιενέργειας. Η χρήση των ατομικών βομβών δεν υπαγορεύτηκε από στρατιωτική ανάγκη, όπως προσπάθησε να δικαιολογηθεί ο Πρόεδρος Τρούμαν. Η ηγεσία της Ιαπωνίας είχε ήδη συνθηκολογήσει και απέμενε το τυπικό της παράδοσης.
Πρώτα και κύρια ήταν μια προειδοποίηση, μια επίδειξη ισχύος προς το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα.
Το ισοπεδωμένο Ναγκασάκι από την αμερικάνικη ατομική βόμβα
Ο Αμερικανικός ιμπεριαλισμός προσπάθησε να εκμεταλλευτεί το προσωρινό μονοπώλιο στον πυρηνικό οπλισμό για να εκφοβίσει τους λαούς, που, μετά το τέλος του Β` Παγκοσμίου Πολέμου, ζητούσαν την ελευθερία τους. Δεν είναι τυχαίο ότι η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, τα χρόνια μετά τον πόλεμο, χαρακτηριζόταν από την «ατομική διπλωματία», έναν όρο που παρέπεμπε στους ωμούς εκβιασμούς των Αμερικανών σε βάρος φίλων και εχθρών με την απειλή χρήσης της ατομικής βόμβας. Εφαρμόζοντας την «ατομική διπλωματία», οι ΗΠΑ απέρριπταν συστηματικά όλες τις προτάσεις που διατύπωνε η Σοβιετική Ένωση για την απαγόρευση χρήσης της ατομικής βόμβας, το σταμάτημα της παραγωγής της και την καταστροφή των αποθεμάτων των πυρηνικών όπλων.
9 – 8 – 1949
Ο κυβερνητικός στρατός επιτίθεται με μεγάλο όγκο δυνάμεων ενάντια στο Βίτσι και παρά τη σθεναρή αντίσταση των τμημάτων του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, στις 15 του Αυγούστου το καταλαμβάνει. Τα τμήματα του ΔΣΕ περνούν στο Γράμμο.
Τμήμα του ΔΣΕ
9 – 8 – 1975
Πεθαίνει ο σπουδαίος Σοβιετικός συνθέτης Ντμίτρι Σοστακόβιτς.
Ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς
Για το έργο του και για τη γενικότερη προσφορά του ο Σοστακόβιτς τιμήθηκε –μεταξύ άλλων- με τον τίτλο του καλλιτέχνη του Λαού της Σοβιετικής Ένωσης και ανακηρύχτηκε Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας. Το έργο του συγκαταλέγεται στα κορυφαία του 20ού αιώνα.
Χατσατουριάν-Σοστακόβιτς-Προκόφιεβ
Ηγετική φυσιογνωμία στο χώρο της μουσικής, ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς έγραψε 15 συμφωνίες, όπερες, μουσική για μπαλέτο και πολλά ακόμη μουσικά έργα, ενώ δημιούργησε υπέροχα έργα για τον κινηματογράφο και το θέατρο. Δημιουργός, που πίστευε ότι «ο δεσμός του καλλιτέχνη με το λαό και με την εποχή που ζει είναι η ραχοκοκαλιά κάθε πραγματικού έργου τέχνης», ο Σοστακόβιτς εντυπωσιάζει όχι μόνο με την αισθητική υπεροχή της γραφής του, αλλά και με τη συμμετοχή του στα κοινά, στην πολιτική ζωή και την ενεργό δράση του στο παγκόσμιο κίνημα ειρήνης.
Ντμίτρι Σοστακόβιτς – για τον ίδιο και την εποχή του, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”
Ο Σοστακόβιτς έζησε και μεγαλούργησε ως μουσικοσυνθέτης στην ΕΣΣΔ. Με την τέχνη του αισθητοποίησε αυτό που συντελούνταν στην ΕΣΣΔ. Ακόμα και οι τίτλοι των έργων του είναι χαρακτηριστικοί για το τι τον ενέπνευσε, τι ύμνησε… Η 2η Συμφωνία του είναι για την Οχτωβριανή Επανάσταση, η 3η για την Παγκόσμια Μέρα της Εργατιάς, η 7η για το ηρωικό Λένινγκραντ, η 11η για την επανάσταση του 1905 στη Ρωσία και τόσα άλλα.
Έθεσε το έργο του στην υπηρεσία του λαού που έχτιζε τη σοσιαλιστική κοινωνία, στη διαπαιδαγώγηση – και μέσω της τέχνης – του ανθρώπου του μέλλοντος. «Το μόνο είδος τέχνης που μπορεί να ζήσει και να ακμάσει, είναι αυτό που θεωρεί σαν καθήκον του να υπηρετεί το μεγάλο δημιουργό της Ιστορίας, το λαό. Και να υπηρετείς το λαό σημαίνει να κάνεις ό,τι μπορείς για να γίνει η πολιτική του Κόμματος πραγματικότητα».
Ήταν δημιουργός που η τέχνη του δεν αρκούταν στο να αναπαραστήσει την πραγματικότητα, αλλά όπως διατράνωνε: «Είμαστε σοσιαλιστές ρεαλιστές. Προσπαθούμε να γνωρίσουμε την πραγματικότητα στην επαναστατική της εξέλιξη, να διαβλέψουμε σ’ αυτήν την πάλη του καινούργιου ενάντια στο παλιό κι ετοιμοθάνατο. Κι ακόμα περισσότερο, με την τέχνη μας θέλουμε να βοηθήσουμε στο σιγούρεμα της νίκης του καινούργιου! Η μέθοδος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού δεν αποκλείει, αλλά αντίθετα προϋποθέτει την παρουσία πολλών καλλιτεχνικών τάσεων».
Γεννημένος στις 25/9/1906 στην Πετρούπολη, άρχισε να σπουδάζει μουσική σε ηλικία εννέα ετών. Το 1923 αποφοίτησε από το Τμήμα Πιάνου του Ωδείου και το 1925 πήρε πτυχίο Σύνθεσης. Η Πρώτη του Συμφωνία ανέβηκε στη Μεγάλη Αίθουσα της Φιλαρμονικής του Λένινγκραντ στις 12/5/1926, ενώ στις 21/1/1927 τιμήθηκε με έπαινο στον Πρώτο Διεθνή Διαγωνισμό Σοπέν στη Βαρσοβία. Την ίδια χρονιά συνέθεσε ένα συμφωνικό έργο για τη δέκατη επέτειο της Οχτωβριανής Επανάστασης. Το 1928 γράφει την όπερα «Η Μύτη» και το 1929 τη μουσική της παράστασης «Ο Κοριός» του Μαγιακόφσκι καθώς και την Τρίτη Συμφωνία του («Της Πρωτομαγιάς»). Ήδη έχει εκδηλώσει το ζωηρό ενδιαφέρον του για το θέατρο Νέων Εργατών του Λένινγκραντ. Το 1931 αρχίζει το γράψιμο της όπερας «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ», ενώ υπογράφει τη μουσική της πρώτης ηχητικής σοβιετικής ταινίας «Τα Χρυσά Βουνά».
Γοητευμένος από τη δύναμη του κινηματογράφου, από τα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής του καριέρας θέτει την τέχνη του στην υπηρεσία του σοβιετικού κινηματογράφου. Πάνω από 30 ταινίες μεγάλων σκηνοθετών, όπως των Κοζίντσεφ, Γιούτκεβιτς, Αρνσταμ, Ερμλέρ, Γκερασίμοφ, Ντοφτσένκο, Ροσάλι και άλλων κινηματογραφιστών, είχαν την τύχη να συνοδευτούν από τη μουσική του. Θεωρώντας ότι ο «καλλιτέχνης θα πρέπει να υπηρετεί όσο το δυνατόν το μεγαλύτερο κομμάτι του λαού» χαιρετίζει την Απόφαση της ΚΕ του Κόμματος (23/4/1932) «Για την αναδιοργάνωση των λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών οργανώσεων» ως σημαντικό ορόσημο στην ιστορία της σοβιετικής τέχνης, ως σημαντικό βήμα για τη συνένωση των καλλιτεχνικών δυνάμεων στην κατεύθυνση δημιουργίας μιας νέας, σοσιαλιστικής τέχνης.
Το 1934, σχεδόν ταυτόχρονα, σε Λένινγκραντ και Μόσχα, πραγματοποιούνται οι δύο πρεμιέρες της όπερας «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ», που απεικονίζει την κοινωνική οπισθοδρόμηση στην προεπαναστατική Ρωσία, εστιάζοντας κυρίως στη θέση της γυναίκας. Στα επόμενα δύο χρόνια η όπερα παίχτηκε 83 φορές στο Λένινγκραντ (συχνότητα χωρίς προηγούμενο, που μαρτυρά το μεγάλο ενδιαφέρον του κοινού). Το 1936 το έργο γίνεται αντικείμενο οξείας κριτικής, μέσω άρθρου που δημοσιεύτηκε στην «Πράβντα» με τίτλο «Κακοφωνία αντί για μουσική». Παρότι οι επικρίσεις τον πλήγωσαν, ο Σοστακόβιτς συνέχισε να δουλεύει πολλές συνθέσεις ταυτόχρονα. Ολοκληρώνει την 4η Συμφωνία, συνεχίζει να γράφει μουσική για κινηματογράφο και θέατρο. Το 1937 παρουσιάζει στη Φιλαρμονική του Λένινγκραντ την 5η Συμφωνία – ένα από τα κοσμήματα της παγκόσμιας ορχηστρικής μουσικής – που έγινε δεκτή από τον σοβιετικό Τύπο με εκστατικά σχόλια. Το 1939 παρουσιάζει την 6η Συμφωνία, ενώ του απονέμεται το Παράσημο της Κόκκινης Σημαίας της Εργασίας για τη μουσική του στον κινηματογράφο. Το 1940, συνθέτει το Κουιντέτο για Πιάνο, από τα σημαντικότερα προπολεμικά έργα του, για το οποίο το 1941 του απονεμήθηκε το Βραβείο Στάλιν. «Το Βραβείο Στάλιν δεν είναι μόνο υψηλός έπαινος, είναι επίσης ένδειξη μεγάλης εμπιστοσύνης» έλεγε ο Σοστακόβιτς.
Η επίθεση των χιτλερικών κατά της ΕΣΣΔ, το 1941, βρίσκει το συνθέτη στο Λένινγκραντ. Μετά την ανεπιτυχή του προσπάθεια να καταταγεί στα Λαϊκά Εθελοντικά Σώματα, εντάσσεται σε ένα σώμα εθελοντών πυροσβεστών και φυλάει σκοπός στη στέγη του Ωδείου, όπου συνέχισε να διδάσκει και να δίνει κοντσέρτα. Στα τέλη Ιούλη ξεκινά να γράφει τη μεγαλειώδη 7η Συμφωνία του, που την αφιερώνει στη γενέτειρά του. Στις 27 Δεκέμβρη, στο Κουίμπισεφ πλέον, όπου είχε μεταφερθεί με την οικογένειά του, μετά από επιμονή των αρχών του πολιορκημένου Λένινγκραντ, γράφει την τελευταία νότα. Η επίσημη πρεμιέρα (5/3/1942, Κουίμπισεφ) μεταδίδεται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς ολόκληρης της χώρας, κάτι που γινόταν για τις σπουδαιότερες κυβερνητικές ανακοινώσεις. Τον Αύγουστο, πραγματοποιείται η ιστορική πρεμιέρα της 7ης στο Λένινγκραντ, όπου η παρτιτούρα μεταφέρεται με ειδικό αεροπλάνο. Για να εμπλουτισθεί η σύνθεση της μοναδικής ορχήστρας που είχε απομείνει στην πόλη, της Ορχήστρας της Ραδιοφωνίας, η Στρατιωτική Διοίκηση ανακάλεσε επαγγελματίες μουσικούς από το μέτωπο. Η συναυλία κανονίστηκε για τις 9 Αυγούστου, ημερομηνία που τα χιτλερικά στρατεύματα είχαν προγραμματίσει να κυριεύσουν την πόλη. Παρά τις συνθήκες και την πείνα, η αίθουσα της Φιλαρμονικής ήταν ασφυκτικά γεμάτη. Προς γενική κατάπληξη ο ήχος των κανονιοβολισμών κατασίγησε. Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ο διοικητής του μετώπου του Λένινγκραντ, Γκοβορόφ, είχε διατάξει το πυροβολικό να αναγκάσει τα εχθρικά πυροβολεία να σιωπήσουν… Για την 7η Συμφωνία ο Σοστακόβιτς τιμάται το 1942, για δεύτερη φορά, με το Βραβείο Στάλιν.
Το 1943 – περίοδος έντονης δημιουργικότητας – γράφει την 8η Συμφωνία, το 1945 την 9η και το 1946 το Τρίο για πιάνο, για το οποίο του απονέμεται ένα ακόμη Βραβείο Στάλιν. Λίγο αργότερα του δίνεται το Παράσημο Λένιν, ως κορυφαίου καθηγητή του Ωδείου της Μόσχας. Το 1948, του ασκείται (και σε άλλους μαζί συνθέτες) κριτική για φορμαλισμό. Την ίδια χρονιά του απονέμεται ο τίτλος του Καλλιτέχνη του Λαού της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Το 1949 εκλέγεται στη Σοβιετική Επιτροπή Ειρήνης: συμμετέχει σε συνέδρια, κάνει φλογερές ομιλίες και αρθρογραφεί ενάντια στους πολεμοκάπηλους εχθρούς της ανθρωπότητας. Γίνεται ένα από τα πιο ενεργά μέλη του παγκοσμίου κινήματος ειρήνης. Το 1950 του απονέμεται ένα ακόμη Βραβείο Στάλιν για τη μουσική του στην ταινία «Η πτώση του Βερολίνου» και για το ορατόριο «Το τραγούδι των δασών». Το 1953 κάνουν πρεμιέρα πολλά σημαντικά έργα του – ανάμεσά τους και η 10η Συμφωνία. Στις 14/10/1954, πραγματοποιείται η αμερικάνικη πρεμιέρα της 10ης Συμφωνίας, από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Νέας Υόρκης, με διευθυντή τον Δημήτρη Μητρόπουλο.
Το 1955 για τρίτη φορά εκλέγεται στο Ανώτατο Σοβιέτ της Ρωσικής Ομοσπονδίας, ενώ παρουσιάζεται ένα από τα σπουδαιότερα έργα του, το Πρώτο Κοντσέρτο για βιολί, με σολίστ τον μοναδικό Νταβίντ Οϊστραχ. Το 1956, γιορτάζονται τα 50χρονά του και του απονέμεται το Παράσημο Λένιν. Το 1958 τιμάται με το Βραβείο Λένιν για την 11η Συμφωνία του, αφιερωμένη στην Επανάσταση του 1905. Το 1960, η κομματική οργάνωση του Συνδικάτου Συνθετών κάνει δεκτό τον Σοστακόβιτς ως δόκιμο μέλος του ΚΚΣΕ, στο οποίο εντάχθηκε το 1961, χρονιά που ολοκλήρωσε και την αφιερωμένη στο Λένιν 12η Συμφωνία του. Το 1962 ανακηρύσσεται για πρώτη φορά υποψήφιος για το Ανώτατο Σοβιέτ της ΕΣΣΔ και το 1963 εκλέγεται επίτιμο μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσικής της Ουνέσκο. Την ίδια χρονιά επιστρέφει στη σκηνή η «Λαίδη Μάκβεθ» με το νέο τίτλο «Κατερίνα Ισμαΐλοβα». Το 1966, επανεκλέγεται στο Ανώτατο Σοβιέτ της ΕΣΣΔ. Με εντολή του προεδρείου, ο Σοστακόβιτς γίνεται ο πρώτος μουσικός στον οποίο απονέμεται ο τίτλος του Ηρωα της Σοσιαλιστικής Εργασίας, για τις ξεχωριστές του υπηρεσίες στη σοβιετική μουσική. «Είμαι ευτυχισμένος που το ταπεινό μου έργο κρίθηκε άξιο του υψηλότερου τίτλου της χώρας και είμαι αποφασισμένος να φανώ αντάξιος του τίτλου αυτού. Χρωστώ μεγάλη ευγνωμοσύνη στο Κόμμα και την κυβέρνησή μας για τη φροντίδα και την υποστήριξη με την οποία περιβάλλουν τη μουσική μας» δήλωνε ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς στην «Πράβντα» (25/10/1966). Την ίδια χρονιά, που τα εξηντάχρονά του γιορτάζονταν με εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο και παρουσιάζεται η 13η Συμφωνία του, ο συνθέτης παθαίνει σοβαρή καρδιακή προσβολή. Το 1967, παρά την κακή υγεία του, γράφει μεταξύ άλλων το Δεύτερο Κοντσέρτο για βιολί, το συμφωνικό ποίημα «Οχτώβρης», το πρελούδιο «Στη μνήμη των ηρώων του Στάλινγκραντ». Δύο χρόνια μετά παρουσιάζει τη 14η Συμφωνία και το 1972 την τελευταία, 15η Συμφωνία.
9 – 8 – 2012
Πεθαίνει ο Μενέλαος Παλλάντιος, σύγχρονος Έλληνας μουσουργός, διευθυντής Ωδείων και ακαδημαϊκός.
Τμήματα του ΕΛΑΣ Πελοποννήσου δίνουν σκληρή μάχη με τους Γερμανούς στο Βουρλιά Λακωνίας.
Τμήμα του ΕΛΑΣ
1945
Πεθαίνει ο Αμερικανός φυσικός Ρόμπερτ Γκόνταρτ (Robert Hutchings Goddard), δημιουργός του πρώτου πυραύλου με υγρά καύσιμα.
Ο Ρόμπερτ Γκόνταρτ
1947
Δημοσιεύονται οι καταστατικές διατάξεις του Γενικού Αρχηγείου του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Οι Καταστατικές Διατάξεις του Γεν. Αρχηγείου του ΔΣΕ (πηγή: Αρχείο ΚΚΕ)
1961
Γίνεται μετ’ εμποδίων, η πρεμιέρα της ταινίας του Αλέκου Αλεξανδράκη «Συνοικία το όνειρο», με πρωταγωνιστές τους Αλέκο Αλεξανδράκη, Μάνο Κατράκη, Αλίκη Γεωργούλη και μουσική Μίκη Θεοδωράκη.
Αφίσα για την ταινία “Συνοικία το όνειρο” (επανέκδοση)
Σε πολλές περιπτώσεις η αστυνομία επεμβαίνει και διακόπτει την προβολή της ταινίας, ως «ανατρεπτική» και «κομμουνιστική».
Το Αμερικανικό «Λούναρ Ορμπιτερ 1» εκτοξεύεται από το ακρωτήριο Κένεντι και γίνεται το πρώτο διαστημόπλοιο που μετέδωσε φωτογραφίες για τα πιθανά μέρη προσεδάφισης στη Σελήνη.
Το «Λούναρ Ορμπιτερ 1» καταστράφηκε στις 29 του Οκτώβρη όταν προσέκρουσε στην απομακρυσμένη πλευρά του πλανήτη.
Η πρώτη εικόνα της Γης από το φεγγάρι, όπως την έστειλε το «Λούναρ Ορμπιτερ 1»
1967
Ο πραξικοπηματίας Γ. Παπαδόπουλος ενισχύει τις εξουσίες του με τη δημιουργία της «Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Διακυβέρνησης», απ’ όπου θα κατεύθυνε τη δράση προς όλους τους τομείς.
Ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος
1970
Η χούντα ανακοινώνει την απόλυση 500 πολιτικών κρατουμένων. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, με ανακοίνωσή του, τονίζει ότι η απόλυσή τους αποτελούσε επιτυχία της σκληρής πάλης του ελληνικού λαού και της διεθνούς αλληλεγγύης, καλώντας σε ένταση της πάλης για την απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων.
1983
Η Γαλλία στέλνει αλεξιπτωτιστές και μαχητικά αεροσκάφη στο Τσαντ, πρώην αποικία της, όπου από το 1965 μαίνεται ο εμφύλιος πόλεμος, στον οποίο έχει αναμειχθεί η Λιβύη. Στην επέμβαση, μαζί με τους Γάλλους μετέχουν και οι ΗΠΑ.
Γάλλοι αλεξιπτωτιστές στο Τσάντ
2001
Πεθαίνει ο κορυφαίος χορευτής, χορογράφος και δάσκαλος Γιάννης Φλερύ (ψευδώνυμο του Γιάννη Παπαντωνόπουλου).
Ο Γιάννης Φλερύ
Ο Φλερύ έβαλε τη σφραγίδα του σε δεκάδες ταινίες και επιθεωρήσεις στο θέατρο και τον κινηματογράφο, επί 65 χρόνια, ενώ αποτέλεσε για 35 χρόνια το δημοφιλέστερο χορευτικό ζευγάρι με την αξέχαστη Λίντα Άλμα. Κορυφαίος χορευτής, χορογράφος και δάσκαλος για πολλές δεκαετίες, υπηρέτησε με ήθος και συνέπεια την τέχνη του και το ελληνικό θέατρο. Καταθέτοντας το ταλέντο και τον επαγγελματισμό του, επιβραβεύτηκε με την αναγνώριση, το θαυμασμό και την αγάπη του κοινού.
Η Λίντα Άλμα με τον Γ. Φλερύ
Ξεκίνησε την καριέρα του το 1937, με πρώτη παρτενέρ τη Λουίζα Ποζέλι, αλλά λαμπρή πορεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό έκανε με τη Λίντα Άλμα. Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1914. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γιάννης Παπαντωνόπουλος. Χόρευε από μικρός. Σε ηλικία 14 χρόνων ήρθε στην Αθήνα, τελείωσε το Γυμνάσιο, γράφτηκε στη Νομική, αλλά γρήγορα το πάθος του για το χορό τον οδήγησε στο θέατρο, αρχικά στο θίασο του Χρυσοστομίδη, που έψαχνε για χορευτές. Αυτοδίδακτος στην αρχή, αλλά τολμηρός βγήκε το 1932 στη σκηνή. Χόρευε σε επιθεωρήσεις, σε οπερέτες, σε κωμειδύλλια, κάνοντας περιοδείες στην Ελλάδα.
Τα πρώτα πραγματικά μαθήματα χορού τα πήρε το 1937 δίπλα στον Κώστα Νίκολς, έναν περίφημο δάσκαλο του κλασικού μπαλέτου, που είχε υπάρξει μαθητής του Φοκίν και του Μπαλανσίν.
Το 1940 πήγε στο μέτωπο και στην Κατοχή συνδέθηκε με το ΕΑΜ, γεγονός που μετά τα Δεκεμβριανά του στοίχισε μια περίοδο επαγγελματικών δυσκολιών. Το άστρο του, όμως, είχε αρχίσει να λάμπει κυρίως από την εποχή (γύρω στο 1942-43) που έγινε καλλιτεχνικό ζευγάρι με τη Λίντα Αλμα, με την οποία έμειναν αχώριστοι για πάνω από 35 χρόνια. Ηταν η παρτενέρ του, η φίλη του, ο άνθρωπός του. Μαζί ξεκίνησαν το 1946 και τη διεθνή τους καριέρα. Η Εντιθ Πιάφ, που ήρθε στην Ελλάδα για λίγες εμφανίσεις στο κέντρο «Μαϊάμι», όπου χόρευαν κι αυτοί, ενθουσιάστηκε και τους κάλεσε να την ακολουθήσουν στη Γαλλία, σε μια πανευρωπαϊκή τουρνέ που ετοίμαζε, αλλά και στην Αμερική. Έμειναν μαζί της μέχρι το 1952. Χόρεψαν επίσης σε ταινίες, δίπλα σε μεγάλα ονόματα της εποχής, τον Αζναβούρ, τον Ιβ Μοντάν, τον Ζακ Μπρελ, τον Μπουρβίλ.
Ο Γιάννης Φλερύ ταυτίστηκε επίσης με τη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογραφικού μιούζικαλ. Χορογράφησε και χόρεψε σε πολλές ταινίες.
1944
Τμήματα του ΕΛΑΣ Πελοποννήσου δίνουν σκληρή μάχη με τους Γερμανούς στο Βουρλιά Λακωνίας.
Τμήμα του ΕΛΑΣ
1945
Πεθαίνει ο Αμερικανός φυσικός Ρόμπερτ Γκόνταρτ (Robert Hutchings Goddard), δημιουργός του πρώτου πυραύλου με υγρά καύσιμα.
Ο Ρόμπερτ Γκόνταρτ
1947
Δημοσιεύονται οι καταστατικές διατάξεις του Γενικού Αρχηγείου του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Οι Καταστατικές Διατάξεις του Γεν. Αρχηγείου του ΔΣΕ (πηγή: Αρχείο ΚΚΕ)
1961
Γίνεται μετ’ εμποδίων, η πρεμιέρα της ταινίας του Αλέκου Αλεξανδράκη «Συνοικία το όνειρο», με πρωταγωνιστές τους Αλέκο Αλεξανδράκη, Μάνο Κατράκη, Αλίκη Γεωργούλη και μουσική Μίκη Θεοδωράκη.
Αφίσα για την ταινία “Συνοικία το όνειρο” (επανέκδοση)
Σε πολλές περιπτώσεις η αστυνομία επεμβαίνει και διακόπτει την προβολή της ταινίας, ως «ανατρεπτική» και «κομμουνιστική».
Το Αμερικανικό «Λούναρ Ορμπιτερ 1» εκτοξεύεται από το ακρωτήριο Κένεντι και γίνεται το πρώτο διαστημόπλοιο που μετέδωσε φωτογραφίες για τα πιθανά μέρη προσεδάφισης στη Σελήνη.
Το «Λούναρ Ορμπιτερ 1» καταστράφηκε στις 29 του Οκτώβρη όταν προσέκρουσε στην απομακρυσμένη πλευρά του πλανήτη.
Η πρώτη εικόνα της Γης από το φεγγάρι, όπως την έστειλε το «Λούναρ Ορμπιτερ 1»
1967
Ο πραξικοπηματίας Γ. Παπαδόπουλος ενισχύει τις εξουσίες του με τη δημιουργία της «Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Διακυβέρνησης», απ’ όπου θα κατεύθυνε τη δράση προς όλους τους τομείς.
Ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος
1970
Η χούντα ανακοινώνει την απόλυση 500 πολιτικών κρατουμένων. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, με ανακοίνωσή του, τονίζει ότι η απόλυσή τους αποτελούσε επιτυχία της σκληρής πάλης του ελληνικού λαού και της διεθνούς αλληλεγγύης, καλώντας σε ένταση της πάλης για την απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων.
1983
Η Γαλλία στέλνει αλεξιπτωτιστές και μαχητικά αεροσκάφη στο Τσαντ, πρώην αποικία της, όπου από το 1965 μαίνεται ο εμφύλιος πόλεμος, στον οποίο έχει αναμειχθεί η Λιβύη. Στην επέμβαση, μαζί με τους Γάλλους μετέχουν και οι ΗΠΑ.
Γάλλοι αλεξιπτωτιστές στο Τσάντ
2001
Πεθαίνει ο κορυφαίος χορευτής, χορογράφος και δάσκαλος Γιάννης Φλερύ (ψευδώνυμο του Γιάννη Παπαντωνόπουλου).
Ο Γιάννης Φλερύ
Ο Φλερύ έβαλε τη σφραγίδα του σε δεκάδες ταινίες και επιθεωρήσεις στο θέατρο και τον κινηματογράφο, επί 65 χρόνια, ενώ αποτέλεσε για 35 χρόνια το δημοφιλέστερο χορευτικό ζευγάρι με την αξέχαστη Λίντα Άλμα. Κορυφαίος χορευτής, χορογράφος και δάσκαλος για πολλές δεκαετίες, υπηρέτησε με ήθος και συνέπεια την τέχνη του και το ελληνικό θέατρο. Καταθέτοντας το ταλέντο και τον επαγγελματισμό του, επιβραβεύτηκε με την αναγνώριση, το θαυμασμό και την αγάπη του κοινού.
Η Λίντα Άλμα με τον Γ. Φλερύ
Ξεκίνησε την καριέρα του το 1937, με πρώτη παρτενέρ τη Λουίζα Ποζέλι, αλλά λαμπρή πορεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό έκανε με τη Λίντα Άλμα. Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1914. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γιάννης Παπαντωνόπουλος. Χόρευε από μικρός. Σε ηλικία 14 χρόνων ήρθε στην Αθήνα, τελείωσε το Γυμνάσιο, γράφτηκε στη Νομική, αλλά γρήγορα το πάθος του για το χορό τον οδήγησε στο θέατρο, αρχικά στο θίασο του Χρυσοστομίδη, που έψαχνε για χορευτές. Αυτοδίδακτος στην αρχή, αλλά τολμηρός βγήκε το 1932 στη σκηνή. Χόρευε σε επιθεωρήσεις, σε οπερέτες, σε κωμειδύλλια, κάνοντας περιοδείες στην Ελλάδα.
Τα πρώτα πραγματικά μαθήματα χορού τα πήρε το 1937 δίπλα στον Κώστα Νίκολς, έναν περίφημο δάσκαλο του κλασικού μπαλέτου, που είχε υπάρξει μαθητής του Φοκίν και του Μπαλανσίν.
Το 1940 πήγε στο μέτωπο και στην Κατοχή συνδέθηκε με το ΕΑΜ, γεγονός που μετά τα Δεκεμβριανά του στοίχισε μια περίοδο επαγγελματικών δυσκολιών. Το άστρο του, όμως, είχε αρχίσει να λάμπει κυρίως από την εποχή (γύρω στο 1942-43) που έγινε καλλιτεχνικό ζευγάρι με τη Λίντα Αλμα, με την οποία έμειναν αχώριστοι για πάνω από 35 χρόνια. Ηταν η παρτενέρ του, η φίλη του, ο άνθρωπός του. Μαζί ξεκίνησαν το 1946 και τη διεθνή τους καριέρα. Η Εντιθ Πιάφ, που ήρθε στην Ελλάδα για λίγες εμφανίσεις στο κέντρο «Μαϊάμι», όπου χόρευαν κι αυτοί, ενθουσιάστηκε και τους κάλεσε να την ακολουθήσουν στη Γαλλία, σε μια πανευρωπαϊκή τουρνέ που ετοίμαζε, αλλά και στην Αμερική. Έμειναν μαζί της μέχρι το 1952. Χόρεψαν επίσης σε ταινίες, δίπλα σε μεγάλα ονόματα της εποχής, τον Αζναβούρ, τον Ιβ Μοντάν, τον Ζακ Μπρελ, τον Μπουρβίλ.
Ο Γιάννης Φλερύ ταυτίστηκε επίσης με τη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογραφικού μιούζικαλ. Χορογράφησε και χόρεψε σε πολλές ταινίες.
1944
Τμήματα του ΕΛΑΣ Πελοποννήσου δίνουν σκληρή μάχη με τους Γερμανούς στο Βουρλιά Λακωνίας.
Τμήμα του ΕΛΑΣ
1945
Πεθαίνει ο Αμερικανός φυσικός Ρόμπερτ Γκόνταρτ (Robert Hutchings Goddard), δημιουργός του πρώτου πυραύλου με υγρά καύσιμα.
Ο Ρόμπερτ Γκόνταρτ
1947
Δημοσιεύονται οι καταστατικές διατάξεις του Γενικού Αρχηγείου του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Οι Καταστατικές Διατάξεις του Γεν. Αρχηγείου του ΔΣΕ (πηγή: Αρχείο ΚΚΕ)
1961
Γίνεται μετ’ εμποδίων, η πρεμιέρα της ταινίας του Αλέκου Αλεξανδράκη «Συνοικία το όνειρο», με πρωταγωνιστές τους Αλέκο Αλεξανδράκη, Μάνο Κατράκη, Αλίκη Γεωργούλη και μουσική Μίκη Θεοδωράκη.
Αφίσα για την ταινία “Συνοικία το όνειρο” (επανέκδοση)
Σε πολλές περιπτώσεις η αστυνομία επεμβαίνει και διακόπτει την προβολή της ταινίας, ως «ανατρεπτική» και «κομμουνιστική».
Το Αμερικανικό «Λούναρ Ορμπιτερ 1» εκτοξεύεται από το ακρωτήριο Κένεντι και γίνεται το πρώτο διαστημόπλοιο που μετέδωσε φωτογραφίες για τα πιθανά μέρη προσεδάφισης στη Σελήνη.
Το «Λούναρ Ορμπιτερ 1» καταστράφηκε στις 29 του Οκτώβρη όταν προσέκρουσε στην απομακρυσμένη πλευρά του πλανήτη.
Η πρώτη εικόνα της Γης από το φεγγάρι, όπως την έστειλε το «Λούναρ Ορμπιτερ 1»
1967
Ο πραξικοπηματίας Γ. Παπαδόπουλος ενισχύει τις εξουσίες του με τη δημιουργία της «Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Διακυβέρνησης», απ’ όπου θα κατεύθυνε τη δράση προς όλους τους τομείς.
Ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος
1970
Η χούντα ανακοινώνει την απόλυση 500 πολιτικών κρατουμένων. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, με ανακοίνωσή του, τονίζει ότι η απόλυσή τους αποτελούσε επιτυχία της σκληρής πάλης του ελληνικού λαού και της διεθνούς αλληλεγγύης, καλώντας σε ένταση της πάλης για την απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων.
1983
Η Γαλλία στέλνει αλεξιπτωτιστές και μαχητικά αεροσκάφη στο Τσαντ, πρώην αποικία της, όπου από το 1965 μαίνεται ο εμφύλιος πόλεμος, στον οποίο έχει αναμειχθεί η Λιβύη. Στην επέμβαση, μαζί με τους Γάλλους μετέχουν και οι ΗΠΑ.
Γάλλοι αλεξιπτωτιστές στο Τσάντ
2001
Πεθαίνει ο κορυφαίος χορευτής, χορογράφος και δάσκαλος Γιάννης Φλερύ (ψευδώνυμο του Γιάννη Παπαντωνόπουλου).
Ο Γιάννης Φλερύ
Ο Φλερύ έβαλε τη σφραγίδα του σε δεκάδες ταινίες και επιθεωρήσεις στο θέατρο και τον κινηματογράφο, επί 65 χρόνια, ενώ αποτέλεσε για 35 χρόνια το δημοφιλέστερο χορευτικό ζευγάρι με την αξέχαστη Λίντα Άλμα. Κορυφαίος χορευτής, χορογράφος και δάσκαλος για πολλές δεκαετίες, υπηρέτησε με ήθος και συνέπεια την τέχνη του και το ελληνικό θέατρο. Καταθέτοντας το ταλέντο και τον επαγγελματισμό του, επιβραβεύτηκε με την αναγνώριση, το θαυμασμό και την αγάπη του κοινού.
Η Λίντα Άλμα με τον Γ. Φλερύ
Ξεκίνησε την καριέρα του το 1937, με πρώτη παρτενέρ τη Λουίζα Ποζέλι, αλλά λαμπρή πορεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό έκανε με τη Λίντα Άλμα. Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1914. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γιάννης Παπαντωνόπουλος. Χόρευε από μικρός. Σε ηλικία 14 χρόνων ήρθε στην Αθήνα, τελείωσε το Γυμνάσιο, γράφτηκε στη Νομική, αλλά γρήγορα το πάθος του για το χορό τον οδήγησε στο θέατρο, αρχικά στο θίασο του Χρυσοστομίδη, που έψαχνε για χορευτές. Αυτοδίδακτος στην αρχή, αλλά τολμηρός βγήκε το 1932 στη σκηνή. Χόρευε σε επιθεωρήσεις, σε οπερέτες, σε κωμειδύλλια, κάνοντας περιοδείες στην Ελλάδα.
Τα πρώτα πραγματικά μαθήματα χορού τα πήρε το 1937 δίπλα στον Κώστα Νίκολς, έναν περίφημο δάσκαλο του κλασικού μπαλέτου, που είχε υπάρξει μαθητής του Φοκίν και του Μπαλανσίν.
Το 1940 πήγε στο μέτωπο και στην Κατοχή συνδέθηκε με το ΕΑΜ, γεγονός που μετά τα Δεκεμβριανά του στοίχισε μια περίοδο επαγγελματικών δυσκολιών. Το άστρο του, όμως, είχε αρχίσει να λάμπει κυρίως από την εποχή (γύρω στο 1942-43) που έγινε καλλιτεχνικό ζευγάρι με τη Λίντα Αλμα, με την οποία έμειναν αχώριστοι για πάνω από 35 χρόνια. Ηταν η παρτενέρ του, η φίλη του, ο άνθρωπός του. Μαζί ξεκίνησαν το 1946 και τη διεθνή τους καριέρα. Η Εντιθ Πιάφ, που ήρθε στην Ελλάδα για λίγες εμφανίσεις στο κέντρο «Μαϊάμι», όπου χόρευαν κι αυτοί, ενθουσιάστηκε και τους κάλεσε να την ακολουθήσουν στη Γαλλία, σε μια πανευρωπαϊκή τουρνέ που ετοίμαζε, αλλά και στην Αμερική. Έμειναν μαζί της μέχρι το 1952. Χόρεψαν επίσης σε ταινίες, δίπλα σε μεγάλα ονόματα της εποχής, τον Αζναβούρ, τον Ιβ Μοντάν, τον Ζακ Μπρελ, τον Μπουρβίλ.
Ο Γιάννης Φλερύ ταυτίστηκε επίσης με τη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογραφικού μιούζικαλ. Χορογράφησε και χόρεψε σε πολλές ταινίες.
Η Γαλλική Επανάσταση βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο λαός κάνει έφοδος στο Παλάτι του Κεραμεικού. Ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ της Γαλλίας συλλαμβάνεται και προφυλακίζεται.
1793
Ανοίγει τις πύλες του το μουσείο του Λούβρου.
Το μουσείο του Λούβρου
1865
Γεννιέται ο Αλεξάντρ Κονσταντίνοβιτς Γκλαζουνόφ, Ρώσος συνθέτης, διευθυντής ορχήστρας και μουσικοπαιδαγωγός της ύστερης ρωσικής ρομαντικής περιόδου.
Ο Αλεξάντρ Κονσταντίνοβιτς Γκλαζουνόφ
Υπηρέτησε ως διευθυντής του Ωδείου της Αγίας Πετρούπολης (1905-1928) και συνέβαλε στην αναδιοργάνωσή του, -ως Ωδείου Λένινγκραντ πλέον, μετά τη Ρωσική Επανάσταση.
Ο γνωστότερος μαθητής του κατά τη διάρκεια της θητείας των πρώτων σοβιετικών χρόνων του, ήταν ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς.
1884
Γεννιέται ο Παναΐτ Ιστράτι, (Παναγής Βαλσάμης το πραγματικό του όνομα), ο επονομαζόμενος και Γκόργκι των Βαλκανίων, Ελληνικής καταγωγής Ρουμάνος συγγραφέας.
Ο Παναΐτ Ιστράτι (δεξιά), με τον Ν. Καζαντζάκη στην ΕΣΣΔ το 1927
Την περίοδο του Μεσοπολέμου είχε επισκεφτεί την Σοβιετική Ένωση μαζί με τον Νίκο Καζαντζάκη. Το 1928 σε συγκέντρωση στο θέατρο Αλάμπρα της Αθήνας Νίκος Καζαντζάκης και Παναΐτ Ιστράτι είχαν μιλήσει για τις κατακτήσεις της Σοβιετικής Ενωσης και τις σκευωρίες των ιμπεριαλιστών εναντίον της. Ως συνέπεια, η κυβέρνηση θα απελάσει τον Ιστράτι από την Ελλάδα.
1912
Γεννιέται ο σπουδαίος Βραζιλιάνος συγγραφέας και ποιητής Χόρχε Αμάντο (Jorge Amado).
Ο Χόρχε Αμάντο
Θεωρείται ο μεγαλύτερος λογοτέχνης της Βραζιλίας. Πρόλαβε να δει τα έργα του να μεταφράζονται σε 54 γλώσσες και το όνομά του να συνδέεται με αναγνωρίσεις όπως το Βραβείο Λένιν, ενώ ήταν πολλές φορές υποψήφιος και για το βραβείο Νόμπελ, το οποίο όμως δεν έλαβε ποτέ. Ίσως για τους ίδιους λόγους για τους οποίους βραβεύτηκε με το βραβείο Λένιν…
Τον αγώνα για επιβίωση, ο Αμάντο το γνώρισε από τα γεννοφάσκια του, αφού γεννήθηκε σε μια φυτεία κακάο της επαρχίας Μπάια, η οποία έμελλε να γίνει γνωστή παγκοσμίως μέσα από το έργο του μελλοντικού συγγραφέα. Το 1931 έγραψε το πρώτο του βιβλίο με τίτλο «Η χώρα του καρναβαλιού». Την ίδια περίοδο εντάχθηκε στις γραμμές του Κομμουνιστικού Κόμματος Βραζιλίας. Γεννημένος συγγραφέας, ο νεαρός Αμάντο γράφει πυρετωδώς, επιχειρώντας να αποτυπώσει τις συνθήκες στις οποίες ζουν οι συμπατριώτες του. Πολύ γρήγορα ακολουθούν τα μυθιστορήματα «Κακάο» (1933) και «Ιδρώτας» (1934). Με αυτά, ο συγγραφέας θα αναδείξει τη δημιουργία της ταξικής συνείδησης στους εργάτες της πόλης και της υπαίθρου. Η μυθιστορηματική απεικόνιση της ζωής και των αγώνων του φτωχού λαού του θα συνεχιστεί με την τριλογία «Μυθιστορήματα για την Μπάια», η οποία αποτελείται από τα βιβλία «Ζουμπιάμπα» (1935), «Νεκρή Θάλασσα» (1936), «Οι καπετάνιοι της άμμου» (1937). Γι’ αυτό το έργο θα βασιστεί στη λαϊκή παράδοση των Βραζιλιάνων νέγρων.
Ο Αμάντο, όμως, δε θα αρκεστεί στο να περιγράφει τη σκληρή ζωή της φτωχολογιάς και να παίρνει θέση μόνο μέσα από τα γραπτά του. Όντας μέλος του ΚΚΒ θα συμμετάσχει στην «Εθνικοαπελευθερωτική Συμμαχία» (η οποία καθοδηγούνταν από το ΚΚΒ), γεγονός που θα είναι αρκετό για να φυλακιστεί με την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του Βάργκας. Το 1941 αυτοεξορίζεται, ενώ συνεχίζει τη συγγραφική του δραστηριότητα. Γράφει τη βιογραφία του ποιητή και ηγέτη του ΚΚΒ, Α. Κάστρο Αλβις, καθώς και τα βιβλία «Χωράφια χωρίς σύνορα» (1943) και «Πόλη Ιλιέους» (1944). Αυτή τη φορά, το θέμα που τον απασχολεί σε αυτά τα βιβλία είναι ο αιματηρός αγώνας ανάμεσα στους ιδιοκτήτες φυτειών και τους καπιταλιστές, το αναπόφευκτο πέρασμα από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό, το οποίο προαναγγέλλει και το ξεπέρασμα του τελευταίου. Το 1945 επιστρέφει στη Βραζιλία και εκλέγεται βουλευτής του Κομμουνιστικού Κόμματος. Το 1946, με αυτήν την ιδιότητα, ο Αμάντο θα συνυπογράψει το 4ο Βραζιλιάνικο Σύνταγμα. Την ίδια χρονιά δημοσιεύει και το μυθιστόρημά του «Κόκκινα φιντάνια», το οποίο αποτελεί μια παραστατική απόδοση της επαναστατικότητας της βραζιλιάνικης αγροτιάς. Παράλληλα, με το έργο αυτό, ο συγγραφέας δείχνει να εντρυφεί περισσότερο στη μέθοδο του σοσιαλιστικού ρεαλισμού.
Το 1948, ωστόσο, θα αυτοεξοριστεί εκ νέου. Πηγαίνει στο Παρίσι όπου γνωρίζει τον Σαρτρ, τον Αραγκόν και τον Πικάσο, μεταξύ άλλων. Το 1950 θα πάει στο Κάστρο της Ένωσης Λογοτεχνών της Τσεχοσλοβακίας, όπου θα γράψει την ωδή «Ο κόσμος και η ειρήνη». Στην Τσεχοσλοβακία θα ζήσει έως το 1952, συμμετέχοντας, παράλληλα, στο παγκόσμιο φιλειρηνικό κίνημα, μέσω της παγκόσμιας οργάνωσης «Οπαδοί της Ειρήνης». Αυτός ο αγώνας του θα τιμηθεί το 1951 με τη βράβευσή του με το Βραβείο Λένιν «για την εδραίωση της ειρήνης ανάμεσα στους λαούς». Το 1952 θα εκδώσει το μυθιστόρημα, «Το υπόγειο της Λευτεριάς», με το οποίο θα απεικονίσει τους κοινωνικούς αγώνες στη Βραζιλία, κατά την περίοδο από το 1937 έως το 1941. Στο μυθιστόρημα αυτό γίνεται ακόμη πιο εμφανής η αντιπαράθεση μεταξύ του κόσμου των υψηλών ιδεών και αισθημάτων, του ηρωισμού των απλών ανθρώπων της Βραζιλίας και του κόσμου της απληστίας, του κέρδους και της βίας. Αναδεικνύεται επίσης ο καθοδηγητικός ρόλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Βραζιλίας σε αυτόν τον αγώνα.
Την ίδια δεκαετία θα εκδοθεί και η πιο γνωστή – στην Ελλάδα τουλάχιστον – μυθιστορηματική τριλογία του, με την οποία θα απεικονίσει την ιστορία του επαναστατικού κινήματος της Βραζιλίας από τις αρχές του 20ού αι. Η τριλογία αποτελείται από τα βιβλία: «Σκληροί καιροί», «Νύχτες αγωνίας» και «Φως στο σκοτάδι». Ακολουθούν τα μυθιστορήματα «Γαβριέλα, γαρίφαλο και κανέλα» (1958) και «Η Ντόνα Φλορ και οι δύο άντρες της» (1966). Σε αυτά τα μυθιστορήματα, καθώς και στις συλλογές διηγημάτων «Οι θαλασσόλυκοι» (1961) και «Οι βοσκοί της νύχτας» (1964) θα χρησιμοποιήσει παραδοσιακά στοιχεία για να εκφράσει τις ιδιομορφίες του φιλελεύθερου εθνικού χαρακτήρα. Το βιβλίο «Η Ντόνα Φλορ και οι δύο άντρες της» μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο το 1976, από τον σκηνοθέτη, Μπρούνο Μπαρέτο, ο οποίος, με αυτήν την ταινία, δημιούργησε μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες του βραζιλιάνικου κινηματογράφου και μία από τις γνωστότερες ταινίες της χώρας του στο εξωτερικό. Πρωταγωνίστρια ήταν η ηθοποιός, Σόνια Μπράγκα. Όμως και άλλα έργα του από αυτήν την περίοδο θα μεταφερθούν στη μεγάλη ή στη μικρή οθόνη, με τη μορφή ταινιών ή τηλεοπτικών σειρών. Το 1961 γίνεται μέλος της Ακαδημίας της Βραζιλίας, ενώ ήταν μέλος και του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ειρήνης. Ήταν παντρεμένος με την επίσης συγγραφέα Ζέλια Ζετάι και πατέρας δύο παιδιών.
1913
Υπογράφεται στο Βουκουρέστι η συνθήκη μεταξύ των νικητών του Β’ Βαλκανικού Πολέμου (Σερβία, Ελλάδα, Ρουμανία) και της ηττημένης Βουλγαρίας. Λίγο αργότερα (στις 29 Σεπτέμβρη 1913), υπογράφτηκε και η βουλγαροτουρκική συνθήκη.
Χάρτης με τις αλλαγές που επέφερε η Συνθήκη του Βουκουρεστίου
Με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου η Σερβία πήρε ολόκληρο σχεδόν το τμήμα της Μακεδονίας που το είχε αποσπάσει πρωτύτερα η Βουλγαρία από την Τουρκία, η Νότια Μακεδονία και η Δυτική Θράκη παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα, η νότια Δοβρουτσά στη Ρουμανία και ένα τμήμα της Ανατολικής Θράκης με την Αδριανούπολη στην Τουρκία.
Τελικά η Βουλγαρία από τα εδάφη που είχε αποκτήσει μετά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο, κράτησε μερικά μόλις τμήματα της Μακεδονίας και της Δυτικής Θράκης. Τα τουρκο – βουλγαρικά σύνορα μετακινήθηκαν δυτικότερα από τη γραμμή Αίνου- Μήδειας.
1920
Στην πόλη των Σεβρών υπογράφεται η ομώνυμη Συνθήκη μεταξύ των κρατών – νικητών του Α’ Παγκοσμίου ιμπεριαλιστικού Πολέμου και της σουλτανικής κυβέρνησης της Τουρκίας. Η Συνθήκη των Σεβρών είναι η τελευταία απ’ τις συνθήκες του συστήματος των Βερσαλλιών μεταξύ των νικητών και των ηττημένων του πολέμου.
Ο Ελ. Βενιζέλος υπογράφει την Συνθήκη των Σεβρών
Την περίοδο αυτή η κατάσταση στην Εγγύς Ανατολή δεν έμοιαζε καθόλου με την κατάσταση που είχε δημιουργηθεί αμέσως μετά το τέλος του πολέμου. Οι νίκες της Σοβιετικής Ρωσίας στον αγώνα κατά της αντεπανάστασης και της ξένης ένοπλης επέμβασης, οι επιτυχίες του εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος στην Τουρκία και στις αραβικές χώρες και οι διαμάχες ανάμεσα στα ιμπεριαλιστικά κράτη ματαίωσαν την εφαρμογή των πρωταρχικών σχεδίων για το μοίρασμα των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ανάμεσα στα κράτη-νικητές. Ωστόσο, οι ιμπεριαλιστές της Αντάντ αποφάσισαν να κατοχυρώσουν με τη Συνθήκη των Σεβρών τους όρους που είχαν επεξεργαστεί ύστερα από μακροχρόνιες συζητήσεις.
Η Συνθήκη των Σεβρών προέβλεπε την απόσπαση από την Τουρκία της Συρίας, του Λιβάνου, της Παλαιστίνης και του Ιράκ, που με τη μορφή εδαφών υπό εντολή μετατρέπονταν σε αποικίες της Αγγλίας και της Γαλλίας (η Αγγλία έπαιρνε το Ιράκ και την Παλαιστίνη και η Γαλλία τη Συρία και το Λίβανο).
Με την ίδια Συνθήκη δινόταν στην Ελλάδα η Σμύρνη με την ενδοχώρα της και το ευρωπαϊκό τμήμα της Τουρκίας, εκτός της Κωνσταντινούπολης και των περιχώρων της. Η Γαλλία έπαιρνε ακόμη την Κιλικία και τις γειτονικές της περιοχές στη Νότια Ανατολία. Κομμάτια της Ανατολίας δόθηκαν στην Αρμενία και το Κουρδιστάν. Στην Ανατολία επίσης καθορίστηκαν σφαίρες επιρροής της Γαλλίας και της Ιταλίας. Ακόμη, η ζώνη των Στενών υποτασσόταν απόλυτα στους συμμάχους και προπάντων στους Αγγλους.
Η Συνθήκη των Σεβρών χαιρετίστηκε ως εθνική νίκη και προσωπικός θρίαμβος του Βενιζέλου. Τελικά, η Μικρασιατική Καταστροφή έβαλε τέρμα στη Συνθήκη των Σεβρών, η οποία ουσιαστικά ποτέ δεν εφαρμόστηκε.
1947
Δημοσιεύονται οι καταστατικές διατάξεις του Γενικού Αρχηγείου του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Οι Καταστατικές Διατάξεις του Γεν. Αρχηγείου του ΔΣΕ (πηγή: Αρχείο ΚΚΕ)
1961
Γίνεται μετ’ εμποδίων, η πρεμιέρα της ταινίας του Αλέκου Αλεξανδράκη «Συνοικία το όνειρο», με πρωταγωνιστές τους Αλέκο Αλεξανδράκη, Μάνο Κατράκη, Αλίκη Γεωργούλη και μουσική Μίκη Θεοδωράκη.
Αφίσα για την ταινία “Συνοικία το όνειρο” (επανέκδοση)
Σε πολλές περιπτώσεις η αστυνομία επεμβαίνει και διακόπτει την προβολή της ταινίας, ως «ανατρεπτική» και «κομμουνιστική».
Το Αμερικανικό «Λούναρ Ορμπιτερ 1» εκτοξεύεται από το ακρωτήριο Κένεντι και γίνεται το πρώτο διαστημόπλοιο που μετέδωσε φωτογραφίες για τα πιθανά μέρη προσεδάφισης στη Σελήνη.
Το «Λούναρ Ορμπιτερ 1» καταστράφηκε στις 29 του Οκτώβρη όταν προσέκρουσε στην απομακρυσμένη πλευρά του πλανήτη.
Η πρώτη εικόνα της Γης από το φεγγάρι, όπως την έστειλε το «Λούναρ Ορμπιτερ 1»
1970
Η χούντα ανακοινώνει την απόλυση 500 πολιτικών κρατουμένων. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, με ανακοίνωσή του, τονίζει ότι η απόλυσή τους αποτελούσε επιτυχία της σκληρής πάλης του ελληνικού λαού και της διεθνούς αλληλεγγύης, καλώντας σε ένταση της πάλης για την απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων.
1983
Η Γαλλία στέλνει αλεξιπτωτιστές και μαχητικά αεροσκάφη στο Τσαντ, πρώην αποικία της, όπου από το 1965 μαίνεται ο εμφύλιος πόλεμος, στον οποίο έχει αναμειχθεί η Λιβύη. Στην επέμβαση, μαζί με τους Γάλλους μετέχουν και οι ΗΠΑ.
Γάλλοι αλεξιπτωτιστές στο Τσάντ
10 – 8 – 2001
Πεθαίνει ο κορυφαίος χορευτής, χορογράφος και δάσκαλος Γιάννης Φλερύ (ψευδώνυμο του Γιάννη Παπαντωνόπουλου).
Ο Γιάννης Φλερύ
Ο Φλερύ έβαλε τη σφραγίδα του σε δεκάδες ταινίες και επιθεωρήσεις στο θέατρο και τον κινηματογράφο, επί 65 χρόνια, ενώ αποτέλεσε για 35 χρόνια το δημοφιλέστερο χορευτικό ζευγάρι με την αξέχαστη Λίντα Άλμα. Κορυφαίος χορευτής, χορογράφος και δάσκαλος για πολλές δεκαετίες, υπηρέτησε με ήθος και συνέπεια την τέχνη του και το ελληνικό θέατρο. Καταθέτοντας το ταλέντο και τον επαγγελματισμό του, επιβραβεύτηκε με την αναγνώριση, το θαυμασμό και την αγάπη του κοινού.
Η Λίντα Άλμα με τον Γ. Φλερύ
Ξεκίνησε την καριέρα του το 1937, με πρώτη παρτενέρ τη Λουίζα Ποζέλι, αλλά λαμπρή πορεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό έκανε με τη Λίντα Άλμα. Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1914. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γιάννης Παπαντωνόπουλος. Χόρευε από μικρός. Σε ηλικία 14 χρόνων ήρθε στην Αθήνα, τελείωσε το Γυμνάσιο, γράφτηκε στη Νομική, αλλά γρήγορα το πάθος του για το χορό τον οδήγησε στο θέατρο, αρχικά στο θίασο του Χρυσοστομίδη, που έψαχνε για χορευτές. Αυτοδίδακτος στην αρχή, αλλά τολμηρός βγήκε το 1932 στη σκηνή. Χόρευε σε επιθεωρήσεις, σε οπερέτες, σε κωμειδύλλια, κάνοντας περιοδείες στην Ελλάδα.
Τα πρώτα πραγματικά μαθήματα χορού τα πήρε το 1937 δίπλα στον Κώστα Νίκολς, έναν περίφημο δάσκαλο του κλασικού μπαλέτου, που είχε υπάρξει μαθητής του Φοκίν και του Μπαλανσίν.
Το 1940 πήγε στο μέτωπο και στην Κατοχή συνδέθηκε με το ΕΑΜ, γεγονός που μετά τα Δεκεμβριανά του στοίχισε μια περίοδο επαγγελματικών δυσκολιών. Το άστρο του, όμως, είχε αρχίσει να λάμπει κυρίως από την εποχή (γύρω στο 1942-43) που έγινε καλλιτεχνικό ζευγάρι με τη Λίντα Αλμα, με την οποία έμειναν αχώριστοι για πάνω από 35 χρόνια. Ηταν η παρτενέρ του, η φίλη του, ο άνθρωπός του. Μαζί ξεκίνησαν το 1946 και τη διεθνή τους καριέρα. Η Εντιθ Πιάφ, που ήρθε στην Ελλάδα για λίγες εμφανίσεις στο κέντρο «Μαϊάμι», όπου χόρευαν κι αυτοί, ενθουσιάστηκε και τους κάλεσε να την ακολουθήσουν στη Γαλλία, σε μια πανευρωπαϊκή τουρνέ που ετοίμαζε, αλλά και στην Αμερική. Έμειναν μαζί της μέχρι το 1952. Χόρεψαν επίσης σε ταινίες, δίπλα σε μεγάλα ονόματα της εποχής, τον Αζναβούρ, τον Ιβ Μοντάν, τον Ζακ Μπρελ, τον Μπουρβίλ.A
Ο Γιάννης Φλερύ ταυτίστηκε επίσης με τη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογραφικού μιούζικαλ. Χορογράφησε και χόρεψε σε πολλές ταινίες.
Πηγή : ALT.GR
11 – 8 – 1897
Γεννιέται η Αγγλίδα συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας Ένιντ Μπλάιτον (Enid Mary Blyton).
Η Ένιντ Μπλάιτον
Έχει γράψει πάρα πολλά βιβλία διεθνούς φήμης και έχει δημιουργήσει εκατοντάδες χαρακτήρες για τα παιδιά όλων των ηλικιών.
Ο σημαντικότερος από τους χαρακτήρες που δημιούργησε η Μπλάιτον είναι ο Νόντι.
Επίσης τεράστια επιτυχία γνώρισε η σειρά 21 βιβλίων “Οι Πέντε Φίλοι”, που εκδόθηκαν για πρώτη φορά στη Μεγάλη Βρετανία από το 1942 μέχρι το 1963. Μάλιστα από τότε έχουν γνωρίσει πλήθος από επανεκδόσεις, ενώ έχουν γίνει και μεταφορές τους στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση, με δημοφιλείς τηλεοπτικές σειρές, και διαχρονικά εξακολουθούν να διατηρούν ευρεία κοινωνική απήχηση σε πολλά κράτη διεθνώς, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα.
Άλλες σημαντικές σειρές βιβλίων της Μπλάιτον με μεγάλη διεθνή απήχηση, είναι “Οι Μυστικοί Επτά”, σειρά που αποτελείται από 15 βιβλία (εκδόθηκαν μεταξύ του 1949 και του 1963), και “Τα πέντε λαγωνικά”, επίσης σειρά 15 βιβλίων (εκδόθηκαν μεταξύ του 1943 και του 1961).
11 – 8 – 1935
Στο «Ριζοσπάστη» δημοσιεύεται ο απολογισμός της αντεργατικής δράσης της κυβέρνησης Τσαλδάρη – Κονδύλη μέσα σε δυο χρόνια.
Ανάμεσα στα άλλα δημοσιεύονται όλα τα ονόματα των απεργών που δολοφονήθηκαν υπερασπιζόμενοι το ψωμί τους. Οι δολοφονημένοι ανέρχονταν συνολικά σε 23: Ηράκλειο 7, Καλαμάτα 7, Αθήνα 3, Αίγιο 2, Πειραιάς 1, Παγγαίο 1, Αλιβέρι 1, Παγώνδα 1.
Το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη», με τον απολογισμό
11 – 8 – 1943
Με διαταγή του Γενικού Στρατηγείου ο ΕΛΑΣ μετατρέπεται σε τακτικό στρατό.
Τμήμα πυροβολικού του ΕΛΑΣ
11 – 8 – 1946
Χιλιάδες λαού με τα συνθήματα «Συμφιλίωση», «Ανεξαρτησία», «Ελευθερία», πραγματοποιούν στο γήπεδο του Παναθηναϊκού μια κυριολεκτικά συγκλονιστική συγκέντρωση.
Στους συγκεντρωθέντες απευθύνονται εκπρόσωποι του ΚΚΕ και του ΕΑΜ.
Χιλιάδες λαού στο γήπεδο του Παναθηναϊκού
11 – 8 – 1950
Εκδίδεται η απόφαση του Στρατοδικείου για τους 61 κομμουνιστές του Δημοκρατικού Στρατού Αθήνας.
Καταδικάστηκαν δύο φορές σε θάνατο οι Παντελής Κιουρτσής, Ηρακλής Μποζατζίδης, Βασίλης Παπαγιαννόπουλος, Τηλέμαχος Μεταξωτός, Ι. Ίσαρης και μία φορά σε θάνατο ο Χριστόφορος Σωτηράκος.
11 – 8 – 1956
Πεθαίνει ο Αμερικανός ζωγράφος Τζάκσον Πόλοκ (Paul Jackson Pollock), ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού.
Έργο του Τζ. Πόλοκ το 1956
11 – 8 – 1960
Το Τσαντ κηρύσσει την ανεξαρτησία του.
11 – 8 – 1962
Οι Σοβιετικοί «δίδυμοι του διαστήματος» Αντριάν Νικολάγιεφ στο «Βοστόκ 3» και Πάβελ Πόποβιτς στο «Βοστόκ 4» διανύουν 2.600.000 χιλιόμετρα και 2.000.000 χιλιόμετρα αντιστοίχως, πραγματοποιώντας περιστροφές γύρω από τη Γη σε μικρή απόσταση ο ένας από τον άλλο.
Οι Αντριάν Νικολάγιεφ και Πάβελ Πόποβιτς σε αφίσα της εποχής
Δοκιμάζουν την αντοχή του ανθρώπου στην έλλειψη βαρύτητας, καθώς και την αντοχή των διαστημοπλοίων και επιστρέφουν με διαφορά έξι λεπτών στην Καραγκάντα του Καζαxστάν.
11 – 8 – 1966
Η Ινδονησία και η Μαλαισία υπογράφουν συμφωνία με την οποία τερματίζεται ο τριετής ακήρυκτος πόλεμος μεταξύ των δυο χωρών.
11 – 8 – 1971
Ο Βασίλης Παπαγεωργόπουλος κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στα 100 μ. με 10.6 στο 10ο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Αθλητισμού (ΕΠΑ) στο Ελσίνκι. Την πρώτη θέση κατακτά ο Σοβιετικός Βαλερί Μπορζόφ με 10.3.
Ο Πρωταθλητής Ευρώπης στα 100μ Βαλερί Μπορζόφ
11 – 8 – 1972
Οι Βορειοβιετναμέζοι σφυροκοπούν τη Σαϊγκόν.
Την ίδια στιγμή στο Παρίσι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Χένρι Κίσινγκερ και ο Βορειοβιετναμέζος διαπραγματευτής Λε Ντουκ θα καταλήξουν σε μια πρώτη μορφή συμφωνίας για τον τερματισμό της Αμερικανικής επέμβασης και τη λήξη του πολυετούς πολέμου.
Προέλαση του Στρατού του Β. Βιετνάμ
11 – 8 – 1977
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Παναμάς καταλήγουν σε συμφωνία βάσει της οποίας η υπό αμερικανική επικυριαρχία Διώρυγα του Παναμά θα περιέρχονταν στη δικαιοδοσία της χώρας το έτος 2000.
Η Διώρυγα του Παναμά
11 – 8 – 1981
Πεθαίνει ο ζωγράφος Ανδρέας Γεωργιάδης.
Ο Ανδρέας Γεωργιάδης ο Κρης
Τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε στην Αίγυπτο, όπου εγκαταστάθηκε η οικογένειά του μετά την πυρπόληση των Χανίων το 1896. Στην Αθήνα ήρθε το 1911 και αποφοίτησε από την ΑΣΚΤ το 1923. Ένα χρόνο αργότερα και έως το 1929 σπούδασε με υποτροφία στο Παρίσι (ακαδημίες Ζουλιέν, Κολαρόσι και Γκραντ Σωμιέρ). Παράλληλα με τις σπουδές του, μελέτησε την τέχνη της Δυτικής Ευρώπης στα έργα των μεγάλων δασκάλων της Αναγέννησης.
Ανδρέας Γεωργιάδης ο Κρης – αυτοπροσωπογραφία, 1973
Η πρώτη ατομική του έκθεση (1929, αίθουσα «Παρνασσός») περιλάμβανε 40 έργα, για τα οποία ασχολήθηκε ιδιαίτερα σε κριτικό του σημείωμα ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου. Ακολούθησε νέα υποτροφία στη Γαλλία και την Ιταλία, όπου και έμαθε την τεχνική της νωπογραφίας. Το 1947 εκλέχτηκε καθηγητής στην ΑΣΚΤ. Δίδαξε χρώμα και σύνθεση στην έδρα της Ζωγραφικής έως το 1961. Ακολούθησαν ατομικές εκθέσεις έργων του (Ελλάδα, Γιουγκοσλαβία, Στοκχόλμη, Μόσχα κ.ά.), αλλά και σημαντικές διακρίσεις. Επίσης, από το 1956 και έως το 1970, διατέλεσε πρόεδρος του Καλλιτεχνικού Επιμελητηρίου.
11 – 8 – 1990
Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο καταδικάζει τους έξι από τους επτά κατηγορούμενους για την υπόθεση του γιουγκοσλαβικού καλαμποκιού, μεταξύ των οποίων και τον πρώην υπουργό του ΠΑΣΟΚ Νίκο Αθανασόπουλο.
Ο καταδικασθείς πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ Νίκος Αθανασόπουλος
11 – 8 – 1994
Πεθαίνει το στέλεχος του ΚΚΕ κι αγωνιστής της ΕΑΜικής αντίστασης και του ΔΣΕ, Βασίλης Μπαρτζιώτας.
Τελείωσε την Ανωτάτη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών το 1929. Από πολύ νέος, το 1924, πήρε μέρος στο εργατικό κίνημα της χώρας μας, σαν μέλος και στέλεχος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ.
Για τη δράση του αυτή αντιμετώπισε πολλές διώξεις. Η δικτατορία του Μεταξά τον φυλάκισε στο κάτεργο της Ακροναυπλίας και αλλού. Σ’ όλες αυτές τις δοκιμασίες πιστός υπερασπιστής των συμφερόντων του λαού και της εργατικής τάξης.
Ο Βασίλης Μπαρτζιώτας (στο κέντρο) με τον Νίκο Ζαχαριάδη
Στην περίοδο της φασιστικής κατοχής εντάχθηκε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση σαν ένα από τα κεντρικά στελέχη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Διατέλεσε γραμματέας της ΚΟΑ από τον Απρίλη του 1943 ως τον Ιούνη του 1946.
Στον Εμφύλιο Πόλεμο πήρε μέρος σαν πολιτικός επίτροπος του Γενικού Αρχηγείου του ΔΣΕ. Καταδικάστηκε ερήμην δύο φορές σε θάνατο. Υπήρξε μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ από το 1943 ως το Μάρτη του 1956 και μέλος του Κόμματος ως το θάνατό του.
Μετά τον Εμφύλιο έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας στη Ρουμανία και τη Σοβιετική Ένωση για 27 χρόνια.
Ασχολήθηκε με τη μελέτη και με τη συγγραφική δουλιά, πάνω στην ιστορία του εργατικού και εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος της Ελλάδας. Εχει γράψει πλήθος άρθρων στα έντυπα του ΚΚΕ, πολλά βιβλία και μελέτες. Από τον επαναπατρισμό του, το 1976, δημοσίευσε τα βιβλία:
– «Κι άστραψε φως η Ακροναυπλία».
– «Στις φυλακές και τις εξορίες».
– «Εθνική Αντίσταση και Δεκέμβρης 1944».
– «Ηλέκτρα, αδελφή του κόμματός μας – μια ηρωική επαναστατική ζωή».
– «Ο αγώνας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας».
– «Η Εθνική Αντίσταση στην αδούλωτη Αθήνα».
– «Εξήντα χρόνια Κομμουνιστής».
«Ο Βασίλης Μπαρτζιώτας (Φάνης) – σημείωνε η ΚΕ του ΚΚΕ στην ανακοίνωσή της για το θάνατό του – αφιέρωσε όλη του τη ζωή στο κομμουνιστικό κίνημα, στα ιδανικά της ειρήνης, της δημοκρατίας, του σοσιαλισμού».
11 – 8 – 2014
Αυτοκτονεί ο ηθοποιός Ρόμπιν Γουίλιαμς (Robin McLaurin Williams).
Ο Ρόμπιν Γουίλιαμς το 2011
Λένε πως οι μεγάλοι κωμικοί κρύβουν και μεγάλη θλίψη. Ο Ρόμπιν Γουίλιαμς, κατά δική του ομολογία, ήταν επιρρεπής σε διάφορους εθισμούς, πάλεψε με τον αλκοολισμό, τα ναρκωτικά και τη χρόνια κατάθλιψή του, χάνοντας τελικά τη μάχη.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό Τύπο, ο Ρόμπιν Γουίλιαμς έπασχε από κατάθλιψη, κάτι που επιβεβαίωσε και ο προσωπικός βιογράφος του, που ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι «αυτή είναι μια τραγική και ξαφνική απώλεια». Ξεχώριζε για το ήθος και το αστείρευτο ταλέντο του, που τον κατέστησαν ως έναν από τους μεγαλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του.
Ο Ρόμπιν Γουίλιαμς γεννήθηκε στις 21 του Ιούλη 1951 στo Σικάγο. Ξεκίνησε την καριέρα του ως κωμικός σε stand up commedy, ενώ το αμερικανικό κοινό τον πρωτογνώρισε ως εξωγήινο Μορκ το 1974 σε ένα επεισόδιο της τηλεοπτικής σειράς «Happy Days» – ρόλο που μετά μετέφερε σε δικό του σίριαλ, το «Mork and Mindy» (1978-1982). Εγινε διεθνώς γνωστός για το ρόλο του ως Μπάρι Λέβινσον στο αντιπολεμικό έπος «Good Morning Vietnam» (Καλημέρα Βιετνάμ) του 1987. Εχει κατακτήσει το κοινό σε όλο τον κόσμο με μεγάλες ερμηνείες όπως ο ρόλος του λαμπρού παιδαγωγού στον «Κύκλο των Χαμένων Ποιητών» και στην οικογενειακή κωμωδία «Mrs Doubtfire» και στο «Βασιλιά της μοναξιάς» (The Fisher King, 1991). Είχε βραβευτεί με Οσκαρ Β’ ανδρικού ρόλου το 1997 για την ταινία «Ο Ξεχωριστός Γουίλ Χάντινγκ» και είχε προταθεί άλλες τρεις φορές για Οσκαρ Α’ ανδρικού ρόλου, ενώ έχει παίξει σε 47 ταινίες.
Η πρώτη σύζυγος του Γουίλιαμς ήταν η Βαλερί Βελάρντι. Ηταν μαζί της από το 1978 έως το 1988 και απέκτησαν ένα γιο, τον 31 ετών Ζάκαρι. Η δεύτερη σύζυγός του, με την οποία πέρασε και τα περισσότερα χρόνια της ζωής του μαζί της, η Μάρσα Γκέιρς, ήταν και η μητέρα των άλλων δυο παιδιών του, του Κόντι Αλαν, 22 ετών και της Ζέιντα Ρέι, 25 ετών, επίσης ηθοποιού. Η Σούζαν Σνάιντερ ήταν η τρίτη σύντροφός του με την οποία παντρεύτηκαν το 2011.
Τελικώς, έγινε πασίγνωστος κυρίως από τις βιβλικές και ιστορικές ταινίες του όπως “Ο Βασιλεύς των Βασιλέων”, “Το σημείο του Σταυρού”, “Κλεοπάτρα”, “Σαμψών και Δαλιδά”, “Οι Δέκα Εντολές”, που ήταν η τελευταία και η πιο επιτυχημένη ταινία του.
12 – 8 – 1898
Λήγει ο ισπανο-αμερικανικός πόλεμος.
Η Ισπανία απελευθερώνει την Κούβα και παραχωρεί στις ΗΠΑ τα νησιά Πουέρτο Ρίκο, Γκουάμ και Φιλιππίνες.
Με την ίδια συμφωνία, η Χαβάη προσαρτάται στις ΗΠΑ.
Πίνακας που απεικονίζει στιγμιότυπο του Ισπανοαμερικανικού πολέμου
12 – 8 – 1914
Η Μ. Βρετανία μπαίνει στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κηρύσσοντας τον πόλεμο κατά της Αυστροουγγαρίας.
Έφοδος εγγλέζικων στρατευμάτων κατά τον Α’ ΠΠ
12 – 8 – 1927
Το Λαϊκό Κόμμα αποχωρεί από την κυβέρνηση συνασπισμού προκαλώντας κυβερνητική κρίση.
Σχηματίζεται κυβέρνηση «ευρέως» συνασπισμού με τα υπόλοιπα κόμματα της «οικουμενικής» υπό τον Αλ. Ζαΐμη.
Ο Αλ. Ζαΐμης
12 – 8 – 1927
Η φραξιονιστική – «αντιπολιτευτική» ομάδα των «λικβινταριστών» πετυχαίνει οριακή πλειοψηφία (4 έναντι 3) στην Περιφερειακή Επιτροπή της Κομματικής Οργάνωσης Πειραιά του ΚΚΕ και επιχειρεί να την χρησιμοποιήσει ως εφαλτήριο της φραξιονιστικής πάλης σε όλο το Κόμμα.
Η συντριπτική πλειοψηφία όμως των κομματικών μελών και η επαναστατική μειοψηφία στην Π.Ε. τους χαλάν τα σχέδια. Η ενότητα στην Π.Ε. της Κ.Ο. Πειραιά αποκαθίσταται στις 4 Νοεμβρίου.
12 – 8 – 1992
Πεθαίνει ο Τάσος Χαλκιάς, ένας από τους στυλοβάτες της μουσικής μας παράδοσης και από τους σημαντικότερους δεξιοτέχνες στο κλαρίνο, που επί έξι δεκαετίες συνέβαλε στη διάδοση και στη διατήρηση της αυθεντικής παραδοσιακής μουσικής.
Ο Τάσος Χαλκιάς με το αγαπημένο του κλαρίνο
«Είσαι από εκείνους που μια σωστή πολιτεία θα έπρεπε να τους έχει στο Εθνικό Μουσείο των ζωντανών! Όλη η ψυχή της πολυβασανισμένης Ρωμιοσύνης βρίσκεται μέσα στο κλαρίνο σου», είχε γράψει ο Μίκης Θεοδωράκης, ενώ ο μεγάλος ποιητής μας Γιάννης Ρίτσος έγραφε το 1985: «Στον ήχο του κλαρίνου του Τάσου Χαλκιά βογκάει, τινάζεται, χαμογελάει και χορεύει η Ελλάδα – θάλασσες και βουνά της, δεκαπεντασύλλαβα ποτάμια της, αρματολοί και κλέφτες, παλικαράκια στριφτομούστακα στη μάχη και στο τσάμικο, μαυροφορούσες ανταρτομανάδες και κοράσια πλεξουδοστεφάνωτα, πέντε κοτσύφια στον ελαιώνα και, στο βάθος βάθος, πάντα το άγρυπνο, μερακλωμένο αηδόνι».
Ο Τάσος Χαλκιάς διασκεδάζει μαχητές του ΔΣΕ
Η ξεχωριστή ποιότητα της μουσικής του, όμως, άγγιξε και το ξένο ακροατήριο.
Το 1979, ο καθηγητής μουσικολογίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης Τραν Βαν Κε είχε πει: «Ήμουν βέβαιος, ακούγοντάς τον, ότι είχα μπροστά μου έναν από τους μεγαλύτερους μουσικούς του κόσμου». Ενώ ο Μπενγκτ Χάλνκβιστ, Σουηδός φιλόσοφος και ιστορικός της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, έλεγε: «Ενιωσα με τη ζεστασιά της δύναμής του πως αυτή η μουσική, ερμηνευμένη από τον ασύγκριτο μαέστρο Τάσο Χαλκιά, ποτέ δε θα πεθάνει! Το κλαρίνο γι’ αυτόν είναι κάτι το ιερό, όπως η παράδοση».
Αφίσα του Τάσου Χαλκιά
Ο Τάσος Χαλκιάς γεννήθηκε στη Γρανιτσοπούλα το 1914. Μεγάλωσε στο Δεσποτικό της Ηπείρου, σε ένα σπίτι όπου η μουσική δε σταματούσε ποτέ. Το 1917, πεθαίνει η αδερφή του Πολυξένη και λίγο αργότερα ο πατέρας του. Παίρνει τα πρώτα μαθήματα κλαρίνου από τον ξάδερφό του Μάνθο Χαλκιά. Ο αδερφός του Mήτσος τον καλεί στην Αθήνα, όπου διδάσκεται από τον κλαρινίστα Γιαούζο δυο τραγούδια, ένα μαρς του Καρά και το τραγούδι «Πανόργια» και από τον Κυριακάκη τις ψηλές νότες και ένα συρτό καλαματιανό. Επίσης μαθαίνει να διαβάζει λίγο μουσική. Το 1930, όλα τα αδέρφια μαζί δημιουργούν το συγκρότημα «Τα μαύρα πουλιά». Το 1931 γράφει το τραγούδι «Μη με κοιτάς που γέρασα». Τον ίδιο χρόνο παρουσιάζει με τα αδέρφια του στο θέατρο «ΟΛΥΜΠΙΑ» της Αθήνας τον «Τσάμικο Γάμο» (Δυστυχώς, δεν υπάρχει κανένα δείγμα του).
Ο Τάσος Χαλκιάς με τον γιό του Λάκη Χαλκιά
Το 1935 διδάσκει ο ίδιος. Πρώτος του μαθητής είναι ο Γεροδήμος. Παρουσιάζεται στο στρατό και υπηρετεί για δεκαοκτώ μήνες ως πυροβολητής. Το 1938 πεθαίνει η αδερφή του Σοφία. Μετά από σαράντα μέρες παντρεύεται τη φίλη της Χριστίνα. Το 1939 γεννιέται ο πρώτος του γιος Μιχάλης και το 1940 ο Αλέξανδρος. Καλείται να υπηρετήσει λίγο πριν ξεσπάσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Στον πόλεμο τραυματίζεται και μεταφέρεται στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων. Το 1941 βομβαρδίζεται το σπίτι του. Σκοτώνονται η γυναίκα του και τα δυο του παιδιά. Μεταφέρεται στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο στην Αθήνα. Νοσηλεύεται για ένα διάστημα και μετά πηγαίνει στη Λιβαδειά και συναντάει τ’ αδέρφια του Κυριάκο και Φώτη. Το 1942, επιστρέφει στα Γιάννενα και κατατάσσεται στον ΕΛΑΣ. Τον τοποθετούν στο εφεδρικό. Εκεί στη Βίτσα Ζαγορίου γνωρίζει την Μαρίκα και παντρεύεται. Αποκτούν τρία παιδιά, τον Μιχάλη (Λάκη), την Νίκη και τον Χρήστο. Το 1951 επισκέπτεται τα αδέρφια του στην Αθήνα. Συναντιέται με τον παραγωγό της εταιρείας δίσκων της «Columbia». Ηχογραφεί μαζί με τα αδέρφια του. Το 1953-’54, συναντιέται με τον Νοτόπουλο και τον καθηγητή Γ. Α. Μέγα και ηχογραφεί ογδόντα τραγούδια μαζί με τα αδέρφια του για το Λαογραφικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών. Αυτό το διάστημα φέρνει στην Αθήνα και την οικογένειά του. Πηγαίνει στο Κάιρο και στην Αλεξάνδρεια.
Ο Τάσος Χαλκιάς στη Νέα Υόρκη
Το 1960, ταξιδεύει για την Αμερική. Εκεί παίζει μαζί με τους Γιάννη Παπαϊωάννου, τον Καλλέργη και τον Τζουανάκο στη Νέα Υόρκη για έξι μήνες. Ανανεώνει το συμβόλαιό του και παραμένει στο ίδιο μαγαζί για δεκαοκτώ μήνες. Παρουσιάζεται σε μαγαζιά της Φιλαδέλφειας και της Ουάσιγκτον. Στην Ουάσιγκτον εμπνέεται το περίφημο «Βορειοηπειρώτικο μοιρολόι». Το 1963, επιστρέφει στην Ελλάδα. Ηχογραφεί το σκάρο «Παράπονο του τσοπάνου» και το «Βορειοηπειρώτικο μοιρολόι». Ξαναφεύγει για δεύτερη φορά στην Αμερική, καλεσμένος από τη δισκογραφική εταιρεία «Alektor» της Νέας Υόρκης για να ηχογραφήσει μια σειρά από τραγούδια. Ηχογραφεί για την εταιρεία περίπου εκατό τραγούδια δημοτικά και λαϊκά και συγχρόνως εμφανίζεται στο ελληνικό κέντρο διασκέδασης «Σπηλιά» στη Νέα Υόρκη, όπου συναντάει τον περίφημο τζαζίστα κλαρινίστα Μπένι Γκούντμαν, ο οποίος είχε τη μουσική επιμέλεια μιας ταινίας και ηχογραφεί ένα μοιρολόι για να ακουστεί σε μια σκηνή όπου σκηνοθέτης ήταν ο Σεραφιάν Αντι.
Με την επιστροφή του στην Ελλάδα, το 1966, στήνει τη δική του δισκογραφική εταιρεία «Σπέσιαλ Μιούζικ», η οποία θα λειτουργήσει μόνο για μια δεκαετία. Συνεχιστής, αλλά και εμπνευστής μιας μεγάλης λαϊκής παράδοσης, ο Τάσος Χαλκιάς υπήρξε όχι μόνο ένας κορυφαίος οργανοπαίχτης, αλλά και συνθέτης. Ανάμεσα στα πολλά τραγούδια που έγραψε περιλαμβάνονται ο «Ηπειρώτικος γάμος», το «Δεν μπορώ μανούλα δεν μπορώ», το «Βορειοηπειρώτικο μοιρολόι», το «Μη με κοιτάς που γέρασα» κ.ά.
Το 1969, παθαίνει το πρώτο καρδιακό επεισόδιο. Τον επόμενο χρόνο συνεργάζεται, στην μπουάτ «Κύτταρο», με τον Διονύση Σαββόπουλο, όπου γνωρίζεται με τον Γιάννη Μαρκόπουλο κι αρχίζει να συνεργάζεται μαζί του σε διάφορες ηχογραφήσεις σε έργα του συνθέτη. Το 1972 γράφει τη μουσική για την αρχαία τραγωδία «Αίαντας» του Σοφοκλή που ανεβαίνει από το ΚΘΒΕ. Εκπροσωπεί την Ελλάδα με το συγκρότημά του και με πρωτοβουλία της Ελένης Καραΐνδρου στο Α’ Φεστιβάλ Διεθνών Τεχνών, στο Maison de la Culture της γαλλικής πόλης Ρεν. Θα πει τότε: «Εχω δει χαΐρι και προκοπή και μέρες λαμπρές μπορώ να πω».
Παίρνει μέρος στο διεθνές συνέδριο του Ζάγκρεμπ μαζί με άλλους Ελληνες οργανοπαίχτες, με πρωτοβουλία πάλι της Ελένης Καραΐνδρου, σε μια προσπάθειά της να διαδώσει και να κάνει γνωστή και σε άλλους λαούς την παραδοσιακή μας μουσική και όλους αυτούς τους κορυφαίους λαϊκούς οργανοπαίχτες, που διαφύλαξαν, διέσωσαν και κυρίως έκαναν ακόμα πιο μεγάλη και πιο ελκυστική την παραδοσιακή μας μουσική, μέσα από την αγάπη τους γι’ αυτό που εξέφραζαν και τη θαυμάσια δεξιοτεχνία τους.
Το 1980 παίρνει μέρος στην ηχογράφηση της μουσικής του Χρήστου Λεοντή για τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη (Θέατρο Τέχνης). Το 1981, πάλι μαζί με άλλους κορυφαίους Ελληνες λαϊκούς οργανοπαίχτες, παίζει για το «Τρίτο Πρόγραμμα» της Ολλανδίας, που μεταδίδει αυτή τη ζωντανή παρουσίαση μέσω του «Τρίτου Προγράμματος» της Ελληνικής Ραδιοφωνίας απευθείας.
Το 1982, παρουσιάζεται στο Φεστιβάλ Αθηνών, στο «Λυκαβηττό» στη συναυλία – γιορτή για τα «125 Χρόνια των Χαλκιάδων», όπου την οικογένεια προλόγισε ο αξέχαστος Μάνος Κατράκης. Επίσης, παρουσιάζεται στο Συνέδριο Μεσογειακών χωρών στη Μασσαλία και τη Φλωρεντία. Το 1984, τον τιμά η αδελφότητα Αετόπετρας για τα πενήντα πέντε χρόνια προσφοράς του στο δημοτικό τραγούδι. Αλλη μια τιμητική διάκριση από το «Φάρο των Τυφλών». Τον ίδιο χρόνο παίρνει μέρος στο Φεστιβάλ των Βράχων στην Πετρούπολη. Ενώ το 1985 τον τιμά η αδελφότητα του χωριού Πολύδροσο Ιωαννίνων όπως και η αδελφότητα του χωριού Δεσποτικό Ιωαννίνων. Μόνο η επίσημη πολιτεία δεν του απέδωσε ποτέ τιμές που άξιζε.
12 – 8 – 2000
Το ρωσικό υποβρύχιο Κουρσκ εκρήγνυται κατά τη διάρκεια στρατιωτικής άσκησης και βυθίζεται στη Θάλασσα Μπάρεντς, σκοτώνοντας ολόκληρο το πλήρωμα 118 ανδρών.
12 – 8 – 2004
Πεθαίνει η Βάσω Μανωλίδου, ηθοποιός που σημάδεψε με μια δυνατή ερμηνεία, πολλές φορές μοναδική και αξεπέραστη, τις λυρικές «ενζενί» του κλασικού και νεοκλασικού ρεπερτορίου.
Υπήρξε σύζυγος του καλλιτεχνικού επιχειρηματία Θεοδώρου Κρίτα και ξαδέλφη της ηθοποιού Μαίρης Αρώνη.
Η Βάσω Μανωλίδου
Απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, πρωτοπαρουσιάστηκε στη σκηνή το 1932, παίζοντας ένα μικρό ρόλο στη «Βαβυλωνία» του Δημήτρη Βυζάντιου. Με το ρόλο της Νερίτσας, στον «Εμπορο της Βενετίας» του Σαίξπηρ, πραγματοποιεί το επίσημο θεατρικό της ντεμπούτο, στο Εθνικό, το 1932, σε σκηνοθεσία Φώτου Πολίτη, δίπλα στην Κατερίνα, τον Δενδραμή και τον Κατράκη. Για δέκα χρόνια παίζει σε αμέτρητες παραστάσεις στο Εθνικό, ενώ η δημοτικότητά της αρχίζει το 1943, όταν φεύγει από το Εθνικό και συγκροτεί θίασο με τον Γ. Παππά και τον Ν. Δενδραμή. Μετά την απελευθέρωση πραγματοποιεί μια μεγάλη περιοδεία, με την Αρώνη και τον Χορν, φέρνοντας τον πρώτο καλλιτεχνικό χαιρετισμό της Ελευθερωμένης Ελλάδας στον Ελληνισμό του εξωτερικού (Αλεξάνδρεια, Κάιρο, Κύπρος). Φεύγει για δύο χρόνια στην Αμερική και όταν επιστρέφει ανεβάζει στο θέατρο «Κοτοπούλη – Ρεξ», την «Ιωάννα της Λωραίνης» με τον Γιώργο Παππά, σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη. Το καλοκαίρι του ’50 επιχειρεί δεύτερη τουρνέ πάντα με τον Γ. Παππά, φτάνοντας μέχρι την Κωνσταντινούπολη και παρουσιάζει εκτός από τις παλιότερες επιτυχίες της και την «Ιφιγένεια εν Ταύροις».
Το 1955 επιστρέφει και πάλι στο Εθνικό Θέατρο στη «Μαρία Στιούαρτ», ακολουθούν ρόλοι στα έργα «Ο γλάρος», «Το ημέρωμα της Στρίγκλας», «Ερωφίλη», «Ενας ιδανικός σύζυγος», «Φάουστ», «Το σπίτι της κούκλας», «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα», κ.ά. Η τελευταία της εμφάνιση έγινε το 1980, με το ρόλο της Ουίνι, στις «Ευτυχισμένες μέρες» του Μπέκετ, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή.
12 – 8 – 2004
Ξεσπά το σκάνδαλο Κεντέρη – Θάνου, μία μέρα πριν από την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.
Οι δύο ολυμπιονίκες αρνούνται να περάσουν από ντόπινγκ κοντρόλ, πέφτουν θύματα τροχαίου ατυχήματος με μοτοσικλέτα, το οποίο χαρακτηρίζεται σκηνοθετημένο, και τίθενται εκτός αγώνων.
12 – 8 – 2014
Πεθαίνει η Αμερικανίδα ηθοποιός Λορίν Μπακόλ (Lauren Bacall).
Η Λορίν Μπακόλ το 1945
Η Μπακόλ ήταν σύζυγος του Αμερικανού ηθοποιού Χάμφρεϊ Μπόγκαρντ και ξεχώρισε τις δεκαετίες του 40′ και του 50′.
Είχε περάσει στην ιστορία του κινηματογράφου του Χόλιγουντ με το προσωνύμιο «το βλέμμα».
12 – 8 – 2022
Φεύγει από τη ζωή ο γλύπτης Κώστας Ρόθος. Ήταν μέλος του ΚΚΕ από το 1975 και διετέλεσε καθηγητής στη Σχολή Γραφικών και Διακοσμητικών Τεχνών του ΤΕΙ Αθήνας, όπου δίδαξε Πλαστική και Ελεύθερο σχέδιο.
Ο Κώστας Ρόθος
Ο Κώστας Ρόθος υπήρξε ανήσυχο και διεισδυτικό πνεύμα με νεανική φλόγα στην ψυχή, ένα παράδειγμα κομμουνιστή καλλιτέχνη, που η κομματική του ιδιότητα βρισκόταν σε πλήρη αρμονία με την καλλιτεχνική και εκπαιδευτική και η κομμουνιστική ιδεολογία του έβρισκε ολοκληρωμένη έκφραση στη δημιουργία του. Η ένταξή του στο κίνημα ξεκινά από τα χρόνια της δικτατορίας, έχοντας μάλιστα αναπτύξει ιδιαίτερα ενεργή δράση στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973. Έγινε μέλος του ΚΚΕ το 1975 και από τότε μέχρι σήμερα αγωνίστηκε από διάφορες θέσεις για τα προβλήματα της τέχνης και του κλάδου των εικαστικών. Το πλούσιο έργο του, αμέσως αναγνωρίσιμο για το ιδιαίτερο προσωπικό ύφος του, εκφράζει με σύγχρονη μορφή την αγωνία και πάλη των ανθρώπων για το δίκιο, την ευτυχία, την ειρήνη, την ομορφιά της ζωής.
Ο Κώστας Ρόθος μπροστά από ένα από τα έργα του.
Ιδιαίτερη, όμως ήταν η συνεισφορά του στην ανάπτυξη της δράσης του αντιπολεμικού – αντιιμπεριαλιστικού κινήματος, στο πλευρό της ΕΕΔΥΕ. Ο ίδιος, όντας νέος σε ηλικία, συμμετείχε στην ομάδα των εικαστικών που φιλοτέχνησαν το λογότυπο της ΕΕΔΥΕ. Πήρε μέρος στις Μαραθώνιες Πορείες Ειρήνης. Συνέβαλλε στην ανάπτυξη της δράσης της ΕΕΔΥΕ μετά το 1974 και την ανασυγκρότησή της. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 – αρχές δεκαετίας 1990 συμμετείχε μαζί με άλλους εικαστικούς καλλιτέχνες στη δημιουργία τοιχογραφιών για την ειρήνη σε μια σειρά από γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά. Ιδιαίτερα σημαντική και συγκινητική ήταν η συμμετοχή και η πολύπλευρη στήριξή του στη διοργάνωση της εικαστικής έκθεσης προς τιμήν των 60 χρόνων της ΕΕΔΥΕ, τον Δεκέμβρη του 2015.
Το εργαστήριο του Κώστα Ρόθου δεν υπήρξε μόνο ο χώρος της προσωπικής του δημιουργίας, αλλά χώρος ζυμώσεων, συζητήσεων με άλλους καλλιτέχνες, ιδιαίτερα νεότερους, για όλα όσα απασχολούν το λαό μας, για το ρόλο της τέχνης και του καλλιτέχνη. Παράλληλα αποτέλεσε τον χώρο δημιουργίας πολλών ομαδικών γλυπτών και εικαστικών εγκαταστάσεων για δρώμενα του ΕΕΤΕ, της ΕΕΔΥΕ, συνολικά του λαϊκού κινήματος για να εκφραστεί η διεθνιστική αλληλεγγύη του λαού μας σε αγωνιζόμενους λαούς, όπως ο Παλαιστινιακός, ο Κουβανικός κ.α., για να καταγγελθούν οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι κι επεμβάσεις των ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ στη Γιουγκοσλαβία, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν, στη Συρία κ.α.. Ξεχωρίζουν οι 1000 γύψινες νεκροκεφαλές που δημιουργήθηκαν από ομάδα εικαστικών και στήθηκαν στην οδό Ακαδημίας για να θυμίζουν τα εγκλήματα του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία. Τα 100 χάρτινα φέρετρα που δημιουργήθηκαν για διαδήλωση στην Ισραηλινή Πρεσβεία για να καταγγελθεί το έγκλημα κατά του Παλαιστινιακού λαού. Το εικαστικό άρμα – δρώμενο με τις πετρελαιοπηγές και τους τραυματίες – θύματα του πολέμου για να καταγγελθεί το ιμπεριαλιστικό έγκλημα κατά του Ιράκ.
Έργο του Κώστα Ρόθου σε έκθεση για το 100 χρόνια του ΚΚΕ
Σπούδασε γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, στο εργαστήρι του Γιάννη Παππά (1969 – 1974), και το 1979 γίνεται δόκιμο μέλος του ΕΕΤΕ.
Από το 1978 δίδαξε Πλαστική και Ελεύθερο Σχέδιο στη Σχολή Γραφικών και Διακοσμητικών Τεχνών του ΤΕΙ Αθήνας, όπου και εξελέγη καθηγητής.
Πραγματοποίησε πέντε μεγάλες ατομικές εκθέσεις. Το 2007 έδειξε τη δουλειά του με μεγάλα μνημειακά έργα στο πάρκο του ΤΕΙ Αθήνας στο Αιγάλεω: “Αφιερωμένη σε αυτούς που αγωνίζονται για ενιαία δημόσια Ανώτατη Εκπαίδευση”, όπως έγραψε.
Ο Κώστας Ρόθος πάντα δίπλα στο λαό
Πήρε μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις: Στην ομαδική έκθεση του 1974 για τη συμπαράσταση στον κυπριακό λαό, στην 12η πανελλήνια έκθεση το 1975 στο Ζάππειο και το 1987 στον ΟΛΠ Πειραιώς. Το 1976 συμμετείχε στον εορτασμό της UNESCO στη Νέα Σμύρνη και στο Φεστιβάλ ΚΝΕ – “Οδηγητή”. Το 1977 συμμετείχε στην ομαδική έκθεση 40 καλλιτεχνών σε δήμους και κοινότητες με το ΕΕΤΕ και στο Φεστιβάλ ΚΝΕ – “Οδηγητή”. Το 1978 πήρε μέρος στο Φεστιβάλ Πλαστικών Τεχνών και Κινηματογράφου στην Τουρκία, στην Αττάλεια, στην πανελλήνια έκθεση γλυπτικής στη Φιλοθέη, και πραγματοποίησε την πρώτη ατομική του έκθεση στην γκαλερί “Ωρα”. Το 1979 συμμετείχε στην πανελλήνια έκθεση γλυπτικής στο Νέο Φάληρο και στην πανελλήνια έκθεση νέων στο Πνευματικό Κέντρο του δήμου Αθηναίων. Το 1980 εκθέτει ατομικά στην γκαλερί “Dada” και το 1981 συμμετέχει στην έκθεση “Δημήτρια” στη Θεσσαλονίκη. Το 1997 είχε επίσημη συμμετοχή – μετά από πρόσκληση – στην Biennale Βουδαπέστης 1997 και πήρε μέρος στην έκθεση “Σύγχρονη Ελληνική Γλυπτική” στον Πύργο Ηλείας και στην υπαίθρια έκθεση “Σύγχρονη Ελληνική Γλυπτική” στη Θεσσαλονίκη. Το 1999 συμμετείχε στην έκθεση και στη δημοπρασία έργων για τα παιδιά της Γιουγκοσλαβίας. Το 2014 πήρε μέρος στην έκθεση “Τέχνη και Αντίσταση Τώρα”, το 2018 στην έκθεση μικρογλυπτικής που συνδιοργάνωσαν το ΕΕΤΕ και η Πανελλήνια Ενωση Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου (ΠΕΚΑΜ) με το γλυπτό “Αντισταθείτε”. Το 2020 συμμετείχε στην έκθεση γλυπτικής στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο.
Έργο του Κώστα Ρόθου σε έκθεση στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Περάματος το 2011
Στο εργαστήριό του δημιουργήθηκαν για το ΕΕΤΕ πολλά ομαδικά γλυπτά και εικαστικές εγκαταστάσεις και προετοιμάστηκαν πολλά ομαδικά εικαστικά δρώμενα του ΕΕΤΕ, ενάντια στο ΝΑΤΟ, για τα δικαιώματα του Παλαιστινιακού λαού, ενάντια στην επέμβαση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία, στην επέμβαση στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν κ.λπ. Ηταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας από το 1975 μέχρι σήμερα.
Υπήρξε εκπρόσωπος του ΕΕΤΕ σε καλλιτεχνικούς διαγωνισμούς ως μέλος της κριτικής επιτροπής έργων, στην επιτροπή γλυπτικών έργων και αναμνηστικών στοιχείων του δήμου Αθηναίων το 2001, επίσης στο ΔΣ της Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτισμού του δήμου Αθηναίων, θητείας 1999 – 2000.
Εκπροσώπησε το ΕΕΤΕ στο Συμβούλιο Τεχνολογικής Εκπαίδευσης του υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων το 1984, το 1987, το 1989, το 1991, το 1993 και το 2001.
Διετέλεσε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΕΤΕ ως ταμίας, επίσης μέλος της Εφορείας Γλυπτικής για χρόνια, καθώς και μέλος των Επιτροπών Κατάταξης και Κρίσης.
Αφορμή για την έκρηξη του πολέμου υπήρξε η δολοφονία του αρχιδούκα της Αυστροουγγαρίας Φραγκίσκου – Φερδινάνδου και της γυναίκας του από έναν Σέρβο εθνικιστή στις 28 Ιούνη 1914.
Στη Σερβία στάλθηκε τελεσίγραφο, σύμφωνα με το οποίο η Αυστρία θεωρούσε απολύτως υπεύθυνη τη Σερβία και έθετε εντελώς απαράδεκτους όρους. Στη συνέχεια και χωρίς να λάβει υπόψη της την απάντηση της Σερβίας, κήρυξε πόλεμο εναντίον της, στις 28 Ιούλη 1914.
Η δολοφονία του αρχιδούκα της Αυστροουγγαρίας δεν ήταν βεβαίως παρά το πρόσχημα του πολέμου, που ήταν αποτέλεσμα των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων και έγινε για την ιμπεριαλιστική αναδιανομή του κόσμου, τον έλεγχο των πρώτων υλών και των αγορών, κοκ.
Στιγμιότυπα από την καταστροφή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Την 1η Αυγούστου η Γερμανία κηρύσσει τον πόλεμο στη Ρωσία και σε πολύ λίγο χρόνο οι εμπόλεμοι αυξάνονται και οι συγκρούσεις γενικεύονται.
Ακολούθως, σχηματίστηκαν οι εξής ιμπεριαλιστικοί συνασπισμοί: Ο συνασπισμός της «Τριπλής Συμμαχίας», στον οποίο ανήκαν η Γερμανία, η Αυστροουγγαρία, η Βουλγαρία και η Τουρκία και ο συνασπισμός της «Αντάντ», στον οποίον ανήκαν η Γαλλία, η Αγγλία, η Ρωσία, η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Ιαπωνία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Ελλάδα, η Κίνα και οι ΗΠΑ (συνολικά στον πόλεμο μετείχαν με τον έναν ή τον άλλο συνασπισμό 38 χώρες).
Χρήση χημικών αερίων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Επρόκειτο για τη μεγαλύτερη ανθρωποσφαγή έως τότε, με 16 εκατομμύρια νεκρούς και 20 εκατομμύρια τραυματίες.
Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος – στα χαρακώματα
Κοινοποιήστε
13 – 8 – 1922
Ξεκινά η τουρκική αντεπίθεση στο Μικρασιατικό Μέτωπο, το οποίο διασπάται την επόμενη μέρα.
Ο ελληνικός στρατός υποχωρεί άτακτα προς τις ακτές.
Η υποχώρηση από το Σαγγάριο
Δύο εβδομάδες μετά οι Τούρκοι θα έμπαιναν στη Σμύρνη και η εγκληματική Μικρασιατική Εκστρατεία θα έληγε με καταστροφικές συνέπειες, τόσο για τον ελληνικό στρατό, όσο και για τους άμαχους ελληνικούς πληθυσμούς της περιοχής.
Τουρκικά στρατεύματα στη Σμύρνη
13 – 8 – 1927
Γεννιέται ο ηγέτης της Κουβανικής επανάστασης Φιντέλ Κάστρο Ρους, Α’ Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας (1961-2011) και Πρωθυπουργός της χώρας του (1959-2008).
Ο Φιντέλ Κάστρο νικητής της επανάστασης
Είχε σπουδάσει Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αβάνας. Από φοιτητής, συμμετείχε στο επαναστατικό κίνημα ενάντια στη δικτατορία του Μπατίστα στην Κούβα, που είχε την ανοιχτή στήριξη και των ΗΠΑ.
Στις 26 Ιούλη του 1953, επικεφαλής ομάδας επαναστατών επιτέθηκε στους στρατώνες της Μονκάδα, με σκοπό να ξεσηκώσει το λαό του Νησιού ενάντια στη δικτατορία. Η απόπειρα αποτυγχάνει και ο ίδιος μαζί με συντρόφους του συλλαμβάνεται. Όμως, η 26η του Ιούλη σηματοδοτεί την απαρχή της μεγάλης λαϊκής εξέγερσης κατά του δικτατορικού καθεστώτος του Φουλχένσιο Μπατίστα.
Ο Φιντέλ Κάστρο στη Νέα Υόρκη
Μπροστά στους κατηγόρους του, στις 6 Οκτώβρη του 1953, στο δικαστήριο του Σαντιάγκο της Κούβας, ο Φιντέλ Κάστρο λέει: «Οσο για μένα, ξέρω πως η φυλακή θα ‘ναι σκληρή όσο δεν ήτανε ποτέ για κανένα, πως θα βρω μπροστά μου απειλές, παγίδες και άτιμες βιαιότητες. Μα δεν τις φοβούμαι, όπως δεν τρέμω τη μανία του άθλιου τυράννου που πήρε τη ζωή εβδομήντα αδελφών μου. Καταδικάστε με, δεν πειράζει, η Ιστορία θα με δικαιώσει».
Ο Φιντέλ Κάστρο στον ένοπλο αγώνα
Το δικαστήριο τον καταδίκασε σε 15 χρόνια φυλάκιση.
Το 1955, στις 15 του Μάη, ο Κάστρο αποφυλακίστηκε και στις αρχές Ιούλη αναχώρησε για το Μεξικό, όπου οργάνωσε και εκπαίδευσε στρατιωτικά μια ομάδα επαναστατών, από τις τάξεις της οποίας βγήκαν όλοι οι μεγάλοι ηγέτες της Κουβανέζικης Επανάστασης, όπως ο Καμίλο Σιενφουέγος, ο Χουάν Αλμέιδα και o Ερνέστο Τσε Γκεβάρα.
Ο Φιντέλ Κάστρο στον ΟΗΕ
Οι επαναστάτες ξεκίνησαν το αντάρτικο στα βουνά της Σιέρα Μαέστρα και ο επαναστατικός στρατός που συγκροτήθηκε «ακούμπησε» στη συστηματική πολιτικοστρατιωτική προετοιμασία, που είχε ξεκινήσει το κίνημα της 26ης Ιούλη, με επικεφαλής τον Φ. Πάις, το Λαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα Κούβας, όπως είχε ονομαστεί το ΚΚ Κούβας, και το Επαναστατικό Διευθυντήριο που απαρτιζόταν από επαναστάτες φοιτητές. Βασίστηκε στη δράση των οργανωμένων δυνάμεων στις πόλεις, στην παράνομη δουλειά που ανέπτυσσαν οι κομμουνιστές στους χώρους δουλειάς, στην αγροτιά και τη νεολαία. Αυτή η προετοιμασία της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων συνέβαλε καθοριστικά στην επιτυχή έκβαση της επαναστατικής πάλης. Αυτές ήταν και οι κύριες δυνάμεις που προχώρησαν στην ενοποίησή τους στις Ενωμένες Επαναστατικές Δυνάμεις, που οδήγησαν στην επανασύσταση του ΚΚ Κούβας το 1965.
Την 1η Γενάρη του 1959 ο λαϊκός αντάρτικος στρατός της Κούβας μπαίνει θριαμβευτικά στην Αβάνα, μετά από ένα μακρόχρονο αγώνα του λαού της Κούβας ενάντια στη δικτατορία του Μπατίστα, τον οποίο στήριζαν οι ΗΠΑ. Η Κουβανική Επανάσταση απέδειξε ότι ο ιμπεριαλισμός δεν είναι ανίκητος και βρήκε αμέσως την αμέριστη στήριξη της Σοβιετικής Ένωσης και των τότε σοσιαλιστικών χωρών.
Δύο χρόνια και 4 μήνες μετά την Επανάσταση, ο κουβανικός λαός, με την καθοδήγηση της ηγεσίας του και του ίδιου του Κάστρο , αναχαιτίζει στον Κόλπο των Χοίρων στην παραλία Χιρόν, την εισβολή και απόβαση 1.400 μισθοφόρων που έστειλε η αμερικανική κυβέρνηση.
Στη μεγάλη διαδήλωση της 16ης του Απρίλη του 1961, στις κηδείες των σκοτωμένων από τις αεροπορικές επιδρομές (λίγο πριν την απόβαση των μισθοφόρων της CIA), ο Φιντέλ Κάστρο , ανακηρύσσει για πρώτη φορά το σοσιαλιστικό χαρακτήρα της Επανάστασης. Για δεκαετίες ο Φιντέλ Κάστρο, από τη θέση του Προέδρου της Κούβας και ως επικεφαλής του ΚΚ Κούβας, καθοδήγησε την πάλη του λαού της χώρας για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού, στις δύσκολες συνθήκες της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας και περικύκλωσης και ιδιαίτερα μετά τις αντεπαναστατικές ανατροπές στη Σοβιετική Ένωση και τις άλλες σοσιαλιστικές χώρες το 1989 – 1991.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Φιντέλ Κάστρο, ως ηγέτης της Κουβανικής Επανάστασης, αντιμετώπισε δεκάδες απόπειρες δολοφονίας που οργανώθηκαν από τον ιμπεριαλισμό και τους μισθοφόρους του.
13 – 8 – 1961
Ξεκινά η ανέγερση του τείχους του Βερολίνου.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 η έντονη στρατιωτικοποίηση στο δυτικό τμήμα της Γερμανίας αποτέλεσε σοβαρό παράγοντα ανησυχιών για τις σοσιαλιστικές χώρες και ειδικά για τη Λ. Δ. Γερμανίας.
Η πολιτική των ανοιχτών συνόρων, ιδιαίτερα με το Δυτικό Βερολίνο, δημιουργούσε στη Λ. Δ. Γερμανίας πολύπλευρους και σοβαρούς κινδύνους ακόμα και για την κρατική της υπόσταση.
Εκτός από το άνετο και συνεχές πέρασμα κατασκόπων και δολιοφθορέων, η καταλήστευση ανθρώπινων και οικονομικών πόρων της Λαϊκής Δημοκρατίας έπαιζαν σημαντικό ρόλο στα ιμπεριαλιστικά σχέδια.
Όπως είχε ομολογήσει σχετικά ο δυτικογερμανός σοσιαλδημοκράτης καθηγητής Φρ, Μπάαντε, «σε έναν ορισμένο βαθμό, η ευημερία μας είναι ένα αποτέλεσμα των διακρίσεων εις βάρος της ΓΛΔ».
Από τις εργασίες ανέγερσης του τείχους
Έτσι στις 12 και 13 Αυγούστου 1961, έπειτα από κοινή έκκληση των κρατών – μελών του Συμφώνου της Βαρσοβίας και καθώς είχε φτάσει στο αποκορύφωμα η ιμπεριαλιστική κατάχρηση των ανοιχτών συνόρων της ΓΛΔ, ένοπλοι σχηματισμοί της, με την υποστήριξη του Κόκκινου Στρατού, κατάφεραν αστραπιαία, σε μία και μόνο νύχτα, να ασφαλίσουν τα σύνορα με το Δυτικό Βερολίνο.
Έκτοτε, το τείχος του Βερολίνου θα γίνει για πολλά χρόνια βασικό συστατικό στοιχείο της αντικομμουνιστικής υστερίας, ακόμα και μετά την κατεδάφισή του στις 9/11/1989.
Η ανέγερση του τείχους έβαλε φραγμούς στην προσπάθεια ιμπεριαλιστικής εισβολής
Έρευνα του περιοδικού Der Spiegel 20 χρόνια μετά την πτώση του τείχους έδειξε πως –παρά τους τόνους προπαγάνδας όλα αυτά τα χρόνια- οι περισσότεροι από τους μισούς (57%) πρώην Ανατολικογερμανούς αντιμετωπίζουν θετικά την πρώην ΓΛΔ.
Κατασκοπευτικές εγκαταστάσεις το Δυτ. Βερολίνο
«Η ΓΛΔ είχε περισσότερες καλές παρά κακές πλευρές. Υπήρχαν κάποια προβλήματα, όμως η ζωή εκεί ήταν καλή», ισχυρίστηκε το 49% των ερωτηθέντων, ενώ ένα 8% αρνήθηκε κάθετα κάθε κριτική της πρώην σοσιαλιστικής πατρίδας τους ή συμφώνησαν με την πρόταση ότι «η ΓΛΔ είχε ως επί το πλείστον καλές πλευρές. Η ζωή εκεί ήταν πιο ευτυχισμένη και καλύτερη από αυτή στην επανενωμένη Γερμανία σήμερα»
13 – 8 – 1863
Πεθαίνει ο Γάλλος ζωγράφος Ευγένιος Ντελακρουά (Ferdinand Victor Eugène Delacroix).
Πορτραίτο του Ντελακρούα από τον Φελίξ Ναδάρ
«Η σφαγή της Χίου», ο πίνακας της «ιερής μορφής» του ρομαντισμού (γιγαντο-ελαιογραφία 4,19×3,54μ με τίτλο «Σκηνή από τις σφαγές της Χίου» [Scène des massacres de Scio], που φυλάσσεται στο Μουσείο του Λούβρου) παρουσιάστηκε στο κοινό το 1824, προκαλώντας αίσθηση τόσο για την καλλιτεχνική αξία όσο και για το θέμα του.
Θεωρείται ο μεγάλος ρομαντικός στη ζωγραφική. Υπεράσπιζε κι εξέφραζε τις προοδευτικές τάσεις της περιόδου.
Έργο του Ντελακρούα
Σταδιακά μέχρι το 1829 ξεπερνάει κάθε τι συντηρητικό. Έκτοτε φτάνει στο σημείο να εναντιωθεί ακόμη και στην αστική τάξη. Επηρεάζεται από τις αντιφάσεις που γεννά η περίοδος της βιομηχανικής επανάστασης, εναντιώνεται σ’ αυτήν. Διαπνέεται από την επιθυμία επιστροφής στη φύση, προσβλέπει στη φυγή από τις μεγάλες πόλεις.
Ντελακρούα – Σκηνή από το έργο του “Η σφαγή της Χίου”
Στα έργα του εκφράζει τις εξελίξεις της εποχής, ταυτίζεται με την αστική επανάσταση στη Γαλλία αλλά επηρεάζεται και από την Ελληνική Επανάσταση.
Η ζωγραφική επηρεάστηκε από το νεοκλασικισμό και την ιταλική αναγέννηση των Ραφαέλ, Ρούμπενς, Ζερικό, Κόνσταμπλ κ.ά.
Ξεχωρίζουν τα έργα του «Η Ελλάδα κάτω από τα ερείπια του Μεσολογγίου» (1826), «Η σφαγή της Χίου» (1823), «Η ελευθερία οδηγεί το Λαό» κ.ά.
13 – 8 – 1871
Γεννιέται ο Γερμανός κομμουνιστής ηγέτης Καρλ Λίμπκνεχτ (Karl Liebknecht).
Όταν γεννήθηκε, ο πατέρας του, Βίλχελμ, ήταν ήδη στη φυλακή για τις σοσιαλιστικές του ιδέες.
Ο Καρλ Λίμπκνεχτ
Το 1899 ο Λίμπκνεχτ διορίστηκε δικηγόρος στο Βερολίνο. Επτά χρόνια αργότερα, το 1906 εξέδωσε το έργο του «Ιμπεριαλισμός και αντιμιλιταρισμός». Για τις ιδέες του παραπέμφθηκε σε δίκη και καταδικάστηκε σε ενάμισι χρόνο φυλάκιση. Οι απολογίες του σε εκείνη τη δίκη, καθώς και στην κατοπινή επί εσχάτη προδοσία προκάλεσαν μεγάλη αίσθηση.
Νωρίς ασπάστηκε τις ιδέες της Ρόζας Λούξεμπουργκ για τη μαζική κινητοποίηση και τη γενική απεργία και μαζί αγωνίστηκαν κατά της στρατοκρατίας και κατά της οπορτουνιστικής τάσης στους κόλπους της σοσιαλδημοκρατίας. Ωστόσο, η προσπάθεια του στο συνέδριο του κόμματος για την υιοθέτηση αντιμιλιταριστικού προγράμματος δεν έγινε αποδεκτή και ο ίδιος κατέληξε να χαρακτηριστεί «προδότης και τυχοδιώκτης».
Παράλληλα, κατέβαλε προσπάθειες για την αποκάλυψη των σχεδίων του γερμανικού μιλιταρισμού, για το σκάνδαλο γερμανικών εργοστασίων πολεμοφοδίων που είχαν διατάξει την αντιπροσωπεία τους στο Παρίσι να προκαλέσει στην εφημερίδα Φιγκαρό τη δημοσίευση φιλοπόλεμων άρθρων εναντίον της Γερμανίας ώστε να γίνει εφικτή η παραγγελία μεγάλων ποσοτήτων πολεμοφοδίων από τη γερμανική κυβέρνηση.
Ο Καρλ Λίμπκνεχτ καλεί την εργατική τάξη να μην συμμετέχει στον Α’ Παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό Πόλεμο
Στις 2 Δεκεμβρίου 1914, όταν πλέον είχε αρχίσει ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος και το εθνικιστικό Ράιχσταγκ ψήφιζε υπέρ των πολεμικών πιστώσεων, ο Λίμπκνεχτ ήταν ο μόνος που καταψήφισε.
Αργότερα, ίδρυσε την ομάδα Σπάρτακος, η οποία αρχικά ανήκε στο Γερμανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και ύστερα εξελίχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας με την ένωση των Ανεξαρτήτων Σοσιαλδημοκρατών.
Όταν η Ράιχσταγκ διέκοψε τις εργασίες του, ο Λίμπκνεχτ επιδόθηκε στην οργάνωση συλλαλητηρίων. Μαζί με τη Ρόζα Λούξεμπουργκ (η οποία ήταν τότε φυλακισμένη) ετοίμασε το θεωρητικό τους όργανο «Διεθνής» και με βάση τη «Μπροσούρα του Γιούνιους» (της Ρόζα Λούξεμπουργκ) οργάνωσε την πάλη κατά του οπορτουνισμού/ρεφορμισμού. Στο συλλαλητήριο της 1ης Μαΐου 1916 συνθηματολογούσε κατά του πολέμου και της τότε γερμανικής κυβέρνησης: «Κάτω ο πόλεμος! Κάτω η κυβέρνηση!»
Καταδικάστηκε σε 4,5 χρόνια φυλάκιση. Το 1918, Μετά από 900 μέρες φυλακής αμνηστεύεται και απελευθερώνεται από τις φυλακές του Λούκαου. Επιστρέφει στο Βερολίνο, όπου το τοπικό προλεταριάτο τον υποδέχεται θριαμβευτικά. Αμέσως επικεντρώνεται στην πολιτική δουλειά και στον αγώνα εναντίον του φιλοπόλεμου αυτοκράτορα. Στις 9 του Νοέμβρη διακηρύσσει το σχηματισμό της Γερμανικής Δημοκρατίας από τα ανάκτορα του Βερολίνου. Για λίγο, ο κόσμος ελπίζει, όμως σύντομα η αντίδραση εκδηλώνεται. Τα αυτοκρατορικά στρατεύματα καταφέρνουν να καταστείλουν την εξέγερση.
Τον Γενάρη του 1919 συνελήφθη όμως από τους αντεπαναστάτες Σάιντεμαν και Νόσκε και στις 15 Ιανουαρίου 1919 δολοφονήθηκε από αξιωματικούς κατ’ εντολήν του Νόσκε.
14 – 8 – 1851
Γεννιέται ο γλύπτης Γιαννούλης Χαλεπάς.
Υπήρξε η πιο τραγική, ίσως, μορφή στην ιστορία της νεοελληνικής γλυπτικής, αλλά και ένας σπουδαίος καλλιτέχνης, που με τη σμίλη του άνοιξε καινούριους δρόμους στη νεότερη ελληνική τέχνη.
Γεννημένος στον Πύργο Τήνου, μεγάλωσε, όπως και τα αδέλφια του, στο περιβάλλον του πατρικού εργαστηρίου, μία από τις σημαντικότερες επιχειρήσεις μαρμαρογλυπτικής στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.
Μετά από σύντομη παραμονή του στη Σύρο, όπου τον έστειλε ο πατέρας του να σπουδάσει προορίζοντάς τον για έμπορο, ο Γ. Χαλεπάς εγκαταστάθηκε το 1869 μαζί με την οικογένειά του στην Αθήνα.
Έως το 1872 σπούδασε γλυπτική στο Σχολείο των Τεχνών, ενώ ένα χρόνο αργότερα, με υποτροφία, συνέχισε στο Μόναχο. Σ’ αυτή την πρώτη περίοδο το έργο του χαρακτηρίζεται από ρεαλιστική απόδοση των θεμάτων, είναι επηρεασμένο από τον ακαδημαϊσμό της Σχολής του Μονάχου και εντάσσεται μέσα στον κλασικισμό του 19ου αιώνα.
Ο Γιαννούλης Χαλεπάς
Το 1876 ο Γ. Χαλεπάς αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αθήνα, όπου άνοιξε δικό του εργαστήριο στην πλατεία Συντάγματος. Τότε (1877) φιλοτέχνησε και το πιο διάσημο γλυπτό της νεοελληνικής γλυπτικής, την «Κοιμωμένη» του Α’ Νεκροταφείου, το οποίο του έφερε τη γενική αναγνώριση. Την εποχή αυτή (1877-1878) εμφανίστηκαν τα πρώτα συμπτώματα της αρρώστιας του, που κορυφώθηκαν όταν κατέστρεψε ο ίδιος το έργο του «Μήδεια». Η κατάστασή του συνεχώς χειροτέρευε, με αποτέλεσμα να νοσηλευτεί στο Ψυχιατρείο της Κέρκυρας, απ’ όπου βγήκε το 1902, δύο χρόνια μετά το θάνατο του πατέρα του.
Ακολούθησε η εποχή της Τήνου, όπου έμενε με τη μητέρα του και άρχισε πάλι να δουλεύει. Ομως, κανένα από τα έργα αυτής της περιόδου που σώζονται, δε χρονολογείται με απόλυτη βεβαιότητα, καθώς οι μαρτυρίες συγκρούονται μεταξύ τους. Αλλοι υποστηρίζουν ότι κατέστρεφε ο ίδιος τα έργα του και άλλοι ότι του τα κατέστρεφε η μητέρα του, η οποία πέθανε το 1916. Στη συνέχεια, η παραγωγή του αυξήθηκε, ενώ ο αθηναϊκός Τύπος άρχισε να ενδιαφέρεται γι’ αυτόν όλο και περισσότερο. Ηδη, το 1904 τον είχε επισκεφτεί στην Τήνο ο Λ. Σώχος, που τον βρήκε να βόσκει πρόβατα. Αργότερα τον επισκέφτηκε ο Α. Σώχος και άλλοι λόγιοι της εποχής, που θεωρούσαν υποχρέωσή τους να συναντήσουν τον απόμακρο καλλιτέχνη της Τήνου. Το 1922 έφτασε στο νησί ο Θ. Θωμόπουλος, ο οποίος πέρασε στο γύψο ορισμένα έργα του Χαλεπά που ήταν σε πηλό. Με αυτά τα έργα έγινε το 1925 έκθεση στην Ακαδημία Αθηνών, η οποία δύο χρόνια αργότερα του απένειμε το Αριστείο των Τεχνών. Στις 24 Αυγούστου 1930, η ανιψιά του Ειρήνη Χαλεπά τον έφερε στην Αθήνα, όπου έζησε τα τελευταία επτά χρόνια της ζωής του σε ζεστό οικογενειακό περιβάλλον, δουλεύοντας με άνεση και έχοντας κερδίσει τη γενική αναγνώριση.
14 – 8 – 1879
Γεννιέται ο στρατιωτικός, πολιτικός και δικτάτορας Γεώργιος Κονδύλης.
Ο Γεώργιος Κονδύλης
14 – 8 – 1900
Η Συμμαχία των Οχτώ Χωρών καταλαμβάνει το Πεκίνο, σε μία εκστρατεία για τον τερματισμό της Εξέγερσης των Μπόξερς στην Κίνα.
14 – 7 – 1904
Ξεκινά τις εργασίες του το Συνέδριο της Β’ Διεθνούς στο Άμστερνταμ (14/8-20/8/1904).
Στο συνέδριο αυτό οι δύο γραμμές στη σοσιαλδημοκρατία, η μαρξιστική-επαναστατική και η οπορτουνιστική-συμβιβαστική, διαγράφηκαν πιο καθαρά από ποτέ.
Το προεδρείο του Συνεδρίου της Β’ Διεθνούς
Κεντρικό ζήτημα των εργασιών του Άμστερνταμ ήταν οι «διεθνείς κανόνες της σοσιαλιστικής τακτικής». Στην ουσία όμως επρόκειτο για τη στάση της διεθνούς σοσιαλδημοκρατίας απέναντι στον οπορτουνισμό και ειδικότερα τον αναθεωρητισμό του Ε. Μπερνστάιν, ο οποίος, παρά την καθολική του σχεδόν καταδίκη στα τέλη του περασμένου αιώνα, όχι μόνο δεν είχε υποχωρήσει, αλλά απ’ ότι φαινόταν στην πράξη, είχε κατακτήσει και νέες θέσεις, στο Γαλλικό, το Ιταλικό, το Βελγικό κόμμα –και όχι μόνο.
Συμμετέχοντας στο Συνέδριο της Β’ Διεθνούς
Η σχετική απόφαση που υιοθέτησε το συνέδριο καταδίκαζε μεν φραστικά τον αναθεωρητισμό, καθώς και τη συμμετοχή των σοσιαλιστών στις αστικές κυβερνήσεις, ωστόσο υποτιμούσε σαφώς την επαναστατική πάλη του προλεταριάτου χάριν μιας αδιαμφισβήτητης έμφασης στον «κοινοβουλευτικό αγώνα». Κανένα μέτρο δεν πάρθηκε (ούτε καν προβλέφτηκε) σε οργανωτικό επίπεδο εναντίον των –φανερών τουλάχιστον- αναθεωρητών.
1908
Γεννιέται ο κομμουνιστής ηθοποιός Μάνος Κατράκης.
Ο Μάνος Κατράκης
Από την πρώτη του κιόλας εμφάνιση στο θέατρο το 1928, φανέρωσε το υποκριτικό του ταλέντο και ανέβηκε γρήγορα την κλίμακα της θεατρικής ιεραρχίας, για να καταλάβει μια δεσπόζουσα θέση ανάμεσα στους κορυφαίους ηθοποιούς μας.
Μάνος Κατράκης – Από τα χρόνια της εξορίας του
Περισσότερα από 50 χρόνια συνεχούς προσφοράς στο θέατρο, με στόχους υψηλούς, με ερμηνείες συγκλονιστικές, με βραβεία και κριτικούς επαίνους. Με το μεγαλόπρεπο ανάστημά του και τη βαριά κρυστάλλινη φωνή του απέδειξε τις υποκριτικές του ικανότητες κυρίως σε ρόλους τραγικούς, όπως στον «Προμηθέα Δεσμώτη» που παρουσίασε τελευταία φορά το 1976.
Φωτογραφικό πορτραίτο του Ο Μάνου Κατράκη
Πρωταγωνίστησε σε πολύ σημαντικούς ρόλους σπουδαίων έργων του παγκόσμιου ρεπερτορίου και σημάδεψε με το παίξιμό του μερικά από τα αρχαία κλασικά δράματα («Ιούλιος Καίσαρας», «Εμπορος της Βενετίας», «Οθέλλος», «Πέερ Γκυντ», «Δον Κιχώτης», «Βασιλεύς Ληρ», «Αντιγόνη», «Μήδεια», «Οιδίπους Τύραννος», «Προμηθέας Δεσμώτης», «Πέρσαι»). Επίσης πρωταγωνίστησε στα περισσότερα από τα φιλμ του παλιού, καλού ελληνικού κινηματογράφου.
Ο Μάνος Κατράκης με τον Θ. Αγγελόπουλο στα γυρίσματα της ταινίας «Ταξίδι στα Κύθηρα»
Πιστεύοντας πως η τέχνη δεν υπάρχει από προσωπική ανάγκη για έκφραση, αλλά είναι ένα σπουδαίο κοινωνικό λειτούργημα, που εξυπηρετεί την ανάπτυξη της κοινωνίας μας, έστρεψε την τέχνη του και τον εαυτό του στην εξυπηρέτηση υψηλών στόχων, σκοπών και προοπτικών.
Ο Μ. Κατράκης με την Λίντα Άλμα
Στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής και στα τραγικά χρόνια του εμφυλίου, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της Αντίστασης. Απολύεται από το Εθνικό για τις ιδέες του, συλλαμβάνεται, του ζητούν να υπογράψει δήλωση, αρνείται και εξορίζεται στην Ικαρία, τη Μακρόνησο και τον Αϊ – Στράτη, μέχρι το 1952.
Σε εποχές γενικού ξεπουλήματος ο Μάνος Κατράκης , είτε με το λόγο του «Προμηθέα», είτε με τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο συνδικαλιστικό κίνημα, στις διεκδικήσεις του ΚΚΕ, τίποτε άλλο δεν επιζητούσε από το να υπηρετήσει τον άνθρωπο.
Αλλά και αργότερα, ήταν πάντα από τους πρώτους, σε όλους τους λαϊκούς αγώνες και πάντα μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ, μέχρι το θάνατό του. Σε εποχές γενικού ξεπουλήματος ο Μάνος Κατράκης, είτε με το λόγο του «Προμηθέα», είτε με τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο συνδικαλιστικό κίνημα, στις διεκδικήσεις του ΚΚΕ, τίποτε άλλο δεν επιζητούσε από το να υπηρετήσει τον άνθρωπο.
«Η ζωή άρχισε από τότε που μπήκα στο Κόμμα μου», είχε πει ο ίδιος. «Διάλεξα να είμαι κομμουνιστής. Αισθάνομαι υπερηφάνεια για το κόμμα, για τις εκατοντάδες χιλιάδες τους συντρόφους, που αποτελούν τον κορμό του μεγάλου δέντρου του μέλλοντος. Από αυτό αντλούμε όλη τη δύναμη για την τελική δικαίωση των αγώνων και θυσιών του λαού μας. Από τη ζωοδότρα πηγή αυτού του λαού παίρνουμε εμείς οι καλλιτέχνες το υλικό, που το κάνουμε λόγο, εικόνα, ποίηση, μουσική, θέατρο και ό,τι άλλο βοηθά στην καλυτέρευση του νου και της ψυχής»
Αμερικανοί πεζοναύτες εισβάλλουν στη Νικαράγουα για να βοηθήσουν την υποστηριζόμενη από τις Η.Π.Α. κυβέρνηση.
1926
Γεννιέται ο Ρενέ Γκοσινί (René Goscinny), Γάλλος συγγραφέας και συντάκτης, περισσότερο γνωστός για τα κόμικς Αστερίξ και Λούκυ Λουκ, των οποίων έγραφε τα σενάρια.
Ο Ρενέ Γκοσινί με τους ήρωές του
1932
Ολοκληρώνονται οι 10οι Ολυμπιακοί Αγώνες στο Λος Άντζελες, η διεξαγωγή των οποίων απειλήθηκε από το κραχ του 1929 στην Γουόλ Στρίτ και οι οποίοι συμπυκνώθηκαν σε 16 ημέρες (30/7-14/8). Αξιοσημείωτες ήταν οι υψηλές παροχές στον Τύπο και η περιορισμένη συμμετοχή (1.331 αθλητές και 127 αθλήτριες από 37 χώρες) λόγω απόστασης.
Για πρώτη φορά χρησιμοποιείται η αυτόματη χρονομέτρηση και πραγματοποιείται η απονομή μεταλλίων μέσα στο στάδιο.
1941
Υπογράφεται μεταξύ ΗΠΑ και Βρετανίας η «Χάρτα του Ατλαντικού», που επισφράγιζε τη συμμαχία των δύο μερών στον Β’ Παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό Πόλεμο, ενώ έθετε και μια σειρά όρους για τον μεταπολεμικό κόσμο.
Οι Γ. Τσόρτσιλ και Φρ. Ρούσβελτ
Η Χάρτα αντικατόπτριζε την αναβαθμιζόμενη θέση των ΗΠΑ στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα και την αντίστοιχη υποβάθμιση της Βρετανίας.
1945
Στη Γαλλία, μετά από μια δίκη που κράτησε πολλές βδομάδες, στρατοδικείο καταδικάζει σε θάνατο τον στρατηγό Φιλίπ Πεταίν, αρχηγό της κυβέρνησης του Βισύ.
Λίγες μέρες αργότερα, στις 17 Αυγούστου, ο Πρόεδρος Ντε Γκωλ του δίνει χάρη και μετατρέπει την ποινή του σε ισόβια.
Ο Φιλίπ Πεταίν με τον Χίτλερ
1946
Ο συντάκτης του Ριζοσπάστη Κώστας Βιδάλης πιάνεται από συμμορίες του Σούρλα στη διάρκεια δημοσιογραφικής αποστολής στη Θεσσαλία και δολοφονείται ύστερα από άγρια βασανιστήρια.
«Ο Κώστας Βιδάλης έδεσε τη δημοσιογραφική του ζωή με τους αγώνες του λαού. Και αυτό το δέσιμο, την ταύτιση, τη σφράγισε με το αίμα του. Αγωνιστής δημοσιογράφος, στρατευμένος στις γραμμές του ΚΚΕ. Που πάλεψε κι έδωσε τη ζωή του για την εθνική απελευθέρωση, την ανεξαρτησία, τη δημοκρατία, την αλήθεια».
Ο Κώστας Βιδάλης
Έτσι περιγράφουν τον Κώστα Βιδάλη όσοι τον γνώρισαν και τον έζησαν, όπως ο αντιστασιακός δημοσιογράφος, Νίκος Καραντηνός, στον οποίο και ανήκουν τα παραπάνω λόγια. Ασυμβίβαστος μαχητής της ελευθερίας και του δίκιου. «Μορφή αχτινοβόλα». Φωτεινό παράδειγμα κομμουνιστή δημοσιογράφου. Αγαπούσε την αλήθεια. Να την ανακαλύπτει και να τη διαδίδει. Εγραφε για τα βάσανα και τους αγώνες του λαού. Ξεσκέπαζε τα σκάνδαλα της πλουτοκρατίας. Ηθελε να είναι εκεί, πάντα στην πηγή της είδησης, μα και να βαθαίνει στην ουσία της, να τη δίνει με απλά λόγια, σταράτα.
«… Να γράφεις, κύριε συνάδελφε, για τους απλούς ανθρώπους. Καθαρά, όχι συννεφώδη. Σύντομα και περιεκτικά. Αφηνε στην άκρη τις φλυαρίες και δίνε το λόγο στα γεγονότα. Αυτά πείθουν», έλεγε χαρακτηριστικά.
Λαμπρό άστρο στέκουν για τους νεότερους τα λόγια του, η δράση του και οι διδαχές του. Σε μια εποχή που η είδηση αποτελεί πηγή κέρδους, πουλιέται και παράλληλα «ξεπουλιέται» στα συμφέροντα της άρχουσας τάξης. Σήμερα, που στο επίκεντρο της ειδησεογραφίας κάθε άλλο παρά τα θέματα που αφορούν τους εργάτες και τα λαϊκά στρώματα βρίσκονται. Που διαστρεβλώνεται και αποσιωπάται η αλήθεια των εργατών και όλου του λαού και παραχωρεί τη θέση της στην αλήθεια της πλουτοκρατίας και του ιμπεριαλισμού.
Ο Κώστας Βιδάλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1904, όπου και έζησε. Εχασε νωρίς τον πατέρα του, γεγονός που τον ανάγκασε να πέσει από μικρό παιδί στη βιοπάλη. Στα 12 χρόνια του σταματά το σχολείο και δουλεύει σ’ ένα περιβόλι και στη συνέχεια σε καφενείο. Παρ’ όλο που δουλεύει σκληρά, δε σταματά να διαβάζει με δίψα πάντα για μάθηση. Εδωσε εξετάσεις και πήρε το απολυτήριο του Γυμνασίου ενώ αργότερα γράφτηκε στη Νομική Σχολή. Οι σπουδές του, ωστόσο, δε συνεχίστηκαν γιατί στο μεταξύ ο Κώστας Βιδάλης είχε μπει αποφασιστικά στη δημοσιογραφία.
Ο Κώστας Καραγιώργης, διευθυντής στον μεταπελευθερωτικό «Ρ», είχε πει για τον Κ. Βιδάλη: «… Αυτά τα νεύρα και τα κότσια και το κέφι του δημοσιογράφου τα είχε όλα σε αξιοθαύμαστο σημείο ο Βιδάλης. Γιατί είχε τη ΦΛΕΒΑ του δημοσιογράφου. Τη ΖΟΥΣΕ την εφημερίδα επί 25 χρόνια με αδιάπτωτο πάθος, αεικίνητος, εφευρετικός, δροσερός σαν να είχε αρχίσει χθες, φρέσκος στη σκέψη κι ακούραστος στην κίνηση… Ηταν σα να έγινε γι’ αυτόν ένα τέτοιο επάγγελμα, σαν τη δημοσιογραφία, που την έκανε αποκλειστικό έργο της ζωής του. Για μια πυρετική φυσιογνωμία σαν τον Βιδάλη, μια πυρετική δουλιά σαν τη δημοσιογραφία έδινε πλούσιο νόημα και περιεχόμενο σε όλη τη ζωή του».
Σκίτσο που απεικονίζει τον Κώστα Βιδάλη
Δούλεψε στην «Καθημερινή», στην «Πρωία» και άλλες αστικές εφημερίδες, ενώ διακρίθηκε τόσο στο πολιτικό (κάποιοι τον χαρακτήριζαν «αρχηγό» σε αυτό), όσο και στο οικονομικό ρεπορτάζ, από το οποίο και ξεκίνησε.
Ο Κώστας Βιδάλης έσμιξε από πολύ νωρίς με τις προοδευτικές, επαναστατικές ιδέες. Είναι 20 χρονών όταν, το 1924, ξεκινάει τη συνεργασία του με τον «Ρ». Εκεί γνωρίστηκε με τον Γιώργη Νικολή, ο οποίος του άσκησε μεγάλη ιδεολογικοπολιτική επίδραση, που σε συνδυασμό με το ανήσυχο, αγωνιστικό κι ανεξάρτητο πνεύμα του τον βοήθησε να «εξοπλιστεί» ιδεολογικά. Στις αρχές της δεκαετίες του ’30 μετά από μια διακοπή, ξαναρχίζει η συνεργασία του με τον «Ρ». Είναι πια «φτασμένος», πετυχημένος δημοσιογράφος, κορυφαίος στο οικονομικό ρεπορτάζ.
Το καλοκαίρι του 1936 πήγε σαν απεσταλμένος του «Ρ» στην Ισπανία (στην Ισπανία του Λαϊκού Μετώπου) να παρακολουθήσει τη Σπαρτακιάδα της Βαρκελώνης. Εκεί τον βρίσκει το φασιστικό πραξικόπημα του Φράνκο, ενώ γυρίζοντας στην Ελλάδα βρίσκει τη μεταξική δικτατορία.
1947
Το Πακιστάν ανακηρύσσει την ανεξαρτησία του από τη Βρετανία.
Η σημαία του Πακιστάν
1949
Διεξάγονται οι πρώτες μεταπολεμικές εκλογές στη Δυτική Γερμανία. Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα του Κ. Αντενάουερ έρχεται πρώτο με 31%, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες έπονται με 29,2%. Το Κομμουνιστικό Κόμμα λαμβάνει το 5,7% των ψήφων, παρά τον έντονο αντικομμουνισμό.
Ο Κ. Αντενάουερ
1951
Συγκροτείται ο Ενιαίος Λαϊκός Αγώνας (ΕΛΑ) από τους Γιώργη Δαμασκηνό, Τριάδη Σωτηράκο και Σωτήρη Κούκουρα, προκειμένου να πιέσει υπέρ της υποψηφιότητας των Μπελογιάννη και Πλουμπίδη στα ψηφοδέλτια της ΕΔΑ στις εκλογές της 9 Σεπτέμβρη 1951. Δεν θα τα καταφέρει. Οι Μπελογιάννης και Πλουμπίδης θα μείνουν τελικά εκτός ψηφοδελτίων.
1954
Στις 5.25 τα χαράματα στην Αγία Μαρίνα στο Δαφνί ο Νίκος Πλουμπίδης πέφτει νεκρός από τις σφαίρες του εκτελεστικού αποσπάσματος. «Εξετελέσθη ζητωκραυγάζων υπέρ του ΚΚΕ», έγραψαν την επόμενη μέρα οι εφημερίδες της εποχής, «αντιμετωπίζοντας με απόλυτον ψυχραιμίαν τας σφαίρας του αποσπάσματος…δεν εδέχθη ούτε να κοινωνήσει, ούτε να του δέσουν τους οφθαλμούς του».
Ο Ν. Πλουμπίδης κατά την διάρκεια της δίκης του
Ο Νίκος Πλουμπίδης εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα το 1926. Στο μεσοπόλεμο ανέπτυξε συνδικαλιστική δράση μέσα από την «Αριστερή Παράταξη» των δασκάλων (που στηρίζονταν από το ΚΚΕ). Το Μάρτη του 1933 εκλέχθηκε στην Εκτελεστική Επιτροπή της ταξικής Ενωτικής ΓΣΕΕ, της οποίας ήταν και εκπρόσωπος στην Κόκκινη Συνδικαλιστική Διεθνή. Υπήρξε μέλος της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ στο 7ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς το 1935, ενώ κατά το 6ο Συνέδριο του Κόμματος το Δεκέμβρη του ίδιου έτους αναδείχθηκε αναπληρωματικό μέλος της Κεντρικής του Επιτροπής. Τον Ιούνη του 1938 σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα εκλέχθηκε μέλος του ΠΓ της ΚΕ αναλαμβάνοντας τη καθοδήγηση του Γραφείου Περιοχής Μακεδονίας – Θράκης.
Την περίοδο της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης υπήρξε Γραμματέας της Κομματικής Οργάνωσης Αθήνας του ΚΚΕ, ενώ στη συνέχεια διετέλεσε και πρώτος καθοδηγητής της Οργάνωσης Προστασίας Λαϊκού Αγώνα (ΟΠΛΑ). Στο 7ο Συνέδριο του Κόμματος το 1945 αναδείχθηκε και πάλι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ. Στη διάρκεια του εμφυλίου ο Πλουμπίδης παρέμεινε στην Αθήνα, ενώ από την Άνοιξη του 1949 ανέλαβε υπεύθυνος του παράνομου κομματικού κλιμακίου στην Ελλάδα.
Στις 25/7/1952 το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, στηριζόμενο -σε μεγάλο βαθμό- και σε πληροφορίες στελεχών από την Ελλάδα, καθώς και στην πρωτοβουλία του Πλουμπίδη να δημοσιοποιήσει επιστολή με την οποία αναλάμβανε την ευθύνη του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ, ενώ υπεύθυνος ήταν ο Μπελογιάννης, βγάζει απόφαση «για τον Νίκο Πλουμπίδη (Μπάρμπα)», με την οποία τον διαγράφει, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρούς, άδικους και απαράδεκτους χαρακτηρισμούς (του προδότη, του χαφιέ, κλπ.).
Ο Ν. Πλουμπίδης από κατηγορούμενος μετατράπηκε σε κατήγορος στη δίκη του
Ο Πλουμπίδης, απομονωμένος και χαρακτηρισμένος από την ηγεσία του Κόμματος, όχι μόνο δεν το αποκήρυξε, αλλά και το υπεράσπισε μέχρι την τελευταία του πνοή. Και ο ίδιος θεωρούσε πως υπήρξε θύμα συγκυριών και λανθασμένων –ενδεχομένως και προβοκατόρικα διοχετευμένων- παραπλανητικών πληροφοριών: «Δε με χωρίζει καμιά διαφορά με την ηγεσία του κόμματός μου», τόνιζε στην εφημερίδα «Προοδευτική Αλλαγή» της 25/7/1954. «Η ανακοίνωση του κόμματος περί αποκηρύξεώς μου είχε σκοπό να προφυλάξει το κόμμα από έναν υποτιθέμενο εχθρό και οφείλεται σε σφαλερές ενδείξεις και υποβολιμαίες πληροφορίες. Πάντως, πιστεύω ότι το κόμμα θα επανεξετάσει εν καιρώ το ζήτημα». Όπως και έγινε 4 χρόνια μετά, από την 9η Ολομέλεια του Κόμματος το 1958.
1956
Πεθαίνει ο Γερμανός κομμουνιστής ποιητής και δραματουργός Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht). Ήταν γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας, μεγάλωσε με μητέρα προτεστάντισσα και πατέρα εργοστασιάρχη.
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ
Τον Οκτώβρη του 1918 επιστρατεύεται ως νοσοκόμος και ζει από πρώτο χέρι τη φρίκη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Εκείνη την εποχή γράφει και το πρώτο ποίημα που τον έκανε γνωστό, τον «Θρύλο του Νεκρού Στρατιώτη». Όταν επιστρέφει από το μέτωπο, η μεγάλη Γερμανική Επανάσταση του 1918 έχει ήδη πνιγεί στο αίμα. Η συμμετοχή του στο κίνημα σταδιακά γίνεται όλο και πιο έντονη και λαμβάνει ενεργά μέρος στις λαϊκές διαδηλώσεις για τη δολοφονία της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λίμπκνεχτ. Στα χρόνια αυτά ξεκινά η πρώτη περίοδος της δημιουργίας του Μπρεχτ. Η ποίηση, τα θεατρικά και τα διηγήματα εκείνης της περιόδου θέτουν κατά κύριο λόγο ζητήματα υπαρξιακού χαρακτήρα, ενώ στο πολιτικό επίπεδο εστιάζουν κυρίως στη διαμαρτυρία ενάντια στον πόλεμο και το μιλιταρισμό.
Φωτογραφικό πορτραίτο του Μπέρτολτ Μπρεχτ
Την πρώτη του «επαφή» με τον Μαρξ ο Μπρεχτ την είχε το 1924. Όταν άρχισαν να φαίνονται ανάγλυφα τα φαινόμενα της τότε κρίσης, που τα μεροκάματα μειώνονταν και το ψωμί γινόταν πιο ακριβό, αποφάσισε να γράψει ένα θεατρικό έργο, το «Τζο Φλαϊσχάκερ από το Σικάγο», για να απαντήσει στο ερώτημα «Γιατί τρώμε το ψωμί πανάκριβο;»… Όμως οι εξηγήσεις των οικονομολόγων δεν τον ικανοποίησαν, καθώς και οι διάφορες θεωρίες της αστικής πολιτικής οικονομίας. Όπως αναφέρει ο ίδιος: «Η κατανομή των σιτηρών στον κόσμο ήταν ακατανόητη. Εκτός από την άποψη μιας χούφτας κερδοσκόπων, από κάθε άλλη άποψη η αγορά αυτή των σιτηρών ήταν ένας βάλτος. Το δράμα που σχεδίαζα, δεν το έγραψα τελικά. Αντί γι’ αυτό άρχισα να διαβάζω Μαρξ. Ναι, μονάχα τότε διάβασα τον Μαρξ. Και μονάχα τότε ζωντάνεψαν ουσιαστικά τα σκόρπια, εμπειρικά, προσωπικά μου βιώματα και οι εντυπώσεις».
Το Berliner ensemble, το θέατρο του Μπέρτολτ Μπρεχτ
Τα έργα αυτής της εποχής φέρουν ανάγλυφα τα σημάδια αυτής της επίπονης θεωρητικής δουλειάς που έκανε ο Μπρεχτ πάνω στο μαρξισμό, όπως «Η άνοδος και η πτώση της πόλης Μαχαγκόνι» και η «Αγία Ιωάννα των Σφαγείων», με την πασίγνωστη προτροπή της προς τους θεατές λίγο πριν το θάνατό της: «Σιγουρέψου σαν φεύγεις απ’ τον κόσμο, όχι απλά πως ήσουνα καλός, μα πως πίσω σου αφήνεις έναν κόσμο καλό».
Η άνοδος του Χίτλερ σήμανε το τέλος της δημιουργικής αυτής περιόδου στη Γερμανία. Οι παραστάσεις των έργων του διαλύονται από την αστυνομία, ενώ απαγορεύεται το ανέβασμα της «Αγίας Ιωάννας των Σφαγείων». Τα βιβλία του θα καούν δημόσια στη μεγάλη πυρά της 10ης Μάη μπροστά στην όπερα του Βερολίνου. Ο Μπρεχτ παίρνει το δρόμο της δεκαπεντάχρονης εξορίας, «αλλάζοντας χώρες πιο συχνά κι απ’ τα παπούτσια». Μέσω Πράγας και Βιέννης θα βρεθεί στη Δανία, στη Φινλανδία και από κει, μέσω ΕΣΣΔ, στις ΗΠΑ. Σε αυτήν την περίοδο γράφει ορισμένα από τα σπουδαιότερα έργα του («Μάνα κουράγιο», «Η ζωή του Γαλιλαίου», «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» κ.ά.), καθώς και πολλά ποιήματα, χορικά και κριτικές. Σε πολλά έργα εκείνης της περιόδου, ο ζόφος του Τρίτου Ράιχ αποτυπώθηκε με ξεχωριστή σαφήνεια, που πέρα από τις τραγικές συνέπειες αναδείκνυε και την ταξική – καπιταλιστική προέλευση του φασισμού.
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στο γραφείο του
Κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου οι αγωνιστές τραγουδούσαν μελοποιημένα ποιήματά του σε διαφορετικές γλώσσες την ώρα της μάχης. Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έγραψε πολλά ποιήματα για να μεταδοθούν από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Μόσχας στους Γερμανούς φαντάρους του Ανατολικού Μετώπου, χωρίς ποτέ να συμπεριλάβει σ’ αυτά ούτε μία λέξη μίσους για τον γερμανικό λαό.
Το 1947 ο Μπρεχτ εγκαταλείπει τις ΗΠΑ, κυνηγημένος από τους ανακριτές του μακαρθισμού, που τον καλούσαν συνεχώς σε δημόσιες ανακρίσεις. Επόμενος σταθμός είναι η Ανατολική Γερμανία, όπου θα ζήσει τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του. Εκεί, μαζί με τη γυναίκα του, Ελένε Βάιγκελ, και υπό την αιγίδα της ΓΛΔ, θα ιδρύσει το θρυλικό θεατρικό σύνολο «Μπερλίνερ Ανσάμπλ».
Αυτά τα χρόνια, έχοντας και τα υλικά μέσα που μπορούσε να παρέχει το σοσιαλιστικό κράτος στους καλλιτέχνες, θα παρουσιάσει παραστάσεις των κλασικών έργων του οι οποίες άφησαν εποχή, εφαρμόζοντας και τελειοποιώντας τεχνικές που είχε ήδη αρχίσει να αναπτύσσει από τη δεκαετία του ’30, όπως αυτή της αποστασιοποίησης. Τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο της ΓΛΔ το 1951 και με το Βραβείο Στάλιν για την Ειρήνη το 1954. Πεθαίνει τον Αύγουστο του 1956, σε ηλικία 58 ετών, από έμφραγμα. Όπως με το χαρακτηριστικό του χιούμορ είχε γράψει σε ένα ποίημά του: «Δε χρειάζομαι ταφόπετρα, μα εσείς αν χρειάζεστε κάποια για μένα, θα ευχόμουνα πάνω της να έγραφε: Έκανε προτάσεις. Εμείς τις κάναμε δεκτές. Μια τέτοια επιγραφή θα μας τιμούσε όλους».
Είναι κοινή παραδοχή πως το επικό (ή αντι-Αριστοτελικό) θέατρο του Μπρεχτ άλλαξε ριζικά την τέχνη του θεάτρου και της έδωσε τη σύγχρονη μορφή της. Είναι λάθος όμως να συλλάβει κανείς αυτό το θέατρο απλά ως ένα σύνολο νέων τεχνικών, ακριβώς επειδή η ίδια τους η ύπαρξη είναι στενά δεμένη με την κοσμοθεωρία του.
Ας πάρουμε για παράδειγμα την πολυσυζητημένη αποστασιοποίηση. Σύμφωνα με αυτήν, ο ηθοποιός δεν πρέπει να ταυτίζεται με το ρόλο, αλλά πρέπει να κρατά μια απόσταση απ’ αυτόν, να τον «δείχνει», αντί να τον ερμηνεύει. Το ίδιο και ο θεατής, δεν πρέπει να συμπάσχει συμμετέχοντας στα παθήματα των ηρώων, αλλά να βρίσκεται σε απόσταση, έτσι ώστε να μπορεί να τα δει μέσα στο κοινωνικό τους πλαίσιο. Με αυτόν τον τρόπο, καλείται να παραμείνει σε κριτική επαγρύπνηση καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Θα ήταν αδύνατο να αναφέρουμε όλες τις μεθόδους που έχουν κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί για να επιτευχθεί αυτό. Ενδεικτικά αναφέρουμε: Τη χρήση μεγάλων επιγραφών που προαναγγέλλουν την εξέλιξη της δράσης για να μην αιφνιδιαστεί ο θεατής και καθορίζουν τον ιστορικό τόπο και χρόνο της. Το φωτισμό της σκηνής από πηγές φωτός που είναι ορατές στο θεατή. Τη σχηματικότητα της σκηνογραφίας, που ο ρόλος της είναι να δείχνει και όχι να υποβάλλει. Τη διάσπαση του κειμένου σε πολλά επίπεδα. Ξαφνική διακοπή του παιξίματος από τον ηθοποιό, ο οποίος σταματά την παράσταση για να απευθυνθεί άμεσα στο κοινό.
Στην προσπάθεια αυτή δεν πρέπει να υποτιμηθεί ο ρόλος της μουσικής και των τραγουδιών, που αντί να δημιουργούν ατμόσφαιρα, σχολιάζουν και συμπεραίνουν, καθοδηγώντας τη σκέψη του κοινού στα σωστά συμπεράσματα. Η μουσική των τότε παραστάσεων που έχουν γράψει κορυφαίοι συνεργάτες του Μπρεχτ – κυρίως ο Χανς Αϊσλερ και ο Κουρτ Βάιλ – έχει μείνει στην Ιστορία, μέρος δε αυτής πέρασε και στη μαζική λαϊκή κουλτούρα και ακούγεται μέχρι σήμερα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το «Alabama Song», που είχε γράψει ο Κουρτ Βάιλ για το «Μαχαγκόνι» και το διασκεύασαν αργότερα οι Doors και ο David Bowie μεταξύ άλλων.
Επίσης, ειδικά όσον αφορά την υποκριτική, ο Μπρεχτ ανέδειξε την τεχνική του Gestus, την κοινωνική χειρονομία θα μπορούσαμε να πούμε, όπου με τη γλώσσα του σώματος ο ηθοποιός υποδηλώνει πολύ περισσότερα από ό,τι με τα λόγια για την κοινωνική θέση και στάση του χαρακτήρα που παρουσιάζει.
Το πιο σημαντικό στοιχείο στο θέατρο του Μπρεχτ, βέβαια, δεν είναι αυτά που συμβαίνουν στη σκηνή. Σε αυτήν τίποτα δεν ολοκληρώνεται οριστικά, μένουν όλα εκκρεμή, για να εκπληρωθούν έξω από το θέατρο, στον πραγματικό κόσμο. Γράφει στον επίλογο του έργου «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν»:
«Πώς αυτό το κακό θα τελειώσει, ψάξτε να βρείτε μοναχοί σας… Πήγαινε ψάξε, αγαπητό κοινό, μια κατάλληλη λύση πρέπει να υπάρχει. Πρέπει, πρέπει, πρέπει!».
1958
Πεθαίνει ο Φρεντερίκ Ζολιό Κιουρί (Frederic Joliot-Curie), μέλος της ΚΕ του ΚΚ Γαλλίας και βραβευμένος το 1935 με το Νόμπελ Φυσικής.
Ο Κιουρί, πέρα από το επιστημονικό του κύρος, αποτελεί – όπως και η σύζυγός του Ιρέν – λαμπρό παράδειγμα κομμουνιστή επιστήμονα, που έθεσε τις επιστημονικές του γνώσεις στην υπηρεσία του λαού και δε δίστασε να αντιμετωπίσει θαρρετά τις συνέπειες που επέφερε στην ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία η στράτευσή του στο κομμουνιστικό κίνημα.
Ο Φρεντερίκ Ζολιό γεννήθηκε στο Παρίσι στις 19 Μάρτη του 1900. Φοίτησε στη Σχολή Χημείας και Φυσικής του Παρισιού και το 1925 έγινε βοηθός της Μαρί Κιουρί (της διάσημης Γαλλίδας, πολωνικής καταγωγής, φυσικού και χημικού, βραβευμένης με βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 1903 και Χημείας το 1911, που σε συνεργασία με το σύζυγό της, Πιέρ Κιουρί, ανακάλυψαν το πολώνιο και το ράδιο και μελέτησαν το φαινόμενο της ραδιενέργειας) στο Ινστιτούτο Ραδιενέργειας. Εκεί γνώρισε την 28χρονη Ιρέν, κόρη της Κιουρί, με την οποία παντρεύτηκε ένα χρόνο μετά, το 1926 και αποφάσισαν να αλλάξουν και οι δύο το επίθετό τους σε Ζολιό-Κιουρί.
Οι Ιρέν και Φρεντερίκ Ζολιό-Κιουρί στο εργαστήριό τους
Οι επιστημονικές εργασίες του ζεύγους αποτέλεσαν κομβικά βήματα για την ανακάλυψη του νετρονίου (από τον Chadwick το 1932) και του ποζιτρονίου (από τον Anderson το 1932). Η σημαντικότερη συμβολή τους ήταν η ανακάλυψη της τεχνητής ραδιενέργειας. «Βομβαρδίζοντας» πυρήνες βορίου, αλουμινίου και μαγνησίου με σωμάτια α (πυρήνες ηλίου), παρήγαγαν ραδιενεργά ισότοπα στοιχείων που, υπό κανονικές συνθήκες, δεν είναι ραδιενεργά. Γι’ αυτή την ανακάλυψη βραβεύτηκαν το 1935 με το βραβείο Νόμπελ Χημείας.
Αυτή η ανακάλυψη οδήγησε σε σημαντικές εφαρμογές σε διάφορες επιστημονικές περιοχές (π.χ. στην Ιατρική), αλλά είχε και τεράστιο ενδιαφέρον για τις προσπάθειες «τιθάσευσης» της ατομικής ενέργειας, που, μεταξύ άλλων, οδήγησαν και στη δημιουργία της ατομικής βόμβας.
Από το 1935 ως το 1937, ο Φρεντερίκ ήταν λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Στη συνέχεια και ως το 1958, έγινε καθηγητής στο «College de France», ενώ το διάστημα 1956-1958, μετά το θάνατο της συζύγου του, πήρε την έδρα της στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού.
Μετά την εισβολή των ναζί στη Γαλλία, πήρε την απόφαση να διακόψει προσωρινά τις μελέτες του για τον πυρήνα του ατόμου και φυγάδευσε στην Αγγλία όλα τα ντοκουμέντα των εργασιών του και τα υλικά που χρησιμοποιούσε στις έρευνές του, για να μην πέσουν στα χέρια των ναζί.
Μετά την απελευθέρωση, έγινε διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Ερευνας της Γαλλίας και μέλος της Ακαδημίας Επιστημών. Το 1945 εξουσιοδοτήθηκε να δημιουργήσει την Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας. Στις προσπάθειες αυτές συνέβαλε και η σύζυγός του, η οποία το 1946 ανέλαβε διευθύντρια του Ινστιτούτου Ραδίου. Ομως, το 1950, όταν ο αντικομμουνισμός και η ιμπεριαλιστική επιθετικότητα έναντι της Σοβιετικής Ενωσης και των άλλων χωρών που είχαν μπει στην τροχιά της σοσιαλιστικής οικοδόμησης κορυφώνονταν, αποπέμφθηκε από τα καθήκοντά του, μετά την ομιλία του στο 12ο Συνέδριο του Γαλλικού ΚΚ το 1950. Λίγους μήνες αργότερα, αποπέμφθηκε και η σύζυγός του.
Το 1934, ο Κιουρί έγινε μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος, το 1935 της Επιτροπής Επαγρύπνησης Αντιφασιστών Διανοουμένων και το 1936 της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Από το 1937, οργάνωνε αποστολές οπλισμού και άλλων υλικών στον ένοπλο λαό της Ισπανίας, που στον εμφύλιο πόλεμο αντιμαχόταν τις φασιστικές δυνάμεις του Φράνκο.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ο Φρεντερίκ έμεινε στο Παρίσι (από το 1944, που τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του έφυγαν για την Ελβετία, χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Jean-Pierre Gaumont). Πήρε μέρος στην Αντίσταση, αρχικά ως μέλος και αργότερα ως επικεφαλής του Εθνικού Μετώπου, του πολιτικού σκέλους της ένοπλης αντίστασης στην οποία ηγετικό ρόλο είχε το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Στις μάχες για την απελευθέρωση του Παρισιού, χρησιμοποιούσε το εργαστήριό του για να φτιάχνει εκρηκτικά για τις δυνάμεις της Αντίστασης.
Την άνοιξη του 1942 έγινε μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος και το 1956 εκλέχτηκε στην Κεντρική Επιτροπή.
Το 1946 συμμετείχε στην ίδρυση της Διεθνούς Ομοσπονδίας των Εργατών της Επιστήμης και διετέλεσε πρόεδρός της μέχρι και το 1957. Το 1949 ήταν από τους πρωτεργάτες της ίδρυσης του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ειρήνης και για τα επόμενα εννέα χρόνια διετέλεσε πρόεδρός του. Το 1950 τιμήθηκε από τη Σοβιετική Ενωση με το Διεθνές Βραβείο Στάλιν για την Ενίσχυση της Ειρήνης μεταξύ των Λαών (το οποίο μετά το 1956 μετονομάστηκε σε Διεθνές Βραβείο Ειρήνης Λένιν για την Ενίσχυση της Ειρήνης μεταξύ των Λαών).
Η σύζυγός του, αν και δεν έγινε μέλος του ΚΚ, συμμετείχε σε πολλές μετωπικές οργανώσεις στις οποίες δραστηριοποιούνταν οι κομμουνιστές, μεταξύ άλλων στο αντιπολεμικό-αντιιμπεριαλιστικό κίνημα και στους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών. Μάλιστα, το 1936 έγινε η μία από τις τρεις γυναίκες που συμμετείχαν στην κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου.
«Οι προοδευτικοί επιστήμονες και οι κομμουνιστές επιστήμονες δεν πρέπει να προσφέρουν ούτε κόκκο της επιστήμης τους στον πόλεμο ενάντια στη Σοβιετική Ένωση (…) Πρέπει να είμαστε ακλόνητοι στην πεποίθησή μας ότι με αυτό τον τρόπο υπηρετούμε τη Γαλλία και ολόκληρη την ανθρωπότητα» (Από την ομιλία του Φρ. Ζολιό-Κιουρί στο 12ο Συνέδριο του Γαλλικού ΚΚ, τον Απρίλη του 1950).
«Με κατηγορείτε ότι εκπορνεύω την επιστήμη, επειδή ξεσηκώνομαι ενάντια στην εγκληματική χρησιμοποίηση των ανακαλύψεων του μεγάλου Παστέρ και γιατί κάνω έκκληση στην κοινή γνώμη να εμποδίσει τη συνέχιση της ανάπτυξης του μικροβιολογικού πολέμου. Για μένα, αυτοί που εκπορνεύουν την επιστήμη είναι αυτοί που εγκαινίασαν τον ατομικό αιώνα με την εξαφάνιση 200.000 πολιτών στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι». (Απάντηση του Φρ. Ζολιό-Κιουρί στον εκπρόσωπο των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, 1952)
Ο Γιάννης Ρίτσος το 1950 του αφιέρωσε το ποίημα «Γράμμα στον Ζολιό – Κιουρί», γραμμένο στον Άη Στράτη. Δημοσιεύουμε απόσπασμα του ποιήματος:
Αγαπημένε μου Ζολιό,
σου γράφω από τον Αη – Στράτη.
Βρισκόμαστε δω πέρα, κάπου τρεις χιλιάδες
άνθρωποι απλοί, δουλευτάδες, γραμματιζούμενοι
με μια τρύπια κουβέρτα στον ώμο μας
μ’ ένα κρεμμύδι, πέντε ελιές κ’ ένα ξεροκόμματο φως στο ταγάρι μας
άνθρωποι απλοί σαν τα δέντρα μπροστά στον ήλιο
άνθρωποι που δεν έχουμε άλλο κρίμα στο λαιμό μας
εξόν μονάχα που αγαπάμε όπως και συ
τη λευτεριά και την ειρήνη.
(…)
Ξεμάθαμε πολλά, Ζολιό,
ξεμάθαμε πώς γλιστράει το ψάρι της γαλήνης στα ρηχά της σιγαλιάς
πώς μπλέκονται οι γαλάζιες φλέβες στα χέρια της άνοιξης – ξεμάθαμε
μάθαμε τώρα κάτι πράματα απλά
πολύ απλά
πολύ σίγουρα
πως ο ουρανός αρχίζει απ’ το ψωμί
πως δεν είναι δίκιο άλλοι να βγάζουν το ψωμί
κι άλλοι να τρώνε το ψωμί
πως δεν είναι δίκιο να φτιάχνουν κανόνια
και να λείπουν τ’ αλέτρια, – απλά πράματα,
μπορεί κ’ ένα παιδί να τα πει σε μια φυσαρμόνικα της τσέπης
μπορεί κ’ ένας καλός φαντάρος που ονειρεύτηκε τη μάνα του
να τιναχτεί απ’ τον ύπνο του και να τα πει σε μια σάλπιγγα
κ’ οι νεκροί μας τα ξέρουν πιο καλά – κάθε νύχτα η σιωπή τους τα φωνάζει –
απλά πράματα
– δεν είμαστε σοφοί, Ζολιό,
απλά πράματα λέμε
πολύ απλά τα λέμε
πως αξίζει κανένας να ζει και να πεθαίνει
για τη λευτεριά και την ειρήνη.
(…)
Ζολιό, πες και στους άλλους αδελφούς μας
στον Ερεμπουργκ, στον Αραγκόν και στο Νερούντα,
στον Ελυάρ, στον Πικασσό και σ’ όλα μας τ’ αδέρφια
πως είμαστε δω πέρα τρεις χιλιάδες εξόριστοι
όχι για τίποτ’ άλλο, αδέρφια μου,
παρά μονάχα, να, γιατί και ‘μεις όπως και ‘σεις
σηκώνουμε στη ράχη μας ένα αγκωνάρι απ’ το καμένο σπίτι μας
να χτίσουμε για κείνους που θα ‘ρθούν ένα καινούργιο σπίτι με πολλά παράθυρα
πολλά φαρδιά παράθυρα προς την ανατολή
να μη νυχτώνει από νωρίς η καρδιά των μανάδων
να μην κοιμούνται κάθε βράδυ τα παιδιά δίπλα στο θάνατο.
Και πού θα πάει, Ζολιό; – θα λιώσουμε μια μέρα τις οβίδες
να φτιάξουμε σφυριά κι αλέτρια και μπαλκόνια και φτερά
κ’ ένα άγαλμα Αφτερης Χαράς στη στάση, εκεί, των λεωφορείων, στη φτωχογειτονιά μας
στη γειτονιά μας που θα μερμηγκιάζει απ’ τα γιαπιά
κάτου απ’ τ’ ασίγαστο χωνί του χεροδύναμου μεγάφωνου των συνδικάτων
που όλο θα λέει, θα λέει σταράτα και με νούμερα
για τις τεράστιες καταχτήσεις των λαών στο πλάνο της ανοικοδόμησης
και θ’ απαγγέλλει ποιήματα των νέων προλετάριων ποιητών
για το χαρούμενο έρωτα
για τους υδατοφράχτες
και για τον εξηλεκτρισμό του κόσμου.
Αχ, έτσι, αδέρφια μου, να μην υπάρχουν πια καμένα σπίτια
μα να ‘ναι όλος ο κόσμος ένα σπίτι ασβεστωμένο με τη βούρτσα του ήλιου
κι αχ, έτσι, αδέρφια μου, τούτο το σπίτι να το συγυρνάει μονάχα
η μάνα μας η Λευτεριά κ’ η πρωτοθυγατέρα της η Ειρήνη.
Το πορτρέτο (Pablo Picasso) του Joliot-Curie αποτυπώθηκε αργότερα και σε γραμματόσημα της Λ.Δ. Γερμανίας και της Κούβας.
1969
Βρετανικά στρατεύματα αναπτύσσονται στη Βόρεια Ιρλανδία.
1972
Πεθαίνει ο ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου Νίκος Φέρμας.
Ο Νίκος Φέρμας
Καταγόταν από τη Μυτιλήνη και το πραγματικό του ονοματεπώνυμο ήταν Νίκος Χατζηανδρέου. Καθιερώθηκε σε ρόλους μάγκα και ντόμπρου ανθρώπου και εμφανίστηκε, πάντα σε δεύτερους ρόλους, σε πολλές ταινίες των δεκαετιών του ‘ 50 και του ‘ 60 όπως «Ένας ήρωας με παντούφλες», «Λόλα», «Η χαρτοπαίχτρα», «Της κακομοίρας», «Ο κύριος πτέραρχος», «Ανθισμένη αμυγδαλιά», «Όσα κρύβει η νύχτα», «Ο παπατρέχας», «Καλώς ήλθε το δολάριο», «Τρεις κούκλες κι εγώ» και άλλες.
Στις 3.30 τα χαράματα της 14ης του Αυγούστου 1974 τελειώνουν με πλήρη αποτυχία στη Γενεύη οι τριμερείς διαπραγματεύσεις (Ελλάδας, Τουρκίας, Βρετανίας) για την κατάσταση στην Κύπρο και το κυπριακό πρόβλημα. Μία ώρα αργότερα, τα τουρκικά αεροσκάφη βομβαρδίζουν τη Λευκωσία, την Αμμόχωστο και άλλα σημεία της Κύπρου. Ο «Αττίλας 2» είχε ξεκινήσει.
Οι Τούρκοι, έχοντας πετύχει τους στρατιωτικούς τους σκοπούς, δέχονται κατάπαυση του πυρός στις 6 το απόγευμα της 16ης του Αυγούστου 1974. Ηδη κατείχαν το 36,4% του κυπριακού εδάφους. Περίπου 2.000 Ελληνες και Ελληνοκύπριοι είχαν σκοτωθεί, πάνω από 1.600 ήταν οι αγνοούμενοι και 200.000 ήταν οι ξεριζωμένοι πρόσφυγες.
Τούρκοι εισβολείς στην Κύπρο
Η κυβέρνηση Καραμανλή στην Αθήνα αμέσως μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων στη Γενεύη, όπου οι Αμερικανοί έδειξαν να ρίχνουν το βάρος τους υπέρ της Τουρκίας, διαπιστώνει ότι βρίσκεται μεταξύ «σφύρας και άκμονος». Από τη μια βλέπει ότι οι «σύμμαχοί» της όχι μόνο δε συμμερίζονται τις θέσεις της, αλλά, αντίθετα, ενισχύουν με τη στάση τους τους εισβολείς. Από την άλλη, οι λαϊκές αντιδράσεις μεγαλώνουν στην Ελλάδα, όπου πλέον όλοι γνωρίζουν ότι πίσω από το πραξικόπημα στην Κύπρο και την τουρκική εισβολή είναι το ΝΑΤΟ και η μόνιμη επιδίωξη των ΗΠΑ και της Βρετανίας για τη «ΝΑΤΟποίηση» του νησιού.
Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση ο Κ. Καραμανλής, το πρωί της 14ης του Αυγούστου, ανακοινώνει την αποχώρηση της Ελλάδας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ. Ήταν ένας ελιγμός για τον οποίο, πέρα από τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, έπαιξε αναμφισβήτητα ρόλο και η λαϊκή κατακραυγή εναντίον των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ, με τον οποίο ωστόσο επιβεβαιωνόταν περίτρανα ο ρόλος της «Συμμαχίας» τόσο στα όσα προηγήθηκαν, όσο και στο συνεχιζόμενο έγκλημα κατά της Κύπρου.
1988
Αυτοκτονεί ο Αμερικανός κιθαρίστας του μπλουζ και της ροκ Ρόυ Μπιουκάναν (Roy Buchanan ή Leroy Buchanan).
Ο Ρόυ Μπιουκάναν
Θεωρείται ως ο αξιολογότερος από τους πιο άγνωστους κιθαρίστες.
Περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι στις ανατολικές ΗΠΑ και τον Καναδά βυθίζονται για πολλές ώρες στο σκοτάδι σε ένα από τα μεγαλύτερα μπλακ-άουτ στην ιστορία. Χιλιάδες άνθρωποι παγιδεύονται στο μετρό και σε ανελκυστήρες, ενώ κυκλοφοριακό κομφούζιο επικρατεί στους δρόμους. Λίγες μέρες αργότερα, στις 28 Αυγούστου, οι κάτοικοι του Λονδίνου ζουν ανάλογες εικόνες. Το ενδεχόμενο τρομοκρατικής επίθεσης αποκλείσθηκε, καθώς οι διακοπές ρεύματος οφείλονταν σε βλάβη του δικτύου ηλεκτροδότησης .
2005
Αεροσκάφος Boeing 737-400 της κυπριακής εταιρίας Helios, που είχε απογειωθεί από τη Λάρνακα με προορισμό την Αθήνα, συντρίβεται στο Γραμματικό, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και οι 121 επιβαίνοντες.
Συντρίμμια από το αεροσκάφος της “Ήλιος”
2010
Πεθαίνει η τραγουδίστρια της τζαζ, στιχουργός και ηθοποιός Άννα Μαρία Γουόλτριτζ, πιο γνωστή με το καλλιτεχνικό της όνομα Άμπεϊ Λίνκολν.
Η Άμπεϊ Λίνκολν το 1966
Ήταν μια από τις πολλές τραγουδίστριες που εμπνεύστηκαν από την Μπίλι Χόλιντεϊ. Πιο συχνά έμενε στην Νέα Υόρκη.
Πρωτοεμφανίστηκε στην ταινία The Girl Can’t Help It (1956) με συμπρωταγωνίστρια την Μέριλιν Μονρόε. Σε συνεργασία με τον Ivan Dixon πρωταγωνίστησε στην ταινία Nothing But A Man (1964). Είχε συμπρωταγωνιστήσει επίσης στο πλευρό των Σίντνεϊ Πουατιέ και Μπο Μπρίτζες στην ταινία For Love Of Ivy (1968). Το 1969 κέρδισε την Χρυσή Σφαίρα για την εμφάνιση της σε αυτό την ταινία.
Η μουσική της καριέρα ξεκινά το 1960 όταν τραγούδησε στο φεστιβάλ We Insist-Freedom Now Suite (1960) μαζί με τον Μαξ Ρόουτς τον οποίο παντρεύτηκε το 1962 και χώρισαν το 1970. Συνεργάστηκε και με άλλους μουσικούς της τζαζ όπως είναι οι Σόνι Ρόλινς, Έρικ Ντόλφι, Κόλμαν Χόκινς, Τζάκι Μακλίν, Κλαρκ Τέρι, Στάνλεϊ Τουρεντάιν, Γουάιντον Κέλι, Σίνταρ Γουόλτον, Τζο Λοβάνο, Πατ Μέθενι, Ρον Κάρτερ και Μάιλς Ντέιβις . Έγραψε άλμπουμ με τους Σταν Γκετς, Μαλ Γουόλντρον και Άρτσι Σεπ. Το 1990 έπαιξε τον τελευταίο της ρόλο σε ταινία στην ταινία του Σπάικ Λι Mo’Better Blues. Το 2003 τιμήθηκε με το βραβείο National Endowment for the Arts NEA Jazz Masters.
Στις 5.25 τα χαράματα στην Αγία Μαρίνα στο Δαφνί ο Νίκος Πλουμπίδης πέφτει νεκρός από τις σφαίρες του εκτελεστικού αποσπάσματος. «Εξετελέσθη ζητωκραυγάζων υπέρ του ΚΚΕ», έγραψαν την επόμενη μέρα οι εφημερίδες της εποχής, «αντιμετωπίζοντας με απόλυτον ψυχραιμίαν τας σφαίρας του αποσπάσματος…δεν εδέχθη ούτε να κοινωνήσει, ούτε να του δέσουν τους οφθαλμούς του».
Ο Ν. Πλουμπίδης κατά την διάρκεια της δίκης του
Ο Νίκος Πλουμπίδης εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα το 1926. Στο μεσοπόλεμο ανέπτυξε συνδικαλιστική δράση μέσα από την «Αριστερή Παράταξη» των δασκάλων (που στηρίζονταν από το ΚΚΕ). Το Μάρτη του 1933 εκλέχθηκε στην Εκτελεστική Επιτροπή της ταξικής Ενωτικής ΓΣΕΕ, της οποίας ήταν και εκπρόσωπος στην Κόκκινη Συνδικαλιστική Διεθνή. Υπήρξε μέλος της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ στο 7ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς το 1935, ενώ κατά το 6ο Συνέδριο του Κόμματος το Δεκέμβρη του ίδιου έτους αναδείχθηκε αναπληρωματικό μέλος της Κεντρικής του Επιτροπής. Τον Ιούνη του 1938 σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα εκλέχθηκε μέλος του ΠΓ της ΚΕ αναλαμβάνοντας τη καθοδήγηση του Γραφείου Περιοχής Μακεδονίας – Θράκης.
Την περίοδο της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης υπήρξε Γραμματέας της Κομματικής Οργάνωσης Αθήνας του ΚΚΕ, ενώ στη συνέχεια διετέλεσε και πρώτος καθοδηγητής της Οργάνωσης Προστασίας Λαϊκού Αγώνα (ΟΠΛΑ). Στο 7ο Συνέδριο του Κόμματος το 1945 αναδείχθηκε και πάλι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ. Στη διάρκεια του εμφυλίου ο Πλουμπίδης παρέμεινε στην Αθήνα, ενώ από την Άνοιξη του 1949 ανέλαβε υπεύθυνος του παράνομου κομματικού κλιμακίου στην Ελλάδα.
Στις 25/7/1952 το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, στηριζόμενο -σε μεγάλο βαθμό- και σε πληροφορίες στελεχών από την Ελλάδα, καθώς και στην πρωτοβουλία του Πλουμπίδη να δημοσιοποιήσει επιστολή με την οποία αναλάμβανε την ευθύνη του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ, ενώ υπεύθυνος ήταν ο Μπελογιάννης, βγάζει απόφαση «για τον Νίκο Πλουμπίδη (Μπάρμπα)», με την οποία τον διαγράφει, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρούς, άδικους και απαράδεκτους χαρακτηρισμούς (του προδότη, του χαφιέ, κλπ.).
Ο Ν. Πλουμπίδης από κατηγορούμενος μετατράπηκε σε κατήγορος στη δίκη του
Ο Πλουμπίδης, απομονωμένος και χαρακτηρισμένος από την ηγεσία του Κόμματος, όχι μόνο δεν το αποκήρυξε, αλλά και το υπεράσπισε μέχρι την τελευταία του πνοή. Και ο ίδιος θεωρούσε πως υπήρξε θύμα συγκυριών και λανθασμένων –ενδεχομένως και προβοκατόρικα διοχετευμένων- παραπλανητικών πληροφοριών: «Δε με χωρίζει καμιά διαφορά με την ηγεσία του κόμματός μου», τόνιζε στην εφημερίδα «Προοδευτική Αλλαγή» της 25/7/1954. «Η ανακοίνωση του κόμματος περί αποκηρύξεώς μου είχε σκοπό να προφυλάξει το κόμμα από έναν υποτιθέμενο εχθρό και οφείλεται σε σφαλερές ενδείξεις και υποβολιμαίες πληροφορίες. Πάντως, πιστεύω ότι το κόμμα θα επανεξετάσει εν καιρώ το ζήτημα». Όπως και έγινε 4 χρόνια μετά, από την 9η Ολομέλεια του Κόμματος το 1958.
14 – 8 – 1851
Γεννιέται ο γλύπτης Γιαννούλης Χαλεπάς.
Υπήρξε η πιο τραγική, ίσως, μορφή στην ιστορία της νεοελληνικής γλυπτικής, αλλά και ένας σπουδαίος καλλιτέχνης, που με τη σμίλη του άνοιξε καινούριους δρόμους στη νεότερη ελληνική τέχνη.
Γεννημένος στον Πύργο Τήνου, μεγάλωσε, όπως και τα αδέλφια του, στο περιβάλλον του πατρικού εργαστηρίου, μία από τις σημαντικότερες επιχειρήσεις μαρμαρογλυπτικής στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.
Μετά από σύντομη παραμονή του στη Σύρο, όπου τον έστειλε ο πατέρας του να σπουδάσει προορίζοντάς τον για έμπορο, ο Γ. Χαλεπάς εγκαταστάθηκε το 1869 μαζί με την οικογένειά του στην Αθήνα.
Έως το 1872 σπούδασε γλυπτική στο Σχολείο των Τεχνών, ενώ ένα χρόνο αργότερα, με υποτροφία, συνέχισε στο Μόναχο. Σ’ αυτή την πρώτη περίοδο το έργο του χαρακτηρίζεται από ρεαλιστική απόδοση των θεμάτων, είναι επηρεασμένο από τον ακαδημαϊσμό της Σχολής του Μονάχου και εντάσσεται μέσα στον κλασικισμό του 19ου αιώνα.
Ο Γιαννούλης Χαλεπάς
Το 1876 ο Γ. Χαλεπάς αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αθήνα, όπου άνοιξε δικό του εργαστήριο στην πλατεία Συντάγματος. Τότε (1877) φιλοτέχνησε και το πιο διάσημο γλυπτό της νεοελληνικής γλυπτικής, την «Κοιμωμένη» του Α’ Νεκροταφείου, το οποίο του έφερε τη γενική αναγνώριση. Την εποχή αυτή (1877-1878) εμφανίστηκαν τα πρώτα συμπτώματα της αρρώστιας του, που κορυφώθηκαν όταν κατέστρεψε ο ίδιος το έργο του «Μήδεια». Η κατάστασή του συνεχώς χειροτέρευε, με αποτέλεσμα να νοσηλευτεί στο Ψυχιατρείο της Κέρκυρας, απ’ όπου βγήκε το 1902, δύο χρόνια μετά το θάνατο του πατέρα του.
Ακολούθησε η εποχή της Τήνου, όπου έμενε με τη μητέρα του και άρχισε πάλι να δουλεύει. Ομως, κανένα από τα έργα αυτής της περιόδου που σώζονται, δε χρονολογείται με απόλυτη βεβαιότητα, καθώς οι μαρτυρίες συγκρούονται μεταξύ τους. Αλλοι υποστηρίζουν ότι κατέστρεφε ο ίδιος τα έργα του και άλλοι ότι του τα κατέστρεφε η μητέρα του, η οποία πέθανε το 1916. Στη συνέχεια, η παραγωγή του αυξήθηκε, ενώ ο αθηναϊκός Τύπος άρχισε να ενδιαφέρεται γι’ αυτόν όλο και περισσότερο. Ηδη, το 1904 τον είχε επισκεφτεί στην Τήνο ο Λ. Σώχος, που τον βρήκε να βόσκει πρόβατα. Αργότερα τον επισκέφτηκε ο Α. Σώχος και άλλοι λόγιοι της εποχής, που θεωρούσαν υποχρέωσή τους να συναντήσουν τον απόμακρο καλλιτέχνη της Τήνου. Το 1922 έφτασε στο νησί ο Θ. Θωμόπουλος, ο οποίος πέρασε στο γύψο ορισμένα έργα του Χαλεπά που ήταν σε πηλό. Με αυτά τα έργα έγινε το 1925 έκθεση στην Ακαδημία Αθηνών, η οποία δύο χρόνια αργότερα του απένειμε το Αριστείο των Τεχνών. Στις 24 Αυγούστου 1930, η ανιψιά του Ειρήνη Χαλεπά τον έφερε στην Αθήνα, όπου έζησε τα τελευταία επτά χρόνια της ζωής του σε ζεστό οικογενειακό περιβάλλον, δουλεύοντας με άνεση και έχοντας κερδίσει τη γενική αναγνώριση.
14 – 8 – 1941
Υπογράφεται μεταξύ ΗΠΑ και Βρετανίας η «Χάρτα του Ατλαντικού», που επισφράγιζε τη συμμαχία των δύο μερών στον Β’ Παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό Πόλεμο, ενώ έθετε και μια σειρά όρους για τον μεταπολεμικό κόσμο.
Οι Γ. Τσόρτσιλ και Φρ. Ρούσβελτ
Η Χάρτα αντικατόπτριζε την αναβαθμιζόμενη θέση των ΗΠΑ στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα και την αντίστοιχη υποβάθμιση της Βρετανίας.
14 – 8 – 1956
Πεθαίνει ο Γερμανός κομμουνιστής ποιητής και δραματουργός Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht). Ήταν γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας, μεγάλωσε με μητέρα προτεστάντισσα και πατέρα εργοστασιάρχη.
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ
Τον Οκτώβρη του 1918 επιστρατεύεται ως νοσοκόμος και ζει από πρώτο χέρι τη φρίκη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Εκείνη την εποχή γράφει και το πρώτο ποίημα που τον έκανε γνωστό, τον «Θρύλο του Νεκρού Στρατιώτη». Όταν επιστρέφει από το μέτωπο, η μεγάλη Γερμανική Επανάσταση του 1918 έχει ήδη πνιγεί στο αίμα. Η συμμετοχή του στο κίνημα σταδιακά γίνεται όλο και πιο έντονη και λαμβάνει ενεργά μέρος στις λαϊκές διαδηλώσεις για τη δολοφονία της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λίμπκνεχτ. Στα χρόνια αυτά ξεκινά η πρώτη περίοδος της δημιουργίας του Μπρεχτ. Η ποίηση, τα θεατρικά και τα διηγήματα εκείνης της περιόδου θέτουν κατά κύριο λόγο ζητήματα υπαρξιακού χαρακτήρα, ενώ στο πολιτικό επίπεδο εστιάζουν κυρίως στη διαμαρτυρία ενάντια στον πόλεμο και το μιλιταρισμό.
Φωτογραφικό πορτραίτο του Μπέρτολτ Μπρεχτ
Την πρώτη του «επαφή» με τον Μαρξ ο Μπρεχτ την είχε το 1924. Όταν άρχισαν να φαίνονται ανάγλυφα τα φαινόμενα της τότε κρίσης, που τα μεροκάματα μειώνονταν και το ψωμί γινόταν πιο ακριβό, αποφάσισε να γράψει ένα θεατρικό έργο, το «Τζο Φλαϊσχάκερ από το Σικάγο», για να απαντήσει στο ερώτημα «Γιατί τρώμε το ψωμί πανάκριβο;»… Όμως οι εξηγήσεις των οικονομολόγων δεν τον ικανοποίησαν, καθώς και οι διάφορες θεωρίες της αστικής πολιτικής οικονομίας. Όπως αναφέρει ο ίδιος: «Η κατανομή των σιτηρών στον κόσμο ήταν ακατανόητη. Εκτός από την άποψη μιας χούφτας κερδοσκόπων, από κάθε άλλη άποψη η αγορά αυτή των σιτηρών ήταν ένας βάλτος. Το δράμα που σχεδίαζα, δεν το έγραψα τελικά. Αντί γι’ αυτό άρχισα να διαβάζω Μαρξ. Ναι, μονάχα τότε διάβασα τον Μαρξ. Και μονάχα τότε ζωντάνεψαν ουσιαστικά τα σκόρπια, εμπειρικά, προσωπικά μου βιώματα και οι εντυπώσεις».
Το Berliner ensemble, το θέατρο του Μπέρτολτ Μπρεχτ
Τα έργα αυτής της εποχής φέρουν ανάγλυφα τα σημάδια αυτής της επίπονης θεωρητικής δουλειάς που έκανε ο Μπρεχτ πάνω στο μαρξισμό, όπως «Η άνοδος και η πτώση της πόλης Μαχαγκόνι» και η «Αγία Ιωάννα των Σφαγείων», με την πασίγνωστη προτροπή της προς τους θεατές λίγο πριν το θάνατό της: «Σιγουρέψου σαν φεύγεις απ’ τον κόσμο, όχι απλά πως ήσουνα καλός, μα πως πίσω σου αφήνεις έναν κόσμο καλό».
Η άνοδος του Χίτλερ σήμανε το τέλος της δημιουργικής αυτής περιόδου στη Γερμανία. Οι παραστάσεις των έργων του διαλύονται από την αστυνομία, ενώ απαγορεύεται το ανέβασμα της «Αγίας Ιωάννας των Σφαγείων». Τα βιβλία του θα καούν δημόσια στη μεγάλη πυρά της 10ης Μάη μπροστά στην όπερα του Βερολίνου. Ο Μπρεχτ παίρνει το δρόμο της δεκαπεντάχρονης εξορίας, «αλλάζοντας χώρες πιο συχνά κι απ’ τα παπούτσια». Μέσω Πράγας και Βιέννης θα βρεθεί στη Δανία, στη Φινλανδία και από κει, μέσω ΕΣΣΔ, στις ΗΠΑ. Σε αυτήν την περίοδο γράφει ορισμένα από τα σπουδαιότερα έργα του («Μάνα κουράγιο», «Η ζωή του Γαλιλαίου», «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» κ.ά.), καθώς και πολλά ποιήματα, χορικά και κριτικές. Σε πολλά έργα εκείνης της περιόδου, ο ζόφος του Τρίτου Ράιχ αποτυπώθηκε με ξεχωριστή σαφήνεια, που πέρα από τις τραγικές συνέπειες αναδείκνυε και την ταξική – καπιταλιστική προέλευση του φασισμού.
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στο γραφείο του
Κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου οι αγωνιστές τραγουδούσαν μελοποιημένα ποιήματά του σε διαφορετικές γλώσσες την ώρα της μάχης. Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έγραψε πολλά ποιήματα για να μεταδοθούν από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Μόσχας στους Γερμανούς φαντάρους του Ανατολικού Μετώπου, χωρίς ποτέ να συμπεριλάβει σ’ αυτά ούτε μία λέξη μίσους για τον γερμανικό λαό.
Το 1947 ο Μπρεχτ εγκαταλείπει τις ΗΠΑ, κυνηγημένος από τους ανακριτές του μακαρθισμού, που τον καλούσαν συνεχώς σε δημόσιες ανακρίσεις. Επόμενος σταθμός είναι η Ανατολική Γερμανία, όπου θα ζήσει τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του. Εκεί, μαζί με τη γυναίκα του, Ελένε Βάιγκελ, και υπό την αιγίδα της ΓΛΔ, θα ιδρύσει το θρυλικό θεατρικό σύνολο «Μπερλίνερ Ανσάμπλ».
Αυτά τα χρόνια, έχοντας και τα υλικά μέσα που μπορούσε να παρέχει το σοσιαλιστικό κράτος στους καλλιτέχνες, θα παρουσιάσει παραστάσεις των κλασικών έργων του οι οποίες άφησαν εποχή, εφαρμόζοντας και τελειοποιώντας τεχνικές που είχε ήδη αρχίσει να αναπτύσσει από τη δεκαετία του ’30, όπως αυτή της αποστασιοποίησης. Τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο της ΓΛΔ το 1951 και με το Βραβείο Στάλιν για την Ειρήνη το 1954. Πεθαίνει τον Αύγουστο του 1956, σε ηλικία 58 ετών, από έμφραγμα. Όπως με το χαρακτηριστικό του χιούμορ είχε γράψει σε ένα ποίημά του: «Δε χρειάζομαι ταφόπετρα, μα εσείς αν χρειάζεστε κάποια για μένα, θα ευχόμουνα πάνω της να έγραφε: Έκανε προτάσεις. Εμείς τις κάναμε δεκτές. Μια τέτοια επιγραφή θα μας τιμούσε όλους».
Είναι κοινή παραδοχή πως το επικό (ή αντι-Αριστοτελικό) θέατρο του Μπρεχτ άλλαξε ριζικά την τέχνη του θεάτρου και της έδωσε τη σύγχρονη μορφή της. Είναι λάθος όμως να συλλάβει κανείς αυτό το θέατρο απλά ως ένα σύνολο νέων τεχνικών, ακριβώς επειδή η ίδια τους η ύπαρξη είναι στενά δεμένη με την κοσμοθεωρία του .
Ας πάρουμε για παράδειγμα την πολυσυζητημένη αποστασιοποίηση. Σύμφωνα με αυτήν, ο ηθοποιός δεν πρέπει να ταυτίζεται με το ρόλο, αλλά πρέπει να κρατά μια απόσταση απ’ αυτόν, να τον «δείχνει», αντί να τον ερμηνεύει. Το ίδιο και ο θεατής, δεν πρέπει να συμπάσχει συμμετέχοντας στα παθήματα των ηρώων, αλλά να βρίσκεται σε απόσταση, έτσι ώστε να μπορεί να τα δει μέσα στο κοινωνικό τους πλαίσιο. Με αυτόν τον τρόπο, καλείται να παραμείνει σε κριτική επαγρύπνηση καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Θα ήταν αδύνατο να αναφέρουμε όλες τις μεθόδους που έχουν κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί για να επιτευχθεί αυτό. Ενδεικτικά αναφέρουμε: Τη χρήση μεγάλων επιγραφών που προαναγγέλλουν την εξέλιξη της δράσης για να μην αιφνιδιαστεί ο θεατής και καθορίζουν τον ιστορικό τόπο και χρόνο της. Το φωτισμό της σκηνής από πηγές φωτός που είναι ορατές στο θεατή. Τη σχηματικότητα της σκηνογραφίας, που ο ρόλος της είναι να δείχνει και όχι να υποβάλλει. Τη διάσπαση του κειμένου σε πολλά επίπεδα. Ξαφνική διακοπή του παιξίματος από τον ηθοποιό, ο οποίος σταματά την παράσταση για να απευθυνθεί άμεσα στο κοινό.
Στην προσπάθεια αυτή δεν πρέπει να υποτιμηθεί ο ρόλος της μουσικής και των τραγουδιών, που αντί να δημιουργούν ατμόσφαιρα, σχολιάζουν και συμπεραίνουν, καθοδηγώντας τη σκέψη του κοινού στα σωστά συμπεράσματα. Η μουσική των τότε παραστάσεων που έχουν γράψει κορυφαίοι συνεργάτες του Μπρεχτ – κυρίως ο Χανς Αϊσλερ και ο Κουρτ Βάιλ – έχει μείνει στην Ιστορία, μέρος δε αυτής πέρασε και στη μαζική λαϊκή κουλτούρα και ακούγεται μέχρι σήμερα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το «Alabama Song», που είχε γράψει ο Κουρτ Βάιλ για το «Μαχαγκόνι» και το διασκεύασαν αργότερα οι Doors και ο David Bowie μεταξύ άλλων.
Επίσης, ειδικά όσον αφορά την υποκριτική, ο Μπρεχτ ανέδειξε την τεχνική του Gestus, την κοινωνική χειρονομία θα μπορούσαμε να πούμε, όπου με τη γλώσσα του σώματος ο ηθοποιός υποδηλώνει πολύ περισσότερα από ό,τι με τα λόγια για την κοινωνική θέση και στάση του χαρακτήρα που παρουσιάζει.
Το πιο σημαντικό στοιχείο στο θέατρο του Μπρεχτ, βέβαια, δεν είναι αυτά που συμβαίνουν στη σκηνή. Σε αυτήν τίποτα δεν ολοκληρώνεται οριστικά, μένουν όλα εκκρεμή, για να εκπληρωθούν έξω από το θέατρο, στον πραγματικό κόσμο. Γράφει στον επίλογο του έργου «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν»:
«Πώς αυτό το κακό θα τελειώσει, ψάξτε να βρείτε μοναχοί σας… Πήγαινε ψάξε, αγαπητό κοινό, μια κατάλληλη λύση πρέπει να υπάρχει . ΠΡΕΠΕΙ , ΠΡΕΠΕΙ , ΠΡΕΠΕΙ >>!
14/08/1908
Γεννιέται ο κομμουνιστής ηθοποιός Μάνος Κατράκης.
«Σύντροφε Μάνο,κρητικόπουλο, Ερωτόκριτέ μας,
άξιε γιε της Ρωμιοσύνης
Ερωτας είσαι και ομορφιά και λεβεντιά και αγάπη
στο μπόι σου παίρνει μέτρο η ανθρωπιά καιη τέχνη
μες στη φωνή σου ακέριος ο
λαός βρίσκει την πιο σωστή φωνή του
μες στη φωνή σου πέντε αηδόνια, τρεις
αητοί κι ένα λιοντάρι δένουν τη φιλίατου κόσμου.
Σύντροφε Μάνο εσένανε σου
πρέπουν αψηλόκορφοι ύμνοι σαν τον πάππο
σου τον ψηλορείτη λόγια τρανά για την
αντρειά σου και την τέχνη σου καθώς αυτά
στις ραψωδίες του Ομήρου όμως εγώ φτωχές
ακούω τις λέξεις μου μπροστά στην ελατόφυτη
καρδιά σου κι έτσι μονάχα δέκα στίχους σου
αφιέρωσα κι ένα μεγάλο “Γεια σου ορέ
ΛεβεντοΜάνο” ένα μεγάλο “Γεια>>
Γιάννης Ρίτσος
Στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής και στα χρόνια του εμφυλίου, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της Αντίστασης. Απολύεται από το Εθνικό Θέατρο για τις ιδέες του, συλλαμβάνεται, του ζητούν να υπογράψει δήλωση, αρνείται και εξορίζεται στην Ικαρία, τη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη, μέχρι το 1952.
Αλλά και αργότερα, ήταν πάντα από τους πρώτους, σε όλους τους λαϊκούς αγώνες και πάντα μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ, μέχρι το θάνατό του. Σε εποχές γενικού ξεπουλήματος ο Μάνος Κατράκης, είτε με το λόγο του «Προμηθέα», είτε με τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο συνδικαλιστικό κίνημα, στις διεκδικήσεις του ΚΚΕ, τίποτε άλλο δεν επιζητούσε από το να υπηρετήσει τον άνθρωπο.
«Η ζωή άρχισε από τότε που μπήκα στο Κόμμα μου», είχε πει ο ίδιος. «Διάλεξα να είμαι κομμουνιστής. Αισθάνομαι υπερηφάνεια για το κόμμα, για τις εκατοντάδες χιλιάδες τους συντρόφους, που αποτελούν τον κορμό του μεγάλου δέντρου του μέλλοντος. Από αυτό αντλούμε όλη τη δύναμη για την τελική δικαίωση των αγώνων και θυσιών του λαού μας. Από τη ζωοδότρα πηγή αυτού του λαού παίρνουμε εμείς οι καλλιτέχνες το υλικό, που το κάνουμε λόγο, εικόνα, ποίηση, μουσική, θέατρο και ό,τι άλλο βοηθά στην καλυτέρευση του νου και της ψυχής».
Γεώργιος Παναγούλης
14 – 8 – 1908
Γεννιέται ο κομμουνιστής ηθοποιός Μάνος Κατράκης.
Ο Μάνος Κατράκης
Από την πρώτη του κιόλας εμφάνιση στο θέατρο το 1928, φανέρωσε το υποκριτικό του ταλέντο και ανέβηκε γρήγορα την κλίμακα της θεατρικής ιεραρχίας, για να καταλάβει μια δεσπόζουσα θέση ανάμεσα στους κορυφαίους ηθοποιούς μας.
Μάνος Κατράκης – Από τα χρόνια της εξορίας του
Περισσότερα από 50 χρόνια συνεχούς προσφοράς στο θέατρο, με στόχους υψηλούς, με ερμηνείες συγκλονιστικές, με βραβεία και κριτικούς επαίνους. Με το μεγαλόπρεπο ανάστημά του και τη βαριά κρυστάλλινη φωνή του απέδειξε τις υποκριτικές του ικανότητες κυρίως σε ρόλους τραγικούς, όπως στον «Προμηθέα Δεσμώτη» που παρουσίασε τελευταία φορά το 1976.
Φωτογραφικό πορτραίτο του Ο Μάνου Κατράκη
Πρωταγωνίστησε σε πολύ σημαντικούς ρόλους σπουδαίων έργων του παγκόσμιου ρεπερτορίου και σημάδεψε με το παίξιμό του μερικά από τα αρχαία κλασικά δράματα («Ιούλιος Καίσαρας», «Εμπορος της Βενετίας», «Οθέλλος», «Πέερ Γκυντ», «Δον Κιχώτης», «Βασιλεύς Ληρ», «Αντιγόνη», «Μήδεια», «Οιδίπους Τύραννος», «Προμηθέας Δεσμώτης», «Πέρσαι»). Επίσης πρωταγωνίστησε στα περισσότερα από τα φιλμ του παλιού, καλού ελληνικού κινηματογράφου.
Ο Μάνος Κατράκης με τον Θ. Αγγελόπουλο στα γυρίσματα της ταινίας «Ταξίδι στα Κύθηρα»
Πιστεύοντας πως η τέχνη δεν υπάρχει από προσωπική ανάγκη για έκφραση, αλλά είναι ένα σπουδαίο κοινωνικό λειτούργημα, που εξυπηρετεί την ανάπτυξη της κοινωνίας μας, έστρεψε την τέχνη του και τον εαυτό του στην εξυπηρέτηση υψηλών στόχων, σκοπών και προοπτικών.
Ο Μ. Κατράκης με την Λίντα Άλμα
Στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής και στα τραγικά χρόνια του εμφυλίου, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της Αντίστασης. Απολύεται από το Εθνικό για τις ιδέες του, συλλαμβάνεται, του ζητούν να υπογράψει δήλωση, αρνείται και εξορίζεται στην Ικαρία, τη Μακρόνησο και τον Αϊ – Στράτη, μέχρι το 1952.
Σε εποχές γενικού ξεπουλήματος ο Μάνος Κατράκης , είτε με το λόγο του «Προμηθέα», είτε με τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο συνδικαλιστικό κίνημα, στις διεκδικήσεις του ΚΚΕ, τίποτε άλλο δεν επιζητούσε από το να υπηρετήσει τον άνθρωπο.
Αλλά και αργότερα, ήταν πάντα από τους πρώτους, σε όλους τους λαϊκούς αγώνες και πάντα μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ, μέχρι το θάνατό του. Σε εποχές γενικού ξεπουλήματος ο Μάνος Κατράκης, είτε με το λόγο του «Προμηθέα», είτε με τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο συνδικαλιστικό κίνημα, στις διεκδικήσεις του ΚΚΕ, τίποτε άλλο δεν επιζητούσε από το να υπηρετήσει τον άνθρωπο.
«Η ζωή άρχισε από τότε που μπήκα στο Κόμμα μου», είχε πει ο ίδιος. «Διάλεξα να είμαι κομμουνιστής. Αισθάνομαι υπερηφάνεια για το κόμμα, για τις εκατοντάδες χιλιάδες τους συντρόφους, που αποτελούν τον κορμό του μεγάλου δέντρου του μέλλοντος. Από αυτό αντλούμε όλη τη δύναμη για την τελική δικαίωση των αγώνων και θυσιών του λαού μας. Από τη ζωοδότρα πηγή αυτού του λαού παίρνουμε εμείς οι καλλιτέχνες το υλικό, που το κάνουμε λόγο, εικόνα, ποίηση, μουσική, θέατρο και ό,τι άλλο βοηθά στην καλυτέρευση του νου και της ψυχής»
Πεθαίνει ο Αλέξανδρος ή Αλεξάντερ Αγκρίκολα ή Αλεξάντερ Άκερμαν (Alexander Agricola ή Alexander Ackerman), Φλαμανδός συνθέτης της Αναγέννησης, ο οποίος έγραφε στο γαλλο-φλαμανδικό ύφος.
Ο Αλεξάντερ Αγκρίκολα
Ήταν διάσημος συνθέτης περίπου το 1500 και η μουσική του ήταν ευρέως διαδεδομένη σε όλη την Ευρώπη.
Γεννιέται ο Γάλλος επαναστάτης, στρατηγός και κατόπιν αυτοκράτορας της Γαλλίας Ναπολέων Βοναπάρτης.
Ο Ναπολέων στο πέρασμα του Αγίου-Βερνάρδου σε πίνακα του Ζακ-Λουί Νταβίντ
Υπήρξε μεγάλη πολιτική και στρατιωτική προσωπικότητα. Διατέλεσε πρώτος ύπατος αρμοστής της Γαλλικής Δημοκρατίας (1799 – 1804), αυτοκράτορας (1804 – 1814 και Μάρτιος – Ιούνιος 1815).
Η υποχώρηση της «Μεγάλης Στρατιάς»
Χαιρέτισε τη Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση και πήρε μέρος σ’ αυτήν. Διακρίθηκε για την τόλμη και τις ικανότητές του. Διορίστηκε στρατιωτικός διοικητής του Παρισιού και το 1796 ανώτατος διοικητής της στρατιάς.
Οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι είχαν στην αρχή τους προοδευτικά στοιχεία, γιατί συνέβαλαν στην κατάργηση του φεουδαρχικού συστήματος σε αρκετές χώρες της Ευρώπης.
Ήταν ωστόσο γενικά πόλεμοι κατακτητικοί, που έγιναν προς όφελος της γαλλικής αστικής τάξης στην αντίθεσή της κυρίως με την αποικιοκρατική κυριαρχία της Βρετανίας.
15 – 8 – 1771
Γεννιέται ο Γουόλτερ Σκοτ (Walter Scott), Σκωτσέζος μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας και ποιητής, ο οποίος θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς όλων των εποχών.
Έμεινε γνωστός ως κυρίαρχη προσωπικότητα των σκωτικών γραμμάτων, καθώς με τα ποιήματα και τα μυθιστορήματά του (ιδίως με τις σειρές Γουέιβερλι) δημιούργησε διαχρονικές εικόνες μίας ηρωικής άγριας περιοχής, όπου ξεχειλίζει ο ρομαντισμός των κλαν.
Ο Γουόλτερ Σκοτ
Ο Σκοτ ήταν ο πρώτος συγγραφέας που έγραφε στην αγγλική γλώσσα και γνώρισε μία πραγματικά διεθνή καριέρα κατά τη διάρκεια της ζωής του, έχοντας πολλούς αναγνώστες στην Ευρώπη, την Αυστραλία και τη Βόρεια Αμερική. Τα μυθιστορήματα και τα ποιήματά του διαβάζονται ακόμα και σήμερα, και πολλά από τα έργα του παραμένουν κλασικά έργα της Σκωτσέζικης και της Αγγλόφωνης λογοτεχνίας. Μεταξύ των διάσημων έργων του περιλαμβάνονται τα Ιβανόης, Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος, Ρομπ Ρόυ, Η Κυρά της Λίμνης, Γουέιβερλι, Η Καρδιά του Μιντλόθιαν κ.α.
15 – 8 – 1785
Γεννιέται ο Βρετανός συγγραφέας Τόμας Ντε Κουίνσι (Thomas de Quincey).
Ο Τόμας Ντε Κουίνσι
Από το 1804 άρχισε να παίρνει λάβδανο (διάλυμα οπίου σε αλκοόλ) για να αντιμετωπίσει μυϊκούς πόνους που τον βασάνιζαν. Οι πόνοι τελικά πέρασαν, ο ίδιος όμως σταδιακά εθίστηκε στο ναρκωτικό και το συνέχισε με σκαμπανεβάσματα ως το τέλος της ζωής του.
Στις περίφημες «Εξομολογήσεις ενός Άγγλου οπιομανούς» περιγράφει τα «όνειρα» του οπίου.
Στο άλλο πολύ γνωστό βιβλίο του «Οι τελευταίες ημέρες του Ιμανουέλ Καντ», αντιπαραβάλλει τις ποικίλες μαρτυρίες φίλων για την τελευταία περίοδο της ζωής του Καντ και χρησιμοποιεί κυρίως τη μαρτυρία του μαθητή και γραμματέα του μεγάλου φιλοσόφου.
15 – 8 – 1829
Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αποδέχεται το Σύμφωνο του Λονδίνου με το οποίο παραχωρείται αυτονομία στην Ελλάδα με τον όρο να είναι φόρου υποτελής.
15 – 8 – 1858
Θεμελιώνεται το νέο Βουλευτήριο (Παλαιά Βουλή), που θα ανεγερθεί σε σχέδια του αρχιτέκτονα Φρανσουά Μπουλανζέ.
Η Παλαιά Βουλή
15 – 8 – 1877
Ο Τόμας Έντισον πραγματοποιεί την πρώτη ηχογράφηση στην ανθρώπινη ιστορία, με το παιδικό τραγούδι «Mary had a little lamb».
Ο Τόμας Έντισον με τον φωνόγραφό του
15 – 8 – 1895
Γεννιέται ο Λώρης (Λυκούργος) Μαργαρίτης, διακεκριμένος πιανίστας και μουσουργός.
Τη νύχτα της 14ης προς 15ης Αυγούστου, με πρωτοβουλία του Στρατιωτικού Συνδέσμου (συνομωτική οργάνωση αποτελούμενη κυρίως από κατώτερα και μεσαία στελέχη του στρατού), πραγματοποιείται το Κίνημα στο Γουδή, το οποίο έφερε από την Κρήτη τον Ελ. Βενιζέλο για να αναλάβει την Πρωθυπουργία.
Λαϊκή λιθογραφία για το κίνημα στο Γουδί
15 – 8 – 1940
Ενώ το καταδρομικό «Έλλη» βρισκόταν αγκυροβολημένο έξω από το λιμάνι της Τήνου, συμμετέχοντας με μεγάλο σημαιοστολισμό στο γιορτασμό της Παναγίας, τορπιλίζεται από ιταλικό υποβρύχιο, τρεις ολόκληρους μήνες πριν την κήρυξη του Ιταλοελληνικού πολέμου.
Ιταολοελληνικός πόλεμος – Καταδρομικό Έλλη Το Καταδρομικό Έλλη Ιταολοελληνικός πόλεμος – Τήνος – Καταδρομικό Έλλη – τορπιλισμός, 1940 Μία από τις τορπίλες που εξαπέλυσε το Ιταλικό υποβρύχιο, χτυπά τον προβλήτα του νησιού 1945
Η συνέλευση αντιπροσώπων των παράνομων επαναστατικών ομάδων κηρύσσει ανεξάρτητη την Ινδονησία.
15 – 8 – 1945
Ο Σοβιετικός Στρατός απελευθερώνει την Κορέα από τους Ιάπωνες ιμπεριαλιστές.
ΕΣΣΔ – Κόκκινος Στρατός – Κορέα, 1945 Στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού στην Κορέα 1947
Η Ινδία κηρύσσει την ανεξαρτησία της από τη Βρετανική κυριαρχία.
1950
Παραμονές του 10ου Συνεδρίου της ΓΣΕΕ αρχίζει στο Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών η δίκη 118 συνδικαλιστών με βάση τον ΑΝ 509/1947.
Από αυτούς οι 8 καταδικάστηκαν σε θάνατο, οι 2 σε ισόβια και οι υπόλοιποι σε μικρότερες ποινές.
Στο τέλος της δίκης, οι καταδικασθέντες σε θάνατο δήλωσαν: «Δεν μας φοβίζει ο θάνατος. Αγωνισθήκαμε με όλες μας τις δυνάμεις σαν τίμια συνδικαλιστικά στελέχη διά τα δίκαια των εργαζομένων. Τώρα δίνουμε ευχαρίστως και τη ζωή μας ολοκαύτωμα στον αγώνα αυτόν».
15 – 8 – 1951
Ιδρύεται η Ενιαία Δημοκρατική Νεολαία Ελλάδας (ΕΔΝΕ), η νεολαία της ΕΔΑ.
ΕΔΑ – ΕΔΝΕ (Νεολαία ΕΔΑ) Από συγκέντρωση της ΕΔΝΕ 15 – 8 – 1953
Πραξικόπημα κατά του δημοκρατικά εκλεγμένου πρωθυπουργού του Ιράν, Μ. Μοσαντέχ, υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ και την Βρετανία, πετυχαίνει την ανατροπή του και την εγκαθίδρυση στρατιωτικής δικτατορίας και την επάνοδο της απόλυτης μοναρχίας.
Ιράν – πραξικόπημα, 1953 Άρματα και στρατιωτικά οχήματα στην Τεχεράνη 15 – 8 – 1960
Οι πρώτοι μαύροι εγγράφονται στα σχολεία των λευκών στη Βιρτζίνια.
ΗΠΑ – Ρατσισμός – σχολεία Αφροαμερικανοί μαθητές προσέρχονται σε μικτά σχολεία της Βιρτζίνια 15 – 8 – 1960
Το Κονγκό αποκτά την ανεξαρτησία του από τη Γαλλία.
Δημοκρατία του Κονγκό Σημαία της Δημοκρατίας του Κονγκό 1964
Η Σοβιετική κυβέρνηση απαντά σε έκκληση του Μακαρίου ότι δεν θα μείνει αδιάφορη σε περίπτωση στρατιωτικής επίθεσης εναντίον της Κύπρου.
ΕΣΣΔ – Κύπρος – Γκρομύκο – Μακάριος Ο Μακάριος με τον Γκρομύκο 1967
Πεθαίνει ο Βέλγος σουρρεαλιστής ζωγράφος Ρενέ Μαγκρίτ (René François Ghislain Magritte).
Πολιτισμός – Ζωγραφική – Ρενέ Μαγκρίτ Ο Ρενέ Μαγκρίτ Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους σουρρεαλιστές καλλιτέχνες.
Πολιτισμός – Ζωγραφική – Ρενέ Μαγκρίτ Ρενέ Μαγκρίτ: Εραστές ΙΙ, 1928 Είχε επιρροές από τον ντανταϊσμό.
Πρεμιέρα για το θρυλικό ροκ φεστιβάλ του Γούντστοκ.
Την πρώτη μέρα εμφανίζονται οι Ρίτσι Χέιβενς, Σουάμι Σατσιντανάντα, Sweetwater, The Incredible String Band, Μπερτ Σόμερ, Τιμ Χάρντιν, Ραβί Σανκάρ, Μελανί, Άρλο Γκάθρι και Τζόαν Μπαέζ.
15 – – 8 – 1971
Για να περιορίσει την εκροή αμερικανικού συναλλάγματος στο εξωτερικό ο Πρόεδρος Νίξον αναστέλλει τη μετατρεψιμότητα του δολαρίου σε χρυσό, βάζοντας νάρκη στα θεμέλια του παγκόσμιου νομισματικού συστήματος.
ΗΠΑ – ιμπεριαλισμός – αντικομμουνισμός – Ρίτσαρντ Νίξον Ο Ρίτσαρντ Νίξον 15 – 8 – 1998
Βομβιστική επίθεση εκδηλώνεται στην πόλη Όμαζ, στη Νότια Ιρλανδία, κατά την οποίο σκοτώνονται 29 άνθρωποι.
Πρόκειται για τη χειρότερη επίθεση από το 1960-1990, οπότε ήταν η περίοδος τεταμένων σχέσεων μεταξύ του IRA, της αστυνομίας και του βρετανικού στρατού.
Μοιράσου το… Ετικέτες: Σαν Σήμερα
Πηγή : ALT.GR Δείτε ακόμα… Σαν Σήμερα 14/8 Σαν σήμερα 14 Αυγούστου – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο 14 Αυγ 2026 Σαν Σήμερα 13/8 Σαν σήμερα 13 Αυγούστου – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο 13 Αυγ 2026 Σαν Σήμερα 12/8 Σαν σήμερα 12 Αυγούστου – Γεγονότα σημαντικά και πρόσωπα που σημάδεψαν το χρόνο 12 Αυγ 2026
16 – 8 – 1849
Ένοπλη εξέγερση ξεσπά στην Κεφαλλονιά κατά της βρετανικής κυριαρχίας.
Η εξέγερση καταστέλλεται από το βρετανικό στρατό, ενώ οι ηγέτες της συλλαμβάνονται και εκτελούνται δι’ απαγχονισμού.
Οι ηγέτες της εξέγερσης
16 – 8 – 1916
Οι στρατιωτικές μονάδες της περιοχής της Θεσσαλονίκης παύουν να αναγνωρίζουν την κυβέρνηση των Αθηνών, συνιστούν την Επιτροπή Εθνικής Αμύνης και αποφασίζουν να πάρουν μέρος στον πόλεμο στο πλευρό των συμμάχων της Αντάντ.
16 – 8 – 1918
Αμερικανικά στρατεύματα αποβιβάζονται στο Βλαδιβοστόκ, στα πλαίσια της διεθνούς ιμπεριαλιστικής στρατιωτικής επέμβασης 16 κρατών κατά των επαναστατημένων λαών της Ρωσίας.
Αμερικανικά στρατεύματα στο Βλαδιβοστόκ
16 – 8 – 1919
Γεννιέται ο συγγραφέας Αντώνης Σαμαράκης.
Σπούδασε Νομικά. Μαθητής στο Βαρβάκειο, ήταν γραμματέας του Μαθητικού Τμήματος της Κοινωνικής Αλληλεγγύης, που είχε δημιουργήσει ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Νίκος Καρβούνης. Το 1933 προσελήφθη στο υπουργείο Εργασίας, από όπου η μεταξική δικτατορία τον ανάγκασε να παραιτηθεί. Στο υπουργείο επέστρεψε μετά την απελευθέρωση. Το 1942 εντάχθηκε στην Εθνική Αλληλεγγύη του ΕΑΜ. Το 1943 συνελήφθη από την Ειδική Ασφάλεια και κλείστηκε στα κρατητήρια της οδού Ελπίδος (πλ. Κυριακού). Τον Ιούνη του 1944 συνελήφθη στα Παλαιοφάρσαλα Θεσσαλίας από τον Εθνικό Αγροτικό Σύνδεσμο Αντικομμουνιστικής Δράσεως. Καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά δραπέτευσε. Αλλά, και αργότερα βρέθηκε αντιμέτωπος με την απριλιανή χούντα, που του αφαίρεσε το διαβατήριο.
Στα Γράμματα ο Αντ. Σαμαράκης εμφανίστηκε με ποίηση. Ακολούθησαν οι συλλογές διηγημάτων «Ζητείται ελπίς» (1954), «Αρνούμαι» (1961), «Το διαβατήριο» (1973), «Η κόντρα» (1992) και τα μυθιστορήματα «Σήμα κινδύνου» (1959), «Το λάθος» (1965), «Εν ονόματι» (1998). Έργα του έχουν μεταφραστεί σε 31 γλώσσες, σε 110 ξενόγλωσσες εκδόσεις σε όλο τον κόσμο.
Για τη συλλογή διηγημάτων «Αρνούμαι», τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 1962, και για το μυθιστόρημά του «Το λάθος», με δύο λογοτεχνικά βραβεία: στην Ελλάδα με το Βραβείο των «12» (1966) και στη Γαλλία με το Μεγάλο Βραβείο Αστυνομικής Λογοτεχνίας (1970). Επίσης, με το Κρατικό Βραβείο Τεχνών και Λογοτεχνίας 1995 (Γαλλία). Ηταν επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας των Πανεπιστημίων Αθηνών, Πατρών και Ιωαννίνων. Στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, τα έργα του διδάσκονται στη δημοτική και μέση εκπαίδευση και στα πανεπιστήμια. Ηταν επίτιμος δημότης σε 37 πόλεις στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Του είχε απονεμηθεί το Χρυσό Μετάλλιο Αξίας της πόλης των Αθηνών και ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος Εθνάρχου Μακαρίου Γ΄ (Κύπρος). Το 1989, η UNICEF Ν. Υόρκης τον ονόμασε πρώτο Έλληνα πρεσβευτή καλής θέλησης για τα παιδιά του κόσμου. Υπήρξε πνευματικός πρεσβευτής των «Γιατρών χωρίς Σύνορα» και «ψυχή» της Βουλής των Εφήβων. Του είχε απονεμηθεί Διάκριση Ειρήνης και μετάλλιο από την Έκκληση της Ακρόπολης για την Ειρήνη, τη Ζωή και τον Πολιτισμό.
16 – 8 – 1920
Γεννιέται ο Νότης Περγιάλης, συγγραφέας, ηθοποιός και στιχουργός.
Ο Νότης Περγιάλης
Ανήσυχος και δραστήριος πάντα, εραστής μέγας της τέχνης του, δεν την εγκατέλειψε ποτέ.
Ανέβαζε παραστάσεις με νέους ανθρώπους στην πόλη όπου ζούσε.
Άνθρωπος πολιτικοποιημένος, κοντά πάντα στους αγώνες του ΚΚΕ και στην πάλη για την ειρήνη, είχε δηλώσει στον «Ριζοσπάστη»: «Εμείς, σαν λαός, δε σκύψαμε το κεφάλι και ούτε πρόκειται να το σκύψουμε. Είμαστε λαός που θυμώνει και δεν ξεχνάει. Είναι ακατανόητο τι κατεργάζονται για τους λαούς. Καινούρια αίματα; Καινούριες περιπέτειες και διώξεις; Δε θα περάσουν αυτά. Υπάρχει τεράστια πείρα στους λαούς. Οι λαοί ξέρουν να αμυνθούν. Υπάρχει ο λόγος που δε σβήστηκε ακόμα ούτε από τα δέντρα, ούτε από τις πολιτείες, ούτε από τα χωριά. Αν έρθει άλλος ένας τρόπος για να καταπιέσουν τους λαούς, δε θα περάσει. Γιατί οι λαοί ξέρουν»
Σπούδασε στο Θεατρικό Σπουδαστήρι του Βασίλη Ρώτα.
Από το 1949 εργάστηκε ως ηθοποιός και συγγραφέας στο θέατρο, τον κινηματογράφο και το ραδιόφωνο.
Έγραψε πολλά θεατρικά έργα όπως «Το κορίτσι με το κορδελλάκι», «Χρυσό χάπι» και «Αντιγόνη της Κατοχής» (Λαϊκό θέατρο Μάνου Κατράκη 1954, 1958 και 1960 αντίστοιχα) κ.ά.
Είναι ο στιχουργός του διάσημου τραγουδιού «Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι», τη μουσική του οποίου έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις. Επίσης στιχουργός των τραγουδιών «Ο λεβέντης», «Τι να την κάνω τη χαρά», «Το μπλόκο της Καισαριανής» που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης, του τραγουδιού «Γκρεμισμένα σπίτια» με μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου, «Νυφιάτικο τραγούδι» κ.ά.
«Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», σε σενάριο των Νότη Περγιάλη και Γεράσιμου Σταύρου, αποτελεί την τηλεοπτική διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος του Νίκου Καζαντζάκη. Η σειρά προβλήθηκε το 1975 σε 50 σαρανταπεντάλεπτα επεισόδια.
Είναι ο συγγραφέας των βιβλίων «Όταν σηκώθηκαν τα δένδρα» (νουβέλα 1971), «Ο Ατάρ δεν πεθαίνει ποτέ» (1971), «Το κόκκινο πουλί», εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή» κ.ά. Επίσης των θεατρικών έργων «Η γειτονιά του Τσέχωφ» (1976) «Μαγική πόλη» (1963), «Άνοιξε την πόρτα» (1986) κ.ά.
16 – 8 – 1920
Γεννιέται ο Αμερικανός ποιητής και συγγραφέας Χένρι Τσαρλς Μπουκόβσκι (Heinrich Karl Bukowski).
Ο Τσαρλς Μπουκόβσκι
Έζησε κυρίως στο Λος Άντζελες. Έγραψε πάνω από 50 βιβλία, καθώς και πολλά μικρότερα κομμάτια. Έχει αναγνωριστεί ως ένας από τους συμβατικότερους στο είδος του, ενώ συχνά αναφέρεται από πολλούς συγγραφείς και ποιητές ως μεγάλη επιρροή.
16 – 8 – 1936
Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου του Ι. Μεταξά οργανώνει δημόσια καψίματα «ανθελληνικών» βιβλίων σε κεντρικές πλατείες πόλεων, κατά το παράδειγμα των Ναζί.
16 – 8 – 1943
Οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής δολοφονούν στο χωριό Κομμένο Άρτας 317 κατοίκους (μεταξύ αυτών και 97 παιδιά έως 15 ετών), με το πρόσχημα πως στο χωριό εμφανίστηκε ομάδα ανταρτών.
Οι σοροί των δολοφονηθέντων από τους ναζί εγκληματίες
Υπογράφονται στο Λονδίνο οι συμφωνίες με τις οποίες η Κύπρος ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος.
16 – 8 – 1977
Πεθαίνει στο σπίτι του στο Γκρέισλαντ της Μέμφις ο Αμερικανός τραγουδιστής Έλβις Πρίσλεϊ (Elvis Aaron Presley).
Ο Έλβις Πρίσλεϊ
Το χρονικό διάστημα από το 1956 έως το 1982 -αρκετά χρόνια μετά το θάνατό του- δημιούργησε 151 επιτυχίες στις 45 στροφές ενώ από το 1956 έως το 1994, 97 άλμπουμ του εισχώρησαν στο αμερικανικό hit parade.
https://www.youtube.com/embed/GZ-k3oblIM8?feature=oembedΤο τελευταίο τραγούδι πριν πεθάνει
Από το 1956 πρωταγωνίστησε σε 31 ταινίες με πιο γνωστές τις: «Αγάπα με τρυφερά», «Ο βασιλιάς του ροκ», «Πάλη μέχρι θανάτου», «Σκόνταψα, γλίστρησα και έπεσα», «Βασανισμένα κορμιά», «Ένας κλέφτης στον παράδεισο», «Χίλια κορίτσια και χίλιες σφαίρες», «Ο κατακτητής με τη γαλάζια κούρσα», «Στάσου πιο πέρα Τζο». Ανάμεσα στα 14 τραγούδια που φιλοξενούνται είναι και τα «Jailhouse rock» (1958), «Teddy bear» (1957), «Love me tender» (1956), «Wooden heart» (1960), «Can’t help falling in love» (1961), «Bossa nova baby» (1963), «Viva Las Vegas» (1963), «Frankie & Johnny» (1966).
https://www.youtube.com/embed/84Rvd-etNtM?feature=oembedΑφιέρωμα της ΕΡΤ στον Έλβις Πρύσλεϋ
16 – 8 – 1986
Πεθαίνει ο Νίκος Σύλλας, ο μεγαλύτερος Έλληνας δισκοβόλος κατά την προπολεμική και την πρώτη μεταπολεμική περίοδο.
Ο Νίκος Σύλλας
Ήταν πανελληνιονίκης, βαλκανιονίκης, μεσογειονίκης και ολυμπιονίκης. Κατέρριψε δέκα φορές το πανελλήνιο ρεκόρ στη δισκοβολία, με κορυφαία επίδοση 51 μ. το 1939, που παρέμεινε ακατάρριπτη επί 18 χρόνια. Ήταν μέτριου ύψους αλλά είχε νεύρο, εκρηκτικότητα και καταπληκτικό παλμό στην περιστροφή, ίσως τον καλύτερο παγκοσμίως στην εποχή του. Υπήρξε αθλητής του Παγχιακού Γ.Σ. αρχικά και στη συνέχεια του Πανιωνίου Γ.Σ.
16 – 8 – 2005
Πεθαίνει η μεγάλη λαϊκή τραγουδίστρια Βίκυ Μοσχολιού.
Η Βίκυ Μοσχολιού
Εμφανλιζεται για πρώτη φορά στο λαϊκό πάλκο, στην περίφημη «Τριάνα» του Χειλά, δίπλα στον Γρηγόρη Μπιθικώτση και την Δούκισσα.
Έκανε την πρώτη της ηχογράφηση το 1962, η ουσιαστική δισκογραφική της πορεία ωστόσο, ξεκίνησε το ’64 – ’65, όταν ερμήνευσε το «Χάθηκε το φεγγάρι» του Σταύρου Ξαρχάκου (ταινία «Λόλα»), τα «Δειλινά» και τα «Ξημερώματα» του Γιώργου Ζαμπέτα και το «Πήρα απ’ τη νιότη χρώματα» του Απόστολου Καλδάρα.
Από εκεί και πέρα, όλοι οι μεγάλοι συνθέτες αρχίζουν να δίνουν στη Βίκυ Μοσχολιού τα καλύτερα τραγούδια τους. Σταύρος Ξαρχάκος, Γιώργος Ζαμπέτας, Απόστολος Καλδάρας, Δήμος Μούτσης, Γιάννης Μαρκόπουλος, Μίκης Θεοδωράκης, Γιάννης Σπανός, Γιώργος Κατσαρός, Άκης Πάνου, Μίμης Πλέσσας, Σταύρος Κουγιουμτζής, Γιώργος Χατζηνάσιος, Βασίλης Τσιτσάνης, Μάρκος Βαμβακάρης, Λουκιανός Κηλαηδόνης, Σταμάτης Κραουνάκης.
Η καλλιτεχνική της πορεία χαρακτηρίστηκε από την ποιότητα των τραγουδιών της και τις ανεπανάληπτες ερμηνείες της. Η Βίκυ Μοσχολιού για τέσσερις τετραετίες επέλεγε πάντα με αυστηρά κριτήρια τα τραγούδια της, ψάχνοντας πάντα για το γνήσιο λαϊκό ποιοτικό τραγούδι, κερδίζοντας έτσι το σεβασμό και την αγάπη του κόσμου. Ο λιτός δωρικός τρόπος έκφρασής της φώτισε την αρχοντιά του λαϊκού αισθήματος, την ευγένεια του πόνου της αγάπης, την ομορφιά του έρωτα, την τρυφερότητα για τους κατατρεγμένους της ζωής.
«Τα τρένα που φύγαν», «Βάλε κι άλλο πιάτο στο τραπέζι» του Ξαρχάκου, «Πάει, πάει» και «Χωρισμός» του Ζαμπέτα, «Δεν ξέρω πόσο σ’ αγαπώ» και «Ένα αστέρι πέφτει, πέφτει» του Καλδάρα, «Πέρα από τη θάλασσα» του Μαρκόπουλου, «Συνοικισμός» του Μούτση και τόσα άλλα του Σπανού «Άνθρωποι μονάχοι» και «Μαρκίζα», του Άκη Πάνου αλλά και του Θεοδωράκη, του Τσιτσάνη… Και στη συνέχεια η επαναφορά των «Αρχοντορεμπέτικων», αλλά και τα «Σκουριασμένα χείλια», ο δίσκος της γνωριμίας με τον Σταμάτη Κραουνάκη, τον Κώστα Τριπολίτη και την Λίνα Νικολακοπούλου. «Πατάς το κόκκινο κουμπί», «Πώς έφυγες», «Τα παλιοσαραβαλάκια», «Καινούριο πράγμα».
16 – 8 – 2005
Πεθαίνει ο θρύλος του μπάσκετ Αλεξάντερ Γκομέλσκι.
Γεννημένος στο Λένινγκραντ τον Γενάρη του 1928, ο Γκομέλσκι καθοδήγησε τεχνικά την εθνική ομάδα μπάσκετ της Σοβιετικής Ένωσης σε τέσσερις διοργανώσεις Ολυμπιακών Αγώνων.
Ανέβηκε στο ψηλότερο σκαλί του βάθρου στη Σεούλ το 1988, το 1964 στο Τόκιο κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο, ενώ κατέλαβε την τρίτη θέση στο Μεξικό το 1968 και στη Μόσχα το 1980.
Ο Αλεξάντερ Γκομέλσκι, πολυνίκης προπονητής με την ομάδα μπάσκετ της ΕΣΣΔ
Υπό την καθοδήγηση της «αλεπούς των πάγκων», το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα της Σοβιετικής Ένωσης κατέκτησε δύο Παγκόσμια Πρωταθλήματα (το 1967 στην Ουρουγουάη και το 1982 στην Κολομβία), το 1978 κατέλαβε τη δεύτερη θέση στο Παγκόσμιο, ενώ οκτώ φορές ανέβηκε στο ψηλότερο σκαλί του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος (1959, 1961, 1963, 1965, 1967, 1969, 1979, 1981). Σε συλλογικό επίπεδο, ο Γκομέλσκι ανέλαβε, μεταξύ άλλων, την τεχνική ηγεσία των ρωσικών Ρίγα (1953-66) και ΤΣΣΚΑ Μόσχας (1966-88), της ισπανικής Τενερίφε (1988-89) και της γαλλικής Λιμόζ (1990-91).
https://www.youtube.com/embed/jAxiPqkScKU?feature=oembedΈνα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ για τον Αλεξάντερ Γκομέλσκι ετοίμασε η ΤΣΣΚΑ Μόσχας με αφηγητή τον γιο του θρύλου των Μοσχοβιτών, Βλάντιμιρ Γκομέλσκι.
Πεθαίνει ο Χοσέ ντε Σαν Μαρτίν, νοτιοαμερικάνος επαναστάτης από την Αργεντινή.
Προσωπογραφία του Χοσέ ντε Σαν Μαρτίν
17 – 8 – 1907
Ξεκινά της εργασίες του το συνέδριο της Β’ Διεθνούς στη Στουτγάρδη (17/8-24/8/1907), που ασχολήθηκε κυρίως με τα θέματα της αποικιοκρατίας και του πολέμου. Στο δεύτερο ζήτημα, υιοθετήθηκαν οι προτάσεις των Μπέμπελ και Γκεντ (ηγετών της Γερμανικής και Γαλλικής Σοσιαλδημοκρατίας αντίστοιχα), που έθεταν μεν ορθά τη σύνδεση του πολέμου με την γενεσιουργό του αιτία, τον καπιταλισμό, ωστόσο ήταν πολύ ασαφής ως προς τα συγκεκριμένα καθήκοντα του προλεταριάτου στο ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης.
Συμμετέχοντες στο Συνέδριο της Β’ Διεθνούς
Οι Λένιν και Λούξεμπουργκ υποστήριξαν κριτικά την πρόταση του Μπέμπελ, προτείνοντας ορισμένες τροποποιήσεις, οι οποίες και έγιναν δεκτές. Η πιο σημαντική –που «άλλαξε θεμελιακά το σχέδιο απόφασης»- ήταν εκείνη που όριζε πως «σε περίπτωση πολέμου η εργατική τάξη και οι κοινοβουλευτικοί αντιπρόσωποί της στις ενδιαφερόμενες χώρες είναι υποχρεωμένοι, χρησιμοποιώντας την υποστήριξη του Διεθνούς Γραφείου, να κάνουν ό,τι μπορούν για να εμποδίσουν την κήρυξη πολέμου με όλα τα μέσα που θεωρούν σκόπιμα, και που το είδος τους εξαρτάται από το βαθμό όξυνσης της ταξικής πάλης και της γενικής πολιτικής κατάστασης». Όμως, «σε περίπτωση που παρ’ όλα αυτά ο πόλεμος εκραγεί, αυτοί πρέπει…να επιδιώξουν μ’ όλα τα μέσα να χρησιμοποιήσουν την οικονομική και πολιτική κρίση που θα προκαλέσει ο πόλεμος, για να εξεγείρουν τις λαϊκές μάζες και να επιταχύνουν την πτώση της καπιταλιστικής ταξικής κυριαρχίας».
Το προεδρείο του Συνεδρίου της Β’ Διεθνούς
Η τροποποίησή τους έγινε δεκτή με επευφημίες. Στην πράξη ωστόσο η διεθνής σοσιαλδημοκρατία θα έπραττε το εντελώς αντίθετο όταν ερχόταν η κρίσιμη ώρα (Α’ Παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός Πόλεμος).
17 – 8 – 1911
Γεννιέται ο μεγάλος Σοβιετικός σκακιστής Μιχαήλ Μποτβίνικ.
Από μικρή ηλικία είδε πάνω του τα σημάδια της μεγάλης Οχτωβριανής Επανάστασης.
Σε μια χώρα που πριν την Επανάσταση του 1917 το ποσοστό αναλφαβητισμού άγγιζε το 90%, στήθηκαν σχολεία σε κάθε πόλη και χωριό ακόμη και για ενήλικες, καταλήγοντας μέσα σε μια 15ετία μετά την Επανάσταση στην ολική εξάλειψή του.
Η εργατική τάξη απέκτησε για πρώτη φορά πρόσβαση στα μπαλέτα, στα θέατρα, την κλασική μουσική, που μέχρι τότε αποτελούσαν γι’ αυτήν άπιαστο όνειρο. Το ίδιο συνέβη και με το σκάκι. Διαδόθηκε πολύ πλατιά, βασιζόμενο στα εκπαιδευτικά ιδρύματα και τους χώρους δουλειάς.
Ο μεγάλος Σοβιετικός σκακιστής Μιχαήλ Μποτβίνικ το 1962
Στις αρχές της δεκαετίας του ’30 δεν υπήρχε εκπαιδευτικό ίδρυμα ή τόπος δουλειάς χωρίς το δικό του σκακιστικό σωματείο. Το υπουργείο Αθλητισμού και Πολιτισμού και τα σωματεία παρείχαν όλους τους απαραίτητους πόρους για την ανάπτυξη του αθλήματος.
Σε αυτές τις συνθήκες, στην ομάδα του σχολείου του, έκανε ο Μποτβίνικ τα πρώτα του βήματα.
Το 1926 γίνεται μέλος της Κομμουνιστικής Νεολαίας και στη συνέχεια του ΚΚΣΕ. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας στην ΕΣΣΔ τον βρήκε στο απόγειο της πορείας του, διεκδικητή του τίτλου του Παγκόσμιου Πρωταθλητή απέναντι στον Αλεξάντερ Αλιέχιν.
Παρ’ όλα αυτά, δεν δίστασε να αδιαφορήσει για τις εύκολες λύσεις και να θέσει τον εαυτό του στην υπηρεσία της πατρίδας του. Μεταφέρθηκε σαν μηχανικός στα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής των Ουραλίων, που, λόγω της θέσης τους μακριά από το μέτωπο, σήκωσαν το κύριο βάρος της παραγωγής Ενέργειας στη διάρκεια του πολέμου.
Αμέσως μετά τη λήξη του πολέμου και μετά το θάνατο του Αλεξάντερ Αλιέχιν, μέσα από ένα τουρνουά διεκδικητών, ο Μποτβίνικ ανακηρύσσεται Παγκόσμιος Πρωταθλητής. Ακολούθησαν άλλες τέσσερις κατακτήσεις του τίτλου και μια λαμπρή πορεία ως προπονητής των επόμενων πρωταθλητών της ΕΣΣΔ. Ως μηχανικός έστρωσε με τις εργασίες του το έδαφος για την επίλυση σκακιστικών προβλημάτων από υπολογιστές.
17 – 8 – 1916
Εκδηλώνεται στη Θεσσαλονίκη το κίνημα της «Εθνικής Άμυνας», με ιθύνοντα νου τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
Το κίνημα της «Εθνικής Άμυνας» ήταν το αποτέλεσμα των ενδοαστικών συγκρούσεων μεταξύ των τμημάτων της αστικής τάξης που προσανατολίζονταν προς το ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο της Αντάντ (με επικεφαλής το Βενιζέλο) και εκείνων που προσανατολίζονταν προς τη λεγόμενη ουδετερότητα στον πόλεμο, γεγονός που ευνοούσε τη Γερμανία και τους συμμάχους της (με επικεφαλής το Βασιλιά Κωνσταντίνο).
Οι ηγέτες του κινήματος
17 – 8 – 1919
Στις βουλευτικές εκλογές της Βουλγαρίας το Κομμουνιστικό Κόμμα συγκεντρώνει σχεδόν 120.000 ψήφους και αναδεικνύεται δεύτερο κόμμα.
Η Αγροτική Λαϊκή Ένωση υπό τον Σταμπολίϊνσκι σχηματίζει κυβέρνηση.
Ο Αλεξάντερ Σταμπολίϊνσκι
17 – 8 – 1924
Η κυβέρνηση απαγορεύει αντιπολεμική συγκέντρωση του ΣΕΚΕ (Κ), κινητοποιεί αστυνομία και στρατό στην Αθήνα και τον Πειραιά, ενώ διενεργεί και αθρόες προληπτικές συλλήψεις.
Το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη» για την απαγόρευση της συγκέντρωσης και την τρομοκρατία
17 – 8 – 1932
Στις 17/8, η φασιστική οργάνωση Εθνική Ένωσις Ελλάς (Ε.Ε.Ε.) πραγματοποιεί ένοπλη επιδρομή στο σωματείο οικοδόμων Θεσσαλονίκης, τραυματίζοντας βαριά τον Γραμματέα του Χρ. Παπαδόπουλο, καθώς και τον οικοδόμο Χ. Σταμπουλίδη, ο οποίος ξεψύχησε την επόμενη μέρα.
Το πρωτοσέλιδο του «Νέου Ριζοσπάστη», με ρεπορτάζ για την επίθεση
Σε ανακοίνωσή της, η Ενωτική ΓΣΕΕ τόνισε: «Η εργατιά της Θεσσαλονίκης από μέρες τώρα αντιμετωπίζει αλλεπάλληλες ένοπλες επιδρομές, σκοτωμούς και τραυματισμούς από τις εξοπλισμένες φασιστικές ορδές που εμπνέονται και καθοδηγούνται από τη Γενική Διοίκηση Μακεδονίας και την κυβέρνηση Βενιζέλου. Ο εργάτης οικοδόμος σ. Σταμπουλίδης έπεσε νεκρός. Μια δεκάδα εργάτες είναι τραυματισμένοι. Για την κυρίαρχη τάξη δεν είναι αρκετές οι συλλήψεις, οι δαρμοί, οι εξορίες, οι διαλύσεις των ταξικών οργανώσεων, η απαγόρευση του Ενωτικού συνεδρίου Θεσσαλονίκης, η αφαίρεση και των τελευταίων υπολειμμάτων των συνδικαλιστικών και πολιτικών ελευθεριών της εργατικής τάξης. Περνάει στις χωρίς προσχήματα δολοφονίες, στην εξόντωση του επαναστατικού συνδικαλιστικού κινήματος, ενώ τα σοσιαλφασιστικά συνδικάτα απολαμβάνουν την αμέριστη υποστήριξή της. Τα γεγονότα που διαδραματίζονται στη Θεσσαλονίκη, έχουν μεγάλη πολιτική σημασία για το επαναστατικό συνδικαλιστικό κίνημα, βρίσκονται σε αδιάσπαστη συνοχή με την επίθεση του κεφαλαίου και την αντίσταση των εργατών».
Οι ηγέτες της φασιστικής Εθνικής Ένωσις Ελλάς (Ε.Ε.Ε.)
17 – 8 – 1934
Στις Σέρρες κηρύσσεται 24ωρη πανεργατική απεργία διαμαρτυρίας για την παύση του κομμουνιστή δημάρχου της πόλης Διονύση Μενύχτα.
17 – 8 – 1934
Το Κομμουνιστικό και το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Ιταλίας υπογράφουν συμφωνία για ενότητα δράσης στον αγώνα κατά της φασιστικής δικτατορίας.
17 – 8 – 1943
Οι συμμαχικές δυνάμεις (κυρίως των ΗΠΑ και της Βρετανίας) κυριεύουν τη Μεσίνα, ολοκληρώνοντας την κατάληψη της Σικελίας.
Αμερικανοί στρατιώτες περνάνε μέσα από τα χαλάσματα της Μεσίνα
17 – 8 – 1944
Το μπλόκο της Κοκκινιάς.
Ήταν χαράματα Παρασκευής. Πριν ακόμα διαλυθεί το σκοτάδι η Κοκκινιά βρέθηκε κυκλωμένη απ’ όλες τις μεριές. Γερμανοί, χωροφύλακες και γερμανοτσολιάδες ρίχνονται με λύσσα να εκδικηθούν την προλεταριακή συνοικία που στάθηκε πρωτοπόρα στον αγώνα για τη ματαίωση της επιστράτευσης και τον εξανδραποδισμό των Ελλήνων.
Το «Μπλόκο» της Κοκκινιάς, χαρακτικό του Τάσσου
Μέσα σε μια ατμόσφαιρα τρόμου που επιτείνονταν από τους αναρίθμητους πυροβολισμούς και τις εκρήξεις χειροβομβίδων και την απειλή της «επιτόπου επέλασης» μάζεψαν όλους τους άνδρες δεκατεσσάρων ως εξήντα ετών. Σύνολο 20 χιλιάδες περίπου στην Πλατεία Οσίας Ξένης. Κι ύστερα άρχισαν τα ομαδικά βασανιστήρια, οι ταπεινώσεις και οι εκτελέσεις. Από τους συγκεντρωμένους στην Πλατεία οι μασκοφόροι διάλεξαν πολλές δεκάδες παλικάρια που εκτελέστηκαν από τους ταγματασφαλίτες στη ματωμένη μάντρα, μπροστά στα μάτια των δικών τους.
Γερμανοί και ντόπιοι φασίστες οδηγούν τους συλληφθέντες στο απόσπασμα
Με ξυλοδαρμούς, κλοτσιές, χτυπήματα με τους υποκόπανους των όπλων, με πρωταγωνιστή τον περιβόητο Πλυτζανόπουλο, οδηγήθηκαν 76 πατριώτες μαζί και η ηρωίδα Διαμάντω Κουμπάκη και εκτελέστηκαν στη «Μάντρα», 50 άλλοι εκτελέστηκαν σε μια άλλη «μάντρα» στα Αρμένικα, 40 κάηκαν στο «Σχιστό» και άλλοι δολοφονήθηκαν στους δρόμους και στα σπίτια τους.
Οκτώ χιλιάδες έκλεισαν στο Χαϊδάρι και απ’ αυτούς 1.000 σύρθηκαν στα κάτεργα της Γερμανίας όμηροι, απ’ όπου πολλοί δε γύρισαν ποτέ. Συνολικά 315 ήταν τα θύματα της θηριωδίας του Μπλόκου της Κοκκινιάς.
Οι φωτογραφίες των εκτελεσμένων
Όμως οι ηρωικοί νεκροί της Κοκκινιάς έμελλε να σταθούν για άλλη μια φορά μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, όταν το Μάρτη του 1947 το Γ’ Δικαστήριο δοσιλόγων αθώωσε τους προδότες εγκληματίες Πλυτζανόπουλο και Σγούρο (πρωταγωνιστές της σφαγής)! Ο Πλυτζανόπουλος έγινε υποστράτηγος του κυβερνητικού στρατού και ο ανεψιός του έγινε δήμαρχος Κοκκινιάς απ’ τη Χούντα.
Στην απολογία του στο Β’ Δικαστήριο δοσιλόγων ο Ν. Μπουραντάς είπε κυνικά: «Εγώ τρώγω ένα ξεροκόμματο βουτηγμένο στο αίμα! Αλλά ρέει στις φλέβες μου άφθονο ελληνικό αίμα». Αναφερόμενος στο Μπλόκο της Κοκκινιάς ο ίδιος είπε ότι πήγε με το μηχανοκίνητο και την ξεκαθάρισε και «διευκόλυνε το έργο της Ειδικής και των Ταγμάτων που πήγαν την άλλη μέρα»…
17 – 8 – 1946
Η Ασφάλεια Θεσσαλονίκης συλλαμβάνει όλο το προσωπικό της εφημερίδας «Λαϊκή Φωνή» που εκδίδονταν από το ΚΚΕ.
Φύλλο της εφημερίδας «Λαϊκή Φωνή»
17 – 8 – 1947
Τμήματα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας μπαίνουν στη Νάουσα.
Τμήμα του ΔΣΕ
17 – 8 – 1956
Το δικαστήριο της Καρλσρούης κηρύσσει εκτός νόμου το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας και αποφασίζει τη διάλυσή του.
Διαδήλωση του KPD
17 – 8 – 1977
Πεθαίνει ο ζωγράφος Γιώργος Γουναρόπουλος.
Ο Γιώργος Γουναρόπουλος
Γεννημένος στη Σωζόπολη το 1880, ο Γουναρόπουλος είναι από τους ζωγράφους, που το έργο τους δεν κατατάσσεται σε κάποια κατηγορία της σύγχρονης εικαστικής γραφής.
Πίνακας του Γ. Γουναρόπουλου
Ο ζωγράφος, μέσα από το έργο του, ενδιαφέρεται περισσότερο να εισχωρήσει στον εσωτερικό ανθρώπινο ψυχικό κόσμο, παρά να σταθεί μόνο στην καθαρή δημιουργική γραφή.
Αυτό γίνεται φανερό και από τις υπέροχες γυναίκες που “κοσμούν” τους πίνακές του.
17 – 8 – 1985
Πεθαίνει ο Σάκης (Διονύσης) Καράγιωργας, πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου.
Ο Σάκης Καράγιωργας (στη δεύτερη σειρά πρώτος από δεξιά) στη δίκη των μελών της Δημοκρατικής Άμυνας
Στην περίοδο της Χούντας είχε αναπτύξει έντονη αντιδικτατορική δράση.
Το 1970 ήταν ανάμεσα στους κατηγορούμενους στη δίκη των μελών της Δημοκρατικής Άμυνας, για βομβιστικές ενέργειες.
17 – 8 – 1996
Η Κλοντίν Αντρέ Ντεσέι, η πρώτη γυναίκα από τη Γαλλία που ταξίδεψε στο διάστημα, εκτοξεύεται από το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ στο Καζακστάν.
Η Κλοντίν Αντρέ Ντεσέι
17 – 8 – 2004
Ο Ηλίας Ηλιάδης κατακτά το χρυσό μετάλλιο στην κατηγορία 81 κιλών του τζούντο, στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας.
Ο Ηλίας Ηλιάδης Χρυσός Ολυμπιονίκης στους αγώνες της Αθήνας
Πεθαίνει ο Ιταλός ζωγράφος Γκουίντο Ρένι (Guido Reni).
Γκουίντο Ρένι: αυτοπροσωπογραφία
Υπήρξε αρχικά μαθητής του Φλαμανδού Ντιονίζιο Κάλβααρτ και στη συνέχεια φοίτησε στην Ακαδημία των Καράτσι. Μετά το 1600 μετακόμισε στη Ρώμη, όπου φιλοτέχνησε τη Σταύρωση του Αγίου Πέτρου (1604-5, Μουσείο Βατικανού) και εργάστηκε για τη διακόσμηση δύο παρεκκλησιών.
Γκουίντο Ρένι: Η σταύρωση του Αγίου Πέτρου, 1605
Στη συνέχεια επέστρεψε στην Μπολόνια και ζωγράφισε τον Θρίαμβο του Σαμψών (1611-12, Εθνική Πινακοθήκη, Μπολόνια), έργο στο οποίο διακρίνεται η έντονη επίδραση του κλασικού αισθητικού ιδεώδους της αρμονίας, και ολοκλήρωσε την περίφημη σύνθεση Η σφαγή των αθώων (1611, Εθνική Πινακοθήκη, Μπολόνια), η οποία προαναγγέλλει τον Νικολά Πουσέν.
Γκουίντο Ρένι: Η αυτοκτονία της Κλεοπάτρας, 1640
Ο Ρένι εργάστηκε επίσης για ένα διάστημα στο παρεκκλήσι του Σαν Τζενάρο στη Νάπολη και ζωγράφισε πλήθος πινάκων με θέματα μυθολογικά, όπως οι τέσσερις πίνακες που περιγράφουν την Ιστορία του Ηρακλή, “Ο ιερός έρωτας και ο βέβηλος έρωτας” και “Η Αταλάντη και ο Ιππομένης” (1622-25, Εθνικό Μουσείο Καποντιμόντε, Νάπολη).
Ο Γκουίντο Ρένι διακρίθηκε για τον κλασικό ιδεαλισμό του στην απόδοση μυθολογικών και βιβλικών θεμάτων, επηρεασμένος από τον κλασικισμό των ζωγράφων της οικογένειας Καράτσι (Carracci).
Γκουίντο Ρένι: Ο Σαμψών θριαμβευτής, 1611
Εκτός από την οικογένεια Καράτσι, οι κύριες πηγές έμπνευσης του Γκουίντο Ρένι υπήρξαν οι νωπογραφίες του Ραφαήλ και τα αρχαία ελληνικά γλυπτά. Στους μυθολογικούς και θρησκευτικούς του πίνακες, ο Ρένι διαμόρφωσε μια τεχνοτροπία που άμβλυνε την υπερβολή και την πολυπλοκότητα του μπαρόκ με μια κλασική αρμονία. Το έργο του αποτέλεσε σημαντικό σταθμό στην εξέλιξη του Μπαρόκ και οι μυθολογικές και θρησκευτικές συνθέσεις του τον ανέδειξαν σε ένα από τους διασημότερους ζωγράφους της εποχής του στην Ευρώπη και σε πρότυπο για τους Ιταλούς καλλιτέχνες του Μπαρόκ.
Πεθαίνει ο Γάλλος λογοτέχνης του πρώτου μισού του 19ου αιώνα Ονορέ ντε Μπαλζάκ (Honoré de Balzac).
Ο Ονορέ ντε Μπαλζάκ
Συγκαταλέγεται στους θεμελιωτές του ρεαλισμού στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία, ενώ θεωρείται και ένας από τους σημαντικότερους μυθιστοριογράφους όλων των εποχών.
Ο Μπαλζάκ, γλυπτό του Ροντέν το 1898
Το έργο του περιλαμβάνει 91 μυθιστορήματα, 30 νουβέλες και 5 θεατρικά έργα, ενώ ξεχωρίζει η “Ανθρώπινη Κωμωδία”.
18 – 8 – 1868
Ο Γάλλος αστρονόμος Πιερ Ζυλ Ζανσέν (Pierre Jules César Janssen) ανακαλύπτει το ήλιο.
Ο Πιερ Ζυλ Ζανσέν
18 – 8 – 1917
Μεγάλη πυρκαγιά στη Θεσσαλονίκη καταστρέφει το 32% της πόλης, αφήνοντας άστεγα 70.000 άτομα.
Αεροφωτογραφία που αποτύπωσε τη μεγάλη πυρκαγιά στη Θεσσαλονίκη
18 – 8 – 1920
Επικυρώνεται η 19η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, διασφαλίζοντας το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες.
18 – 8 – 1932
Πεθαίνει στη Θεσσαλονίκη υποκύπτοντας στα τραύματά του ο κομμουνιστής εργάτης Χ. Σταμπουλίδης, ο οποίος είχε δεχθεί δολοφονική επίθεση από συμμορίες της φασιστικής οργάνωσης Εθνική Ένωση Ελλάς (ΕΕΕ).
Το πρωτοσέλιδο του «Νέου Ριζοσπάστη» με την καταγγελία της δολοφονίας
18 – 8 – 1944
Η Κεντρική Επιτροπή του Εργατικού ΕΑΜ (ΕΕΑΜ) αποφασίζει την μετονομασία της σε Γενική Συνομοσπονδία Εργατών της Ελλάδας.
Η εφημερίδα «Εργάτης», όργανο της ΚΕ του ΕΕΑΜ, με την ανακοίνωση της μετονομασίας σε ΓΣΕΕ
18 – 8 – 1944
Οι Ναζί δολοφονούν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μπούχενβαλντ τον ηγέτη του γερμανικού προλεταριάτου και πρόεδρο της ΚΕ του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας Ερνστ Τέλμαν (Ernst Thälmann).
Ο Έρνστ Τέλμαν
Ήταν η κεντρική φιγούρα του ταξικού αγώνα στην ένοπλη προλεταριακή εξέγερση του Αμβούργου τον Οκτώβρη του 1923. Το 1925 εκλέγεται επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας.
Το 1933, στον απόηχο του εμπρησμού του γερμανικού Κοινοβουλίου – Ράιχσταγκ (προβοκάτσια των ναζί που αποδόθηκε στους κομμουνιστές) και δύο μέρες πριν τις βουλευτικές εκλογές συλλαμβάνεται.
Ε. Τέλμαν (δεύτερος από δεξιά) στο 6ο Συνέδριο Κομμουνιστικής Διεθνούς
Η σύλληψή του δεν ανακοινώθηκε αμέσως, από το φόβο που θα είχε ο αντίκτυπος της σύλληψής του στις λαϊκές μάζες, ενόψει μάλιστα και των εκλογών. Μετά τη σύλληψή του, βίωσε την πιο τραγική περίοδο της ζωής του στα ναζιστικά μπουντρούμια και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Η σύλληψη του Ερνστ Τέλμαν και, πολύ περισσότερο, οι ειδήσεις για τα βασανιστήρια στα οποία τον υπέβαλαν οι ναζί διαδόθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο. Εκατομμύρια εργάτες ξεσηκώθηκαν για να υπερασπιστούν τον ηγέτη των Γερμανών κομμουνιστών.
Εκατομμύρια ήταν οι άνθρωποι, που απαίτησαν από τη γερμανική κυβέρνηση να τον απελευθερώσει. Χιλιάδες επιτροπές υπεράσπισης του Τέλμαν δημιουργήθηκαν.
Τεράστιες διαδηλώσεις προλεταριακής αλληλεγγύης πλημμύρισαν τους δρόμους της Μόσχας, του Παρισιού, της Πράγας, του Λονδίνου, της Νέας Υόρκης και άλλων μεγαλουπόλεων του πλανήτη.
Για την απελευθέρωση του Τέλμαν κινητοποιήθηκαν οι σπουδαιότεροι εκπρόσωποι της διανόησης σε Ευρώπη και Αμερική. Τελικά ο Τέλμαν δολοφονήθηκε από τους ναζί στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μπούχενβαλντ.
18 – 8 – 1950
Δολοφονείται από ακροδεξιά στοιχεία ο Πρόεδρος του Κομμουνιστικού Κόμματος Βελγίου Ζουλιέν Λαό. Στην κηδεία του παραβρέθηκαν πάνω από 300.000 εργάτες σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Ο Ζουλιέν Λαό
18 – 8 – 1963
Ο Τζέιμς Μέρεντιθ (James Howard Meredith) γίνεται ο πρώτος Αφροαμερικανός που αποφοιτά από το Πανεπιστήμιο του Μισισιπή.
Ο Τζέιμς Μέρεντιθ
18 – 8 – 1976
Εβδομάδα πέντε ημερών καθιερώνεται στη Μέση Εκπαίδευση στην Ελλάδα.
18 – 8 – 1977
Συλλαμβάνεται ο Στιβ Μπίκο (Bantu Stephen Biko) από το αντιδραστικό καθεστώς του απαρτχάιντ στην Νότια Αφρική. Στις 12 Σεπτέμβρη του 1977 οι νοτιοαφρικανικές αρχές ανακοινώνουν ότι ένας μαύρος πολιτικός κρατούμενος, ο Στιβ Μπίκο, βρέθηκε νεκρός στο κελί του, στις φυλακές της Πρετόριας…
Ο Στιβ Μπίκο
18 – 8 – 1978
Ψηφίζεται στη Βουλή (στο θερινό τμήμα) ο Ν. 815 για τα ΑΕΙ, που θα πυροδοτήσει κύμα οξύτατων αντιδράσεων του φοιτητικού κινήματος, πανεπιστημιακών και των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Ο νόμος προέβλεπε αυστηρότερες διατάξεις ως προς το εξεταστικό, περιορισμό του πανεπιστημιακού ασύλου και διατήρηση του θεσμού της έδρας.
18 – 8 – 1981
Αμερικανικά μαχητικά «F-14Α» του αεροπλανοφόρου «Νίμιτς» καταρρίπτουν 2 λιβυκά αεροσκάφη «SU-22» στον κόλπο της Σίδρας, τη θαλάσσια περιοχή της οποίας η Λιβύη θεωρούσε μέρος των εθνικών της υδάτων, αλλά οι ΗΠΑ ισχυρίζονταν πως ήταν διεθνή.
Αμερικανικό F-14A
18 – 8 – 1999
Μεγάλος σεισμός στην Τουρκία αφήνει πίσω του 17.127 νεκρούς, δεκάδες χιλιάδες τραυματίες και σχεδόν 300.000 άστεγους.
Ο ανθρώπινος πόνος δίπλα στα συντρίμμια
Οι τουρκικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ο σεισμός, που σημειώθηκε στις 00.02 τοπική ώρα, ήταν μεγέθους 6,7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ (7,8 βαθμών σύμφωνα με το Σεισμολογικό Ινστιτούτο του Φράιμπουργκ και το Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο). Οι μεγαλύτερες καταστροφές σημειώθηκαν στην περιοχή της Νικομήδειας (Ιζμίτ), 130 χιλιόμετρα ανατολικά της Κωνσταντινούπολης.
18 – 8 – 2017
Πεθαίνει η ηθοποιός Ζωή Λάσκαρη.
Η Ζωή Λάσκαρη
Το πραγματικό της όνομα είναι Ζωή Κουρούκλη.
Φοίτησε στην σχολή Βαλαγιάννη, στην σχολή καλογραιών Καλαμαρί και στη σχολή του Πέλου Κατσέλη.
Το 1959, σε ηλικία μόλις δεκαπέντε χρόνων στέφθηκε Σταρ Ελλάς. Έζησε για δύο χρόνια στην Αμερική.
Το 1961 ο Φίνος την επιλέγει για πρωταγωνίστρια στον «Κατήφορο» και υπογράφει μαζί του αποκλειστικό συμβόλαιο συνεργασίας. Για να μη γίνεται σύγχυση με την ξαδέρφη της Ζωή Κουρούκλη, η οποία ήταν ήδη γνωστή τραγουδίστρια, ο Φίνος την «βαφτίζει» Ζωή Λάσκαρη εμπνευσμένος από το όνομα ενός Ιταλού.
Τα επόμενα χρόνια θα πρωταγωνιστήσει σε όλες τις μεγάλες εισπρακτικές επιτυχίες του Φίνου και θα συνεργαστεί με όλους τους σταρ της εποχής. Από αυτές ξεχωρίζουν ο «Νόμος 4000», η «Στεφανία», το «Μερικοί το προτιμούν κρύο», «Μια κυρία στα μπουζούκια», «Κορίτσια για φίλημα» και «Οι Θαλασσιές οι χάντρες».
Στο θέατρο ξεχωρίζουν οι συνεργασίες της: Το 1990 ο Μίνως Βολανάκης την σκηνοθετεί στο «Καινούρια σελίδα» του Neil Simon και την επόμενη σεζόν στο «Τρελοί για έρωτα» του Sam Shepard. Επίσης: «Ποιος φοβάται την Βιρτζίνια Γούλφ» του Edward Albee το 1992 στο Βασιλικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Ανδρέα Βουτσινά, «Ορφέας στον Αδη» το 1993 στο Βασιλικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Ανδρέα Βουτσινά, «Τρεις ψηλές γυναίκες» του Edward Albee το 1995 σε σκηνοθεσία Ανδρέα Βουτσινά, «Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα» του Ευγένιου Ο’ Νηλ το 1997 σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη, κ.ά.
18 – 8 – 2023
Φωτιά ξεκινάει στο δάσος της Δαδιάς στον Έβρο. Θα κρατήσει για περισσότερες από 18 ημέρες, θα καταστραφούν περισσότερα από 800,000 στρέμματα δάσους (η μεγαλύτερη καταστροφή στην Ευρώπη). Τραγικός απολογισμός: 19 νεκροί άνθρωποι (μετανάστες που εγκλωβίστηκαν μέσα στο δάσος) ανυπολόγιστες υλικές και οικολογικές ζημιές.
Η φωτιά κατακαίει το δάσος της Δαδιάς (πηγή: Eurokinissi)
Το 2023 υπερτριπλασιάστηκε το μέγεθος των καμένων εκτάσεων σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο της τελευταίας δεκαπενταετίας. Στην περιοχή μας τα μέχρι στιγμής στρέμματα που έχουν καεί αγγίζουν τις 900.000. Έχουν ήδη υπάρξει 20 νεκροί, δεκάδες τραυματίες ή με αναπνευστικά προβλήματα και έχουν καταστραφεί σπίτια, καλλιέργειες, αιγοπρόβατα, μελίσσια κ.ά.
Στις 23 Αυγούστου, ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσόυμπας έφτασε στην Αλεξανδρούπολη προκειμένου να ενημερωθεί για την κατάσταση που βρίσκεται η περιοχή αλλά και να ζητήσει άμεσα μέτρα για την κατάσβεση της φωτιάς και την ανακούφιση των πληγέντων.
Όπως επισημαίνει το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ σε ανακοίνωσή του “Υπάρχουν πολιτικές ευθύνες γιατί δεν λήφθηκαν τα αναγκαία μέτρα και κάηκαν ξανά για δεύτερη χρονιά τα πολύτιμα δάση στη Δαδιά, στην Πάρνηθα, στην Εύβοια, παρά τις εξαγγελίες της κυβέρνησης το προηγούμενο φθινόπωρο.
Είναι συνυπεύθυνες ελληνικές κυβερνήσεις που τόσα χρόνια δεν υλοποιήθηκε ούτε καν η κατεύθυνση του πορίσματος Γκολντάμερ ότι το 70% των κονδυλίων πρέπει να δαπανάται για την πρόληψη των πυρκαγιών και δεν αποτέλεσε προτεραιότητα και δεν προχώρησε ουσιαστικά η απορρόφηση των κονδυλίων του προγράμματος πυροπροστασίας ΑΙΓΙΣ.
Οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και οι υλικές ζημιές αποτέλεσμα της εγκληματικής πολιτικής ΕΕ-κυβερνήσεων-περιφερειών-δήμων (πηγή: Eurokinissi)
Πολύ περισσότερο είναι ευθύνη των κυβερνήσεων που τόσα χρόνια παραμένει η αποδιοργάνωση και υποβάθμιση της Δασικής Υπηρεσίας, το αλαλούμ των 45 συναρμόδιων φορέων για την πρόληψη και 17 αντίστοιχων για την καταστολή! Η αλήθεια είναι ότι ούτε θέλουν ούτε μπορούν… Η πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης της ΝΔ για τις καταστροφές είναι τεράστια. Πρόκειται για πολιτικό έγκλημα κατά της ζωής, της λαϊκής περιουσίας, των κατοικιών, των καλλιεργειών, των κοπαδιών, του περιβάλλοντος.
Είναι η πολιτική που αντιμετωπίζει το δάσος, τη γη, την κατοικία ως εμπορεύματα για να κερδίζουν οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι των κατασκευών, της Ενέργειας, του τουρισμού κ.ά. Αυτήν την πολιτική υπηρετούν οι δασοκτόνοι νόμοι όλων των κυβερνήσεων, που ψηφίζονται κατά παραγγελία των επιχειρηματικών ομίλων και των κατευθύνσεων της ΕΕ, όπως οι «fast track» άδειες, οι εκπτώσεις στις περιβαλλοντικές μελέτες, ο αποχαρακτηρισμός προστατευόμενων περιοχών, η αλλαγή χρήσης γης κατά το δοκούν κ.ο.κ.
Τεράστια η καταστροφή στην Αλεξανδούπολη (πηγή: Eurokinissi)
Είναι η πολιτική που εξασφαλίζει το χωροταξικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο άναρχης συνύπαρξης πολλών διαφορετικών χρήσεων γης που υπάγονται σε διαφορετικούς αρμόδιους φορείς, έντασης της εμπορευματοποίησης της δασικής γης, διεύρυνσης των επενδύσεων μέσα στα δάση, τις οποίες επιδοτούν πολύμορφα όλες οι κυβερνήσεις.
Είναι το αποτέλεσμα της πολιτικής της «πράσινης μετάβασης» της ΕΕ που υλοποιείται με τη συνενοχή όλων των μέχρι σήμερα κυβερνήσεων και «χρηματοδότη» τα «ματωμένα πλεονάσματα» και το Ταμείο Ανάκαμψης, που γίνεται «καταλύτης» για την επίσπευση των σχεδίων των ισχυρών «πράσινων» οικονομικών συμφερόντων που βάζουν στο μάτι ορεινούς όγκους ως «επενδυτικές ευκαιρίες».
Είναι η πολιτική σχεδιασμού της πυροπροστασίας και της αντιπλημμυρικής προστασίας με βάση το «κόστος – όφελος» για το κράτος των μονοπωλιακών ομίλων και τη διασφάλιση των «ματωμένων πλεονασμάτων». Ετσι μπαίνει στο ζύγι το κόστος λήψης αναγκαίων μέτρων προστασίας με το κόστος υποτυπωδών αποζημιώσεων των πληγέντων και αφήνονται περιοχές να καούν και να πλημμυρίσουν στη συνέχεια λόγω καταστροφής της λεκάνης απορροής. Αυτή η πολιτική «κρίνει» ότι είναι πιο φτηνές οι αποζημιώσεις για τις πλημμύρες, πυρκαγιές κ.λπ. από το να σχεδιάσουν την αντιπυρική, αντισεισμική, αντιπλημμυρική προστασία συνδυαστικά με τους άλλους κινδύνους και να κατασκευάσουν τα ανάλογα έργα.”
Βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα. Η βενιζελική αστική παράταξη κατακτά την πλειοψηφία λαμβάνοντας το 46,94% των ψήφων (με το δε πλειοψηφικό σύστημα καταλαμβάνει και το 71,2% των εδρών στη νέα Βουλή). Το ΚΚΕ συγκεντρώνει 14.325 ψήφους (1,41%), το χαμηλότερο εκλογικό αποτέλεσμα του Κόμματος της περιόδου.
19 – 8 – 1931
Κλεισμένος μέσα σε μια σφαίρα ο Αύγουστος Πικάρ (Auguste Antoine Piccard) υψώνεται με αερόστατο σε ύψος 16.200 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, διαπιστώνοντας ότι η έλλειψη οξυγόνου δεν τον αφήνει να πάει ψηλότερα.
Ο Αύγουστος Πικάρ
19 – 8 – 1934
Το γερμανικό δημοψήφισμα του 1934 εγκρίνει τον διορισμό του Αδόλφου Χίτλερ ως αρχηγού του κράτους με τον τίτλο του Φύρερ.
19 – 8 – 1936
Φοραδίτσα μαύρη
φεγγάρι μεγάλο
κι ελιές στο δισάκι μου.
Αν και τους ξέρω τους
δρόμους
ποτέ δεν θα φτάσω
στην Κόρδοβα .
Κόρδοβα μακρινή
και μόνη
Απ ‘τον κάμπο απ’ τον
άνεμο
φοραδίτσα μαύρη
φεγγάρι κόκκινο .
Με κοιτάζει ο θάνατος
από τους πύργους
της Κόρδοβα .
Ά’ι’ τι δρόμος μακρύς
άξια μου φοραδίτσα .
Ά’ι’ ο θάνατος με
καρτερεί
πρωτού εγώ να φτάσω
στην Κόρδοβα .
Ο Ισπανός ποιητής Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα , το καμάρι της αυγής , συλλαμβάνεται από τους φασίστες του Φράνκο, που του είχαν στείσει καρτέρι όταν πήγαινε στη Γρανάδα και στη συνέχεια τον πυροβόλησαν στη Πηγή των Δακρύων . Ήταν 19 Αυγούστου του 1936 και η Ισπανία και όλος ο κόσμος γενικά , έχανε τον μεγάλο αυτό ποιητή.
Με τη δική του ματιά μάθαμε να ” κοιτάζουμε” την Ισπανία . Μοναχικός καβαλάρης της ποίησης, του θεάτρου και της μουσικής , ταξίδευε για την Κόρδοβα . Πισωκόπουλα στο μαύρο άλογό του , γυμνόστηθη , Τσιγκάνα με το όπλο στο χέρι , η δημοκρατική Ισπανία του Νο Πασαράν, αποχαιρετούσε το άξιο τέκνο της , που με το οικουμενικό του έργο , λάμπρηνε τον πολιτισμό της και ενέπνεε τον αγώνα ενάντια στο φασισμό του Φράνκο .
Ο Νίκος Καββαδίας θα γράψει ένα ποίημα για τον Ισπανό ομότεχνό του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, που δολοφονήθηκε από τους φασίστες του Φράνκο στην Ισπανία στις 19 – 8 του 1936, όντας συγκλονισμένος από τις θηριωδίες του ναζισμού στη χώρα μας που, κάποιες από αυτές, αναφέρει στους στίχους του.
Οι στίχοι του ποιητή έγιναν τραγούδι από τον Θάνο Μικρούτσικο.
και στο χωριό να ουρλιάζουνε τη νύχτα εφτά σκυλιά.
Γεώργιος Παναγούλης
1914
Αρχίζει ο Α’ Παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός Πόλεμος.
Αφορμή για την έκρηξη του πολέμου υπήρξε η δολοφονία του αρχιδούκα της Αυστροουγγαρίας Φραγκίσκου – Φερδινάνδου και της γυναίκας του από έναν Σέρβο εθνικιστή στις 28 Ιούνη 1914.
Δολοφονείται από τους φασίστες του Φράνκο ο Ισπανός ποιητής και θεατρικός συγγραφέας Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα (Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca), μια από τις σπουδαιότερες φυσιογνωμίες της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
«Στ’ όνομά σου, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα , που πέθανες στην Ισπανία για τη λευτεριά του ζωντανού λόγου, εμείς, οι ποιητές από πολλές χώρες του κόσμου, που μιλάμε και γράφουμε σε διάφορες γλώσσες, ορκιζόμαστε εδώ πέρα, όλοι μαζί, πως τ’ όνομά σου δε θα ξεχαστεί ποτέ πάνω στη γη, και στ’ όνομά σου, όσο που θα υπάρχει τυραννία και καταπίεση να τις καταπολεμήσουμε, όχι μονάχα με το λόγο μα και με τη ζωή μας».
Ο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
Ο παραπάνω όρκος δόθηκε από λογοτέχνες απ’ όλες τις χώρες του κόσμου, όπου συγκεντρώθηκαν αρχικά στη Βαλένθια και στη συνέχεια στο Παρίσι, το 1937, στο Δεύτερο Διεθνές Συνέδριο των συγγραφέων, για την υπεράσπιση της κουλτούρας ενάντια στο φασισμό. Τον όρκο συνέταξε ο Στρατής Τσίρκας μαζί με τον Αμερικανό ποιητή Λάνγκστον Χιους και προωθήθηκε από τον Λουί Αραγκόν. Ανάμεσα στους λογοτέχνες που υπόγραψαν τον όρκο είναι οι Μπέρτολτ Μπρεχτ, Πάμπλο Νερούντα, Ιλία Ερενμπουργκ, Αλεξέι Τολστόι κ.ά.
Ένα χρόνο πριν στη Γρανάδα, στις 19 Αυγούστου του 1936, ο Ισπανός ποιητής Φ. Γκ. Λόρκα εκτελέστηκε από τους φασίστες του στρατηγού Φράνκο, ένα μήνα μόλις μετά την έναρξη του ισπανικού εμφυλίου.
Ο Λόρκα γεννήθηκε στις 5 Ιούνη του 1898 στο χωριό Φουέντε Βακέρος, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Γρανάδα και ήταν παιδί μιας προνομιούχας και μορφωμένης οικογένειας. Γρήγορα, όμως, συνειδητοποίησε ότι υπάρχει και μια άλλη ζωή, αυτή των πολλών μέσα στη φτώχεια και τη δυστυχία. Το 1915 παρά την επιθυμία του να ασχοληθεί αποκλειστικά με τη μουσική, γράφτηκε στη Φιλοσοφική και στη Νομική Σχολή του πανεπιστημίου της Γρανάδα. Το 1919 εγκαθίσταται στη Μαδρίτη για να συνεχίζει τις σπουδές του. Εκεί συνδέθηκε με μια ομάδα νέων διανοουμένων που χαρακτηριζόταν αργότερα, ως η γενιά του ’27 και θα έπαιζε σημαντικό ρόλο στην πνευματική ζωή της Ισπανίας.
Πορτρέτο του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
Το 1929 ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη και το 1931 ξαναγυρίζει στη δημοκρατική πια Ισπανία. Ο υπουργός Παιδείας του ανέθεσε να δημιουργήσει μαζί με τον Εδουάρδο Ουγάρτε έναν περιοδεύοντα φοιτητικό θίασο, την «Μπαράκα» (Η Παράγκα), που περιόδευσε σε όλη την Ισπανία και έδωσε παραστάσεις σε μικρές πόλεις και σε πανεπιστήμια. Οι ηθοποιοί ήταν ερασιτέχνες και έπαιζαν δωρεάν, ενώ τα σκηνικά, όπως και τα κοστούμια, τα έφτιαχναν φοιτητές της Αρχιτεκτονικής απ’ όλη την Ισπανία. Ως το 1936 που διαλύθηκε, το θέατρο ανέβασε 13 έργα και έδωσε παραστάσεις σε 72 χωριά και πόλεις.
Από τα πιο γνωστά έργα του Λόρκα είναι, «Ποιητής στη Νέα Υόρκη», «Μοιρολόι για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας», «Romancero gitano», «Ντουέντε» και από τα θεατρικά του, «Τα Μάγια της Πεταλούδας», «Οι Φασουλήδες του Κατσιπόρα», «Ματωμένος Γάμος», «Γέρμα» και «Το Σπίτι της Μπερνάρντα Αλμπα». Μέσα από το έργο του «τραγούδησε» την αγάπη αλλά και το θάνατο, κατήγγειλε την τυραννία και όρθωσε το ανάστημά του σε κάθε μορφή αδικίας. Πάθη, παραδόσεις, στοιχεία της φύσης, ανδαλουσιάνικες φιγούρες συναντώνται στην ποίησή του.
Το έργο του απαγορεύτηκε στην Ισπανία μέχρι το 1953, όπου έκανε την επανεμφάνισή του, λογοκριμένο. Μόνο μετά το θάνατο του Φράνκο το 1975, έγινε δυνατό να συζητηθούν δημόσια το έργο και ο θάνατός του.
από τους φασίστες Φαλαγγίτες του Φράνκο ο μεγαλος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. Μοναχικός καβαλάρης της ποίησης, του θεάτρου και της μουσικής, ταξίδευε, ολοένα ταξίδευε, για την Κόρδοβα. Πισωκάπουλα στο μαύρο άλογό του, γυμνόστηθη Τσιγγάνα με το όπλο στο χέρι, η δημοκρατική Ισπανία, του «Νο Πασαράν».
Ο γιος μιας προνομιούχας και μορφωμένης οικογένειας του Φουέντε Βακέρος της Ανδαλουσίας γεννήθηκε στις 5 Ιούνη 1898. Όσο γρήγορα απέκτησε συνείδηση της κοινωνικής του θέσης, τόσο γρήγορα συνειδητοποίησε ότι υπήρχε και μια άλλη ζωή – εκείνη των πολλών – βουτηγμένη στον πόνο και τη φτώχεια. Όλες οι ανδαλουσιανές «φιγούρες», όλα τα πρόσωπα του χωριού και το δράμα τους πήραν αργότερα θέση στα έργα του. Για τον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα , επίσης, οι Τσιγγάνοι συμβόλιζαν τα ουσιωδέστερα στοιχεία της ανδαλουσιανής ψυχής.
Το Φλεβάρη του 1915 παρά την επιθυμία του να ασχοληθεί αποκλειστικά με τη μουσική, γράφτηκε ταυτόχρονα στη Φιλοσοφική και στη Νομική Σχολή του πανεπιστημίου της Γρανάδα. Εκεί συνδέθηκε με μια ομάδα νέων διανοουμένων που αργότερα θα δόξαζαν τη Γρανάδα και την Ισπανία στην Τέχνη και το Πνεύμα.
Ο Λόρκα αρχίζει να γράφει, και από τα πρώτα του έργα φαίνεται η απέχθειά του προς την Καθολική Εκκλησία και το μιλιταρισμό. Η συμμαχία «σταυρού και ξίφους» τον τρόμαζε.
Στα 1929 ο ποιητής βρίσκεται στη Νέα Υόρκη, όπου για πρώτη φορά θα προσεγγίσει, από μαρξιστική σκοπιά, τον ανθρώπινο πόνο που τον αντίκρισε σε αφάνταστη κλίμακα στην κατάσταση των έγχρωμων πολιτών των ΗΠΑ.
Το 1931 επέστρεψε στη δημοκρατική – πλέον – Ισπανία και έδωσε τη μάχη για την εκπαίδευση και τον πολιτισμό, περιοδεύοντας με τον θίασο «Μπαράκα» σε όλη τη χώρα. Το Δεκέμβρη του 1934, το ανέβασμα της «Γέρμα» προκάλεσε την αντίδραση της δεξιάς. Στο θέατρο, ομάδες φασιστών προκάλεσαν φραστικά επεισόδια, ενώ ο ποιητής μπήκε στο στόχαστρο της αντίδρασης.
Στις 18 Ιούλη 1936 με επικεφαλής τον στρατηγό Φράνκο έγινε πραξικόπημα κατά της δημοκρατικής κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου, που είχε εκλεγεί το Φλεβάρη της ίδιας χρονιάς. Γύρω από το φασιστικό πρόγραμμα του Φράνκο συσπειρώθηκαν οι γαιοκτήμονες, ο στρατός, οι βιομήχανοι και η καθολική Εκκλησία.
Το καλοκαίρι του 1936, ο Λόρκα σχεδίασε να πάει στη Γρανάδα να δει τους γονείς του. Όταν κατάλαβε τον κίνδυνο, ήταν πια αργά. Οι φασίστες απήγαγαν τον «ενοχλητικό» Λόρκα και τον δολοφόνησαν, πυροβολώντας τον πισώπλατα, στις 19 Αυγούστου, κοντά σε μια πηγή που οι Ισπανοί την ονόμαζαν Φουέντε Γκράντε, (Μεγάλη Πηγή) και οι Αραβες Αϊναδαμάρ (Πηγή των Δακρύων).
Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
19 – 8 – 1944
Στο Παρίσι ξεσπά λαϊκή εξέγερση, η οποία καταλήγει νικηφόρα με την παράδοση των Γερμανικών αρχών κατοχής στις 25 Αυγούστου.
19 – 8 – 1945
Παλλαϊκή εξέγερση με επικεφαλής τους Βιέτ Μινχ πραγματοποιείται στο Ανόι του Βιετνάμ. Στις 25/8 ο αυτοκράτορας Μπάο Ντάι παραιτείται από τον θρόνο και το Βιετνάμ ανακηρύσσεται Δημοκρατία.
19 – 8 – 1953
Πραγματοποιείται πραξικόπημα στο Ιράν με τη βοήθεια της CIA και της Secret Intelligence Service. Ανατρέπεται η εκλεγμένη κυβέρνηση του Μοχάμεντ Μοσαντέκ στο Ιράν και επαναφέρουν το σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί.
Ο εγκάθετος των Αμερικάνων σάχης Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί με τη σύζυγό του
19 – 8 – 1960
Το σοβιετικό δικαστήριο καταδικάζει σε δέκα χρόνια φυλάκιση τον Αμερικανό πιλότο Γκάρι Πάουερς, ο οποίος με το αεροπλάνο του πραγματοποιούσε κατασκοπευτική πτήση πάνω από τη Σοβιετική Ένωση.
Ο Γκάρι Πάουερς κατά την διάρκεια της δίκης του
19 – 8 – 1960
Με το σοβιετικό δορυφόρο «Βοστόκ-1Κ νο.2» εκτοξεύονται στο διάστημα και δύο μικρές σκυλίτσες, η Στρέλκα και η Μπέλκα. Μπήκαν σε τροχιά γύρω από τη Γη και επέστρεψαν σώες και αβλαβείς.
Η Στρέλκα (αριστερά) και η Μπιέλκα μετά την επιστροφή τους στη Γη
19 – 8 – 1969
Μια ολόκληρη πόλη, κατεστραμμένη και θαμμένη από έκρηξη ηφαιστείου το 1530 π.Χ., ανακαλύπτεται στη Σαντορίνη.
Πολλά σπίτια είναι τελείως ανέπαφα, ενώ τα σημαντικότερα ευρήματα ρίχνουν φως στον Μινωικό πολιτισμό.
19 – 8 – 1974
Ένα μήνα μετά την τουρκική εισβολή, δολοφονείται στη Λευκωσία ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Κύπρο Ρότζερ Ντέιβις.
Είχε παίξει σημαντικό ρόλο στα γεγονότα μιας και είχε αναλάβει να δίνει λάθος πληροφορίες στην Αθήνα για τους πραγματικούς σκοπούς της Τουρκίας.
Ο Ρότζερ Ντέιβις
19 – 8 – 1981
Πεθαίνει ο Πέλος Κατσέλης, ένας από τους μεγάλους του θεάτρου μας.
Ο Πέλος Κατσέλης
Ήταν κορυφαίος δάσκαλος υποκριτικής και εμβληματική φιγούρα για το ελληνικό θέατρο του εικοστού αιώνα. Η πρώτη του μεγάλη στιγμή ήρθε το 1939, όταν ανέλαβε διευθυντής και σκηνοθέτης στο περίφημο «Άρμα Θέσπιδος» περιοδεύον κλιμάκιο το οποίο διέδωσε τις παραστάσεις του Εθνικού σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Πρωτοβουλία μοναδική που όμως διεκόπη το 1941 εξαιτίας του πολέμου. Όντας ο ίδιος αριστερός, βρέθηκε εκτός Εθνικού στα χρόνια του Εμφυλίου. Μεταξύ 1951 και 1959 πραγματοποίησε παραστάσεις σε ανοιχτούς χώρους με τη συμμετοχή κοινού στο πλαίσιο της θεωρίας του για μια λαϊκή και στρατευμένη θεατρική τέχνη, την οποία ο ίδιος ονόμασε «Φυσικό Θέατρο».
Με τη νίκη του στο Γκραν Πρι της Ουγγαρίας ο Μίχαελ Σουμάχερ (Michael Schumacher) εξασφαλίζει τον τίτλο και ισοφαρίζει το ρεκόρ του Αλαίν Προστ με 51 νίκες σε Γκραν Πρι και 4 παγκόσμιους τίτλους.
Ο Κάρολος Δαρβίνος (Charles Robert Darwin) δημοσιεύει για πρώτη φορά τη θεωρία της εξέλιξης μέσω της φυσικής επιλογής.
Παράλληλα δημοσιεύεται και η παρόμοια θεωρία του Άλφρεντ Ράσελ Γουάλας.
Πορτρέτο του Κάρολου Δαρβίνου
20 – 8 – 1882
Κάνει πρεμιέρα στη Μόσχα η Ουβερτούρα 1812 του Πιότρ Τσαϊκόφσκι.
Πορτρέτο του Πιότρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι
20 – 8 – 1897
Ο Άγγλος γιατρός Ρόναλντ Ρος (Ronald Ross) ανακαλύπτει ότι η ελονοσία προέρχεται από τα κουνούπια.
Θα τιμηθεί με βραβείο Νόμπελ το 1902.
Ο Ρόναλντ Ρος
20 – 8 – 1901
Γεννιέται ο Σαλβατόρε Κουαζίμοντο (Salvatore Quasimodo), Ιταλός μυθιστοριογράφος, δημοσιογράφος και ποιητής.
Μαζί με τους Εουτζένιο Μοντάλε, Ουμπέρτο Σάμπα και Τζουζέππε Ουνγκαρέττι θεωρείται από τους πιο χαρακτηριστικούς εκπροσώπους της ιταλικής ποίησης του 20ού αιώνα.
Ο Σαλβατόρε Κουαζίμοντο
Ασχολήθηκε με μεταφράσεις σπουδαίων Άγγλων και Ισπανών ποιητών όπως ο Σαίξπηρ και ο Νερούδα καθώς και ελληνικών ποιητικών συλλογών όπως η Ελλήνων Λυρικών (1940).
Το 1945 έγινε μέλος του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος.
Σύμφωνα με τον Κουαζμόντο «σ’ όλες τις φαινομενικά ασύνδετες θεωρίες και τα κινήματα, που εμφανίζονται κατά καιρούς με το πρόσωπο της αισθητικής, υποκρύβεται μια ιδεολογία, μια πολιτική σκοπιμότητα: Να υποκατασταθεί η τέχνη που το περιεχόμενό της αφυπνίζει τις συνειδήσεις, με μίαν άλλη, χωρίς περιεχόμενο, μια τέχνη – περίβλημα ενός κενού, μια τέχνη – μορφή, που να μην ενοχλεί, ούτε τις σκιές».
Ξεχωρίζουν τα έργα του «Κι αμέσως βράδιασε», «Μέρα με τη μέρα», «Η ζωή δεν είναι όνειρο» κ.α.
Τιμήθηκε το 1959 με το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας
20 – 8 – 1940
Ξεκινά η επίθεση της 8ης εθνικοαπελευθερωτικής στρατιάς (Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας) εναντίον των κατοχικών στρατευμάτων του ιαπωνικού ιμπεριαλισμού.
Η μάχη (που έμεινε γνωστή και ως «μάχη των 100 συνταγμάτων») έληξε στις 5 Δεκεμβρίου με νίκη των Κινέζων κομμουνιστών.
Από τη “μάχη των εκατό Συνταγμάτων”
20 – 8 – 1944
Αρχίζουν οι επιθετικές επιχειρήσεις του σοβιετικού στρατού στη Ρουμανία, η οποία κατέληξε με την συντριβή της Γερμανικής Στρατιάς της Νότιας Ουκρανίας.
Ο Κόκκινος Στρατός απελευθερώνει το Βουκουρέστι
20 – 8 – 1948
Λήγει η μεγαλύτερη έως τότε εκστρατεία του κυβερνητικού στρατού κατά των δυνάμεων του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στη Βόρεια Πίνδο («Σχέδιο Κορωνίς»), με 6 μεραρχίες πεζικού, 2 μοίρες ΛΟΚ και 8 λόχους πολυβόλων, πυροβολικό και αεροπορία. Στόχος τους, το χτύπημα και η εξόντωση του κύριου όγκου των δυνάμεων του ΔΣΕ που βρίσκονταν στο Γράμμο.
Οι μάχες που διήρκεσαν σχεδόν 70 μέρες έληξαν με τον περίφημο ελιγμό των δυνάμεων του Δημοκρατικού Στρατού στο Βίτσι και την αποτυχία ουσιαστικά του κυβερνητικού στρατού να επιτύχει τον σκοπό του.
Άνδρες του κυβερνητικού στρατού κατά την επιχείρηση «Κορωνίς»
20 – 8 – 1949
Η Ουγγαρία ανακηρύσσεται Λαϊκή Δημοκρατία.
Η αρχική σημαία της Λ.Δ. Ουγγαρίας
20 – 8 – 1949
Γεννιέται ο τραγουδοποιός Νικόλας Άσιμος.
Ο Νικόλας Άσιμος
Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη μουσική σκηνή το 1972. Συνεργάστηκε με πολλούς καλλιτέχνες όπως οι Πάνος Τζαβέλας, Θανάσης Γκαϊφύλλιας, Γιάννης Ζουγανέλης, Σάκης Μπουλάς, Θάνος Αδριανός, Περικλής Χαρβάς, Μαριάννα Τόλη κ.α.
Μερικές από τις επιτυχίες του είναι τα τραγούδια «Ο σάλιαγκας κι ο μάλιαγκας», «Αγαπάω κι αδιαφορώ», «Θα ‘ρθω να σε βρω», «Θα νικήσουμε (Venceremos)», «Καταρρέω» κ.α.
Από το Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών καταδικάζονται σε θάνατο 13 κομμουνιστές, στη δίκη της «Αυτοάμυνας Προαστίων», με τον ΑΝ 509/1947.
Ανάμεσά τους οι Σπύρος Αντύπας, Γ. Μαρτίνος, Καβαλιεράτος και Παντελής Κιουρτσής.
20 – 8 – 1954
Κατατίθεται στη γραμματεία του ΟΗΕ η πρώτη ελληνική προσφυγή για το Κυπριακό, με αίτημα την εφαρμογή των αρχών της ισότητας και της αυτοδιάθεσης των λαών. Παλλαϊκό συλλαλητήριο στην Αθήνα, με πάνω από 100 πολίτες τραυματίες.
20 – 8 – 1965
Σχηματίζεται η κυβέρνηση του Ηλία Τσιριμώκου, η οποία καταψηφίζεται μετά από 8 μέρες. Ήταν μια από τις πολλές εντολές σχηματισμού κυβέρνησης που έδωσε ο Βασιλιάς και δεν μακροημέρευσαν, στη προσπάθειά του να συγκροτήσει κυβέρνηση με την ΕΡΕ και τους λεγόμενους «αποστάτες» της Ένωσης Κέντρου.
Ο Ηλίας Τσιριμώκος
20 – 8 – 1968
Στις 20 προς 21 Αυγούστου δυνάμεις του Συμφώνου της Βαρσοβίας, μαζί με δυνάμεις του Κομμουνιστικού Κόμματος Τσεχοσλοβακίας, καταστέλλουν την αντεπανάσταση στην Τσεχοσλοβακία, που βρισκόταν σε εξέλιξη πριν πολλούς μήνες και ήταν το αποτέλεσμα της οπορτουνιστικής διάβρωσης του ΚΚ, καθώς και της δράσης ξένων μυστικών υπηρεσιών.
Βασίλ Μπίλακ, Σλοβάκος κομμουνιστής, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του Τσεχοσλοβακικού ΚΚ, πρωτοστάτησε στην αντιμετώπιση της αντεπανάστασης το 1968
Για το ποιος ήταν ο σκοπός των αντεπαναστατών και της περιβόητης “Άνοιξης της Πράγας” που τόσα πολλά δάκρυα χύνονται από αστούς και οπορτουνιστές, την απάντηση τη δίνει ένας από τους πρωταγωνιστές της, ο Οττα Σικ, Τσεχοσλοβάκος οικονομολόγος, μέλος της ΚΕ του ΚΚ Τσεχοσλοβακίας, διευθυντής του Οικονομικού Ινστιτούτου της Ακαδημίας Επιστημών της Τσεχοσλοβακίας, εμπνευστής της «Νέας Οικονομικής Πολιτικής».
Ο Κόκκινος Στρατός αρωγός στην προσπάθεια της εργατικής τάξης να αποτρέψει τα σχέδια των αντεπαναστατών στην Πράγα
Σε μια συνέντευξη το 1990, ο Σικ είπε ότι για τον εαυτό του αποκρούει το χαρακτηρισμό «μεταρρυθμιστής»: «Εμείς, ο πυρήνας των οικονομικών μεταρρυθμιστών, δεν προσπαθούσαμε τότε στην Πράγα να μεταρρυθμίσουμε τον κομμουνισμό. Ο πραγματικός στόχος μας ήταν να τον καταργήσουμε και να οικοδομήσουμε ένα νέο σύστημα. Έπρεπε μεν να μιλάμε πάντα για μεταρρύθμιση και για σοσιαλιστική δημοκρατία ή σοσιαλιστική οικονομία της αγοράς, γιατί αλλιώς δε θα φθάναμε (σ.σ. δηλαδή, οι γνώμες τους δε θα ‘φθαναν) καθόλου στην κοινή γνώμη… Η έννοια της μεταρρύθμισης ήταν μια παραχώρηση στις σχέσεις εξουσίας».
20 – 8 – 1988
Tο Ιράκ και το Ιράν συμφωνούν στην κατάπαυση του πυρός, μετά από 8 χρόνια πολέμου.
20 – 8 – 1990
Η Γιουγκοσλαβία κατακτά το χρυσό μετάλλιο του 11ου Μουντομπάσκετ της Αργεντινής, επικρατώντας της Σοβιετικής Ένωσης με 92-75.
Η ομάδα μπάσκετ της Γιουγκοσλαβίας, παγκόσμια πρωταθλήτρια 1990
20 – 8 – 1993
Υπογράφεται η συμφωνία του Όσλο μεταξύ της PLO και του Ισραήλ.
Αρχιτέκτονες της συμφωνίας, οι ηγέτες των δύο μερών Γιτζάκ Ράμπιν και Γιάσερ Αραφάτ, υπό την αιγίδα του Αμερικανού προέδρου Μπιλ Κλίντον.
Ράμπιν και Αραφάτ υπό το βλέμμα του Κλίντον
Αποφασίζεται η αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας και αναγνωρίζεται το δικαίωμα των Παλαιστινίων να ελέγχουν τα του οίκου τους με τη δημιουργία της Παλαιστινιακής Αρχής.
Λίγα χρόνια μετά, το κράτος – δολοφόνος του Ισραήλ, με τις ευλογίες των ΗΠΑ συνέχισε την εγκληματική πολιτική του, προσαρτώντας κι άλλα Παλαιστινιακά εδάφη.
20 – 8 – 1995
2011
Πεθαίνει ο συγγραφέας Νίκος Θέμελης.
Ο Νίκος Θέμελης
Στο χώρο των Γραμμάτων εμφανίστηκε το 1998.
Έγραψε αρκετά μυθιστορήματα («η αναζήτηση» 1998, «η ανατροπή» 2000, «η αναλαμπή» 2003, «για μια συντροφιά ανάμεσά μας» 2005, «μια ζωή, δυο ζωές» 2007, «οι αλήθειες των άλλων» 2008 και «η συμφωνία των ονείρων» 2010) με αναφορές στον ελληνισμό των τελευταίων τριών αιώνων, τόσο στο χώρο της διασποράς όσο και στο χώρο της αναδυόμενης νεοελληνικής αστικής τάξης.
Το 2000 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας, για το μυθιστόρημά του «η ανατροπή».
20 – 8 – 2017
Πεθαίνει ο Αμερικανός κωμικός, ηθοποιός, τραγουδιστής, σκηνοθέτης, παραγωγός και σεναριογράφος Τζέρι Λιούις (Jerry Lewis).
Ο Ντιν Μάρτιν με τον Τζέρι Λιούις
Ήταν ιδιαίτερα γνωστός για το Slapstick χιούμορ του σε ταινίες της τηλεόρασης, του κινηματογράφου, του θεάτρου και του ραδιοφώνου. Η καριέρα του ξεκίνησε το 1946 όταν ήταν δίδυμο κωμικών με τον ηθοποιό Ντιν Μάρτιν, δημιουργώντας το ντουέτο Martin and Lewis, δίνοντας παραστάσεις σε νυχτερινά κέντρα, τηλεοπτικές εκπομπές, ραδιοφωνικά σόου, συναυλίες, ηχογραφήσεις και θεατρικές ταινίες. Όλα αυτά μέχρι το 1956 καθότι μετά έκαστος ακολούθησε διαφορετικές πορείες στον χώρο.
Μετά το 1957 ο Λιούις, στη σόλο καριέρα του, πρωταγωνίστησε σε πολλές κινηματογραφικές ταινίες, όπως το «The Delicate Delinquent», (στην οποία έκανε την παρθενική του εμφάνιση ως παραγωγός), «The Bellboy» (στην οποία έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο, γράφοντας για πρώτη φορά και το σενάριο), το «The Nutty Professor» αλλά και σε πολλές άλλες ταινίες και τηλεοπτικές εκπομπές ενώ κυκλοφόρησε και δίσκους, δίνοντας και ζωντανές ερμηνείες, και άλλα πολλά.
Εκδηλώνεται το κίνημα Κονδύλη και ανατρέπεται ο στρατηγός (δικτάτορας) Θεόδωρος Πάγκαλος.
Ο Γεώργιος Κονδύλης
21 – 8 – 1936
Γεννιέται ο Αμερικανός καλαθοσφαιριστής Ουίλτον Νόρμαν «Ουίλτ» Τσάμπερλεϊν (Wilton Norman «Wilt» Chamberlain). Θεωρείται ως ο κορυφαίος παίκτης της εποχής του και ένας από τους καλύτερους όλων των εποχών.
Ο Ουίλτον Νόρμαν «Ουίλτ» Τσάμπερλεϊν “καρφώνει”
Ήταν από τους πιο ψηλούς και δυνατούς παίκτες του NBA. Έχει το όνομα του με αυτό του ασταμάτητου και σπουδαίου σκόρερ και ριμπάουντερ.
Αρκετά συχνά σκόραρε 50, 60 ακόμα και 70 πόντους και επίσης πολύ συχνά μάζευε 30 ή και 40 ριμπάουντ στο ίδιο παιχνίδι, αριθμούς αδιανόητους για τα σημερινά δεδομένα του αθλήματος.
Ο Ουίλτον Νόρμαν «Ουίλτ» Τσάμπερλεϊν πανηγυρίζει το ρεκόρ των 100 πόντων σε έναν αγώνα
Έχει το ρεκόρ των περισσότερων πόντων που σημειώθηκαν από έναν παίκτη σε ένα μόνο παιχνίδι, που φτάνουν τους 100, σε παιχνίδι απέναντι στους Νιού Γιορκ Νικς το 1962.
21 – 8 – 1940
Ο Λέων Μπρονστάιν (Τρότσκι) πεθαίνει στο Μεξικό έπειτα από θανάσιμο κτύπημα που κατάφερε ο Ισπανός κομμουνιστής και μαχητής του Ισπανικού Εμφυλίου Ραμόν Μερκάντερ.
21 – 8 – 1944
Περίπου χίλιες γυναίκες από τα Χάσια και την Πίνδο κάνουν μαχητική διαδήλωση στα Τρίκαλα.
21 – 8 – 1944
Σε συνάντησή του με τον Βρετανό πρωθυπουργό Ου. Τσόρτσιλ, ο πρωθυπουργός της κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας» Γ. Παπανδρέου ζητά την ένοπλη συνδρομή της Μ. Βρετανίας προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ΕΑΜ και να διασφαλιστεί η αστική εξουσία μετά την απελευθέρωση.
Ο Γ. Παπανδρέου με τον Βρετανό στρατηγό Σκόμπι
21 – 8 – 1945
Γεννιέται ο Βασίλης Πολυδούρης, Αμερικανός συνθέτης ελληνικής καταγωγής.
Ο Βασίλης Πολυδούρης
Έγραψε τα μουσικά θέματα για τις ταινίες «Η Γαλάζια Λίμνη» (1980), «Κόναν ο Βάρβαρος» (1982), «Κόναν ο Εξολοθρευτής» (1984), «Red Dawn» (1984), «RoboCop» (1987), «Το Κυνήγι του Κόκκινου Οκτώβρη» (1990), «Ελευθερώστε τον Γουίλι» (1993), «Στρατιώτες του Σύμπαντος» και «Στον Έρωτα του Παιχνιδιού» (1999).
21 – 8 – 1946
Πάνω από εκατό χιλιάδες λαού διαδηλώνουν στη Θεσσαλονίκη την απόφασή τους να αγωνιστούν για τη Δημοκρατία.
21 – 8 – 1950
Σχηματίζεται κυβέρνηση Βενιζέλου – Παπανδρέου, έπειτα από την παραίτηση της κυβέρνησης Πλαστήρα.
21 – 8 – 1951
Εκδίδεται η απόφαση του Αναθεωρητικού Στρατοδικείου Αθηνών για τους 16 ΕΠΟΝίτες, που το 1949 είχαν καταδικαστεί σε θάνατο.
Τελικά καταδικάστηκαν σε θάνατο οι Δημήτρης Αυγερινός, Νικήτας Μαραγκός, Φάνης Πασπαλιάρης και Μάνθος Τσιμπουκίδης.
Οι υπόλοιποι καταδικάστηκαν σε ισόβια. Η θανατική ποινή δεν εφαρμόστηκε τελικά.
21 – 8 – 1951
Πεθαίνει ο δικηγόρος Διονύσης Χριστάκος, βουλευτής της Δημοκρατικής Παράταξης και Γενικός Γραμματέας των Δημοκρατικών Συλλόγων μετά την απελευθέρωση.
21 – 8 – 1952
Ξεκινά η εκδίκαση της αίτησης αναθεώρησης της δίκης της ΟΕΝΟ (18/10-4/11/1948), στην οποία είχαν καταδικαστεί σε θάνατο τα στελέχη του ΚΚΕ Αντώνης Αμπατιέλος, Παναγιώτης Τιμογιαννάκης, Δημήτρης Γαλάτης, Διονύσης Διακρούσης, Βασίλης Μπεκάκος και Μήτσος Κολιαράκης.
Η αίτηση απορρίφθηκε.
Στελέχη της ΟΕΝΟ κατά την διάρκεια της δίκης τους
21 – 8 – 1957
Η Σοβιετική Ένωση διεξάγει με επιτυχία μία μεγάλου βεληνεκούς δοκιμαστική πτήση του R7, του πρώτου διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου.
21 – 8 – 1959
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντουάιτ Αϊζενχάουερ (Dwight David «Ike» Eisenhower) υπογράφει εκτελεστικό διάταγμα ανακηρύσσοντας τη Χαβάη ως την 50ή πολιτεία των Η.Π.Α.
Ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ
21 – 8 – 1961
Η Motown κυκλοφορεί το “Please Mr. Postman” των Marvelettes, το οποίο θα γίνει η πρώτη της Νο 1 επιτυχία.
Πεθαίνει ο Παλμίρο Τολιάτι (Palmiro Togliatti), ΓΓ της ΚΕ του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος και ένας από τους Γραμματείς της Κομμουνιστικής Διεθνούς.
Ο Παλμίρο Τολιάτι σε συγκέντρωση του ΚΚΙ στη Γένοβα
Ηγετική φυσιογνωμία του ιταλικού και διεθνούς κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος.
Γεννήθηκε το 1893. Το 1914 εντάχτηκε στο Σοσιαλιστικό Κόμμα και μαζί με τον Αντόνιο Γκράμσι πρωτοστάτησαν για μια επαναστατική γραμμή του εργατικού κινήματος.
Μετείχε ενεργά στο κίνημα που τον Ιανουάριο του 1921 οδήγησε στην ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας. Πρωταγωνίστησε στον αγώνα για την αποτροπή του φασισμού.
Το 1924 ήταν ένας από τους ιδρυτές της εφημερίδας «Ουνιτά». Διακρίθηκε στη συνέχεια για τη συνέπειά του στην πάλη κατά των αριστερών και δεξιών παρεκκλίσεων στο ΚΚΙ.
Διετέλεσε μέλος του Προεδρείου της Κομμουνιστικής Διεθνούς, μετείχε στην προετοιμασία του 7ου Συνεδρίου της ΚΔ.
Ήταν από τους πρωτεργάτες στην προώθηση της πολιτικής του Λαϊκού Μετώπου, όπως διατυπώθηκε στην εισήγηση του Γκ. Ντιμιτρόφ.
Μετά τον πόλεμο αγωνίστηκε ενεργά για την ενότητα του κινήματος στη βάση του προλεταριακού διεθνισμού και της αλληλεγγύης.
Είχε σημαντικό συγγραφικό έργο.
21 – 8 – 1971
Τρεις φρουροί και τέσσερις κατάδικοι των φυλακών Σαν Κουεντίν σκοτώνονται κατά τη διάρκεια απόπειρας ομαδικής απόδρασης κρατουμένων.
Στους νεκρούς περιλαμβάνεται και ο ηλικίας 29 ετών Τζορτζ Τζάκσον (George Jackson) ιδρυτικό μέλος των «Μαύρων Πανθήρων».
Ο Τζορτζ Τζάκσον
21 – 8 – 1973
Πεθαίνει ο Αμερικανός τζαζ τρομπονίστας Μπιλ Χάρις (Bill Harris).
Ο Μπιλ Χάρις
Έγινε επαγγελματίας μουσικός το 1938 και περιόδευσε με τις μεγάλες μπάντες του Gene Krupa, του Ray McKinley και του Bob Chester.
Έπαιξε στη μεγάλη μπάντα του Benny Goodman και του Charlie Barnet αλλά πραγματική φήμη κέρδισε με την συμμετοχή του στη ορχήστρα του Woody Herman. Μαζί με τον σαξοφωνίστα Charlie Ventura έφτιαξαν το δικό τους σχήμα και το 1953 συνεργάστηκε με τον Chubby Jackson ενώ περιόδευσε και με το Jazz at the Philarmonic (1950 και 1954).
21 – 8 – 1979
Πεθαίνει ο Ιταλός ποδοσφαιριστής Τζουζέπε Μεάτσα (Giuseppe Meazza).
Ο Τζουζέπε Μεάτσα
Θεωρείται από τους ειδικούς του ποδοσφαίρου, ως ο κορυφαίος Ιταλός ποδοσφαιριστής όλων των εποχών και ένας από τους σπουδαιότερους παίκτες στην παγκόσμια ιστορία.
Έχει δοθεί το όνομά του στο γήπεδο που χρησιμοποιούν η Ίντερ και η Μίλαν.
21 – 8 – 1983
Δολοφονείται στο αεροδρόμιο της Μανίλα ο ηγέτης της φιλιππινέζικης αντιπολίτευσης Μπενίνιο Ακίνο.
Ο Μπενίνιο Ακίνο κείτεται δολοφονημένος στην πίστα προσγείωσης του αεροδρομίου
Ο Ακίνο επέστρεφε από τις Ηνωμένες Πολιτείες όπου ζούσε ως εξόριστος για να οδηγηθεί στη φυλακή.
Η δολοφονία του ξεσήκωσε κύμα διαμαρτυρίας κατά του δικτατορικού καθεστώτος Μάρκο.
1988
Σεισμός 6,9 Ρίχτερ χτυπά τα σύνορα Νεπάλ-Ινδίας, αφήνοντας εκατοντάδες νεκρούς και χιλιάδες τραυματίες.
21 – 8 – 2002
Αεροσκάφος συντρίβεται στο αεροδρόμιο Γιόμο Κενυάτα, στο Ναϊρόμπι στην Κένυα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 76 άνθρωποι
21 – 8 – 2003
Τους 10.000 θα ξεπεράσουν οι νεκροί από τον καύσωνα στη Γαλλία.
Ασθενείς με θερμοπληξία σε Γαλλικό νοσοκομείο το 2003
Ο Πρόεδρος Ζακ Σιράκ ζητάει τη διεξαγωγή σε βάθος έρευνας για το θέμα αυτό.
Στην Πορτογαλία, 1.300 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από την υπερβολική ζέστη τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.
21 – 8 – 2004
Η Σοφία Μπεκατώρου και η Αμαλία Τσουλφά κατακτούν το χρυσό μετάλλιο στα σκάφη τύπου 470 της ιστιοπλοΐας, στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας.
Οι Ολυμπιονίκες Σοφία Μπεκατώρου και Αμαλία Τσουλφά
Την ίδια μέρα, η Τασούλα Κελεσίδου στέφεται αργυρή ολυμπιονίκης στη δισκοβολία, ενώ ο Πύρρος Δήμας κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στα 85 κιλά της Άρσης Βαρών.
21 – 8 – 2012
Πεθαίνει ο τραγουδιστής Μιχάλης Μενιδιάτης.
Ο Μιχάλης Μενιδιάτης
Ο Μενιδιάτης γεννήθηκε σε ένα φτωχικό σπίτι στη λεωφόρο Δημοκρατίας, κοντά στην κεντρική πλατεία Μενιδίου. Πολυμελής οικογένεια, μεγάλη φτώχεια. Ο πατέρας του εργαζόταν ως φύλακας στη λαχαναγορά.
Ανέβηκε στο πάλκο για πρώτη φορά το 1953, στη «Δροσιά» του Δημήτρη Γκίκα στο Μενίδι, όπου εμφανίζονταν οι Μιχάλης Δασκαλάκης, Τάκης Μπίνης, Γιώργος Λαύκας και Γεράσιμος Κλουβάτος.
Στη δισκογραφία εμφανίστηκε το 1957 με το «Θα χτίσω μια καλύβα» του Κλουβάτου. Καθιερώθηκε και αναγνωρίστηκε με συνθέσεις του Καλδάρα, «Μην περιμένεις πια», «Περιφρόνα με, γλυκιά μου», «Πετραδάκι – πετραδάκι» κ.ά. Αλλά και «Ξημέρωσε, καλή μου» των Ν. Καρανικόλα – Άκη Πάνου, «Είδα τα μάτια σου κλαμένα» του Άκη Πάνου, «Αγωνίες» του Χιώτη, «Πήραν τα στήθια μου φωτιά» του Καραμπεσίνη, «Λαϊκός τραγουδιστής» του Σαββόπουλου (Happy Day), κ.ά.
Όπως αναφέρει στην αυτοβιογραφία του ο Μιχάλης Μενιδιάτης , που επιμελήθηκε ο Κώστας Μπαλαχούτης: «Χρωστάω πολλά σε πολλούς για όσα πέτυχα. Το μεγαλύτερο όμως μερτικό ανήκει στον Καλδάρα… Ο Καλδάρας ήταν κιμπάρης στο λόγο του, ήταν ένα κι ένα κάνουν δύο. Και πολύ μυαλωμένος. Η σκέψη του με τη γλώσσα του πηγαίναν μαζί και κεντάγανε.
Δεν μίλαγε πρώτα η γλώσσα και μετά το μυαλό. Εμένα μ’ άρεσε να τον ακούω να μιλάει με τις ώρες. Κάναμε τρεις φορές πρόβες το ”Πες μου τι σου είπανε για μένα” και πήγαμε στην ”Columbia” να το ηχογραφήσουμε. Έλα που εκεί μέσα γράφουν κι ο Τσιτσάνης με τον Παπαϊωάννου και τον Τσαουσάκο. Μόλις τους είδα, μ’ έπιασε τρέμουλο. Όχι από τρακ, αλλά και από σεβασμό… Αργότερα έμαθα πως ο Καλδάρας είχε μαζέψει σκόπιμα τους υπόλοιπους συνθέτες εκεί για να με προσέξουν…».
Γεννιέται ο Γάλλος συνθέτης Κλοντ Ντεμπισί (Claude-Achille Debussy).
Ο Κλοντ Ντεμπισί
Θεωρείται ο κύριος εκπρόσωπος του κινήματος του μουσικού ιμπρεσιονισμού, αν και ο ίδιος δεν αποδεχόταν τον χαρακτηρισμό αυτό.
Ο Ντεμπυσσύ δεν είναι μόνο ένας από τους γνωστότερους Γάλλους συνθέτες, αλλά και μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της δυτικής μουσικής, σηματοδοτώντας το πέρασμα από την ρομαντική εποχή στη μοντέρνα μουσική του 20ού αιώνα.
Υπογράφεται από 12 κράτη η Συνθήκη της Γενεύης, με την οποία συγκροτούνταν ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός.
Το κείμενο της Συνθήκης με τις υπογραφές
22 – 8 – 1882
Γεννιέται στη Σμύρνη ο κομμουνιστής δάσκαλος Δημήτρης Γληνός, ο οποίος άφησε τη σφραγίδα του στο προοδευτικό και κομμουνιστικό κίνημα της χώρας μας. Η πορεία του Δημήτρη Γληνού είναι μια συνεχής πορεία «όλο προς τα αριστερά», όπως έλεγε ο ίδιος, ενώ αυτοβιογραφούμενος τόνιζε ότι η ιδεολογική του διαδρομή ήταν «από τον Μιστριώτη στον Λένιν».
Ο Δημήτρης Γληνός
Η μεγάλη φτώχεια χαρακτηρίζει τα παιδικά του χρόνια. Το 1899 έρχεται στην Αθήνα και γράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή. Είναι υπέρμαχος της καθαρεύουσας και οπαδός της «Μεγάλης Ιδέας». Οι οικονομικές δυσκολίες τον αναγκάζουν να διακόψει δυο φορές τις σπουδές του, για να εργαστεί ως δάσκαλος.
Δημήτρης Γληνός ενώ μελετάει
Οι σκληρές εμπειρίες ενισχύουν τις πολιτικές του ανησυχίες και τον φέρνουν στο στρατόπεδο των δημοτικιστών. Το 1905 παίρνει με άριστα παμψηφεί το δίπλωμά του από το Πανεπιστήμιο. Συνεχίζει τις παιδαγωγικές του σπουδές στη Γερμανία, όπου μεταξύ των άλλων γνωρίζει τον Γιώργο Σκληρό και τον Φώτο Πολίτη και έρχεται σε επαφή με τη σοσιαλιστική ιδεολογία.
Ο Δ. Γληνός μιλάει σε εργάτες
Το 1911 επιστρέφει στην Αθήνα και αργότερα μαζί με τον Δελμούζο και τον Τριανταφυλλίδη αποτελούν την καρδιά του «Εκπαιδευτικού Ομίλου» που στάθηκε στην πρωτοπορία των προοδευτικών αναζητήσεων. Κατόπιν, ορίζεται βασικός υπεύθυνος και σχεδιαστής της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης της κυβέρνησης Βενιζέλου. Ωστόσο, η εισήγησή του απορρίπτεται το 1914 ως ανατρεπτική. Τη δεκαετία του 1920 ο Γληνός περνάει στην περίοδο της αμφισβήτησης του Βενιζέλου και της μοναρχίας. Αρχίζει η πρώτη περίοδος των διωγμών του.
Εξόριστος στην Ανάφη
Η διαρκής αναζήτηση τον οδηγεί το 1927 στη διαπίστωση πως το εκπαιδευτικό πρόβλημα της χώρας θα λυθεί οριστικά μέσα από την πάλη των τάξεων. Στη συνέχεια συνεργάζεται με εκδοτικούς οίκους και αρθρογραφεί σε περιοδικά, ενώ το 1934 μαζί με τον Βάρναλη επισκέπτεται τη Σοβιετική Ένωση, ένα ταξίδι που έπαιξε σημαντικό ρόλο στις μετέπειτα επιλογές του. Το 1935 εξορίζεται από τη δικτατορία του Κονδύλη και το Γενάρη του 1936 εκλέγεται βουλευτής του Λαϊκού Μετώπου.
Η μπροσούρα «Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ»
Εξορίζεται από τη μεταξική δικτατορία και φυλακίζεται στην Ακροναυπλία. Το 1941 συλλαμβάνεται από τους Ιταλούς και το 1942 απολύεται, βαριά άρρωστος. Είναι πλέον μέλος του Πολιτικού Γραφείου της ΚΕ του ΚΚΕ. Γράφει τη μπροσούρα «Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ». Το 1943 αποφασίζει να ανέβει στα βουνά της Ελεύθερης Ελλάδας. Εξάλλου, τα αρχικά σχέδια προέβλεπαν να τεθεί επικεφαλής της ΠΕΕΑ. Λίγο πριν την αναχώρησή του κατά τη διάρκεια μιας εγχείρησης, ο ταλαιπωρημένος οργανισμός του δεν άντεξε.
22 – 8 – 1891
Πεθαίνει ο Γιαν Νερούντα (Jan Nepomuc Neruda), Τσέχος συγγραφέας, ποιητής και δημοσιογράφος, μια από τις εξέχουσες μορφές του τσέχικου ρεαλισμού στη λογοτεχνία και μέλος της «Σχολής του Μαΐου», που κυριάρχησε στην τσέχικη λογοτεχνία στις δεκαετίες 1860 – 1870.
Το επώνυμο του Τσέχου συγγραφέα χρησιμοποίησε ως ψευδώνυμο ο Πάμπλο Νερούδα.
22 – 8 – 1908
Γεννιέται ο Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν (Henri Cartier-Bresson), Γάλλος φωτογράφος.
Ο Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους φωτογράφους του 20ού αιώνα και ειδικότερα ένας από τους «πατέρες» της φωτοδημοσιογραφίας. Το έργο του έχει κερδίσει καθολική αναγνώριση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν: Θεσσαλία
22 – 8 – 1920
Πεθαίνει ο Σουηδός καλλιτέχνης Άντερς Λέοναρντ Ζορν (Anders Leonard Zorn).
Αυτοπορτέτο του Άντερς Λέοναρντ Ζορν
Απέκτησε παγκόσμια φήμη ως ζωγράφος, γλύπτης και χαράκτης στη γραμμική οξυγραφία.
Άντερς Ζορν: Μετά το Λουτρό, 1895
22 – 8 – 1921
Γεννιέται η τραγουδίστρια Σωτηρία Μπέλλου.
Η Σωτηρία Μπέλλου
Σφράγισε με τη μοναδική φωνή της δεκάδες μουσικές δημιουργίες. Οι ερμηνείες της δυνατές, συγκλονιστικές, δεν περιορίστηκαν στο να ψυχαγωγήσουν, αλλά κατάφεραν να συνεπάρουν, αγγίζοντας πολύ συχνά ευρύτερες κοινωνικές καταστάσεις.
Ασυμβίβαστη, με αγωνιστική διάθεση, δέθηκε με το λαό, όχι μόνο μέσα από τα τραγούδια της αλλά και με κοινούς αγώνες. Με αγωνιστική συνεισφορά στα χρόνια της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, διακινούσε τον παράνομο «Ριζοσπάστη».
Με τη Σοφία Αδαμίδου
Η Σωτηρία Μπέλλου γεννήθηκε στα Χάλια (Δροσιά) Χαλκίδας. Το πρώτο ερέθισμα ν’ ασχοληθεί με το τραγούδι τής δόθηκε σε ηλικία δέκα χρόνων. Μια μέρα μετά την κήρυξη του πολέμου θα βρεθεί στην Αθήνα, αντιμετωπίζοντας προβλήματα επιβίωσης. Αναγκάζεται να κάνει πολλές δουλειές. Παράλληλα, παίζει κιθάρα και τραγουδά σε ταβέρνες. Συλλαμβάνεται, γιατί έκλεψε μια κουραμάνα. Αργότερα συμμετέχει στα Δεκεμβριανά και τραυματισμένη στο χέρι ξανασυλλαμβάνεται. Αποφυλακίζεται μέσω του Ερυθρού Σταυρού.
Ο Βασίλης Τσιτσάνης με τη Σωτηρία Μπέλλου
Μετά την Απελευθέρωση κι αφού έχει γνωρίσει την αγριότητα και τις εμφυλιοπολεμικές διώξεις, γνωρίζεται με τον Βασίλη Τσιτσάνη. Ηχογραφούν μαζί δύο τραγούδια (τα πρώτα της), «Οταν πίνεις στην ταβέρνα» και «Το παιδί που είχες φίλο». Η επιτυχία μεγάλη, την καθιερώνει ως λαϊκή τραγουδίστρια. Μετά τη φυγή της από του «Τζίμη του Χοντρού», πηγαίνει στου «Παναγάκη», στην οδό Αλκαμένους, με τον Μάρκο Βαμβακάρη. Εκεί τους συναντά ο νεαρός τότε Μάνος Χατζιδάκις και τους ζητά να εμφανιστούν στο «Μουσούρη», όπου αποθεώνονται…
Το ημερολόγιο έδειχνε 1960 όταν η Σωτηρία Μπέλλου ηχογραφούσε το τελευταίο λαϊκό της τραγούδι, το αριστουργηματικό «Σαν πεθάνω στο καράβι», του Μπάμπη Μπακάλη. Εκτοτε θα απέχει για χρόνια από τη δισκογραφία και το πάλκο, γεγονός που πλήρωσε ακριβά με σοβαρές περιπέτειες στην υγεία της.
Το 1964 έπιασε δουλιά στο κέντρο «Ωραία Νήσος Υδρα», στο Περιστέρι, ενώ δύο χρόνια αργότερα δέχτηκε πρόταση του Αλ. Πατσιφά της Lyra και το 1966 κυκλοφόρησαν «Τα Ρεμπέτικα της Σωτηρίας Μπέλλου». Ηταν η αρχή μιας σειράς δίσκων που κυκλοφόρησαν τα επόμενα χρόνια.
Το 1973 η Σωτηρία Μπέλλου άρχισε να δουλεύει μαζί με τον Βασίλη Τσιτσάνη στο «Χάραμα» και την ίδια χρονιά συμμετέχει στον δίσκο «Δεν περισσεύει υπομονή» του Αργύρη Κουνάδη με στίχους Βαγγέλη Γκούφα. Το 1974 τραγούδησε με αξεπέραστο τρόπο το «Ζεϊμπέκικο», του Διονύση Σαββόπουλου. Το 1976 συμμετείχε στον δίσκο «Σεργιάνι στον Παράδεισο», των Βασίλη Δημητρίου και Μάνου Ελευθερίου. Το 1980 η φωνή της κάνει τα «Λαϊκά Προάστια» των Ηλία Ανδριόπουλου – Μιχάλη Μπουρμπούλη, κλασικά.
«Δε λες κουβέντα» τραγούδησε το 1981 η Σωτηρία Μπέλλου , ερμηνεύοντας Δήμο Μούτση και Κώστα Τριπολίτη στο δίσκο «Φράγμα». Το 1983 ερμήνευσε Δημήτρη Λάγιο και Μιχάλη Μπουρμπούλη στο δίσκο «Αλ Λαός». Τη σεζόν 1984 – 1985 δούλεψε στο «Χάραμα» πρώτη φορά μετά από δέκα χρόνια χωρίς τον Βασίλη Τσιτσάνη που είχε «φύγει» το 1984.
Τραγουδάει Βασίλη Βαμβακάρη «Ανοιξα πόρτα στη ζωή» και Ηλία Ανδριόπουλο «Ξένες πόρτες». Το διάστημα 1986 – 1989 εμφανίστηκε στο κέντρο «Δίας». Συμμετείχε στο δίσκο του Λίνου Κόκοτου «Το ποτάμι».
Τελευταίο της τραγούδι ήταν ένα ντουέτο με τον Γιάννη Πετρόπουλο το 1991.
Τελευταίο πάλκο, το κέντρο «Ρεπορτάζ» στου Μακρυγιάννη.
Τελευταία συναυλία, τον Φλεβάρη του 1994 στο «Παλλάς».
Σε μια από τις τελευταίες της συνεντεύξεις στον «Ριζοσπάστη» (27/2/94), θυμόταν: «Και «Ριζοσπάστη» διακινούσα… Ήμουν, είμαι και θα είμαι αριστερή. Το λέω και το φωνάζω… Πέρασα πολλά. Και ξύλο και φυλακές».
22 – 8 – 1921
Γεννιέται στο Πάλαιρο της Αρτας ο Ντίνος Δημόπουλος.
Ο Ντίνος Δημόπουλος
Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Γιαννούλη Σαραντίδη, από την οποία αποφοίτησε το 1942.
Σπουδαστής της Σχολής εντάσσεται στο ΕΑΜ. Λόγω της κατοχικής πείνας προσβάλλεται από φυματίωση και νοσηλεύεται δυο περίπου χρόνια. Ως ηθοποιός πρωτοεμφανίστηκε το 1946 στο θέατρο «Κοτοπούλη», στο έργο «Οι Γερμανοί ξανάρχονται», και στην ομώνυμη ταινία (1947).
Τον ίδιο χρόνο έγινε μέλος του ΣΕΗ.
Στη συνέχεια έπαιξε με πολλούς γνωστούς θιάσους και στο Εθνικό Θέατρο από το 1950 μέχρι το 1958, όπου παράλληλα συνεργάστηκε με τον Αλέξη Μινωτή ως βοηθός σκηνοθέτη. Από τους δύο γάμους του, με τις ηθοποιούς Βεατρίκη Δεληγιάννη και Φλωρέτα Ζάννα, απέκτησε ένα γιο και μια κόρη, αντίστοιχα.
Παράλληλα με τη δουλιά του ως ηθοποιού άρχισε να ασχολείται με τον κινηματογράφο, τον οποίο «κάρπισε», σχεδόν σαράντα χρόνια, με πληθώρα σεναρίων και σκηνοθεσιών. «Κάρπισμα» που συνέβαλε στην ταχύτατη παραγωγική αλλά και καλλιτεχνική ανάπτυξη του Ελληνικού Κινηματογράφου.
Η πλουσιότατη (52 ταινίες) φιλμογραφία του Ντίνου Δημόπουλου αρχίζει με την ταινία «Οι ουρανοί είναι δικοί μας» (1953). Μεταξύ των ταινιών του είναι και οι εξής: «Το αμαξάκι» (1957), που αντιπροσώπευσε την Ελλάδα στο Φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι (1958). «Αστέρω» (1959), η οποία περιλαμβάνεται στις 100 αντιπροσωπευτικές ταινίες του Ελληνικού Κινηματογράφου. «Μανταλένα» (1960), η οποία προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Καννών (1961) και πήρε πολλά βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (1960). «Πυρετός στην άσφαλτο» (1967), η οποία απέσπασε πολλά βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. «Η Ελλάδα και η θάλασσα» (1976, Α΄ Βραβείο Πανευρωπαϊκού Φεστιβάλ Τορίνο). «Ο ήλιος του θανάτου» (1970, βραβείο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης). «Τα δελφινάκια του Αμβρακικού» (1993, βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, Κρατικό Βραβείο Ποιότητας, Χρυσό Βραβείο της κριτικής επιτροπής του Φεστιβάλ Καΐρου. Α΄ Βραβείο Φεστιβάλ Βιέννης, Τζοφόνι, Παιδικού Κινηματογράφου Νέας Αγγλίας, κ.ά.).
Και μόνον η αναφορά των τίτλων της σκηνοθετικής δουλιάς του Ντ. Δημόπουλου, από το 1958 έως το 1992, η οποία αριθμεί μερικές δεκάδες παραστάσεις, της δουλιάς του στο ραδιόφωνο (με θεατρικά έργα) και στην τηλεόραση (στο «Θέατρο της Δευτέρας» και σε σίριαλ), η προσφορά του ως δασκάλου (μέχρι το 2001 δίδασκε στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου) θα απαιτούσε πολύ χώρο. Σπάνια υπάρχουν τόσο πολύ παραγωγικοί, τόσο πολύτροποι καλλιτέχνες και, ταυτόχρονα, αληθινά ποιοτικοί.
Ο Ντ. Δημόπουλος, «διχασμένος» ανάμεσα σε τρεις αγάπες, το θέατρο, τον κινηματογράφο και το γράψιμο (από τα νιάτα του είχε έφεση και στη ζωγραφική), εκτός από σενάρια που έγραψε για ταινίες άλλων σκηνοθετών, έγραψε και θέατρο: «Ο επόμενος» (1974, Κρατικό Βραβείο). «Ο εισαγγελέας», «Βασίλειος Πρώτος, ο δούλος» και «Υάκινθος και Ιουλιέτα» (και τα δύο απέσπασαν το Βραβείο Καλοκαιρίνειου Θεατρικού Διαγωνισμού). «Το παιδί που κυνηγούσε τα αγριολούλουδα» (βραβείο Εταιρείας θεατρικών Συγγραφέων).
Η συγγραφική δουλιά του επεκτάθηκε και στην πεζογραφία: «Ο μαστρο-Πολύξερος και η παρέα του» (1985). «Αν όλα τα πιτσιρίκια του κόσμου» (1987, Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών). «Η μεσαία όχθη» (1989). «Τα δελφινάκια του Αμβρακικού» (1989, Βραβείο Διεθνούς Κριτικής Επιτροπής Πανεπιστημίου Πάντοβα). «Οι ερωτύλοι» (1995). «Το γειτονόπουλο του καλοκαιριού» (1996). «Τέσσερα χριστουγεννιάτικα διηγήματα» (1996). «Ένας σκηνοθέτης θυμάται» (1998, αυτοβιογραφία). «Οι εραστές της Μύρινθας», «Ο Βάνκα και τ’ αδέσποτα» (2000), «Γράμμα στο θεό» (2001).
22 – 8 – 1922
Δολοφονείται ο ηγέτης του ιρλανδικού εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος Μάικλ Κόλινς (Michael James Collins), πρώτος Πρόεδρος της ανεξάρτητης Ιρλανδίας.
Ο Μάικλ Κόλινς
22 – 8 – 1925
Ξεκινά τις εργασίες του το συνέδριο της Σοσιαλιστικής Εργατικής Διεθνούς στη Μασσαλία (22/8-27/8/1925).
Μεταξύ άλλων, το συνέδριο διακήρυξε πως η συμμετοχή των σοσιαλιστών σε αστικές κυβερνήσεις και σε συνασπισμούς με αστικά κόμματα, δεν αποτελούσε παρά το «φυσικό» δρόμο προς το σοσιαλισμό. Ταυτόχρονα καλούσε τους εργάτες να στηρίξουν τα διάφορα μέτρα, πολιτικά και οικονομικά, σταθεροποίησης του καπιταλισμού που λαμβάνονταν (συχνά με την ενεργό –και πολλές φορές ηγετική- συμμετοχή των σοσιαλδημοκρατών) για τη σταθεροποίηση του καπιταλισμού.
Το συνέδριο πρόβαλε επίσης το ζήτημα της «ορθολογικής» ρύθμισης και διαχείρισης της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας, των διεθνών συναλλαγών, κλπ., καθώς και της δίκαιης κατανομής των φυσικών πόρων και των πρώτων υλών. Οι σοσιαλδημοκράτες ισχυρίζονταν πως ο καπιταλισμός ήταν δυνατό να απορροφηθεί σταδιακά και με ειρηνικό τρόπο από το «σοσιαλισμό» (αξιοποιώντας συν τοις άλλοις και διεθνείς ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, όπως π.χ. η Κοινωνία των Εθνών).
22 – 8 – 1926
Στρατιωτικό κίνημα με επικεφαλής τον Γ. Κονδύλη ανατρέπει τη δικτατορία του Πάγκαλου.
Ο Γεώργιος Κονδύλης
Απολύονται οι πολιτικοί κρατούμενοι και εξόριστοι. Επανέρχεται στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας ο ναύαρχος Κουντουριώτης.
22 – 8 – 1927
Τα μεσάνυχτα της 22 προς 23 Αυγούστου 1927 οι Ιταλοί μετανάστες εργάτες Νίκολα Σάκο και Μπαρτολομέο Βαντσέτι, που είχαν κατηγορηθεί ότι σκότωσαν δύο υπαλλήλους, κατά τη διάρκεια ληστείας ενός καταστήματος υποδημάτων στη Μασαχουσέτη, δολοφονούνται στην ηλεκτρική καρέκλα. Η κατηγορία που τους οδήγησε στον θάνατο ήταν σκηνοθετημένη και στόχο είχε να πλήξει το εργατικό κίνημα των ΗΠΑ, στο οποίο οι δύο πρωτοστατούσαν.
Το πρωτοσέλιδο του Ριζοσπάστη με την είδηση της εκτέλεσης των Σάκο και Βαντσέτι
Ανήμερα της εκτέλεσής τους, το πρωτοσέλιδο του Ριζοσπάστη έγραφε: «ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΥΝΕΤΕΛΕΣΘΗ – Ο ΣΑΚΚΟ ΚΑΙ Ο ΒΑΝΖΕΤΤΙ ΕΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΣΑΝ ΧΘΕΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΚΑΡΕΚΛΑΣ – ΑΝΤΙΚΡΥΣΑΝ ΜΕ ΚΑΤΑΠΛΗΣΣΟΥΣΑΝ ΨΥΧΡΑΙΜΙΑΝ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟΝ – ΕΞΕΓΕΡΣΙΣ ΕΙΣ ΟΛΟΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟΝ – ΚΟΛΟΣΣΙΑΙΑΙ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ».
22 – 8 – 1932
Γεννιέται στο Χαρτούμ του Σουδάν ο Ανδρέας Βουτσινάς.
Ο Ανδρέας Βουτσινάς
Σπούδασε υποκριτική και ενδυματολογία στη σχολή του λονδρέζικου θεάτρου «Old Vic», στη σχολή δραματικής τέχνης και τραγουδιού του Βέμπερ Ντούγκλας και στην περίφημη σχολή «Actors Studio» της Ν. Υόρκης.
Εργάστηκε ως ηθοποιός και σκηνοθέτης στο Μπροντγουέι, σε ταινίες των Ηλία Καζάν, Ζιλ Ντασέν, Λικ Μπεσόν. Μελ Μπρουκς. Συνεργάστηκε με διάσημους ηθοποιούς (Τζέιν Φόντα, Φέι Νταναγουέι, Γουόρεν Μπίτι, Αν Μπάνκροφτ, Μελ Μπρουκς, Μελίνα Μερκούρη, Ειρήνη Παππά, Φανί Αρντάν, κ.ά.). Σκηνοθέτησε θεατρικές παραστάσεις στο εξωτερικό και την Ελλάδα ΚΘΒΕ, Εθνικό Θέατρο, την Πειραματική Σκηνή της Τέχνης, με δημοτικά θέατρα και ελεύθερους θιάσου.
Συνεργάστηκε με πολλούς πρωταγωνιστές (Αλεξανδράκη, Κούρκουλο, Βουγιουκλάκη, Λάσκαρη, κ.ά.). Σκηνοθέτησε παραστάσεις αρχαίου δράματος στα Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Επίσης σκηνοθέτησε «Το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν» του Μπέρναρ Σο, στο θέατρο «Ορφέας» που πήρε το όνομά του. Συμμετείχε επίσης στην τηλεοπτική σειρά του Κώστα Κουτσομύτη «Πρόβα νυφικού».
22 – 8 – 1936
Πεθαίνει ο ναύαρχος και πολιτικός Παύλος Κουντουριώτης, δύο φορές Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Ο Παύλος Κουντουριώτης
22 – 8 – 1941
Η κατοχική Σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση της Δανίας ψηφίζει νόμο για την απαγόρευση της δράσης των κομμουνιστών.
Αστυνομικοί έξω από τα γραφεία του ΚΚ Δανίας στην Κοπεγχάγη
22 – 8 – 1943
Τριήμερη απεργία των τροχιοδρομικών πραγματοποιείται στην Αθήνα και τον Πειραιά με αίτημα να μη σταλούν εργάτες στη Γερμανία, να καταργηθούν οι μαύροι πίνακες και να αποφυλακιστούν οι φυλακισθέντες συνάδελφοί τους, να παρθούν μέτρα κατά των μαυραγοριτών, κ.α. Κανένα τραμ δεν κινείται.
22 – 8 – 1943
Συνέρχεται στο Καρπενήσι το Α’ Περιφερειακό Συνέδριο του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ Φθιώτιδας – Φωκίδας – Ευρυτανίας, με τη συμμετοχή 700 περίπου αντιπροσώπων.
22 – 8 – 1962
Αποτυγχάνει απόπειρα δολοφονίας του Γάλλου προέδρου Σαρλ ντε Γκωλ.
Ο Σαρλ Ντε Γκωλ
22 – 8 – 1966
Το Κυπριακό θεωρεί ως το πλέον περίπλοκο και επικίνδυνο πρόβλημα του ΟΗΕ ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ου Θαντ στην ετήσια έκθεσή του προς τη Γενική Συνέλευση, η οποία δίνεται στη δημοσιότητα.
Η ποιητική πορεία του Θέμελη ξεκινάει ουσιαστικά με τον πόλεμο και τη κατοχή. Όλα τα προηγούμενα γραπτά του ανήκουν στην προϊστορία του. Τότε μυήθηκε στα νεότερα πολιτικά ρεύματα από τον πρωτοποριακό κύκλο του περιοδικού «Κοχλίας».
Ορισμένα ποιήματά του μελοποιήθηκαν από τον Σταύρο Κουγιουμτζή (ενδεικτικά: Το πρώτο περιστέρι, Μ’ έκοψαν με χώρισαν στα δυο, Πάσχα των Ελλήνων, Σαν ένα αστέρι).
Γεννιέται ο Τζιν Κέλι (Eugene Curran «Gene» Kelly) ηθοποιός, σκηνοθέτης, χορευτής, χορογράφος, παραγωγός ταινιών και τραγουδιστής.
Ο Τζιν Κέλι
Είναι γνωστός μέχρι και σήμερα για το χορευτικό του στυλ και την ενέργειά του, για την ωραία του εμφάνιση και τους συμπαθείς ρόλους που ερμήνευσε στην μεγάλη οθόνη.
Οι γνωστότερες ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε είναι: «Βίρα τις Άγκυρες» (Ancors Aweigh, 1945), «Ο Πειρατής» (The Pirate, 1948), «Ένας Αμερικανός στο Παρίσι» (An American in Paris, 1951), «Τραγουδώντας στη βροχή» (Singing in the Rain, 1952) το οποίο σκηνοθέτησε ο ίδιος, «Μπριγκαντούν» (Brigadoon, 1954) και «Κληρονομήστε τον Άνεμο» (Inherit the Wind, 1960). Το 1969 σκηνοθέτησε επίσης την Μπάρμπρα Στράιζαντ και τον Γουόλτερ Ματάου στο μιούζικαλ «Αλό!…Ντόλυ» (Hello, Dolly).
Ο ηθοποιός έλαβε Τιμητικό Όσκαρ το 1952 για τα επιτεύγματά του το 1952, ενώ αργότερα τιμήθηκε από το Κέντρο Κένεντι, από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου και από το Σωματείο Αμερικανών Ηθοποιών.
23 – 8 – 1914
Η Ιαπωνία κηρύσσει τον πόλεμο κατά της Γερμανίας (Α’ Παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός Πόλεμος).
Ιαπωνικά στρατεύματα κατά την πολιορκία της πόλης Τσινγκτάο της Κίνας, τότε Γερμανική αποικία
23 – 8 – 1916
Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ρουμανία κηρύσσει τον πόλεμο κατά της Αυστροουγγαρίας.
23 – 8 – 1921
Ξεκινά η μάχη του Σαγγάριου, που καταλήγει με ήττα του ελληνικού στρατού (Μικρασιατική Εκστρατεία).
Από την διάβαση του ΣαγγάριουΕλληνικές δυνάμεις στο Σαγγάριο
23 – 8 – 1923
Τον Αύγουστο του 1923 πραγματοποιήθηκαν οι μεγαλύτερες κινητοποιήσεις των εργαζομένων στα πρώτα χρόνια του οργανωμένου συνδικαλιστικού κινήματος. Τα πρώτα σωματεία που συμμετείχαν είναι οι σιδηροδρομικοί, οι ναυτεργάτες, οι φορτοεκφορτωτές. Στις 19 Αυγούστου 1923 όλα τα ναυτεργατικά σωματεία κηρύσσουν απεργία, συλλαμβάνονται μέλη διοικήσεως της Ναυτεργατικής Ομοσπονδίας. Μετά από αυτή την κατάσταση η Διοίκηση του ΕΚΠ αποφασίζει πανεργατική απεργία. Η τελική όμως απόφαση θα εξαρτηθεί από τη ΓΣΕΕ.
Πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη» για τις απεργιακές κινητοποιήσεις
Στις 20 Αυγούστου η ΓΣΕΕ δηλώνει ότι θα επεκτείνει τις απεργίες σ’ ολόκληρη τη χώρα. Την ίδια στιγμή περίπολοι του Πολεμικού Ναυτικού γυρίζουν στους δρόμους και συλλαμβάνουν περίπου 200 απεργούς ναυτοθερμαστές για να τους βάλουν να δουλέψουν υποχρεωτικά.
Στον Πειραιά πραγματοποιείται σύσκεψη του ΕΚΠ της Ναυτικής Ομοσπονδίας και των Ομοσπονδιών Σιδηροδρομικών, Ηλετροκινήσεως, Επισιτισμού και της ΓΣΕΕ. Τα κύρια αιτήματα της απεργίας ήταν σταθεροποίηση των ημερομισθίων με βάση τον τιμάριθμο. Μέτρα κατά της ακρίβειας και της αισχροκέρδειας. Απόλυση κρατούμενων απεργών. Κατάργηση της λογοκρισίας επί των εργατικών ζητημάτων. Απαγόρευση της εξαγωγής ανεπεξέργαστων καπνών και άλλα. Απ’ όλη την Ελλάδα φτάνουν τηλεγραφήματα για συμμετοχή στην απεργία της ΓΣΕΕ.
Οι απεργιακές κινητοποιήσεις κορυφώνονται στις 23 Αυγούστου 1923. Στην πλατεία Πασαλιμανιού στον Πειραιά πραγματοποιείται Πανεργατική συγκέντρωση από τη ΓΣΕΕ και το ΕΚΠ, που είναι ιδιαίτερα ισχυρό αυτή την εποχή. Το σημείο που γίνεται η συγκέντρωση είναι μακριά από κυβερνητικά κτίρια, μακριά από την Αθήνα. Η κυβέρνηση, που ουσιαστικά διευθύνεται από το Νικόλαο Πλαστήρα, δίνει διαταγή να χτυπηθεί η συγκέντρωση και να διαλυθεί διά της βίας. Στρατός και αστυνομία επιτίθενται με σφοδρότητα στους συγκεντρωμένους απεργούς στο Πασαλιμάνι. Απολογισμός: 11 νεκροί εργάτες, 100 τραυματίες και συλλαμβάνονται περίπου 500. Μετά τα αιματηρά γεγονότα του Πασαλιμανιού η απεργία λύνεται, όμως παραμένει σαν η μεγαλύτερη απεργιακή κινητοποίηση της εποχής. Παραμένει σαν σταθμός των μεγάλων αγώνων του νεαρού τότε Ελληνικού Οργανωμένου Συνδικαλιστικού Κινήματος.
23 – 8 – 1923
Αρχίζει η εκκένωση της Κωνσταντινούπολης από τα συμμαχικά στρατεύματα, μετά την επικύρωση της Συνθήκης της Λωζάνης από την Εθνοσυνέλευση της Άγκυρας.
Επίσης, αρχίζει η εκκένωση των νησιών Ίμβρου και Τενέδου.
23 – 8 – 1926
Πεθαίνει ο Ροντόλφο Βαλεντίνο, (Ροντόλφο Πιέτρο Φιλιμπέρτο Ραφαέλο Γκουλιέλμι Βαλεντίνα), ιταλός ηθοποιός και είδωλο του βωβού κινηματογράφου.
Στην Ινδία αποφυλακίζεται κάτισχνος μετά από 8 ημέρες απεργίας πείνας ο Μαχάτμα Γκάντι, ο οποίος είχε ξεκινήσει την απεργία, διαμαρτυρόμενος για τη νέα σύλληψή του από τις βρετανικές αρχές.
Ο Μαχάτμα Γκάντι
23 – 8 – 1939
Υπογράφεται το σοβιετογερμανικό Σύμφωνο μη-επίθεσης, το γνωστό Σύμφωνο «Μολότοφ – Ρίμπεντροπ». Η υπογραφή του συμφώνου επήλθε μετά τη Συμφωνία του Μονάχου το 1938 (μεταξύ Γερμανίας, Ιταλίας, Βρετανίας και Γαλλίας) που ουσιαστικά «έσπρωχνε» τον Χίτλερ προς Ανατολάς και αφού όλες οι αλλεπάλληλες προσπάθειες προσέγγισης της ΕΣΣΔ με τις «δημοκρατίες» της Ευρώπης για τη συγκρότηση μετώπου κατά της επιθετικότητας του φασισμού είχαν αποτύχει. Έτσι, το Σύμφωνο «Μολότοφ – Ρίμπεντροπ» ήταν το μοναδικό μέσο άμυνας που είχε απομείνει στη Σοβιετική Ένωση δεδομένων των συνθηκών. Εξασφάλισε στη χώρα 21 πολύτιμους μήνες ειρήνης, που κατόπιν αποδείχτηκαν ανεκτίμητοι στην πολεμική της προετοιμασία ενόψει της αναπόφευκτης γερμανικής επίθεσης.
Ο Β. Μολότοφ με τον Γ. Ρίμπεντροπ
Έκτοτε, το Σύμφωνο αυτό αξιοποιείται προπαγανδιστικά εναντίον της ΕΣΣΔ και του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Πρόσφατα μάλιστα, στη λογική της εξίσωσης κομμουνισμού και φασισμού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθιέρωσε την 23η Αυγούστου «ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης για τα θύματα όλων των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων»!
23 – 8 – 1942
Ξεκινά η εποποιία του Στάλινγκραντ, που καταλήγει στις 2 Φλεβάρη 1943 με νίκη του Κόκκινου Στρατού.
Από τις μάχες στο Στάλινγκραντ
23 – 8 – 1943
Τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθερώνουν το Χάρκοβο, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας.
Από την επίθεση στο Χάρκοβο
23 – 8 – 1944
Οι λαϊκές μάζες με την καθοδήγηση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ρουμανίας ανατρέπουν το δικτατορικό καθεστώς του Αντονέσκου. Η 23 Αυγούστου ανακηρύχτηκε εθνική γιορτή της Ρουμανίας.
Μέλη της ΚΕ του ΚΚ Ρουμανίας κατά την εξέγερση
23 – 8 – 1983
Ψηφίζεται από τη Βουλή ο νόμος για την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης.
23 – 8 – 1985
Η ελληνική κυβέρνηση ανακοινώνει την άρση της εμπόλεμης κατάστασης με την Αλβανία, η οποία διήρκεσε 40 χρόνια.
23 – 8 – 2000
Συντρίβεται αεροσκάφος τύπου Airbus 320 στο Μπαχρέιν.
Και οι 143 επιβάτες σκοτώνονται.
23 – 8 – 2016
Πεθαίνει ο ηθοποιός Ανδρέας Μπάρκουλης.
Σπούδασε υποκριτική και κατά την αποφοίτησή του χαρακτηρίστηκε εξαιρετικό ταλέντο. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο θέατρο το 1956 και στον κινηματογράφο το αμέσως επόμενο έτος με την ταινία «Μαρία Πενταγιώτισσα».
Ο Ανδρέας Μπάρκουλης
Ένα μικρό διάστημα της ζωής του το πέρασε στις ΗΠΑ, όπου ασχολήθηκε επαγγελματικά με το τραγούδι. Υπήρξε ένας από τους γοητευτικότερους ζεν πρεμιέ της δεκαετίας του ’60. Ενδεικτικό της αίγλης του αυτής είναι το σλόγκαν «Κορίτσια, ο Μπάρκουλης!».
Πεθαίνει ο Ιταλός μανιεριστής ζωγράφος και χαράκτης Τζιρόλαμο Φραντσέσκο Μαρία Ματσόλα (Girolamo Francesco Maria Mazzola), γνωστός ως Παρμιτζανίνο (Parmigianino, «ο μικρός από την Πάρμα»).
Αυτοπορτρέτο του Παρμιτζανίνο
Δραστηριοποιήθηκε στη Φλωρεντία, τη Ρώμη, τη Μπολόνια και τη γενέτειρά του Πάρμα.
Η Παναγία με τον μακρύ λαιμό, 1534-35
Το έργο του χαρακτηρίζεται από την επιμήκυνση των μορφών και περιλαμβάνει, ανάμεσα σε άλλα, «το όραμα του Αγίου Ιερώνυμου» (1527) και την «Παναγία με τον Μακρύ Λαιμό» (Madonna dal collo lungo, 1534).
Η Βάπτιση του Χριστού, 1519
24 – 8 – 1572
Η Νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου.
Η σφαγή του Αγίου Βαρθολομαίου, Φρανσουά Ντυμπουά
70.000 Γάλλοι Ουγενότοι (προτεστάντες) σφάζονται κατ’ εντολή των καθολικών αρχών.
24 – 8 – 1779
Απαγχονίζεται στο χωριό Κολικόντασι της Αλβανίας ο Κοσμάς ο Αιτωλός.
Αγιογραφία με τη μορφή του Κοσμά του Αιτωλού
Ήταν λόγιος μοναχός και περιοδεύων ιεραπόστολος.
Με το κήρυγμά του και με τα πολυάριθμα σχολεία που ίδρυσε, συνέβαλε στη διάδοση της ελληνικής γλώσσας.
Στα 1755, πήγε στο Άγιον Όρος και φοίτησε στη φημισμένη Αθωνιάδα Σχολή.
Στη συνέχεια πήγε στην Κωνσταντινούπολη, ενώ αργότερα θα συνεχίσει το κήρυγμά του σε πόλεις και χωριά της Ελλάδας.
Στα είκοσι χρόνια των περιοδειών του σε όλη την Ελλάδα, ίδρυσε 250 σχολεία και δέκα ελληνομουσεία σε Ήπειρο, Μακεδονία και Θεσσαλία. Ο Κοσμάς ο Αιτωλός , είχε καταξιωθεί στη συνείδηση του λαού ως άγιος, ενόσω ακόμη ζούσε.
Επίσημα άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας ανακηρύχτηκε το 1961.
Για την εποχή του υπήρξε ο μοναδικός λαϊκός ρήτορας και είχε πλατιά απήχηση στις λαϊκές μάζες.
Χιλιάδες συνέρρεαν, στον τόπο που κάθε φορά ήταν να μιλήσει. Αξιοσημείωτο είναι ότι ενέπνεε το σεβασμό και των Αλβανών και των Τούρκων. Τα θέματα των κηρυγμάτων, που συνήθως γίνονταν στην ύπαιθρο, τ’ αντλούσε από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη.
Οι εκτιμήσεις των ερευνητών για την προσφορά του, ποικίλλουν. Άλλοι τον θεωρούν υπέρμαχο της Ορθοδοξίας, άλλοι κατ’ εξοχήν εκπρόσωπο των ελληνοχριστιανικών ιδεωδών, άλλοι μεταρρυθμιστή και άλλοι τον χαρακτηρίζουν Δάσκαλο του Γένους.
Οι ποικίλες εκτιμήσεις, γίνονται ως ένα σημείο, από τις διαφορές που υπάρχουν στις μέχρι σήμερα γνωστές πηγές. Προς το τέλος της ζωής του, αποτιμώντας ο ίδιος το έργο του σε επιστολή του προς τον αδελφό του Χρύσανθο, εκφράζει την ικανοποίησή του για το ότι «γίνεται αρκετή μετάνοια εις τους αδελφούς» και για το ότι ίδρυσε «δέκα σχολεία ελληνικά και διακόσια διά κοινά γράμματα».
Κατά τους τελευταίους μήνες του «Πολέμου του 1812» όπως ονομάστηκε η πολεμική αντιπαράθεση ΗΠΑ-Βρετανίας, οι δυνάμεις των Βρετανών εισβάλουν στην Ουάσιγκτον: Καπιτώλιο και Λευκός Οίκος πυρπολούνται.
24 – 8 – 1831
Ο Δαρβίνος σαλπάρει με το πλοίο HMS Beagle για ένα πενταετές ταξίδι σε όλο τον κόσμο.
Οι πληροφορίες που θα συλλέξει και οι παρατηρήσεις του θα τον οδηγήσουν στη θεωρία ότι τα είδη εξελίσσονται προσαρμοζόμενα στο περιβάλλον τους.
Το HMS Beagle με το οποίο πραγματοποίησε το ταξίδι του ο Δαρβίνος
1832
Πεθαίνει ο Γάλλος φυσικός Νικολά Καρνό (Nicolas Léonard Sadi Carnot ) (δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής – Κύκλος Καρνό).
Ο Νικολά Καρνό
24 – 8 – 1891
Ο Αμερικανός εφευρέτης Τόμας Έντισον (Thomas Edison) καταθέτει αιτήσεις ευρεσιτεχνίας για την κινηματογραφική κάμερα και τη μηχανή προβολής.
Ο Τόμας Έντισον
24 – 8 – 1899
Γεννιέται ο Αργεντινός ποιητής και λογοτέχνης Χόρχε Λουίς Μπόρχες (Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo). Υπήρξε μια από τις σπουδαιότερες μορφές της Λατινικής Αμερικής του 20ού αιώνα. Τα διηγήματά του, του χάρισαν τη διεθνή αναγνώριση και στα τελευταία χρόνια της ζωής του, παρότι τυφλός, συνέχισε να γράφει ποίηση και πρόζα.
Ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες
Γεννήθηκε το 1899 στο Μπουένος Άιρες. Παιδί – θαύμα στην κυριολεξία, έγραψε το πρώτο του διήγημα σε ηλικία 6 ετών. Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος τον βρίσκει στη Γενεύη. Μετά το τέλος του πολέμου, πηγαίνει στην Ισπανία, όπου έρχεται σε επαφή με τους σουρεαλιστές και τους εξπρεσιονιστές. Ήταν γνώστης της ελληνικής μυθολογίας και θαυμαστής του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Το 1938 επέστρεψε στο Μπουένος Άιρες και άρχισε να δουλεύει στη Δημοτική Βιβλιοθήκη. Υπογράφει μια επιστολή κατά του Περόν και απολύεται. Επιστρέφει μετά την πτώση του Περόν.
Την αγάπη του για την γενέτειρά του την εκδήλωσε με την ποιητική συλλογή, «Πάθος για το Μπουένος Άιρες», που δημοσίευσε το 1923. Το 1935 γράφει την «Παγκόσμια ιστορία της ατιμίας», «Την ιστορία της αιωνιότητας» και τα διηγήματα «Μυθιστορίες», για να ακολουθήσουν τα δοκίμια: «Η μοίρα», «Οι γειτονιές», «Ο λαϊκός τύπος». Το 1956 που έχασε την όραση, συνεχίζει να γράφει με τη βοήθεια της μητέρας του. Επιστρέφει στην ποίηση και γράφει τα: «Ο πλάστης», «Ο χρυσός των τίγρεων», «Το βιβλίο της άμμου», «Εγκώμιο της σκιάς», κ.ά. Τα λογοτεχνικά έργα του Μπόρχες περιλαμβάνονται σε 300 περίπου τόμους.
24 – 8 – 1902
Γεννιέται ο Γάλλος ιστορικός Φερνάν Μπροντέλ. (Fernand Paul Achille Braudel).
Είναι ο σπουδαιότερος Γάλλος ιστορικός της μεταπολεμικής περιόδου και εξέχουσα μορφή της Σχολής των Annales.
Οργάνωσε την ακαδημαϊκή του πορεία γύρω από τρεις μεγάλες εργασίες, καθεμιά από τις οποίες πήρε δεκαετίες εντατικής μελέτης: «Η Μεσόγειος» (1923-49, έπειτα 1949-66), «Πολιτισμός και Καπιταλισμός» (1955-79), και το ανολοκλήρωτο, «Ταυτότητα της Γαλλίας» (1970-85).
Ο Φερνάν Μπροντέλ
24 – 8 – 1929
Γεννιέται ο Παλαιστίνιος ηγέτης Γιάσερ Αραφάτ, ηγέτης της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), καθώς και πρώτος Πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής.
Ο Γιασέρ Αραφάτ
Σε ηλικία μόλις 19 χρόνων, παίρνει μέρος στις πρώτες μάχες μεταξύ Αράβων και Ισραηλινών, που ακολούθησαν την αποχώρηση των Βρετανών από την περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η πολιτική του δράση αρχίζει, όταν είναι φοιτητής Μηχανολογίας στο Πανεπιστήμιο του Καΐρου, το 1952, όπου αναλαμβάνει τα ηνία της Φοιτητικής Ενωσης Παλαιστινίων.
Το 1958, και ενώ εργάζεται ως μηχανικός στο Κουβέιτ, θέτει τα θεμέλια της «Φατάχ», μαζί με μικρό αριθμό Παλαιστινίων. Το 1964 ιδρύεται η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Την 1η Γενάρη του 1965 ανακηρύσσεται επισήμως η ίδρυση της «Φατάχ», υπό την επωνυμία «Ασίφα – Καταιγίδα», και εξαπολύει τις πρώτες αντάρτικες επιθέσεις κατά του Ισραήλ.
Το Μάρτη του 1968, ένα χρόνο μετά την κατάληψη από τον ισραηλινό στρατό της Λωρίδας της Γάζας, της Δυτικής Οχθης, της ανατολικής Ιερουσαλήμ, των υψωμάτων του Σινά, οι Παλαιστίνιοι αντάρτες, με κύρια δύναμη τη «Φατάχ», δίνουν την πρώτη μεγάλη τους μάχη με τον ισραηλινό στρατό στο Καραμέχ της Ιορδανίας. Η υποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων ενισχύει τη θέση του Αραφάτ, ο οποίος εντάσσει τη «Φατάχ» στην Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Ενα χρόνο αργότερα, το Φλεβάρη του 1969, ο Αραφάτ εκλέγεται Πρόεδρος της ΟΑΠ.
Το 1970, οι αντάρτες της ΟΑΠ υποχρεώνονται να εγκαταλείψουν την Ιορδανία, κατά τη διάρκεια του γνωστού ως «Μαύρου Σεπτέμβρη», όταν ο ιορδανικός στρατός επιτέθηκε εναντίον τους μετά την εκδήλωση 4 αεροπειρατειών σε εγκαταλειμμένο αεροδιάδρομο της χώρας. Ο μεγαλύτερος αριθμός των ανταρτών εγκαθίσταται στο Λίβανο.
Στις 13 Νοέμβρη του 1974, ο Γιάσερ Αραφάτ , ως αναγνωρισμένος από τη διεθνή κοινότητα, πλέον, ηγέτης της ΟΑΠ και του παλαιστινιακού αγώνα, εμφανίζεται, για πρώτη φορά, ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, φορώντας στρατιωτική στολή και κρατώντας στο ένα χέρι «κλάδο ελαίας» και στο άλλο το όπλο του. «Κρατώ ένα κλαδί ελιάς και ένα όπλο ενός μαχητή της ελευθερίας. Μην αφήσετε να πέσει από τα χέρια μου το κλαδί ελιάς», λέει στους αντιπροσώπους των Ηνωμένων Εθνών, σε μια εμφάνιση που θα καταγραφεί ανάμεσα στις ιστορικότερες στην πορεία του ΟΗΕ.
Το 1982, ο ισραηλινός στρατός εισβάλλει στο Λίβανο, διακηρύσσοντας ότι στοχεύει να εκδιώξει από εκεί τους Παλαιστίνιους μαχητές. Τα ισραηλινά στρατεύματα φτάνουν στη Βηρυτό και η ΟΑΠ απομακρύνει τους αντάρτες της. Ενα χρόνο αργότερα, ορισμένα στελέχη της «Φατάχ», μαζί με συριακά στρατεύματα που βρίσκονται στο Λίβανο, εξεγείρονται ενάντια στην ηγεσία της ΟΑΠ και του Αραφάτ, που μεταβαίνει στην Τυνησία.
Τον Οκτώβρη του 1985, ισραηλινά μαχητικά βομβαρδίζουν την έδρα της ΟΑΠ στην Τύνιδα. Ο Γιάσερ Αραφάτ βγαίνει ζωντανός.
Το 1987, ξεσπά η πρώτη εξέγερση – Ιντιφάντα των Παλαιστινίων, που ζουν στη Δυτική Οχθη και στη Λωρίδα της Γάζας. Ο Αραφάτ, εκπροσωπώντας την ΟΑΠ, τάσσεται στο πλευρό τους και επιτείνει το διπλωματικό του αγώνα για την απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Το Δεκέμβρη του 1988, μετά από έντονο διπλωματικό παρασκήνιο και ισχυρές αμερικανικές πιέσεις, διακηρύττει την ανεξαρτησία της Παλαιστίνης και με δημόσια δήλωσή του «απορρίπτει κάθε μορφή τρομοκρατίας» και δηλώνει ότι αποδέχεται το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ, προχωρώντας σε ένα αδιανόητο, μέχρι εκείνη τη στιγμή, βήμα για το σύνολο της παλαιστινιακής πολιτικής σκηνής.
Οι εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο και κυρίως στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, καθώς και η δημόσια υποστήριξή του προς τον Σαντάμ Χουσεΐν, στον πόλεμο του Κόλπου, εντείνουν τις αμερικανικές πιέσεις προς την ΟΑΠ και τον ίδιο, και έτσι ο Γιάσερ Αραφάτ συμμετέχει στην πρώτη «ειρηνευτική σύνοδο» για τη Μέση Ανατολή, στη Μαδρίτη, το 1991 (παρά το γεγονός ότι δεν είναι ξεκάθαρο το αν η όποια απόφαση θα βασίζεται στην υλοποίηση των σχετικών, με το Παλαιστινιακό, ψηφισμάτων του ΟΗΕ).
Το 1992 επιβιώνει από ένα σφοδρό αεροπορικό δυστύχημα στην έρημο της Λιβύης, κατά το οποίο σκοτώθηκαν 3 μέλη του πληρώματος. Ένα χρόνο μετά, το Σεπτέμβρη του 1993, μετά από μήνες συνομιλιών στο Οσλο, υπογράφει στο Λευκό Οίκο μαζί με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Γιτζάκ Ράμπιν, την πρώτη ισραηλινο-παλαιστινιακή «ειρηνευτική» συμφωνία.
Το 1994, τον Ιούλη, επιστρέφει για πρώτη φορά στη Λωρίδα της Γάζας και θέτει τα θεμέλια της Παλαιστινιακής Αρχής, ενώ το Δεκέμβρη της ίδιας χρονιάς, τιμάται με το βραβείο Νόμπελ, για την ειρήνη, το οποίο μοιράζεται με τον Γιτζάκ Ράμπιν και τον τότε Ισραηλινό ΥΠΕΞ, Σιμόν Πέρες.
Ο Παλαιστίνιος ηγέτης Γιάσερ Αραφάτ, ηγέτης της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), καθώς και πρώτος Πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής
Το 1995, μετά από νέο κύκλο διαβουλεύσεων, υπογράφει νέα «ενδιάμεση» συμφωνία για αναδίπλωση των ισραηλινών στρατευμάτων από ορισμένα σημεία των παλαιστινιακών εδαφών, με τον Γιτζάκ Ράμπιν, που δολοφονείται το Νοέμβρη από ακροδεξιό εβραίο. Το Γενάρη του 1996, ο Αραφάτ αναδεικνύεται, μετά από γενικές εκλογές, Πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής. Η τελμάτωση στην «ειρηνευτική διαδικασία» οδηγεί σε μια ακόμη «ενδιάμεση» συμφωνία, που υπογράφεται από τον Αραφάτ και τον νέο πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, στο Ουάι Πλαντέισον, των ΗΠΑ, τον Οκτώβρη του 1998.
Το 1999, ο Γιάσερ Αραφάτ υπογράφει μία ακόμη «ενδιάμεση» συμφωνία, που προβλέπει χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της «ειρηνευτικής διαδικασίας» με τον νεοεκλεγέντα Ισραηλινό πρωθυπουργό Εχούντ Μπάρακ. Οι αλλεπάλληλες χρονοτριβές και αναβολές εκ μέρους του Ισραήλ, φέρνουν, τον Ιούλη του 2000, τους δύο άνδρες επί 9 μέρες στο Καμπ Ντέιβιντ των ΗΠΑ, όπου ο Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον ασκεί πιέσεις στον Γιάσερ Αραφάτ να αποδεχτεί μια τελική συμφωνία, που, όπως αποδεικνύουν πλέον τα στοιχεία, δεν προσέφερε τίποτε συγκεκριμένο στους Παλαιστινίους. Ο Αραφάτ αρνείται, οι συνομιλίες καταρρέουν.
Το Σεπτέμβρη του 2000 ξεσπά η δεύτερη παλαιστινιακή εξέγερση – Ιντιφάντα. Ο ισραηλινός στρατός σαρώνει τα παλαιστινιακά εδάφη με μεθοδικότητα και σχέδιο, κλιμακώνει τη βία και, ουσιαστικά, προχωρεί σταδιακά σε ανακατάληψη της Δυτικής Όχθης. Το 2002, ο Αριέλ Σαρόν, ως πρωθυπουργός, ανακηρύσσει τον Αραφάτ «εχθρό του Ισραήλ», παγώνει κάθε διαπραγμάτευση και ουσιαστικά τον περιορίζει στο αρχηγείο του στη Ραμάλα, αφού ισραηλινά μαχητικά καταστρέφουν όλα του τα ελικόπτερα.
24 – 8 – 1944
Κηρύσσεται παλλαϊκή απεργία Εθνικής Σωτηρίας από το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και την ΕΠΟΝ, στην οποία μετέχουν πάνω από 200.000 εργαζόμενοι.
24 – 8 – 1945
Μεγάλη συγκέντρωση του ΕΑΜ πραγματοποιείται στο γήπεδο του Ηρακλή στην Θεσσαλονίκη.
24 – 8 – 1952
Εκδίδεται το πρώτο φύλλο της εφημερίδας της ΕΔΑ «Η Αυγή».
Πρώτος διευθυντής της ήταν ο Βασίλης Εφραιμίδης.
24 – 8 – 1956
Πεθαίνει ο Ιάπωνας σκηνοθέτης του κινηματογράφου Κένζι Μιζογκούτσι.
Ο Κένζι Μιζογκούτσι
Η ταινία του «Ουγκέτσου Μονογκατάρι» (1953) έστρεψε πάνω του τη διεθνή προσοχή και εμφανίστηκε στο Top Ten Poll των κριτικών του Sight & Sound, το 1962 και το 1972.
Άλλες επιτυχημένες ταινίες του περιλαμβάνουν την «Ιστορία του τελευταίου χρυσάνθεμου» (1939), τη «Ζωή της Οχάρου» (1952) και τον «Επιστάτη Σάνσο» (1954).
24 – 8 – 1960
Η Μαρία Κάλλας εμφανίζεται για πρώτη φορά στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, ερμηνεύοντας τον ομώνυμο ρόλο από τη «Νόρμα» του Μπελίνι.
Η Μαρία Κάλλας στην Επίδαυρο
Την παράσταση, την οποία παρακολουθούν 12.000 θεατές, σκηνοθέτησε ο Αλέξης Μινωτής, ενώ τα σκηνικά σχεδίασε ο Γιάννης Τσαρούχης.
Ο Τούλιο Σεραφίν διευθύνει την Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
24 – 8 – 1975
Τελειώνει η δίκη των πρωταιτίων του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 21ης Απρίλη 1967. Το Δικαστήριο επιβάλλει την ποινή του θανάτου στους τρεις αρχιπραξικοπηματίες Γ. Παπαδόπουλο, Γ. Μακαρέζο και Στ. Παττακό.
Από την δίκη των χουντικών
Στις 25 Αυγούστου ο Κ. Καραμανλής συγκαλεί εκτάκτως το Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει ομόφωνα μετατροπή της θανατικής καταδίκης των τριών σε ισόβια δεσμά.
24 – 8 – 1994
Μονογραφείται η Συμφωνία του Όσλο μεταξύ Ισραήλ και της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης.
Ράμπιν και Αραφάτ υπό το βλέμμα του Κλίντον
24 – 8 – 1995
Η Microsoft λανσάρει τα Windows 95, υπό τους ήχους του τραγουδιού των Rolling Stones «Start Me Up».
Πρόκειται για ένα λειτουργικό σύστημα που έπαιξε ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην ιστορία των PC, καθώς σήμανε την οριστική μετάβαση από το περιβάλλον του MS-DOS στο περιβάλλον των Windows ως βασικού λειτουργικού των συστημάτων στα οποία ήταν εγκατεστημένα.
24 – 8 – 2006
Πεθαίνει ο Τζέημς Τέννι (James Tenney), σύγχρονος αμερικανικός συνθέτης και σημαντικός θεωρητικός μουσικής.
Ο Τζέημς Τέννι
Ανάμεσα στις μουσικές συνθέσεις του ήταν οι πρώτες συνθέσεις ηλεκτρονικής μουσικής υπολογιστών.
Σημαντικοί μαθητές του Τέννι ήταν οι John Luther Adams, Larry Polansky και Peter Garland. Συνεργάστηκε με τον John Cage, καθώς επίσης και με τα συγκροτήματα των Harry Partch, Steve Reich και Philip Glass.
Πεθαίνει ο γνωστός ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου, Ανέστης Βλάχος.
Ο Ανέστης Βλάχος
Γεννήθηκε στην Προσοτσάνη Δράμας στις 7 Φεβρουαρίου 1934. Εγκαταστάθηκε στην Καλλιθέα το 1946 και σπούδασε στην Ανωτέρα Σχολή Κινηματογράφου-Θεάτρου Σταυράκου. Παράλληλα με τις σπουδές του δούλευε σε οικοδομή όπου χτύπησε σε ένα καρφί, με αποτέλεσμα να χάσει το μάτι του.
Τη χρονιά της αποφοίτησής του, ο Ανέστης Βλάχος ξεκίνησε την καριέρα στον κινηματογράφο παίρνοντας μέρος στην πρώτη ταινία του Ν. Κούνδουρου «Μαγική Πόλις». Το 1956 συμμετείχε σε δύο ακόμα από τις σημαντικότερες ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, «To Κορίτσι με τα Μαύρα» του Μ. Κακογιάννη και στο «Δράκο» του Ν. Κούνδουρου.
Είχε λάβει μέρος σε περισσότερες από 90 ταινίες. Είχε κερδίσει τιμητικές διακρίσεις στο ΦΕΚΘ το 1966 και το 1974, για τις ερμηνείες στις ταινίες «Με τη Λάμψη στα Μάτια» και «Κιέριον» αντίστοιχα. Επίσης κέρδισε τιμητική διάκριση για την ερμηνεία στην ταινία του Κ. Μανουσάκη «Ο Φόβος» στο Φεστιβάλ Τυνησίας το 1966.
Ερμήνευσε χαρακτηριστικούς δεύτερους ρόλους, ενσαρκώνοντας συνήθως τον τύπο του «σκληρού» και του «κακού». Στο θέατρο, πρωτοεμφανίστηκε με το έργο «Θάψτε τους νεκρούς» (Κυκλικό θέατρο του Τριβιζά) και συνέχισε παίζοντας σε όλα τα είδη, ενώ εμφανίστηκε και στην τηλεόραση. Το 1994, ύστερα από απουσία πολλών χρόνων, πρωταγωνίστησε στην ταινία «Αυτόπτης μάρτυρας». Ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Μαρία Γαρίτση.
Φεύγει από τη ζωή ο ντράμερ των θρυλικών Rolling Stones Τσάρλι Γουάτς (Charlie Watts).
Ο Τσάρλι Γουάτς
Ο Τσάρλι Γουάτς εντάχθηκε σε ηλικία 22 ετών στους Rolling Stones και υπήρξε μόνιμο μέλος έκτοτε.
Γεννήθηκε στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και ξεκίνησε να ακούει τζαζ μουσική από τα παιδικά του χρόνια, με κύριες επιρροές τους Μάιλς Ντέιβις και Τζον Κολτρέιν.
Το 1960, ξεκίνησε να εργάζεται σε διαφημιστική εταιρεία του Λονδίνου, ενώ εξέδωσε και το παιδικό βιβλίο «Ode to a High-Flying Bird», το οποίο αναφερόταν στον τζαζ μουσικό Τσάρλι Πάρκερ. Παράλληλα, έπαιζε τύμπανα για τους Alexis Korner’s Blues Incorporated, όπου συνεργάστηκε με μουσικούς όπως ο Μπράιαν Τζόουνς, ο Μικ Τζάγκερ και ο Έρικ Κλάπτον. Μη θέλοντας όμως να παραιτηθεί από την καθημερινή του εργασία, αποχώρησε από το συγκρότημα.
Ο Γουάτς εντάχθηκε στους Rolling Stones τον Ιανουάριο του 1963 χωρίς να αντιμετωπίσει με ιδιαίτερη σοβαρότητα το συγκρότημα, αλλά άλλαξε γνώμη όταν το σινγκλ «It’s All Over Now» έφθασε στην τρίτη θέση των βρετανικών τσαρτ το 1964. Την ίδια χρονιά παντρεύτηκε την Σίρλεϊ Ανν Σέπαρντ και τέσσερα χρόνια αργότερα γεννήθηκε η κόρη του Σεραφίνα.
Από τη δεκαετία του ’80, ο Γουάτς ασχολήθηκε με την πρώτη του μουσική αγάπη, την τζαζ, σχηματίζοντας διάφορες μπάντες, συμπεριλαμβανομένης και μίας ορχήστρας 32 ατόμων με την ονομασία Charlie Watts Orchestra. Την ίδια περίοδο, συμμετείχε στους Rocket 88 μαζί με τον Ίαν Στιούαρτ.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 κυκλοφόρησε μερικούς δίσκους με τους Charlie Watts Quintet, ενώ αργότερα συνεργάστηκε με τον Τζιμ Κέλτνερ στους Charlie Watts/Jim Keltner Project. Το 2004 κυκλοφόρησε ένα άλμπουμ με τους Charlie Watts and the Tentet, ενώ ταυτόχρονα διαγνώστηκε με καρκίνο του φάρυγγα από τον οποίο απέδρασε εντελώς υγιής μετά από ένα μεγάλο διάστημα θεραπειών. Μετά το 2010 ηχογραφεί και παίζει ζωντανά με τους A B C & D of Boogie Woogie, μία σουίνγκ μπάντα, ενώ το 2016 ανακοινώθηκε η επιστροφή των Rolling Stones στην δισκογραφία μετά από έντεκα χρόνια με το μπλουζ άλμπουμ «Blue & Lonesome».
Στο βιβλίο του «Τάδε έφη, Ζαρατούστρα», ο Νίτσε κατασκεύασε ένα ομοίωμα ανθρώπου πάνω από τον άνθρωπο, του εξουσιαστικού υπερανθρώπου που τον συνδύασε με τους μύθους των γερμανικών δρυμών για τις ξανθές βαλκυρίες και τους Νιμπελούγκεν.
Αυτόν το φιλοσοφικό μύθο χρησιμοποίησε ο Χίτλερ, σε συνδυασμό με τη φυλετική καθαρότητα, την υπεροχή της αρίας φυλής και βέβαια τα συμφέροντα του κεφαλαίου, καλυμμένος με τον μανδύα του εθνικο-σοσιαλισμού.
25 – 8 – 1908
Πεθαίνει ο Γάλλος φυσικός Ανρί Μπεκερέλ (Antoine Henri Becquerel), ο οποίος ανακάλυψε τη ραδιενέργεια.
Ο Ανρί Μπεκερέλ
Το 1903 βραβεύτηκε μαζί με το ζεύγος Κιουρί με το Νόμπελ Φυσικής, ενώ το όνομά του δόθηκε στη μονάδα μέτρησης της ραδιενέργειας.
25 – 8 – 1912
Γεννιέται ο κομμουνιστής ηγέτης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας Έριχ Χόνεκερ (Erich Ernst Paul Honecker). Διετέλεσε ΓΓ του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας από το 1971 έως το 1981 και Πρόεδρος της χώρας από το 1976 έως το 1989.
Ο Έριχ Χόνεκερ
Εντάχθηκε στο κομμουνιστικό κίνημα από πολύ νωρίς: το 1922 έγινε μέλος των Σπαρτακιστών και το 1929 μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας. Το 1937 καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση από το ναζιστικό καθεστώς. Παρέμεινε στη φυλακή μέχρι το 1945, ενώ στη συνέχεια δραστηριοποιήθηκε μέσα από τις γραμμές του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας.
«Τα όνειρά μας, τα δικά σας και τα δικά μου, για μια Γερμανία, στην οποία θα πραγματοποιηθεί ο όρκος αυτών που επέζησαν από το φασισμό και τον πόλεμο, δεν εκπληρώθηκαν»… «Εμείς οι κομμουνιστές δεν επιτρέπεται ποτέ να φοβόμαστε να λέμε την αλήθεια, έστω και αν αυτή δε γίνεται αμέσως αποδεκτή…». Το γράμμα που έστειλε ο ηγέτης της πρώην ΓΛΔ, Εριχ Χόνεκερ , στις 17 Ιούλη του 1991 από τη Μόσχα, όπου τότε είχε καταφύγει, και που, για άγνωστους λόγους, δεν είχε δημοσιευτεί μέχρι τότε…
Το γράμμα αυτό, ο κομματικός και κρατικός ηγέτης της ΓΛΔ, Εριχ Χόνεκερ, είχε αποστείλει από τη Μόσχα, όπου τότε είχε καταφύγει, σε δύο μέλη του DKP (Γερμανικού ΚΚ), τους Βέρνερ Κίσλακ, Έσεν (στο μεταξύ πέθανε) και Χάιντς Γιουγκ, Ντίσελντορφ. Τους επέτρεπε, το γράμμα να δημοσιευτεί από την 1η Δεκέμβρη 1991. Για άγνωστους λόγους, το γράμμα δε δημοσιεύτηκε και η χήρα του κομμουνιστή ηγέτη, Μάργκοτ Χόνεκερ, απέστειλε από το Σαντιάγο της Χιλής, όπου διέμενε τότε, το γράμμα στη μηνιαία εφημερίδα «Ροτ Φουξ», όργανο της «Ομάδας Βορειοανατολικού Βερολίνου του Γερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος», που το δημοσίευσε (τεύχος Ιούνη).
Το γράμμα του Χόνεκερ έχει ως εξής:
«Κατά βάση είμαστε ήδη ένα μεγάλο «κόμμα», ένα κόμμα με προοπτική. Γι’ αυτό δεν επιτρέπεται να αφήσουμε να θολώσει το βλέμμα μας, έστω κι αν η κατάσταση τώρα είναι δύσκολη. Υπάρχουν κόμματα, που άρχισαν με λιγότερα μέλη. Τι θέλω να πω μ’ αυτό; Στην τωρινή κατάσταση δεν μπορούμε να υπολογίσουμε ότι οι «μάζες» θα έρθουν σε μας. Το SED (σ.σ. Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Γερμανίας) ήταν ένα μαζικό κόμμα. Πάνω από δύο εκατομμύρια μέλη κάτι είχαν διαβάσει από τον Μαρξ, τον Ενγκελς και τον Λένιν. Έχουν σήμερα την τάση να το αμφισβητήσουν, αλλά έτσι ήταν. Σήμερα, που εκσφενδονιστήκαμε στο βάθος, είναι μόνο λίγοι εκείνοι που ανοιχτά ομολογούν πίστη στον Μαρξ. Μερικοί αμφιβάλλουν και ήταν πολλοί εκείνοι που δε μας πίστευαν καλά, όταν μιλούσαμε για τις σκιερές πλευρές του υπαρκτού καπιταλισμού και του εκτρώματός του, του φασισμού. Τώρα, που όλα «καπελώθηκαν» με τις δυτικές αξίες, τουλάχιστον ένα μέρος των ανθρώπων διαπιστώνει με τρόμο, αγανάκτηση και απογοήτευση ότι τα όνειρά του, ή καλύτερα οι αυταπάτες του, δεν εκπληρώνονται, αλλά ότι απλούστατα κυβερνάει το χρήμα…
Τα όνειρά μας, τα δικά μου και τα δικά σας, για μια Γερμανία, στην οποία θα πραγματοποιηθεί ο όρκος αυτών που επέζησαν από το φασισμό και τον πόλεμο, δεν εκπληρώθηκαν. Γνωρίζουμε γιατί. Εσείς και εμείς αγωνιστήκαμε για να πραγματοποιηθεί η Συμφωνία του Πότσνταμ των Συμμάχων σε όλη τη Γερμανία. Θυμάμαι καλά. Ο Μαξ Ράιμαν σαν αντιπρόσωπος στο ΚΚΓ ύψωσε τη φωνή του στο Κοινοβουλευτικό Συμβούλιο ενάντια στην ίδρυση του χωριστού κράτους (σ.σ. της Δυτικής Γερμανίας). Δυστυχώς, δεν μπορούσαμε να εμποδίσουμε το ότι η Γερμανία διασπάστηκε σε δύο κράτη, μια και όλα ήταν καθορισμένα: Ο σχηματισμός της διζωνίας, της τριζωνίας και η ξεχωριστή νομισματική μεταρρύθμιση. Πολλοί από μας, είτε εργαστήκαμε από εδώ ή από εκεί, τα γνωρίζουμε όλα αυτά ακριβέστατα, σημαντικά καλύτερα από αυτούς που τώρα γράφουν γι’ αυτά – δηλώνουν άγνοια και στις περισσότερες φορές με την πρόθεση να διαστρεβλώσουν την αλήθεια. Δε θα μπορέσουν να ξεγράψουν από τον κόσμο το γεγονός ότι πάνω στο γερμανικό έδαφος, στην τόσο υβριζόμενη και συκοφαντούμενη ΓΛΔ, έγινε η μοναδική στο είδος της μεγάλη προσπάθεια να δημιουργηθεί στο σοσιαλισμό στη Γερμανία μια κοιτίδα. Παρόλη τη λάσπη που εκσφενδονίζεται κατά της ΓΛΔ, του πρώτου γερμανικού κράτους των εργατών και αγροτών. Τώρα τους πολίτες, τους εκφοβίζουν και τους τρομάζουν με την «τρέλα για τη Στάζι». Μανία, απογοήτευση, μίσος, όλα πρέπει να φορτωθούν στη Στάζι, που παριστάνεται σαν συνώνυμο του σοσιαλιστικού «καθεστώτος». Γνωρίζετε καλύτερα ότι η Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος της Βόννης, οι (σ.σ.μυστικές υπηρεσίες) BND και MAD μπροστά στο γεγονός ότι αυτές προπαντός διάδωσαν το ανατριχιαστικό παραμύθι για τα «θύματα και τους θύτες» κρυφογελάνε. Αν δημοσιεύονταν οι φάκελοι για τα 7 εκατομμύρια πολίτες της ΟΔΓ, που είναι αποθηκευμένοι, εκεί στις μυστικές υπηρεσίες, τότε ασφαλώς θα πραγματοποιούνταν μια μεγάλη αφύπνιση. Αλλά το να γίνει κάτι τέτοιο είναι τώρα ταμπού, γι’ αυτό είναι αρμόδιοι μόνο οι «νικητές».
Με ενδιαφέρον, αυτό μπορείτε να το φανταστείτε, διάβασα την εισήγηση στο συνέδριο του DKP. Ιδιαίτερα διαφωτιστική βρήκα την εκτίμηση της σημερινής παγκόσμιας κατάστασης και της κατάστασης στη Γερμανία, ιδιαίτερα τη συναφή μ’ αυτό διαπίστωση ότι «οι καταπιεστικές επιπτώσεις της προσάρτησης της ΓΛΔ» προέρχονται σε πρώτη γραμμή από τον καπιταλιστικό χαρακτήρα της «προσαρμογής» της ως τώρα οικονομίας της ΓΛΔ στα συμφέροντα του ομοσπονδιακογερμανικού κεφαλαίου, από τον ιμπεριαλιστικό τρόπο της είσπραξης των νέων ανατολικών επαρχιών από το ομοσπονδιακό γερμανικό χρηματιστικό κεφάλαιο. Αυτή είναι μια πραγματικά πετυχημένη εκτίμηση. Θα χρειαστεί, αυτό μου είναι σαφές, μεγάλη προσπάθεια, ακριβώς αυτό να το κάνει συνείδηση κανείς στους ανθρώπους, γιατί αυτό σημαίνει να κολυμπάς ενάντια στο ρεύμα, μια και όλες οι πολιτικές δυνάμεις, με εξαίρεση το DKP, αισθάνονται ότι οφείλουν να αναθεματίζουν τη ΓΛΔ, το SED, αυτά σε πρώτη γραμμή να τα καθιστούν υπεύθυνα για την κατάσταση που προέκυψε. Καθημερινά σφυροκοπούν στο μυαλό των ανθρώπων: Υπεύθυνο είναι το σύστημα. Ο αναθεματισμός των Κόκκινων ήταν κάτι το πολύ συνηθισμένο μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση. Σήμερα διάβασα στην FAZ (σ.σ. «Φραγκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ») το ρεπορτάζ «ο σιγανός θρίαμβος» για τη σύνοδο της Σοσιαλιστικής Διεθνούς στη Φραγκφούρτη. Αυτή (σ.σ. η σύνοδος) ήταν αφιερωμένη στην αναγέννηση της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, που είχε καταποντιστεί στον πόλεμο. Μια και το 1951 ο κόσμος βρισκόταν βαθιά στο χειμώνα του Ψυχρού Πολέμου, γεννήθηκε ο δημοκρατικός σοσιαλισμός σαν έννοια αγώνα στην αντιπαράθεση με τα σοσιαλιστικά καθεστώτα και κόμματα. Όμως, ως τώρα δεν υπάρχει καμιά χώρα, στην οποία να οικοδομήθηκε ο σοσιαλισμός υπό την ηγεσία της Σοσιαλδημοκρατίας. Σήμερα δεν μπορεί να παραβλεφτεί ότι στη ΣΕ δρουν ισχυρές δυνάμεις, που θέλουν να γυρίσουν τον τροχό της ιστορίας προς τον καπιταλισμό…
Εξαιτίας των γεγονότων του 1989 – ’90, δεν επιτρέπεται να σκύψουμε το κεφάλι, εδώ συμμερίζομαι ολοκληρωτικά τη γνώμη σας. Δεν επιτρέπεται να αγνοήσουμε το γεγονός, γι’ αυτό γίνεται και εδώ όλο και περισσότερο λόγος, ότι η αμερικανική και άλλες δυτικές μυστικές υπηρεσίες πάνω από 20 χρόνια εργάστηκαν με σχέδιο για μια τέτοια κατάσταση και προώθησαν και πρόσωπα, στα οποία στη ζωή των σοσιαλιστικών χωρών απέδιδαν ιδιαίτερο ρόλο, που θα έπαιζαν κατά τη βασική κοινωνική αλλαγή. Σε συνδυασμό με τις ίδιες μας τις αδυναμίες, πρέπει να προσέξει κανείς τη στοχοπροσηλωμένη εργασία των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, η οποία ολοφάνερα δεν αστόχησε στη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητά της. Ισως όλοι μας δεν υπήρξαμε και αρκετά άγρυπνοι.
Κάνει καλό ότι το κομματικό συνέδριό σας δεν προσέγγισε επιπόλαια την ανάλυση της ήττας του σοσιαλισμού, σίγουρα ίσως και εν γνώσει του γεγονότος ότι προς το παρόν κανείς δεν είναι σε θέση να βρει απάντηση στα πολλά ανοιχτά ερωτήματα. Είναι πολύ φθηνό να καθίστανται υπεύθυνα για την ήττα του σοσιαλισμού μόνο τα δικά του μοντέλα, όπως κι αν είναι διαμορφωμένα αυτά. Αυτό καταλήγει τελικά στο να θέλουν να εξαλείψουν από τον κόσμο την ιδέα μας, πράγμα όχι μόνο τόσο καινούριο στην ιστορία. Ήδη, στο λίκνο του κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος υπήρχε το να φοβίσουν τους πολίτες, κοιτάχτε, «ένα φάντασμα γυρίζει, το φάντασμα του κομμουνισμού», συνεχίστηκε με τον αναθεματισμό της νεαρής σοβιετικής εξουσίας, τον «κίνδυνο της μπολσεβικοποίησης», αυτό το σύνθημα που βρήκε το κορύφωμά του τον καιρό του φασισμού. Σήμερα, συνεχίζεται λογικά με τον αναθεματισμό του σοσιαλισμού σαν αντιδημοκρατικού, σταλινικού. Ο σταλινισμός εξισώνεται με το φασισμό, μια προσπάθεια εξαγνισμού του φασισμού.
Το DKP είναι τώρα το μοναδικό κόμμα, που προώθησε τα καθήκοντα του παρόντος τόσο συγκεκριμένα στο προσκήνιο του αγώνα και τάσσεται υπέρ μιας καθαρής αντικαπιταλιστικής θέσης για την ανανέωση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας (της Γερμανίας). Είναι βέβαια δύσκολο, να υπάρξει απελευθέρωση από τον «αναθεματισμό του σοσιαλισμού στη ΓΛΔ και των φορέων της», όπως και από τις ολέθριες συνέπειες, που προκάλεσε αυτή η δυσφήμιση στα κεφάλια των ανθρώπων. Αλλά θα είναι σωστό στο διαρκές να υπεκφύγει κανείς σ’ αυτό, να σιωπήσει; Αυτός ο σοσιαλισμός, με όλα του τα λάθη και αδυναμίες, ήταν μια υπαρκτά υφιστάμενη «αντικαπιταλιστική κοινωνία», πραγματοποίησε στη ζωή, είτε θέλει κανείς να της το αναγνωρίσει είτε όχι, τα στοιχειώδη αποφασιστικά ανθρώπινα δικαιώματα, για τα οποία αγωνιζόμαστε εμείς οι κομμουνιστές. Πολλά κόμματα πάνω από έναν αιώνα έγραψαν το σοσιαλισμό στο πρόγραμμά τους, αλλά μόνο η ΣΕ, η Κίνα, οι κεντρικές και ανατολικές ευρωπαϊκές χώρες και να μην ξεχνάμε την Κούβα, τον προσπάθησαν, τον πραγματοποίησαν. Και για μερικές χώρες δεν έχει ακόμα αποδειχτεί καθόλου ότι δε θα αντέξει. Εχω τη γνώμη – έτσι όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα και όπως προπαντός θα εξελιχθούν – ότι πρέπει να δώσουμε τέρμα στη γενική εκτίμηση και καταδίκη του σοσιαλισμού όπως ήταν μια φορά. Πώς αλλιώς οι άνθρωποι σε Ανατολή και Δύση θα αποκτήσουν και πάλι εμπιστοσύνη στα ιδεώδη μας, σε ένα κόμμα που δηλώνει σαν στόχο του ενάντια στον καπιταλισμό υπάρχει μόνο μια σοσιαλιστική εναλλακτική λύση; Το λέω εντελώς ανοιχτά, γιατί η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή, εδώ, παγκόσμια και στη χώρα μας: Πρέπει να δοθεί τέρμα στη «συντριπτική κριτική» του παρελθόντος, αυτό θα το κάνει ο αντίπαλος αρκετά. Η συνέχιση σ’ αυτή τη γραμμή, από λόγους τακτικής ή οποιουσδήποτε άλλους – αυτό δεν μπορώ να το κρίνω – αυτό, πιστεύω, χτυπάει τελικά το ίδιο το κόμμα, αυτό το δείχνουν ήδη οι εμπειρίες εδώ ή θα το δείξουν ακόμα σαφέστερα. Και το ΚΟΔΗΣΟ περιήλθε ακριβώς γι’ αυτό το λόγο στη στενωπό.
Είναι σίγουρα δύσκολο, ένας δύσκολος δρόμος για το κόμμα να ριζώσει στο ανατολικό (σ.σ. τμήμα της Γερμανίας) και στο ανατολικό και δυτικό πάλι, προπαντός στην εργατική τάξη και ανάμεσα στους νέους. Και σίγουρα δε θα ‘πρεπε να παραιτηθεί κανείς από τους ώριμους συντρόφους, που βρίσκουν στέγη ακόμα στο ΚΟΔΗΣΟ, και επίσης από αυτούς που ήταν άλλοτε μέλη του SED, αυτοί χωρίς άλλο απομονώνονται από τον αντίπαλο. Αν θέλετε να ριζώσετε και στο ανατολικό τμήμα, τότε δεν πρέπει να τους προσπεράσει αυτούς, να προσπεράσει την κατάστασή τους. Αυτοί χρειάζονται προσανατολισμό, αυτό δεν πρέπει να το αφήσετε στη Σοσιαλδημοκρατία που προσπαθεί με ζήλο γι’ αυτό. Ασφαλώς αντιλαμβάνεστε σωστά ότι όλα αυτά δεν κάνουν περιττή την ανάλυση των προβλημάτων, των λαθών και αδυναμιών από την πλευρά μας, που, γι’ αυτό έχω σαφήνεια, έκαναν δυνατό στον αντίπαλο να αναδιπλώσει τόσο μετωπικά το σοσιαλισμό στην Ανατολική Ευρώπη. Αλλά δεν είναι η επιταγή της στιγμής, πριν είναι άλλη μια φορά πολύ αργά, να συμπεριλάβουμε όλους αυτούς που είναι πρόθυμοι. Το κατώφλι πρέπει να το προσπεράσουμε, δηλαδή όλα τα δυσάρεστα, σε κάθε ανατροπή παρουσιαζόμενα φαινόμενα αποστασίας, δειλίας, οπορτουνισμού και προδοσίας, δεν πρέπει να μας θολώνουν το βλέμμα, αλλιώς δε βγαίνουμε από την άμυνα. Μάλιστα, θέλουμε πάντα να πάρουμε πολλούς, θέλουμε να πάρουμε όλους μαζί στο δρόμο μας, αλλά αυτό εμπερικλείει και χρόνο, γιατί πρέπει να υπολογίσουμε ότι μερικοί δε μας καταλαβαίνουν ακόμα, ότι πολλοί, ακόμα και σύντροφοι και ομόφρονες, μετά απ’ αυτό το κύμα της δηλητηρίασης, δεν αντιλαμβάνονται αμέσως γιατί πρέπει να ενεργήσουμε έτσι είτε αλλιώς, ίσως μάλιστα να μη συμφωνήσουν αμέσως μαζί μας. Αλλά είναι και τούτο ένα δίδαγμα από τη νεότατη ιστορία:
Εμείς οι κομμουνιστές δεν επιτρέπεται ποτέ να φοβόμαστε να λέμε την αλήθεια, έστω κι αν αυτή δε γίνεται αμέσως αποδεκτή…
Με εγκάρδιους κομμουνιστικούς χαιρετισμούς
από τη Μάργκοτ και εμένα,
Εριχ».
25 – 8 – 1918
Γεννιέται ο Αμερικανός μαέστρος και συνθέτης Λέοναρντ Μπερνστάιν (Leonard Bernstein), απ’ τους μεγαλύτερους διευθυντές ορχήστρας του 20ού αιώνα.
Ο Λέοναρντ Μπερνστάιν
Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και συνέχισε τις ανώτερες σπουδές του στη διεύθυνση ορχήστρας.
Από το 1943 έως το 1944 ήταν βοηθός διευθυντής ορχήστρας στη Φιλαρμονική Συμφωνική Ορχήστρα της Νέας Υόρκης και από το 1945 έως το 1948 διευθυντής της Συμφωνικής Ορχήστρας της Νέας Υόρκης.
Διεύθυνε όλες τις μεγάλες ορχήστρες του κόσμου. Συμμετείχε ως διευθυντής ορχήστρας σε φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής (Άμστερνταμ και Πράγα). Από το 1958 έως το 1969 ήταν ο αρχιμουσικός της περίφημης Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Νέας Υόρκης, συμβάλλοντας στη σημαντική ανανέωση του ρεπερτορίου της.
Ο Μπερνστάιν συνέθεσε συμφωνική μουσική, μουσική για μπαλέτο, αλλά και μουσική για μπαλέτο (Dybbuk -1974), θεατρικά μιούζικαλ («On The Town» -1944, «Wonderful Town» -1953) και κινηματογραφικές ταινίες («West Side Story» -1957).
25 – 8 – 1928
Πρωτοεμφανίζονται οι αριθμοί στις φανέλες των παικτών, στους αγώνες ποδοσφαίρου Άρσεναλ – Σέφιλντ Γουένσντεϊ και Τσέλσι – Σουόνσι Τάουν. Οι γηπεδούχοι φοράνε νούμερα από 1 έως 11 και οι φιλοξενούμενοι από 12 έως 22.
25 – 8 – 1985
Σκοτώνεται σε αεροπορικό δυστύχημα η Αμερικανίδα μαθήτρια Σαμάνθα Σμιθ (Samantha Reed Smith), γνωστή για το ταξίδι της στη Σοβιετική Ένωση με στόχο την ειρήνη.
Η Σαμάνθα Σμιθ με την επιστολή της
Ζούσε με τους γονείς της στο Μάντσεστερ της πολιτείας Μέιν των ΗΠΑ, ο πατέρας της δούλευε στο Πανεπιστήμιο κι η μητέρα της στις Κοινωνικές Υπηρεσίες. Στα δέκα της χρόνια ένιωθε απειλούμενη από τη Σοβιετική Ένωση – γιατί έτσι την είχανε μάθει – και αποφάσισε να στείλει ένα γράμμα στο τότε Πρόεδρο της ΕΣΣΔ, Γιούρι Αντρόποφ, ρωτώντας τον «γιατί θέλει να κατακτήσει τον κόσμο ή τουλάχιστον τη χώρα της»; Μαζί με το γράμμα – απάντηση του Σοβιετικού ηγέτη, η Σαμάνθα έλαβε μερικούς μήνες μετά και μια πρόσκλησή του για να επισκεφτεί μαζί με τους γονείς της τη Σοβιετική Ένωση.
Τον Ιούλη του 1983, πριν είκοσι χρόνια, ταξίδεψε στη μεγάλη χώρα του Σοσιαλισμού κι όσα είδε κι έζησε εκεί – πράγματα πολύ διαφορετικά απ’ όσα άκουγε για εκείνη τη μακρινή χώρα στην πατρίδα της – τα μετέφερε στις ΗΠΑ και τα κατέγραψε σε ένα βιβλίο. Η φιλειρηνική δραστηριότητα της Σαμάνθα Σμιθ την έκανε γνωστή σε όλο τον κόσμο και γι’ αυτό η είδηση του θανάτου της, μόλις δυο χρόνια μετά το ταξίδι της, στις 26 Αυγούστου 1985 (σκοτώθηκε μαζί με τον πατέρα της σε αεροπορικό δυστύχημα) συγκλόνισε εκατομμύρια ανθρώπους κι άφησε στα χείλη τους ένα «γιατί;»…
Όλα άρχισαν κάπως έτσι: “Αγαπητέ κύριε Αντρόποφ, το όνομά μου είναι Σαμάνθα Σμιθ . Είμαι δέκα χρονών. Συγχαρητήρια για την καινούρια σας θέση. Ανησυχώ μήπως η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες αρχίσουν έναν πυρηνικό πόλεμο. Θα ψηφίσετε για να κάνετε πόλεμο ή όχι; Αν όχι, πέστε μου παρακαλώ, πώς θα βοηθήσετε για να μη γίνει πόλεμος. Δεν είστε υποχρεωμένος να μου απαντήσετε, όμως εγώ θα ‘θελα να μάθω γιατί θέλετε να κατακτήσετε τον κόσμο ή τουλάχιστον τη δική μας χώρα. Ο Θεός έκανε τον κόσμο για να ζούμε όλοι εμείς μαζί ειρηνικά και όχι να πολεμούμε. Ειλικρινά, Σαμάνθα Σμιθ”.
Η Σαμάνθα Σμιθ με πιονέρους
Μετά από λίγους μήνες, η Σαμάνθα έμαθε ότι το γράμμα της δημοσιεύτηκε στην «Πράβντα» κι αυτό την έκανε να επιμείνει: έστειλε ακόμη ένα γράμμα στον επικεφαλής της πρεσβείας της ΕΣΣΔ στην Ουάσιγκτον, ρωτώντας τον αν ο Γ. Αντρόποφ σκόπευε να απαντήσει στο γράμμα της. Και πράγματι πήρε την απάντηση.
Ο Πρόεδρος της ΕΣΣΔ ανάμεσα σε άλλα της έλεγε: «Στην Αμερική και στη χώρα μας υπάρχουν πυρηνικά όπλα – τρομερά όπλα που μπορούν να σκοτώσουν εκατομμύρια ανθρώπους σε μια στιγμή. Όμως δε θέλουμε να χρησιμοποιηθούν ποτέ. Και είναι ακριβώς γι’ αυτό που η Σοβιετική Ένωση έχει επίσημα διακηρύξει σ’ ολόκληρο τον κόσμο ότι ποτέ – ποτέ – δε θα χρησιμοποιήσει πρώτη πυρηνικά όπλα εναντίον οποιασδήποτε χώρας. Γενικά προτείνουμε να σταματήσει η παραπέρα παραγωγή τους και να προχωρήσουμε στην καταστροφή όλων των αποθεμάτων στη Γη».
Και το γράμμα του κατέληγε κάπως έτσι: «Θέλουμε ειρήνη – υπάρχουν πολλά που μας απασχολούν – να καλλιεργούμε το στάρι, να κατασκευάζουμε και να ανακαλύπτουμε, να γράφουμε βιβλία και να πετάμε στο διάστημα. Θέλουμε ειρήνη για μας και για όλους τους λαούς του πλανήτη. Για τα παιδιά μας και για σένα Σαμάνθα.
Σε προσκαλώ, αν οι γονείς σου το επιτρέψουν, να έρθεις στη χώρα μας, η καλύτερη εποχή είναι το καλοκαίρι. Να γνωρίσεις τη χώρα μας, να συναντηθείς με συνομηλίκους σου, να επισκεφτείς τη διεθνή παιδική κατασκήνωση – Αρτέκ – κοντά στη θάλασσα. Και να δεις μόνη σου: στη Σοβιετική Ένωση όλοι είναι υπέρ της ειρήνης και της φιλίας ανάμεσα στους λαούς».
«Οι γονείς μου έκριναν πως ήταν καλό να πάμε στη Ρωσία, γιατί αυτό θα μας βοηθούσε να καταλάβουμε ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στις δυο χώρες μας. Θ’ αναχωρούσαμε στις 7 Ιούλη και θα μέναμε δυο βδομάδες. Βρήκα στη βιβλιοθήκη ταξιδιωτικά βιβλία γύρω από τη Ρωσία… Στα βιβλία όλα φαίνονταν όμορφα και πολύ διαφορετικά από τη ζωή στο Μέιν», έγραφε η Σαμάνθα στο βιβλίο της. Πέταξαν από το Μέιν στη Βοστόνη, στο Μόντρεαλ και από κει απευθείας στη Μόσχα.
Από τη Μόσχα στην Κριμαία, στο Λένινγκραντ και πάλι στη Μόσχα, η Σαμάνθα περιέγραψε το ταξίδι της και τους ανθρώπους που γνώρισε με έξαψη, ενθουσιασμό κι αγάπη. Είναι φανερό ότι διασκέδασε πιο πολύ στην παιδική κατασκήνωση του Αρτέκ, που άνοιξε σαν μια μεγάλη αγκαλιά για να την υποδεχτεί: «… Χίλια παιδιά με τις στολές των πιονέρων με καλωσόρισαν με τραγούδια. Ενώ η ορχήστρα έπαιζε μουσική, οι πιονέροι τραγουδούσαν τ’ όνομά μου. Ολ’ αυτά μ’ έκαναν να νιώσω κάπως αμήχανη κι έχασα τη φωνή μου. Μερικοί νεαροί χορευτές από την άλλη άκρη του σταδίου ήρθαν προς τα εμένα με ένα καρβέλι ψωμί που είχε μια μικρή κούπα με αλάτι απάνω του. Ο χορός τους έμοιαζε με σκηνή από μπαλέτο και για μια στιγμή ένιωσα πάλι σαν σε όνειρο».
Η Σαμάνθα μίλησε για τους πιονέρους και για την κατασκήνωση – που φιλοξενούσε 4.000 περίπου παιδιά – με θαυμασμό: «είναι όλα τους πολύ έξυπνα και ταλαντούχα παιδιά. Για να πας στο Αρτέκ πρέπει να έχεις ανώτερη βαθμολογία», να ξέρεις μουσική, ξένες γλώσσες ή να ασχολείσαι με τον αθλητισμό, πράγματα δηλαδή που μπορούσαν να κάνουν όλα τα παιδιά στην ΕΣΣΔ.
Η δεκάχρονη Αμερικανίδα πήρε μέρος σε ποικίλες εκδηλώσεις της κατασκήνωσης, κολυμβητικούς αγώνες, φεστιβάλ, πέταξε μηνύματα ειρήνης μέσα σε μπουκάλια στη Μαύρη Θάλασσα, τραγούδησε στα αγγλικά και στα ρώσικα, χόρεψε, έκανε καλούς φίλους. «Ήταν το πιο μεγάλο θέαμα που έγινε ποτέ», έγραψε για την τελετή λήξης της κατασκήνωσης. Όσο βρίσκονταν εκεί επισκέφτηκε επίσης τη Γιάλτα και μια αγροτική κολεκτίβα τριών χιλιάδων ανθρώπων που ήταν σαν μια μικρή πόλη.
Το Λένινγκραντ και η Μόσχα ήταν οι επόμενοι σταθμοί της. Πήγε στα μπαλέτα Κίροφ (όπου η πρώτη μπαλαρίνα, Αλα Γκίζοβα της χάρισε ένα ζευγάρι παπούτσια χορού), στο Ερμιτάζ και άλλα μουσεία και μνημεία. Στη Μόσχα συναντήθηκε με την Βαλεντίνα Τερέσκοβα και με αντιπροσωπεία του Κρεμλίνου και συζήτησε για την παγκόσμια ειρήνη και για τη σημασία του ταξιδιού της. Πήγε επίσης, στο Ολυμπιακό Κέντρο Κριλάτσκογιε, στο Παλάτι των πιονέρων, είδε παραστάσεις στο θέατρο των ζώων, στο κουκλοθέατρο και το περίφημο Τσίρκο της Μόσχας. Μεγάλη εντύπωση της έκανε το μετρό, που στα μάτια της έμοιαζε με «υπόγειο παλάτι». Ο κόσμος της έκανε δώρα και την καλοδέχονταν παντού.
«Οι άνθρωποι σ’ όλο τον κόσμο μου φαίνονται όλο και πιο πολύ σαν τους ανθρώπους στη γειτονιά μου», έγραψε όταν επέστρεψε. «Υπάρχουν ακόμα φορές που ανησυχώ μήπως η επόμενη μέρα θα ‘ναι η τελευταία μέρα της Γης. Όμως με όλο και πιο πολλούς ανθρώπους να σκέφτονται τα προβλήματα του κόσμου, ελπίζω πως κάποια μέρα σύντομα θα βρούμε το δρόμο για την παγκόσμια ειρήνη»…
25 – 8 – 1988
Δολοφονείται ο ποιητής και συγγραφέας Κώστας Ταχτσής.
Εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα στις αρχές της δεκαετίας του 1950 με τις ποιητικές συλλογές «Ποιήματα» (1951), «Μικρά ποιήματα» (1952) και «Περί ώραν δωδεκάτην» (1953), που αργότερα αποκήρυξε. Ακολούθησαν οι ποιητικές συλλογές Συμφωνία του «Μπραζίλιαν» (1954) και Καφενείο «Το Βυζάντιο» κι άλλα ποιήματα (1956). Η ποίησή του κινείται στο πλαίσιο της καθημερινής ζωής και χαρακτηρίζεται από έντονα λυρική διάθεση. Την ίδια περίοδο συνδέθηκε φιλικά με τους Οδυσσέα Ελύτη, Νίκο Γκάτσο και Ανδρέα Εμπειρίκο. Το 1954 έφυγε για την Αγγλία, όπου έμεινε ως το καλοκαίρι του επόμενου χρόνου. Επέστρεψε στην Αθήνα και ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας.
Ο Κώστας Ταχτσής
Από την άνοιξη του 1956 έως τον Δεκέμβρη του 1964 περιπλανήθηκε σε διάφορα μέρη του κόσμου (Γερμανία, Αυστρία, Αφρική, Αυστραλία), με ενδιάμεσες επιστροφές στην Ελλάδα. Στην περίοδο αυτή μπάρκαρε σε δανέζικο φορτηγό πλοίο προς τη Γερμανία, εργάστηκε στα γυρίσματα της ταινίας του Τζιν Νεγκουλέσκο «Το παιδί και το δελφίνι», που γυρίστηκε στην Ύδρα το 1956, τέλεσε χρέη μάνατζερ σε περιοδεία του κλασσικού πιανίστα Τώνη Γεωργίου στην Αφρική, εργάστηκε ως υπάλληλος εμπορικού καταστήματος και σιδηροδρομικός υπάλληλος στην Αυστραλία.
Το 1960 ξεκίνησε για το γύρο της Ευρώπης με βέσπα. Στις χώρες που επισκέφτηκε έγραψε «Το Τρίτο στεφάνι», το οποίο ολοκλήρωσε στην Αυστραλία, κατά τη διάρκεια της δεύτερης εκεί παραμονής του και το έστειλε στην Ελλάδα για εκτύπωση. Το έργο απορρίφθηκε ως ακατάλληλο και ο Ταχτσής προχώρησε στη ιδιωτική έκδοσή του στην Αθήνα το 1962.
«Το τρίτο στεφάνι» είναι η σημαντικότερη προσφορά του στην Νεοελληνική λογοτεχνία, με το οποίο αργότερα καθιερώθηκε ως ένας από τους καλύτερους πεζογράφους της γενιάς του. Μαζί με τον Νάνο Βαλαωρίτη και άλλους συμμετείχε στη συντακτική ομάδα του πρωτοποριακού λογοτεχνικού περιοδικού «Πάλι» (1964–1967). Το 1972 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων «Τα ρέστα» και το 1979 μία συλλογή αυτοβιογραφικών κειμένων με τίτλο «Η γιαγιά μου η Αθήνα».
Ο Ταχτσής είχε να παρουσιάσει και πλούσιο μεταφραστικό έργο. Μετέφρασε έργα συγγραφέων, όπως τη «Φιλουμένα Μαρτουράνο» του Εντουάρντο ντε Φίλιπο, καθώς και πολλές κωμωδίες του Αριστοφάνη. Για τη μεταφραστική του εργασία στον Αριστοφάνη είχε επικριθεί από την κριτική για πολλές μεταφραστικές ελευθεριότητες και αυθαιρεσίες.
25 – 8 – 1989
Μετά από ένα ταξίδι στο διάστημα, που κράτησε δώδεκα χρόνια, το διαστημόπλοιο «Βόγιατζερ 2» πετάει πάνω από τα σύννεφα του γιγάντιου πλανήτη Ποσειδώνα και του δορυφόρου του Τρίτωνα, στέλνοντας στη Γη φωτογραφίες από βαλτώδεις περιοχές, παγωμένες λίμνες και κρατήρες.
Καλλιτεχνική απεικόνιση του Βόγιατζερ 2
25 – 8 – 2002
Πεθαίνει ο ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Γιάννης Γκιωνάκης.
Ο Γιάννης Γκιωνάκης
Σπούδασε στη δραματική σχολή του Θεάτρου Τέχνης και στο Εθνικό Ωδείο. Στο θέατρο πρωτοεμφανίστηκε το 1944, στο «Θέατρο Τέχνης» του Καρόλου Κουν, στο έργο του Αλέξη Σολωμού «Ο τελευταίος ασπροκόρακας». Ακολούθησαν οι παραστάσεις «Ο βυθός» του Μαξίμ Γκόρκι και ο «Βυσσινόκηπος» του Τσέχοφ. Το 1945 άρχισε να εμφανίζεται και στην επιθεώρηση στο θέατρο «Σαμαρτζή». Λίγο αργότερα, το 1950, συνεργάστηκε με την «Ελληνική Σκηνή» του Δημήτρη Ροντήρη στο θέατρο «Κυβέλη» της πλατείας Συντάγματος. Στη συνέχεια εντάχθηκε στο μόνιμο δυναμικό του «Εθνικού Θεάτρου» όπου παρέμεινε μέχρι το 1956. Τη «χρυσή» δεκαετία του ’60 ως πρωταγωνιστής πια και συνθιασάρχης εμφανίστηκε σε πλήθος επιθεωρήσεων: «Καινούρια Αθήνα», «Ανθρωποι του ’60», «Κάθε καρυδιάς καρύδι», «Πράσινο κόκκινο», «Αυλή και πεζοδρόμιο», «Ραντεβού στις κάλπες» κ.ά.
Την περίοδο 1966-67 συγκρότησε θίασο πρόζας με τους Χριστίνα Σύλβα, Γιάννη Μιχαλόπουλο, Σμάρω Στεφανίδου και έπαιξε την τεράστια επιτυχία «Ο αχόρταγος» του Δημήτρη Ψαθά και στη συνέχεια μια ακόμη μεγάλη επιτυχία του «Ένας βλάκας και μισός», ο «Κουτσομπόλης», το «Στραβόξυλο». Τη δεκαετία του ’70 κάνει μια στροφή στο ρεπερτόριο και συνεργάζεται με το «Προσκήνιο» του Σολωμού και κάνει δύο σημαντικές ερμηνείες στον «Αρχοντοχωριάτη» του Μολιέρου και στον «Κοριό» του Μαγιακόφσκι. Το 1989 έπαιξε μαζί με τον Βασίλη Διαμαντόπουλο στο «Βολπόνε» του Μπεν Τζόνσον, στο Θέατρο «Λουζιτάνια» σε σκηνοθεσία Μίνου Βολωνάκη.
Δεκάδες είναι οι ταινίες στις οποίες έπαιξε ο Γιάννης Γκιωνάκης . Πρωτοεμφανίστηκε στην ταινία του Αλέκου Σακελλάριου «Παπούτσι από τον τόπο σου» το 1946. Ακολούθησαν: «Εκείνες που δεν πρέπει ν’ αγαπούν», «Το κορίτσι με τα παραμύθια», «Μην ερωτεύεσαι το Σάββατο», «Η κοροϊδάρα», «Ο αχόρταγος», «Ο πεθερόπληκτος», «Η ωραία του κουρέα», «Το στραβόξυλο», «Οι τέσσερις άσοι», «Ο ξεροκέφαλος», «Ο τρελός της πλατείας Αγάμων», «Ο τετραπέρατος», «Νυμφίος Ανύμφευτος», «Αλλος για το εκατομμύριο», «Κάλλιο πέντε και στο χέρι», «Κρεβατομουρμούρα», «Η μουσίτσα», «Διαβόλου κάλτσα», «Το βλακόμουτρο», «Κίτρινα γάντια», «Τρίτη και 13» κ.ά.
Στην τηλεόραση, συμμετείχε, στη σειρά «Ιστορίες της νύχτας» του Δημ. Νικολαΐδη σε σενάριο Λάκη Μιχαηλίδη (1972-73), στα αστυνομικά ευθυμογραφήματα «Ποινικό μητρώο της Αθήνας», «Ιστορίες χωρίς δάκρυα» του Αντώνη Αντωνίου κ.ά. Για την προσφορά του στο θέατρο και τον κινηματογράφο έχει τιμηθεί με «Αναμνηστικό Μετάλλιο Δημήτρη Ψαθά» κ.ά. ενώ το 1999 βραβεύτηκε με το έπαθλο «Αιμίλιος Βεάκης» από το Κέντρο Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου – Θεατρικού Μουσείου.
Θεωρείται ο θεμελιωτής της νεότερης χημείας, διατύπωσε την αρχή της αφθαρσίας της ύλης, ανέλυσε τα στοιχεία που αποτελούν το νερό κ.λπ.
Ο Αντουάν Λοράν Λαβουαζιέ
26 – 8 – 1789
Η Συντακτική Συνέλευση ψηφίζει τη «Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη», ένα από σπουδαιότερα γραπτά μνημεία της Γαλλικής αστικής Επανάστασης με κοσμοϊστορική σημασία.
Η «Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη»
26 – 8 – 1821
Ο Πανουργιάς και ο Γιάννης Γκούρας με 2.000 άνδρες νικούν τους 8.000 άνδρες του Μπαϊράμ Πασά στη μάχη των Βασιλικών Φθιώτιδας.
26 – 8 – 1883
Έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατόα, στον Ινδικό Ωκεανό (ανάμεσα στη Σουμάτρα και την Ιάβα), σκοτώνει τουλάχιστον 36.417 ανθρώπους ενώ γίνεται αισθητή σε ακτίνα 3.000 μιλίων.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη καταγεγραμμένη έκρηξη στην Ιστορία.
Η αποτύπωση της έκρηξης του ηφαιστείου σε λιθογραφία της εποχής
26 – 8 – 1919
Πεθαίνει ο σατιρικός ποιητής Γεώργιος Σουρής.
Ο Γεώργιος Σουρής
Στον Βουτσιναίο ποιητικό διαγωνισμό του 1876, αποσπά τον έπαινο των κριτών για την ποιητική του συλλογή «Τα τραγούδια μου».
Την ίδια εποχή, εργάζεται σ’ ένα συμβολαιογραφείο και κάνει τα πρώτα του βήματα στη σατιρική δημοσιογραφία. Εκδίδει την εφημερίδα «Ο Ρωμηός», η οποία θα κυκλοφορήσει για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 1883, θα σταματήσει προσωρινά ώστε να προετοιμαστεί ο Σουρής για τις πτυχιακές εξετάσεις στη Φιλοσοφική Σχολή και, μετά την απόρριψή του, θα συνεχίσει την έκδοσή της.
Ο Σουρής, στην εποχή του, ήταν αποδεκτός, τόσο από τους ομοτέχνους του, με εξαίρεση τους Ψυχάρη και Ροΐδη, όσο και από το κοινό. Μάλιστα, το 1906, προτάθηκε και για το Νόμπελ Λογοτεχνίας.
26 – 8 – 1922
Δίνεται η επίσημη διαταγή για την εκκένωση της Μικράς Ασίας από τη Διοίκηση της Στρατιάς. Ο ύπατος αρμοστής της Σμύρνης και δεξί χέρι του Βενιζέλου στη Μικρά Ασία Αριστείδης Στεργιάδης εγκαταλείπει την πόλη από τους πρώτους, με βρετανικό θωρηκτό.
Καταστροφή της Σμύρνης – κάθε πλωτό μέσο επιστρατεύτηκε για να σωθεί ο ελληνικός πληθυσμός
Οι κάτοικοι της Σμύρνης δεν θα είχαν την ίδια «τύχη» ή μεταχείριση από τα συμμαχικά πλοία που ναυλοχούσαν στα ανοιχτά της Σμύρνης. Γιατί ο Στεργιάδης δεν προέτρεψε τον ελληνικό πληθυσμό να εγκαταλείψει έγκαιρα την περιοχή; Όπως ο ίδιος τόνισε: «καλύτερα να μείνουν εδώ να τους σφάξει ο Κεμάλ, γιατί αν πάνε στην Αθήνα θα ανατρέψουν τα πάντα».
Καταστροφή της Σμύρνης – ο κόσμος στοιβάζεται στο λιμάνι για φύγει με όποιον τρόπο μπορεί
26 – 8 – 1934
Με το σύνθημα: «Κάτω η ληστεία του ΑΣΟ» (σ.σ. Αυτόνομου Σταφιδικού Οργανισμού) γίνονται συλλαλητήρια και διαδηλώσεις από την Κόρινθο ως την Ηλεία.
Πρωτοσέλιδο με φωτογραφία από τις κινητοποιήσεις των σταφιδοπαραγωγών.
Στο Αίγιο η αστυνομία επιτίθεται κατά των σταφιδοπαραγωγών τραυματίζοντας 4 σοβαρά και 15 ελαφρύτερα.
Στον Πύργο γίνεται μεγάλο συλλαλητήριο με μαύρες σημαίες και το σύνθημα: «Ζωή ή θάνατος».
26 – 8 – 1935
Οι αρχές προσπαθώντας να διαλύσουν δέκα χιλιάδες σταφιδοπαραγωγούς μαζί με τα γυναικόπαιδα, που συγκεντρώθηκαν στην κεντρική πλατεία της Πύλου, σκοτώνουν 2 και τραυματίζουν 12.
Επακολουθεί σωστή μάχη και οι ένοπλοι σταφιδοπαραγωγοί γίνονται κύριοι της πόλης.
Η κυβέρνηση κινητοποιεί 2 μεραρχίες στρατού, συγκροτεί έκτακτο στρατοδικείο στην Καλαμάτα και κηρύσσει τον στρατιωτικό νόμο.
Το φύλλο του «Ριζοσπάστη», με το ρεπορτάζ για την επίθεση
26 – 8 – 1943
Τμήμα του ΕΛΑΣ Βοιωτίας χτυπά γερμανική μηχανοκίνητη φάλαγγα κοντά στο χωριό Δομβραίνα.
Οι απώλειες του εχθρού ήταν 71 νεκροί, 24 τραυματίες, 4 άρματα μάχη και 8 αυτοκίνητα.
Τμήμα του ΕΛΑΣ
26 – 8 – 1944
ΗΠΑ και Βρετανία αναγνωρίζουν ντε φάκτο την κυβέρνηση του Ντε Γκολ στη Γαλλία.
Ο Σαρλ ντε Γκολ
26 – 8 – 1945
Στη συνέλευση των αντιπροσώπων των εργατικών σωματείων της Αθήνας για την εκλογή της διοίκησης του Εργατικού Κέντρου, ο Εργατικός Αντιφασιστικός Συνασπισμός (ΕΡΓΑΣ) κερδίζει συντριπτική νίκη, αφού ψηφίστηκε από τους 370 σε σύνολο 396 αντιπροσώπων.
Το έμβλημα του Εργατικού Κέντρου Αθήνας
26 – 8 – 1946
Αρχίζει τις εργασίες του το Α’ Πανελλήνιο Συνέδριο Δημοκρατικών Γυναικών.
Μαχήτριες του ΔΣΕ, αντιπρόσωποι στο Συνέδριο
26 – 8 – 1947
Ο Δημοκρατικός Στρατός Σάμου, στην πρώτη αποφασιστική αναμέτρησή του με τις πολλαπλάσιες κυβερνητικές δυνάμεις που κράτησε 2 μέρες, αποκρούει όλες τις επιθέσεις και εδραιώνει τις θέσεις του στο νησί.
Άνδρες του Δημοκρατικού Στρατού Σάμου
26 – 8 – 1948
Ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας αντιμετωπίζει με επιτυχία τις επιθέσεις του κυβερνητικού στρατού στο Καϊμακτσαλάν.
Τα έργα του περιλαμβάνουν όπερες, μπαλέτα, μουσική δωματίου, κοσμική και θρησκευτική φωνητική μουσική και ορχηστρικές συνθέσεις, συμπεριλαμβανομένων εννέα συμφωνιών, όλα αυτά σε μια δημιουργικότατη περίοδο που διήρκεσε για πάνω από πενήντα χρόνια.
Ξεπερνούν τους 100 οι νεκροί από την επίθεση στο αεροδρόμιο της Καμπούλ, στο Αφγανιστάν.
Ο απολογισμός των θυμάτων της επίθεσης της οργάνωσης «Ισλαμικό Κράτος» έχει φθάσει τους 103 νεκρούς, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας The Wall Street Journal, ανάμεσά τους πολλοί άμαχοι και παιδιά.
Καπνοί έχουν τυλίξει το αεροδρόμια της Καμπούλ
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας, νεκροί είναι τουλάχιστον 90 Αφγανοί και τουλάχιστον 13 μέλη των ένοπλων δυνάμεων των ΗΠΑ.
«Δύο τζιχαντιστές που θεωρείται ότι ανήκαν στο Ισλαμικό Κράτος» πυροδότησαν τα εκρηκτικά με τα οποία είχαν ζωστεί στην πύλη Άμπι και κατόπιν «οπλισμένοι τζιχαντιστές του ΙΚ άνοιξαν πυρ εναντίον πολιτών και στρατιωτικών», διευκρίνισε ο στρατηγός Κένεθ Μακένζι, ο επικεφαλής του μεικτού διοικητηρίου των ένοπλων δυνάμεων των ΗΠΑ που είναι αρμόδιο για το Αφγανιστάν, της Κεντρικής Διοίκησης (USCENTCOM).
Δεκάδες τα θύματα της βομβιστικής επίθεσης
Τουλάχιστον εικοσιοκτώ μέλη των Ταλιμπάν είναι ανάμεσα στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους, δήλωσε στέλεχος του ισλαμιστικού κινήματος στο πρακτορείο ειδήσεων «Ρόιτερς». «Χάσαμε περισσότερους ανθρώπους από ό,τι οι Αμερικανοί», είπε το στέλεχος αυτό, που ζήτησε να μην κατονομαστεί. Ο ίδιος είπε πως δεν βλέπει κανέναν λόγο παράτασης της προθεσμίας της 31ης Αυγούστου για την απομάκρυνση των ξένων στρατευμάτων από τη χώρα.
Τουλάχιστον δεκατρείς Αμερικανοί στρατιωτικοί, ανάμεσά τους δέκα Πεζοναύτες, σκοτώθηκαν και 18 άλλοι τραυματίστηκαν στην επίθεση στα όρια του διεθνούς αεροδρομίου της πρωτεύουσας του Αφγανιστάν, όπου παρέμενε συγκεντρωμένο μεγάλο πλήθος ανθρώπων που ήλπιζε πως θα μπορέσει να φύγει από τη χώρα.
Πεθαίνει ο Ιταλός ζωγράφος της Αναγέννησης Τιτσιάνο Βετσέλλιο (Tiziano Vecellio).
Ανήκει στη σχολή της Βενετίας και θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους ζωγράφους της, του οποίου το έργο αντιπροσωπεύει τη μετάβαση από την παράδοση του 15ου αιώνα στην τεχνοτροπία που υιοθετήθηκε κατά τον 16ο.
Τιτσιάνο Βετσέλλιο: Η Αφροδίτη του Ουρμπίνο, 1538
Επηρέασε σημαντικούς ζωγράφους του επόμενου αιώνα, όπως τον Ρούμπενς και τον Βελάσκεθ.
Τιτσιάνο Βετσέλλιο: Η βακχική γιορτή των Ανδρίων, 1519
Διακρίθηκε εξίσου σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, φιλοτεχνώντας προσωπογραφίες, αλληγορίες, θρησκευτικά έργα, ιστορικές και μυθολογικές σκηνές.
27 – 8 – 1635
Πεθαίνει ο θεατρικός συγγραφέας και ποιητής Λόπε δε Βέγα (Lope Félix de Vega Carpio).
Ο Λόπε δε Βέγα
Ήταν μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του Ισπανικού Χρυσού Αιώνα της μπαρόκ λογοτεχνίας.
Η φήμη του στον κόσμο της ισπανικής λογοτεχνίας έπεται μόνο αυτή του Μιγκέλ ντε Θερβάντες, ενώ ο τεράστιος όγκος της λογοτεχνικής παραγωγής του είναι ασύγκριτος, καθιστώντας τον έναν από τους πιο παραγωγικούς συγγραφείς στην ιστορία της λογοτεχνίας.
Υπήρξε το «πρότυπο της ισπανικής διάνοιας» για τους συγχρόνους του, ενώ ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες – οι σχέσεις του οποίου με τον Λόπε δε Βέγα ήταν άλλοτε φιλικές και άλλοτε εχθρικές – τον αποκαλούσε «Ο Φοίνιξ της Ευφυΐας» και «Τέρας της Φύσεως».
27 – 8 – 1660
Τα βιβλία του Άγγλου φιλόσοφου Τζον Μίλτον (John Milton), καίγονται στην πυρά στο Λονδίνο, επειδή ο συγγραφέας άσκησε κριτική στον βασιλιά Κάρολο Β’.
Ο Τζον Μίλτον
27 – 8 – 1770
Γεννιέται ο Γερμανός ιδεαλιστής φιλόσοφος Γκέοργκ Βίλχελμ Φρίντριχ Χέγκελ.
Πορτρέτο το Χέγκελ από τον Σλέζινγκερ (1831)
Ήταν κύριος εκπρόσωπος του γερμανικού ιδεαλισμού. Επηρέασε βαθιά τη δυτική φιλοσοφία και έγινε γνωστός για τη διαλεκτική θεωρία του.
27 – 8 – 1813
Ο Ναπολέων νικά τις υπέρτερες συνδυασμένες δυνάμεις των Πρώσων, των Αυστριακών και των Ρώσων στη Μάχη της Δρέσδης.
Τόμας Νοντέτ: Η Μάχη της Δρέσδης
27 – 8 – 1905
Γεννιέται ο Άρης Βελουχιώτης (Θανάσης Κλάρας) στη Λαμία.
Ο Άρης Βελουχιώτης
Το 1922 έγινε μέλος της ΟΚΝΕ και το 1925 μέλος του ΚΚΕ.
Ως στρατιώτης οδηγήθηκε στον πειθαρχικό ουλαμό Καλπακίου.
Μετά την απόλυσή του ανταποκρίθηκε σε διάφορες κομματικές χρεώσεις και διώχθηκε κατά καιρούς από το αστικό κράτος και τις κυβερνήσεις του.
Την περίοδο της δικτατορίας του Μεταξά εξορίστηκε στη Γαύδο και φυλακίστηκε στην Αίγινα (1938). Το 1939 μεταφέρθηκε στην Κέρκυρα.
Υπέγραψε δήλωση μετανοίας και αποφυλακίστηκε. Στη διάρκεια της Κατοχής βρέθηκε στην Αθήνα, όπου τον Ιούλη του 1941 συνδέθηκε με την ΚΕ, η οποία τον αποκατέστησε στο Κόμμα.
Τον Αύγουστο του ίδιου έτους του ανέθεσε να συγκροτήσει αντάρτικο στρατό. Αυτό το καθήκον ο Άρης το έφερε σε πέρας με τον καλύτερο τρόπο. Το Μάη του 1943 με τη δημιουργία του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ ανέλαβε καπετάνιος του.
Ο Άρης Βελουχιώτης με καπετάνιους του ΕΛΑΣ
Ο Άρης αντιτάχθηκε στη Συμφωνία της Βάρκιζας και τη χαρακτήρισε λαθεμένη. Στο διάστημα Φλεβάρης – Απρίλης του 1945 ανέλαβε με δική του ευθύνη πρωτοβουλίες για τη συγκρότηση νέου αντάρτικου στρατού, παρά την αντίθετη απόφαση του ΚΚΕ. Η δράση του αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη διαγραφή του από το Κόμμα.
Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη για το Δοκίμιο Ιστορίας του Κόμματος, περίοδος 1918-1949, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 23 Ιούνη 2018, αποφάσισε την κομματική αποκατάσταση του Άρη Βελουχιώτη. Συγκεκριμένα στην Απόφαση σημειώνεται:
«Στην Απόφαση της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης (16 Ιούλη 2011) «Για την Πολιτική Αποκατάσταση του Άρη Βελουχιώτη», αναφερόταν μεταξύ άλλων:
«Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη αποφασίζει την επίσημη πολιτική αποκατάσταση του Αρη Βελουχιώτη. Θεωρεί ότι είχε δίκιο ως προς την εκτίμηση που έκανε για τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Παράλληλα, η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη σημειώνει ότι η διαφωνία του Αρη με τη Συμφωνία της Βάρκιζας δεν δικαιώνει τη στάση του απέναντι στη συλλογική θέση του Κόμματος και την παραβίαση από αυτόν της κομματικής πειθαρχίας, καθώς και την αξιοποίηση από τον Αρη της φήμης και του σεβασμού που είχε κατακτήσει την προηγούμενη περίοδο ως καπετάνιος του ΕΛΑΣ και στέλεχος του ΚΚΕ. Η στάση αυτή, που αποτέλεσε ρήξη με τη θεμελιώδη αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού, δεν καθιστά δυνατή τη μετά θάνατοαποκατάσταση της κομματικής του ιδιότητας.
Ο Άρης Βελουχιώτης μιλάει στην συγκέντρωση του λαού της Λαμίας κατά την απελευθέρωση της πόλης. Δεξιά του, ο Τάκης Φίτσος
Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη καταγγέλλει την απόπειρα της αστικής και οπορτουνιστικής προπαγάνδας και ιστοριογραφίας, που παίρνουν δήθεν υπό την προστασία τους τον Άρη, για να επιτεθούν στο ΚΚΕ. Στη λαϊκή συνείδηση ο Άρης Βελουχιώτης είναι ταυτισμένος με την ηρωική πορεία του ΚΚΕ, τον αγώνα για την ανατροπή της ιμπεριαλιστικής βαρβαρότητας. Ο Άρης Βελουχιώτηςτάχθηκε υπέρ της ένοπλης πάλης, που την απορρίπτουν όσοι επιχειρούν να τον οικειοποιηθούν».
Στο διάστημα που πέρασε από την Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του 2011, η όλη διαδικασία για τη συγγραφή του Α’ τόμου του Δοκιμίου Ιστορίας, ιδιαίτερα της περιόδου 1939 – 1949, έδωσαν τη δυνατότητα μεγαλύτερης εμβάθυνσης στη δράση και την κατάσταση του ΚΚΕ στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μελετήθηκαν παραπέρα η λειτουργία του Κόμματος και η σχέση του με το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ σε συνθήκες επαναστατικής κατάστασης.
Τεκμηριώνεται το συμπέρασμα ότι η συλλογική λειτουργία των καθοδηγητικών οργάνων (ΠΓ και ΚΕ) ήταν ανεπαρκής, με ανάλογη επίδραση σε όλη τη δομή του ΚΚΕ. Αυτή η ανεπάρκεια εκφράστηκε ακόμα περισσότερο στο διάστημα της απελευθέρωσης και το Δεκέμβρη του 1944, έως την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας, περίοδο κατά την οποία παραγκωνίστηκε ταυτόχρονα το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ.
Ο Άρης Βελουχιώτης με τον Στέφανο Σαράφη
Η υποβάθμιση της συλλογικής λειτουργίας του ΠΓ και της ΚΕ συνεχίστηκε και μετά από την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας, ενώ εκφράστηκε χαρακτηριστικά και στον τρόπο αντιμετώπισης του Αρη Βελουχιώτη από το ΠΓ. Δίχως να δικαιώνεται η απειθαρχία του, συνάγεται ότι η διαρρηγμένη συλλογική λειτουργία όχι μόνο δεν προσέφερε στον Αρη, καθώς και σε χιλιάδες άλλα κομματικά μέλη, πεδίο για μια ουσιαστική συζήτηση, αλλά και τροφοδοτούσε εξ αντικειμένου φυγόκεντρες κινήσεις, που βεβαίως είχαν πολιτική βάση. Προκάλεσε τη μαζική αντίδραση των μελών του Κόμματος και ΕΛΑΣιτών στη Συμφωνία της Βάρκιζας, που γρήγορα ανατράπηκε από τη ζωή.
Τα παραπάνω ενισχύουν το σκεπτικό ότι η μη κομματική αποκατάσταση του Άρη Βελουχιώτη δεν εναρμονίζεται με την πολιτική του αποκατάσταση που έγινε το 2011.
Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ αποφασίζει να αποκατασταθεί ολόπλευρα ο Άρης Βελουχιώτης .
Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη εκτιμά ότι το ΚΚΕ διαθέτει την απαραίτητη ωριμότητα να κρίνει τα ιστορικά γεγονότα αντικειμενικά και εξάγοντας συμπεράσματα, ένα από τα οποία είναι η ανάγκη τήρησης των αρχών της συλλογικότητας, της σταθερής προσήλωσης στις αρχές λειτουργίας του».
27 – 8 – 1909
Γεννιέται ο συγγραφέας Νίκος Τσιφόρος.
Ο Νίκος Τσιφόρος
Από τα έντεκά του χρόνια ο Νίκος Τσιφόρος άρχισε να ασχολείται μανιωδώς με το γράψιμο, ενώ την πρώτη του επιθεώρηση την έγραψε το 1928 για ένα θερινό θέατρο στη Φρεαττύδα. Η πρώτη του αυτή προσπάθεια απέτυχε αλλά δεν απογοητεύτηκε. Αφού πήρε το πτυχίο της Νομικής, εργάστηκε για δυο χρόνια στο Ελεγκτικό Συνέδριο και στη συνέχεια παραιτήθηκε για να μπαρκάρει στα καράβια. Ως το 1939 άλλαζε συνέχεια επάγγελμα, αλλά συνέχιζε να γράφει δημοσιεύοντας κείμενά του σε διάφορα έντυπα. Η πρώτη μεγάλη του επιτυχία ήρθε το 1944 όταν ο θίασος του Δημήτρη Χορν και της Μαίρης Αρώνη αποφάσισε να ανεβάσει στο θέατρο Ακροπόλ το θεατρικό έργο του Τσιφόρου «Η Πινακοθήκη των Ηλιθίων». Τέσσερα χρόνια αργότερα, την περίοδο 1948-49 έκανε και την πρώτη του ταινία, η οποία προβλήθηκε με τον τίτλο «Τελευταία αποστολή», σε σενάριο και σκηνοθεσία δική του.
Τα επόμενα χρόνια συνεργάστηκε με διάφορες εφημερίδες (Προοδευτικός Φιλελεύθερος, Βήμα, Ελεύθερος Κόσμος) και περιοδικά (Τραστ, Ρομάντσο, Ταχυδρόμος, Πάνθεον), ενώ έγραψε πάνω από 40 θεατρικά έργα και περισσότερα από 80 σενάρια. Κάποια από αυτά τα έγραψε μόνος του και άλλα σε συνεργασία, κυρίως με τον Πολύβιο Βασιλειάδη, με τον οποίο δημιούργησαν ένα από τα πιο σημαντικά δίδυμα θεατρικών συγγραφέων.
Πολυτάλαντος και πολυσχιδής, ευθυμογράφος, επιθεωρησιογράφος, σεναριογράφος και σκηνοθέτης του κινηματογράφου και του θεάτρου, αφοσιώθηκε, παράλληλα, στη δημοσιογραφία γράφοντας χρονογραφήματα και εύθυμα στιγμιότυπα τα οποία συνήθως υπέγραφε με διάφορα ψευδώνυμα. Οι ήρωες του Νίκου Τσιφόρου κινούνται συνήθως στο περιθώριο της αθηναϊκής προπολεμικής και μεταπολεμικής περιόδου, έχουν δοσοληψίες με το νόμο και το δραματικό διογκώνεται σε τέτοιο βαθμό ώστε να καταλήγει γκροτέσκ. Πένα ευθύβολη, καυστική, συνέθετε ξεκαρδιστικές ιστορίες προσφέροντας απλόχερα το γέλιο σε μία Ελλάδα που το είχε απόλυτα ανάγκη.
27 – 8 – 1922
Ο Τουρκικός στρατός μπαίνει στη Σμύρνη.
Ο τραγικός απολογισμός της Μικρασιατικής Εκστρατείας αποτυπώθηκε στα νούμερα ως εξής: 91.000 περίπου ήταν οι απώλειες του ελληνικού στρατού, ενώ 1.500.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να ξεριζωθούν από τις εστίες τους αφήνοντας πίσω χιλιάδες νεκρούς.
Τουρκικά στρατεύματα στη Σμύρνη
27 – 8 – 1931
Το μεγαλύτερο επιβατικό αεροπλάνο της εποχής του, το Ντορνιέ DO-X, γερμανικής κατασκευής, πραγματοποιεί επιτυχημένη υπερατλαντική πτήση και προσγειώνεται στο αεροδρόμιο της Νέας Υόρκης.
Το Ντορνιέ DO-X στη Νέα Υόρκη
27 – 8 – 1941
Γεννιέται η τραγουδίστρια Σεζάρια Έβορα από το Πράσινο Ακρωτήριο.
Η Σεζάρια Εβόρα
«Στη χώρα μου υπάρχουν πολλοί ξυπόλυτοι άνθρωποι. Άλλοι επειδή δεν τους αρέσει να φορούν παπούτσια και άλλοι επειδή δεν έχουν τα χρήματα για ν’ αγοράσουν».
Η Σεζάρια Εβόρα, η «ξυπόλυτη ντίβα» από το Πράσινο Ακρωτήριο, σε όλη της τη ζωή επέμενε να τραγουδά ξυπόλυτη, εκφράζοντας τη διαμαρτυρία της για τη φτώχεια του λαού της.
Τραγουδώντας τα «μόρνας» (λυρικές μπαλάντες σε κρεολική διάλεκτο) με σπάνια προσήλωση και αυθεντικότητα, μετουσίωνε τη μουσική σε συναισθήματα, όπως μελαγχολία, αγάπη, ελπίδα, νοσταλγία.
Το συγκεκριμένο μουσικό ιδίωμα των νησιών του αρχιπελάγους ανοιχτά της Σενεγάλης αναδύθηκε στα χρόνια της καταπίεσης από τους Ευρωπαίους αποικιοκράτες και η θεματολογία του περιγράφει τον πόθο της ελευθερίας, τα σκλαβοπάζαρα, την προδομένη αγάπη, τα ακυρωμένα όνειρα…
Η Εβόρα από πολύ νωρίς ξεχώρισε για τη ζεστή φωνή της και για χρόνια τραγουδούσε στα μπαρ της πατρίδας της, πριν την ανακαλύψει η μουσική βιομηχανία. Ακολούθησαν συναυλίες της ανά τον κόσμο, πλατινένιοι και χρυσοί δίσκοι και πολλά βραβεία. Η ίδια, πάντως, όπου κι αν βρισκόταν, «κουβαλούσε» πάντα ένα κομμάτι γης από το Πράσινο Ακρωτήρι και την ανάμνηση δύο ανθρώπων που την επηρέασαν: του καμπούρη μουσικού, που την έμαθε να τραγουδάει και του θείου της, με τα τραγούδια του οποίου ξεκίνησε την καριέρα της.
27 – 8 – 1942
Η όπερα «Τόσκα» του Τζιάκομο Πουτσίνι κάνει πρεμιέρα στην Αθήνα από την Εθνική Λυρική Σκηνή.
Παρουσιάζεται στο θέατρο Παρκ της Πλατείας Κλαυθμώνος, με τη 19χρονη Μαρία Καλογεροπούλου (μετέπειτα Μαρία Κάλλας) στον κεντρικό ρόλο, υπό τη μουσική διεύθυνση του Σώτου Βασιλειάδη.
27 – 8 – 1943
Οι Γερμανοί βομβαρδίζουν από αέρος και ισοπεδώνουν το χωριό Βορίζια στην Κρήτη.
27 – 8 – 1946
Ιδρύεται η Διεθνής Ένωση Φοιτητών.
Αφίσα της Διεθνούς Ένωσης Φοιτητών
27 – 8 – 1950
Αυτοκτονεί ο Ιταλός ποιητής, μυθιστοριογράφος, κριτικός λογοτεχνίας και μεταφραστής Τσέζαρε Παβέζε (Cesare Pavese). Συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους συγγραφείς του 20ού αιώνα στη χώρα του.
Ο Τσέζαρε Παβέζε
Λόγω της αντιφασιστικής του δράσης συνελήφθη το 1935 και μετά από μερικούς μήνες στη φυλακή, εστάλη εξόριστος στο Confino, στη Nότια Ιταλία.
Εκεί θα γνωρίσει τον Κάρλο Λέβι, συγγραφέα του «Ο Χριστός Σταμάτησε Στο Έμπολι».
Ένα χρόνο μετά επέστρεψε στο Τορίνο κι εργάστηκε για τον αριστερό εκδότη Einaudi, ως συντάκτης και μεταφραστής.
Μετά την εισβολή των Γερμανών, οι περισσότεροι από τους φίλους του εντάχθηκαν στο αντάρτικο. Τους ακολούθησε κι εκείνος κι ας μην πήρε μέρος σε κάποια μάχη.
Μετά τον πόλεμο προσχώρησε στο ΚΚ Ιταλίας κι εργάστηκε στην εφημερίδα του Κόμματος, «L’ Unita».
Προς το τέλος της ζωής του, επισκεπτόταν συχνά το Le Langhe, περιοχή που γεννήθηκε, όπου έβρισκε μεγάλη παρηγοριά. Η ερωτική απογοήτευση που γνώρισε τον οδήγησε στην αυτοκτονία. Το 1950 κέρδισε το Βραβείο Strega για το La Bella Estate (Όμορφο Καλοκαίρι), που περιλάμβανε τρεις νουβέλες: La Tenda (1940), Il Diavolo Sulle Colline (1948) και Tra Donne Sole (1949).
27 – 8 – 1962
Εκτοξεύεται από τη NASA η μη επανδρωμένη διαστημική αποστολή Μάρινερ 2 με προορισμό τον πλανήτη Αφροδίτη.
Το Μάρινερ 2
27 – 8 – 1965
Φεύγει από τη ζωή ο Ελβετός αρχιτέκτονας, Λε Κορμπιζιέ, ένας από τους βασικούς θεμελιωτές του μοντερνισμού στην αρχιτεκτονική.
O Σάρλ Λε Κορμπιζιέ το 1933
27 – 8 – 1994
Το καθεστώς Ντενκτάς ανακαλεί τις προηγούμενες αποφάσεις του που προβλέπουν ομοσπονδιακή λύση στο Κυπριακό.
Ο Ραούφ Ντενκτάς
27 – 8 – 1997
Πεθαίνει η τραγουδίστρια Σωτηρία Μπέλλου.
Η Σωτηρία Μπέλλου
Σφράγισε με τη μοναδική φωνή της δεκάδες μουσικές δημιουργίες. Οι ερμηνείες της δυνατές, συγκλονιστικές, δεν περιορίστηκαν στο να ψυχαγωγήσουν, αλλά κατάφεραν να συνεπάρουν, αγγίζοντας πολύ συχνά ευρύτερες κοινωνικές καταστάσεις.
Ασυμβίβαστη, με αγωνιστική διάθεση, δέθηκε με το λαό, όχι μόνο μέσα από τα τραγούδια της αλλά και με κοινούς αγώνες. Με αγωνιστική συνεισφορά στα χρόνια της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, διακινούσε τον παράνομο «Ριζοσπάστη».
Με τη Σοφία Αδαμίδου
Η Σωτηρία Μπέλλου γεννήθηκε στα Χάλια (Δροσιά) Χαλκίδας. Το πρώτο ερέθισμα ν’ ασχοληθεί με το τραγούδι τής δόθηκε σε ηλικία δέκα χρόνων. Μια μέρα μετά την κήρυξη του πολέμου θα βρεθεί στην Αθήνα, αντιμετωπίζοντας προβλήματα επιβίωσης. Αναγκάζεται να κάνει πολλές δουλειές. Παράλληλα, παίζει κιθάρα και τραγουδά σε ταβέρνες. Συλλαμβάνεται, γιατί έκλεψε μια κουραμάνα. Αργότερα συμμετέχει στα Δεκεμβριανά και τραυματισμένη στο χέρι ξανασυλλαμβάνεται. Αποφυλακίζεται μέσω του Ερυθρού Σταυρού.
Ο Βασίλης Τσιτσάνης με τη Σωτηρία Μπέλλου
Μετά την Απελευθέρωση κι αφού έχει γνωρίσει την αγριότητα και τις εμφυλιοπολεμικές διώξεις, γνωρίζεται με τον Βασίλη Τσιτσάνη. Ηχογραφούν μαζί δύο τραγούδια (τα πρώτα της), «Οταν πίνεις στην ταβέρνα» και «Το παιδί που είχες φίλο». Η επιτυχία μεγάλη, την καθιερώνει ως λαϊκή τραγουδίστρια. Μετά τη φυγή της από του «Τζίμη του Χοντρού», πηγαίνει στου «Παναγάκη», στην οδό Αλκαμένους, με τον Μάρκο Βαμβακάρη. Εκεί τους συναντά ο νεαρός τότε Μάνος Χατζιδάκις και τους ζητά να εμφανιστούν στο «Μουσούρη», όπου αποθεώνονται…
Το ημερολόγιο έδειχνε 1960 όταν η Σωτηρία Μπέλλου ηχογραφούσε το τελευταίο λαϊκό της τραγούδι, το αριστουργηματικό «Σαν πεθάνω στο καράβι», του Μπάμπη Μπακάλη. Εκτοτε θα απέχει για χρόνια από τη δισκογραφία και το πάλκο, γεγονός που πλήρωσε ακριβά με σοβαρές περιπέτειες στην υγεία της.
Το 1964 έπιασε δουλιά στο κέντρο «Ωραία Νήσος Υδρα», στο Περιστέρι, ενώ δύο χρόνια αργότερα δέχτηκε πρόταση του Αλ. Πατσιφά της Lyra και το 1966 κυκλοφόρησαν «Τα Ρεμπέτικα της Σωτηρίας Μπέλλου». Ηταν η αρχή μιας σειράς δίσκων που κυκλοφόρησαν τα επόμενα χρόνια.
Το 1973 η Σωτηρία Μπέλλου άρχισε να δουλεύει μαζί με τον Βασίλη Τσιτσάνη στο «Χάραμα» και την ίδια χρονιά συμμετέχει στον δίσκο «Δεν περισσεύει υπομονή» του Αργύρη Κουνάδη με στίχους Βαγγέλη Γκούφα. Το 1974 τραγούδησε με αξεπέραστο τρόπο το «Ζεϊμπέκικο», του Διονύση Σαββόπουλου. Το 1976 συμμετείχε στον δίσκο «Σεργιάνι στον Παράδεισο», των Βασίλη Δημητρίου και Μάνου Ελευθερίου. Το 1980 η φωνή της κάνει τα «Λαϊκά Προάστια» των Ηλία Ανδριόπουλου – Μιχάλη Μπουρμπούλη, κλασικά.
«Δε λες κουβέντα» τραγούδησε το 1981 η Σωτηρία Μπέλλου , ερμηνεύοντας Δήμο Μούτση και Κώστα Τριπολίτη στο δίσκο «Φράγμα». Το 1983 ερμήνευσε Δημήτρη Λάγιο και Μιχάλη Μπουρμπούλη στο δίσκο «Αλ Λαός». Τη σεζόν 1984 – 1985 δούλεψε στο «Χάραμα» πρώτη φορά μετά από δέκα χρόνια χωρίς τον Βασίλη Τσιτσάνη που είχε «φύγει» το 1984.
Τραγουδάει Βασίλη Βαμβακάρη «Ανοιξα πόρτα στη ζωή» και Ηλία Ανδριόπουλο «Ξένες πόρτες». Το διάστημα 1986 – 1989 εμφανίστηκε στο κέντρο «Δίας». Συμμετείχε στο δίσκο του Λίνου Κόκοτου «Το ποτάμι».
Τελευταίο της τραγούδι ήταν ένα ντουέτο με τον Γιάννη Πετρόπουλο το 1991.
Τελευταίο πάλκο, το κέντρο «Ρεπορτάζ» στου Μακρυγιάννη.
Τελευταία συναυλία, τον Φλεβάρη του 1994 στο «Παλλάς».
Σε μια από τις τελευταίες της συνεντεύξεις στον «Ριζοσπάστη» (27/2/94), θυμόταν: «Και «Ριζοσπάστη» διακινούσα… Ήμουν, είμαι και θα είμαι αριστερή. Το λέω και το φωνάζω… Πέρασα πολλά. Και ξύλο και φυλακές».
27 – 8 – 1998
Η κατάρρευση της ρωσικής οικονομίας και η αδυναμία ανόρθωσης της ιαπωνικής οδηγούν σε ρευστοποιήσεις τους ξένους επενδυτές, με αποτέλεσμα ο γενικός δείκτης να πέσει κατά 7,7%.
Αρνητικό ρεκόρ όλων των εποχών έως τότε στη Σοφοκλέους.
Η Σοφοκλέους
27 – 8 – 2005
Πεθαίνει ο συνθέτης Γιώργος Μουζάκης.
Ο Γιώργος Μουζάκης
Πρωτοεμφανίστηκε ως μουσικός με την τρομπέτα του το 1938 και μπήκε στη δισκογραφία το 1946.
Έκτοτε χαρακτηρίστηκε «βασιλιάς της επιθεώρησης», τη χρυσή εποχή της επιθεώρησης, δεκαετία του ’50, καθώς συνέθεσε και μελοποίησε περισσότερα από 450 τραγούδια, όπως το «Μονοπάτι», η «Σκλάβα», «Θέλω να τα σπάσω», «Αδυναμία μου», «Ένας φίλος ήρθε από τα παλιά», «Σου σφυρίζω», «Σ’ αγαπώ σ’ όλες τις γλώσσες», «Θέλω κοντά σου να μείνω» κ.ά.
Το 2003 είχε βραβευτεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τα 68 χρόνια της προσφοράς του.
27 – 8 – 2011
Πεθαίνει ο ηθοποιός, σκηνοθέτης, μεταφραστής, συνδικαλιστής, δάσκαλος δραματικής τέχνης, τ. βουλευτής, επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Λυκούργος Καλλέργης. Ήταν γιος του δημοσιογράφου, σοσιαλιστή ηγέτη Σταύρου Καλλέργη.
Ο Λυκούργος Καλλέργης
Φοίτησε στη Δραματική Σχολή της «Λαϊκής Σκηνής» του Κάρολου Κουν. Βγήκε στο θέατρο το 1934, με τη «Λαϊκή Σκηνή» του Κάρολου Κουν, με πρώτο ρόλο τον Πανάρετο στην «Ερωφίλη» του Χορτάτζη. Ιδρυτικό μέλος και πρωταγωνιστής του «Θεάτρου Τέχνης» του Κάρολου Κουν από το 1942 έως το 1950.
Πρωταγωνιστής σε διάφορους θιάσους του ελεύθερου θεάτρου, ερμήνευσε εξέχοντες ρόλους σε πολλά θεατρικά έργα, του ελληνικού και διεθνούς δραματολογίου. Συνεργάστηκε με την Μαρίκα Κοτοπούλη, την Κατερίνα Ανδρεάδη, τον Βεάκη, την Κυβέλη, την Παξινού, τον Μινωτή, κ.ά. Μετέφρασε: 4 θεατρικά έργα του Τσέχοφ, «Ο Γλάρος», «Θείος Βάνιας», «Οι τρεις αδελφές», «Ο Βυσσινόκηπος» και 4 μονόπρακτα, «Πρόταση Γάμου», «Η Αρκούδα», «Ο Γάμος», «Το Κύκνειο άσμα», «Εμείς και ο χρόνος» του Πρίσλεϊ, τα «Παντρολογήματα» του Γκόγκολ, «Οι Μικροαστοί» του Γκόρκι, το μονόπρακτο «Ροζαλίντα» του Μπάρι. Γενικός γραμματέας του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών από το 1956 έως το 1967 και για ένα διάστημα πρόεδρος. Για 5 χρόνια πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος – Ακροάματος (ΠΟΘΑ) και αντιπρόεδρος του Ταμείου Συντάξεων Ηθοποιών. Το Νοέμβρη του 1977 εξελέγη βουλευτής του ΚΚΕ στην Α΄ Αθήνας για μια τετραετία ενώ μετά την αντεπανάσταση και την ανατροπή του σοσιαλισμού στήριξε το οπορτουνιστικό μόρφωμα του «Συνασπισμού της Αριστεράς». Του έχουν απονεμηθεί το Βραβείο Πιραντέλο και το Βραβείο Βεάκη.
Είν ‘ η περγαμηνή η άγια αυτή πηγή , Που απ ‘ το νερό της μία γουλιά τη δίψα πάντα , σβήνει ; Δεν το ‘ χεις το ξεδίψασμά σου εσύ κερδίσει , Αν απ ‘ την ίδια την ψυχή σου αυτό δεν αναβρύσει.
Γκαίτε , Φάουστ Γεννιέται σαν σήμερα το 1749 ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος και συγγραφέας Γιόχαν Βόλφγκανγκ Φον Γκαίτε. Μεταξύ άλλων έργων του ο Φάουστ .
Ο Γκαίτε στο έργο αυτό πίστευε στη ζωντανή γνώση σε αντίθεση με αυτή τη γνώση των βιβλίων . Που οδηγεί η γνώση ; Ωφελεί τον άνθρωπο ή θα αποδειχθεί ότι είναι η καταστροφή του ; Οι δύο αυτές αντικρουόμενες απόψεις του Φάουστ και του Μεφιστοφελή είναι το κλειδί του έργου.
Το σχέδιο του Μεφιστοφελή συνίσταται ακριβώς να εξαναγκάσει τον Φάουστ να δεχθεί οποιαδήποτε οφθαλμαπάτη ή υποκατάστατο της αλήθειας ως νόημα της ζωής , ως οριστική αλήθεια , στην οποία αυτός ο Μεφιστοφελής δεν πιστεύει ο ίδιος , γιατί τα “ξέρει όλα ” . Το περιβάλλον του είναι η καταστροφή όλων όσων εξυψώνουν τον άνθρωπο , είναι η υποτίμηση της φιλοδοξίας του για πνευματικά ύψη , ο θρυμματισμός των ψευδαισθήσεων του , η πτώση του στην αμαρτία
Για το Μεφιστοφελή το νόημα της ύπαρξης μπλέκεται στο πάθος , στην αποθέωση της άρνησης , σαν τον φαύλο κύκλο .
Υπάρχει όμως μία άλλη βαθύτερη αλήθεια σε αυτό το φινάλε . Ομολογουμένως για να φτάσει κανείς σε αυτήν , χρειάζονται σοβαρές δοκιμές και λάθη , πράγμα που είναι το σκληρό κόστος της γνώσης . Ο Φάουστ δεν βρήκε την υπέρτατη αλήθεια . Βρήκε όμως ένα δρόμο που να μπορεί κανείς να ακολουθεί λογικά , ένα σκοπό για τον οποίο να μπορεί κανείς με το δίκιο του να θυσιάσει τη ζωή του : τη μετατροπή της γης σε ακμάζοντα παράδεισο και της ανθρωπότητας σε δημιουργική και όχι καταστροφική δύναμη πάνω στη γή . Ο Φάουστ καταλήγει σε αυτό το συμπέρασμα 《Για όλα όσα έχει συσσωρεύσει ο νους 》. Αυτό είναι επίσης το συμπέρασμα που έβγαλε ο ίδιος ο Γκαίτε , ο οποίος στον Φάουστ , όλες τις εποχές , όλους τους ανθρώπινους πολιτισμούς και τις παρέδωσε στον γνωστικό λόγο για κρίση . Δεν κατονομάζει μόνο το σκοπό προς το οποίο οδηγεί κι ‘ ο δρόμος που κατάκτησε αλλά και στο μέσον για να φτάσει κανείς εκεί , τον τρόπο που θα μετατρέψει την αυταπάτη σε πραγματικότητα :
Μόνο αυτός λευτεριά και ύπαρξη μαζί κερδίζει
Ο που καθημερινά πασχίζει να τις κατακτά!
Γεώργιος Παναγούλης
28 – 8 – 1749
Γεννιέται ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ Φον Γκέτε (Johann Wolfgang von Goethe), ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος και συγγραφέας.
Μεταξύ άλλων έργων του είναι το περιβόητο «Φάουστ».
Ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ Φον Γκέτε
28 – 8 – 1828
Γεννιέται ο μεγάλος συγγραφέας Λέων Τολστόι.
Ο Λέον Τολστόι
Θεωρείται -και δικαίως- ένας από τους κορυφαίους συγγραφείς όλων των εποχών, ο άνθρωπος που επέδρασε καταλυτικά στον ευρωπαϊκό, αλλά και αμερικάνικο λογοτεχνικό ρεαλισμό, ο ουμανιστής, ο οποίος αποτέλεσε το πνευματικό σημείο αναφοράς της «αφρόκρεμας» της παγκόσμιας διανόησης του καιρού του, από τη μια, αλλά και του λαού του, από την άλλη.
Ο Ρομέν Ρολάν, ο Ερνεστ Χέμινγουέι, ο Μπέρναρντ Σω, ο Ρίλκε, ο Στρίνμπεργκ, ακόμη και ο Γκάντι, είναι μερικά από τα μεγάλα ονόματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, φιλοσοφίας και πολιτικής, τα οποία δέχτηκαν την επίδραση του Ρώσου διανοητή. Τα έργα του διασκευάστηκαν πάμπολλες φορές για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο, ενώ τα θεατρικά του ανεβάστηκαν και ανεβάζονται σε όλα τα θέατρα του κόσμου. Όσο για τα βιβλία του, μπορούμε να πούμε πως αποτελούν από τις λίγες, δυστυχώς, περιπτώσεις, όπου το επιχείρημα, ότι η επικής έκτασης και περιεχομένου λογοτεχνία δεν «ταιριάζει» στους σύγχρονους ρυθμούς, καταρρίπτεται. Η δε λογοτεχνική κριτική, ασχολήθηκε μαζί του ενώ ακόμη ζούσε, με σημαντικούς σταθμούς για την ανάλυση του έργου του, τα γραπτά του Γ. Β. Πλεχάνοφ και τη μελέτη του Γκόρκι του 1919.
Ο ίδιος ο Λένιν ασχολήθηκε με τον Τολστόι ήδη από το 1908, προσδίδοντάς του την πραγματική, όσο και σημαντική διάσταση του έργου του: «… οι αντιφάσεις στις απόψεις και στις θεωρίες του Τολστόι δεν είναι τυχαίες, αλλά είναι έκφραση των αντιφατικών συνθηκών που επικρατούσαν στη ρωσική ζωή το τελευταίο τρίτο του 19ου αιώνα… Ο Τολστόι είναι μεγάλος ως εκφραστής εκείνων των ιδεών και εκείνων των διαθέσεων που διαμορφώθηκαν στα εκατομμύρια της ρώσικης αγροτιάς τον καιρό του ερχομού της αστικής επανάστασης στη Ρωσία».
Λέων Τολστόι, 1873
Πράγματι, η αντιφατικότητα της ιδεολογίας του μεγάλου συγγραφέα ήταν η αιτία να δεχτεί από τη μια, τη μαρξιστική κριτική και από την άλλη να αφορίζεται από την εκκλησία, ενώ, ακόμη και σήμερα, τον διεκδικούν ως πνευματικό τους πρόγονο, ένα ευρύ, όσο και ανομοιογενές φάσμα διαφόρων ιδεολογιών, από τους μεταφυσικούς έως τους αναρχικούς. Όπως και να έχουν όμως τα πράγματα, για τους Ρώσους θα μείνει για πάντα κάτι σαν τον συλλογικό «παππού» τους, η ασκητική μορφή του οποίου ρίχνει ακόμη τη βαριά της σκιά – ως μέτρο σύγκρισης – στη λογοτεχνική περιπέτεια του καιρού μας.
Ο Τολστόι γεννήθηκε στις 28 Αυγούστου (9 Σεπτέμβρη με το νέο ημερολόγιο) του 1828 στη Γιάσναγια Πολιάνα, περιοχή Τούλας, δυτικά της Μόσχας, στο κτήμα της αριστοκρατικής του οικογένειας, η οποία του κληρονόμησε και τον τίτλο του κόμη. Τίτλο, που μαζί και με την άλλη κληρονομιά, ο συγγραφέας θα αρνούνταν στην πράξη. Ο πατέρας του είχε πάρει μέρος στον πόλεμο κατά του Ναπολέοντα το 1812, όταν ο τελευταίος είχε επιχειρήσει την, αποτυχημένη τελικά, εισβολή στη Ρωσία.
Φοίτησε για τρία χρόνια στο Πανεπιστήμιο του Καζάν, χωρίς να το τελειώσει και το 1851 ταξιδεύει στον Καύκασο, όπου υπηρετούσε στο στρατό ο αδερφός του. Στο ημερολόγιο εκείνης της χρονιάς εμφανίζονται τα πρώτα λογοτεχνικά του στοιχεία («Ιστορίες της χτεσινής μέρας» κ.ά.), ενώ συμμετέχει (αρχικά ως εθελοντής και αργότερα ως αξιωματικός) σε πολεμικές επιχειρήσεις στην περιοχή. Το 1854 στέλνεται στη στρατιά του Δούναβη και στον Κριμαϊκό πόλεμο υπερασπίζεται την πολιορκημένη Σεβαστούπολη. Εμπειρίες οι οποίες θα μετατραπούν σε διηγήματα.
Το 1855 πηγαίνει στην Πετρούπολη, όπου συνεργάζεται με το περιοδικό «Σύγχρονη Επιθεώρηση» και γνωρίζεται με τον Νεκράσοφ, τον Τουργκένιεφ, τον Τσερνισέφσκι κ.ά. Είναι μια περίοδος λογοτεχνικών πειραμάτων και ιδεολογικών αναζητήσεων, ενώ ήδη, στα διηγήματά του εκείνης της περιόδου, εμφανίζεται η απέχθειά του προς την κοινωνική αδικία και την αστική υποκρισία. Το 1860, θεωρώντας μάλλον ότι οι κοσμικοί κύκλοι της μεγαλούπολης δεν είναι γι’ αυτόν και τις πνευματικές ανάγκες του, επιστρέφει στη γενέτειρά του, στη Γιάσναγια Πολιάνα, όπου επιδίδεται σε έντονη κοινωνική δραστηριότητα. Ανάμεσα σε άλλα θα ιδρύσει ένα σχολείο για τα παιδιά των χωρικών, θα εκδώσει ένα παιδαγωγικό περιοδικό και, εμπνευσμένος από τον Ρουσώ, θα εφαρμόσει ένα σύστημα μόρφωσης απαλλαγμένο από τη στείρα πειθαρχία και τον εκπαιδευτικό καταναγκασμό. Το 1862 παντρεύτηκε τη Σοφία Αντρέγιεβνα Μπερς και αρχίζει το αριθμητικό μεγάλωμα της οικογένειάς του.
Οι ιδεολογικές του αναζητήσεις, η αριστοκρατική, πατριαρχική διαπαιδαγώγησή του και η επαφή με το λαό και τις ανάγκες του, δημιούργησαν ένα αντιφατικό ιδεολογικό κράμα, το οποίο όμως ενισχύθηκε σημαντικά προς την κατεύθυνση της υπεράσπισης των λαϊκών συμφερόντων, ιδιαίτερα κατά τη δεύτερη, ώριμη εγκατάστασή του στη Γιάσναγια Πολιάνα. Παράλληλα, αυτές οι αναζητήσεις, σε λογοτεχνικό επίπεδο, θα οδηγούσαν σε ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία της παγκόσμιας λογοτεχνίας, του επικού μυθιστορήματος, «Πόλεμος και Ειρήνη». Το έργο άρχισε να γράφεται το 1863, ολοκληρώθηκε το 1869 και άρχισε να δημοσιεύεται από το 1865.
Με επίκεντρο την εποποιία του 1812, οπότε και αναδεικνύεται η ιστορική δύναμη του ενωμένου και αποφασισμένου λαού, ξεδιπλώνεται μια πολύπτυχη λογοτεχνική προβληματική με ψυχολογικό βάθος, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Παράλληλα, το μυθιστόρημα, αποτελεί και μια ψυχογραφία πιο ειδικά του ρώσικου λαού, ο οποίος εν τέλει αναδεικνύεται στον πραγματικό ήρωα του πολέμου, τον οποίο ο Τολστόι χαρακτηρίζει ως «λαϊκό πόλεμο».
Πορτρέτο του Λέον Τολστόι
Η δεκαετία του 1870 είναι για τον Τολστόι η περίοδος της «αποκάλυψης» της αδυναμίας του να συγχρονίσει το ηθικό και φιλοσοφικό του οικοδόμημα (το οποίο κατέχει τη δική του θέση στη φιλοσοφική σκέψη με το όνομα «τολστοϊσμός») με το πέρασμα της Ρωσίας στην αστική ανάπτυξη. Το μυθιστόρημα «Άννα Καρένινα» (1873 -’77) αποτυπώνει αυτό το πέρασμα (ανησυχητικό για τον Τολστόι όπου βλέπει το πατριαρχικό τοπίο της παιδικής του ηλικίας να μετατρέπεται σε ανταλλάξιμη αξία), ενώ θα αποτελέσει και την καμπή της ιδεολογικής μετάβασης του συγγραφέα σε θέσεις κατά του κράτους και της εκκλησίας, ως γραφειοκρατικού θεσμού που καταπιέζει τα λαϊκά στρώματα. Ο Τολστόι θα επιχειρήσει να «καθαρίσει» τον χριστιανισμό από την εκκλησιαστική παραμόρφωση, να κηρύξει την ένωση των ανθρώπων με βάση την αγάπη, αλλά και την τακτική της «παθητικής αντίστασης» (η οποία θα μετατραπεί σε κύριο όπλο του Γκάντι κατά των Βρετανών ιμπεριαλιστών), ενώ θα συνεχίζει πάντα να ασκεί την έντονη κοινωνική του κριτική. Στη θέση του οργανωμένου πολιτικού αγώνα για την πρόοδο της ανθρωπότητας, έβαζε την προσωπική πνευματική και ηθική τελείωση.
Από το 1880 και μετά, ο Τολστόι θα αδιαφορήσει για τη λογοτεχνία, θα υποτιμήσει τα προηγούμενα έργα του και θα αρχίσει μια φυσική ζωή με δουλιά στα χωράφια, με φυσική διατροφή, με το να φτιάχνει τα ρούχα και τα παπούτσια του μόνος του. Δραστηριότητες οι οποίες επίσης επέδρασαν σημαντικά στον Γκάντι. Ωστόσο, φυσικά, επιστρέφει στη συγγραφή και μάλιστα δίνει τα πρώτα του δραματουργικά δείγματα. Τη δεκαετία του 1890 επιχειρεί να κωδικοποιήσει τις απόψεις του για την τέχνη, ενώ, κύριο λογοτεχνικό γεγονός αυτής της περιόδου είναι το μυθιστόρημα «Ανάσταση», που στηρίχτηκε σε μια πραγματική δικαστική υπόθεση. Στο μυθιστόρημα αυτό ο Τολστόι θα εκφράσει ό,τι σκέφτεται για την Εκκλησία και την εξουσία της, με αποτέλεσμα η τελευταία να απαντήσει αφορίζοντάς τον.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, αν και είναι αναγνωρισμένος λογοτεχνικός και πνευματικός ηγέτης εντός και εκτός της Ρωσίας, σημαδεύονται από τις άθλιες σχέσεις με τη σύζυγό του. Προσπαθώντας να αποδράσει από αυτή τη ζωή και από την αδυναμία του να ζήσει όπως ήθελε, φεύγει από τη Γιάσναγια Πολιάνα στις 28 Οκτωβρίου 1910, κρυολογεί και αφήνει την τελευταία του πνοή στο σιδηροδρομικό σταθμό Αστάποβο, βυθίζοντας το λαό του σε απέραντη θλίψη.
28 – 8 – 1910
Ξεκινά τις εργασίες του το Συνέδριο της Β’ Διεθνούς στην Κοπεγχάγη (28/8/-3/9/1910). Στο συνέδριο αυτό διαφάνηκαν και πάλι οι οπορτουνιστικές πιέσεις και ταλαντεύσεις, όσον αφορά το θέμα του πολέμου.
Σύνεδροι στο Συνέδριο της Β Διεθνούς
Η τροπολογία που πρότειναν οι Χάρντι (Βρετανία) και Βαγιάν (Γαλλία) σχετικά με τη κήρυξη γενικής απεργίας –και ιδιαίτερα στους κλάδους της πολεμικής βιομηχανίας- ως το αποτελεσματικότερο μέσο για την αποτροπή πολεμικών συγκρούσεων απορρίφθηκε με 119 ψήφους έναντι 58. Το βασικό επιχείρημα που πρόβαλλε η Γερμανική Σοσιαλδημοκρατία εναντίον της εν λόγω τροπολογίας ήταν πως κάτι τέτοιο θα συνεπάγονταν διώξεις εναντίον των σοσιαλδημοκρατών.
Έτσι, η απόφαση του συνεδρίου της Κοπεγχάγης περιελάμβανε: την κοινοβουλευτική «πάλη» κατά των εξοπλισμών και την καταψήφιση των σχετικών πιστώσεων, την επιμονή στη συγκρότηση υποχρεωτικών διαιτητικών δικαστηρίων για τη διευθέτηση των διαφορών που προέκυπταν μεταξύ κρατών, τον γενικό αφοπλισμό, την κατάργηση της μυστικής διπλωματίας και το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των λαών.
28 – 8 – 1959
Πεθαίνει ο Τσέχος συνθέτης σύγχρονης κλασικής μουσικής με σημαντικό σε όγκο έργο Μπόχουσλαβ Μαρτίνου (Bohuslav Martinů).
Ο Μπόχουσλαβ Μαρτίνου
Συνέθεσε 6 συμφωνίες, 15 όπερες, τη μουσική για 14 μπαλέτα και πολλά έργα μουσικής δωματίου, ορχηστρικά και φωνητικά κομμάτια.
Εγκαθιστάμενος στο Παρίσι, εγκατέλειψε τον ρομαντισμό, πειραματίσθηκε με τον εξπρεσιονισμό και τον κονστρουκτιβισμό και κατέληξε στο νεοκλασικό ύφος όπως αυτό αναπτύχθηκε από τον Στραβίνσκι.
Από τα κοντσέρτα του καλύτερα θεωρούνται το «Concerto Grosso» και το «Διπλό κοντσέρτο για δύο ορχήστρες εγχόρδων, πιάνο και τύμπανα», ενώ από τις όπερές του καλύτερες θεωρούνται οι «Ιουλιέττα» και «Το ελληνικόν Πάθος».
28 – 8 – 1968
Πεθαίνει ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης.
Ο Δημήτρης Πικιώνης
Μεταξύ των έργων του, η μελέτη της διαμόρφωσης του χώρου στην Ακρόπολη και στου Φιλοπάππου.
Καταγόμενος από τη Χίο, γεννημένος στον Πειραιά (26/6/1887), πρωτοξάδελφος του δημοτικιστή λυρικού ποιητή Λάμπρου Πορφύρα, χάρη στον οποίο πρωτάκουσε και αγάπησε τη σολωμική και δημοτική μας ποίηση, γιος αυτοδίδακτου ζωγράφου, ο Δημήτρης Πικιώνης από παιδί ζωγράφιζε, αλλά και αντιλαμβανόταν «πως ο καθένας θέλει ιδιαίτερη ανατροφή, ιδιαίτερη παίδευση, ανάλογη τις κλίσεις του, για να καρποφορήσει. Κι όμως μας αναγκάζουν να διατρέξουμε τη μακριά έρημο μιας συμβατικής παιδείας που απονεκρώνει απειράριθμες ψυχές» και θυμούμενος τα παιδικά του χρόνια και τα «πνευματικά σπέρματα» που τον διαμόρφωσαν, έγραφε: «Το παιδί μαθαίνει ακούοντας μυστικές φωνές μέσα του». Γυμνασιόπαιδο οδοιπορούσε «εξερευνώντας το αττικό τοπίο», από το Μοσχάτο ως τους βράχους του Φιλοπάππου και της Ακρόπολης, από τις όχθες του Κηφισού και την Ιερά Οδό ως την Καισαριανή, νιώθοντας χαρά με τη θέα «του ανασκαλεμένου χώματος των περιβολιών που άχνιζε κάτω από τις πυρές αχτίδες του ήλιου!…».
Το 1904 εισάγεται στο Πολυτεχνείο, στην τάξη του Ορλάνδου. Στη Σχολή Καλών Τεχνών φοιτούν μεταξύ άλλων ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο και ο Μπουζιάνης. Γίνονται φίλοι. Το 1906 γνωρίζει τον Κωνσταντίνο Παρθένη. Γίνεται ο πρώτος μαθητής του και συνοδός του όταν ο μεγάλος καλλιτέχνης ζωγράφιζε στο ύπαιθρο και νιώθει ευτυχισμένος γιατί βρήκε «έναν παιδευτή, έναν δάσκαλο στην τέχνη». Δύο χρόνια αργότερα πάει στο Μόναχο. Διψά για γνώση. Τον πλημμυρίζουν δάκρυα διαβάζοντας τον τραγικό ποιητή Αισχύλο. Μελετά τα πάντα. Ακόμα και την «αρχιτεκτονική των σκελετών», που του φαίνονταν «ως απομεινάρια μιας αρχέγονης αρχιτεκτονικής, που έκρυβαν τους νόμους «της του παντός διοικήσεως»«. Από το 1909 μέχρι το 1911, στο Παρίσι «μαθητεύει» με το έργο κορυφαίων εικαστικών δημιουργών. Από βιοποριστική ανάγκη επιστρέφει στην Ελλάδα και αφοσιώνεται στην Αρχιτεκτονική, πιστεύοντας ότι αυτή «ίσως περισσότερο από τις άλλες τέχνες μπορεί να δώσει: την ποίηση στην καθημερινή μας ζωή». Παράλληλα, συνεχίζει να ζωγραφίζει «ολομόναχος», θεωρώντας την τέχνη ως «πράξη ευλάβειας και λατρείας προς τη Μητέρα Φύση».
Από το 1921 έως το 1923 εργάζεται ως Επιμελητής στην έδρα του Ορλάνδου, στο ΕΜΠ, στο μάθημα της Μορφολογίας και Ρυθμολογίας της Αρχιτεκτονικής (αρχαίας, μεσαιωνικής, αναγεννησιακής). Το 1925 διορίζεται έκτακτος καθηγητής της Διακοσμητικής στο ΕΜΠ, όπου μονιμοποιείται το 1930. Το 1927 εκθέτει ζωγραφική του στο «Ασυλο Τέχνης», μαζί με άλλους σπουδαίους δημιουργούς της Γενιάς του ’30. Το 1933 φιλοτεχνεί τα σκηνικά για παραστάσεις της Μαρίκας Κοτοπούλη. Το 1940 υποβάλει βιογραφικό για την εκλογή του ως τακτικός καθηγητής στο ΕΜΠ. Το 1943 διορίζεται τακτικός καθηγητής του ΕΜΠ, όπου παραμένει μέχρι το 1958. Το 1946, ως επικεφαλής ομάδας αρχιτεκτόνων, σχεδιάζει τις Λαϊκές Πολυκατοικίες στον Πειραιά και τη Λαμία. Το 1960 εκλέγεται πρόεδρος της Εθνικής Κοσμητίας Τοπίου και Πόλεων και το 1961 αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών Μονάχου. Καθυστερημένα… το 1966 εκλέγεται μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
28 – 9 – 1968
Διαδηλώσεις κατά του πολέμου στο Βιετνάμ και βίαιη επίθεση της αστυνομίας λαμβάνουν χώρα στο Σικάγο κατά τη διάρκεια του Εθνικού Συνεδρίου των Δημοκρατικών.
Πορεία Βετεράνων εναντίων του πολέμου του Βιετνάμ την 1η Ιούνη του 1967 / Πηγή: VVAW
28 – 8 – 1987
Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου αίρεται η εμπόλεμη κατάσταση της Ελλάδας με την Αλβανία.
28 – 8 – 1987
Πεθαίνει ο Αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός του κινηματογράφου Τζον Χιούστον (John Marcellus Huston).
Βραβεύτηκε με Όσκαρ Σκηνοθεσίας και διασκευασμένου σεναρίου για την ταινία του 1948 «Ο Θησαυρός της Σιέρα Μάντρε» (The Treasure of the Sierra Madre).
Ο Τζον Χιούστον
Ο Χιούστον έγραψε το σενάριο στις περισσότερες από τις 37 ταινίες που σκηνοθέτησε στην καριέρα του, αρκετές από τις οποίες θεωρούνται κλασσικές μέχρι και σήμερα: «Το Γεράκι της Μάλτας» (The Maltese Falcon, 1941), «Η ύαινα» (In this our Life, 1942), «Ο Θησαυρός της Σιέρα Μάντρε» (The Treasure of the Sierra Madre, 1948), «Στη βοή της καταιγίδος» (Key Largo, 1948), «Η Ζούγκλα της Ασφάλτου» (The Asphalt Jungle, 1950), «Η Βασίλισσα της Αφρικής» (The African Queen, 1951), «Μουλέν Ρουζ» (Moulin Rouge, 1952), «Οι Αταίριαστοι» (The Misfits, 1961), «Ο Άνθρωπος που θα Γινόταν Βασιλιάς» (The Man Who Would Be King, 1975) και «Η Τιμή των Πρίτσι» (Prizzi’s Honor, 1985).
Κατά την διάρκεια της καριέρας του έλαβε 15 υποψηφιότητες για Όσκαρ, είτε για τη σκηνοθεσία είτε για τη συγγραφή σεναρίου. Σκηνοθέτησε τόσο τον πατέρα του ηθοποιό Γουόλτερ Χιούστον στην ταινία «Ο Θησαυρός της Σιέρα Μάντρε», όσο και την κόρη του Αντζέλικα Χιούστον στην ταινία «Η Τιμή των Πρίτσι» σε ρόλους που τους απέφεραν Όσκαρ Β’ Ανδρικού και Β’ Γυναικείου Ρόλου αντίστοιχα.
Στα προβλήματα του κόσμου εκείνος «απαντούσε» με το κέφι και το χιούμορ των έργων του. Σαν σκηνοθέτης εργάστηκε πολλές δεκαετίες πίσω από την κάμερα, χωρίς να κρύψει ότι η αρχική επιθυμία του ήταν να γίνει ηθοποιός.
Τον κέρδισε όμως η πένα. Έχει γράψει 1.500 τραγούδια, 185 έργα και 10 σενάρια. Η πρώτη του επίσημη θεατρική εμφάνιση έγινε στο «Κοτοπούλη», το 1935 με το λαϊκό μιούζικαλ «Ο βασιλιάς του χαλβά».
Τα πιο πολλά έργα του είναι κωμωδίες και τα περισσότερα τα έγραψε μαζί με τον Χρήστο Γιαννακόπουλο. Μερικές από τις μεγαλύτερες θεατρικές επιτυχίες τους, που έγιναν και ταινίες, είναι «Οι Γερμανοί ξανάρχονται», «Κυριακή αργία», «Ενας ήρως με παντούφλες», «Δεσποινίς ετών 39», «Ούτε γάτα, ούτε ζημιά», «Ο φίλος μου ο Λευτεράκης», «Υπάρχει και φιλότιμο» κ.ά. Για τον κινηματογράφο έγραψε επίσης «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο», «Η θεία από το Σικάγο», «Ο Ηλίας του 16ου» κ.ά.
2011
Πεθαίνει ο Λεωνίδας Κύρκος. Μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ το 1968, ηγήθηκε του «ΚΚΕ Εσωτερικού» κόντρα στο ΚΚΕ, της ΕΑΡ και υπήρξε γραμματέας του «Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου» μέχρι τον Μάρτη του 1991 παραμένοντας στη συνέχεια ένα από τα ηγετικά του στελέχη συνεχίζοντας την αντιΚΚΕ δράση του. Το 2010 στήριξε τη «Δημοκρατική Αριστερά» του Φ. Κουβέλη, που προέκυψε από τη διάσπαση του ΣΥΝ. Διετέλεσε βουλευτής και ευρωβουλευτής.
Ήταν Άγγλος διαφωτιστής, φιλόσοφος και πολιτικός στοχαστής που ανέπτυξε μια εμπειρική θεωρία για την πολιτική φιλοσοφία του φιλελευθερισμού.
Η φιλοσοφία του Λοκ στηρίζεται στη θεωρία της γνώσης, που δόμησε με βάση τον εμπειρισμό και τον υλισμό του Φράνσις Μπέικον, σε αντίθεση με τον καρτεσιανισμό, τους πλατωνιστές του Καίμπριτζ και τη σχολαστική φιλοσοφία που επικρατούσε στα πανεπιστήμια.
Σύμφωνα με τον Λοκ, όλες οι ιδέες προέρχονται από δύο βασικές πηγές: την εξωτερική εμπειρία (αίσθηση) και την εσωτερική εμπειρία (σκέψη).
Οι κοινωνικο – πολιτικές ιδέες του περιλαμβάνονται στις «Δύο πραγματείες για την κυβέρνηση», όπου αναπτύσσει μια θεωρία συνταγματικής κοινοβουλευτικής μοναρχίας. Σημαντική ήταν ακόμη η συμβολή του στην ανάπτυξη της παιδαγωγικής με τη διατύπωση της θεωρίας για τη μόρφωση.
Η πολιτική φιλοσοφία του Λοκ ήταν «η κλασική έκφραση των ιδεών του δικαίου της αστικής κοινωνίας κατά της φεουδαρχικής» έγραφε ο Κ. Μαρξ.
Αν και ο ίδιος θεωρούσε εαυτόν ως ζωγράφο ιστορικών σκηνών, η μεγάλη του αναγνώριση οφείλεται κυρίως στα πορτρέτα που φιλοτέχνησε είτε ως σχέδια είτε ως πίνακες.
Ζαν Ωγκύστ Ντομινίκ Ενγκρ: Η οδαλίσκη και η σκλάβα
29 – 8 – 1797
Πεθαίνει ο Άγγλος ζωγράφος τοπίων και πορτρέτων Τζόζεφ Ράιτ (Joseph Wright.
Τζόζεφ Ράιτ – αυτοπροσωπογραφία
Είχε δημόσια αναγνωριστεί ως «ο πρώτος επαγγελματίας ζωγράφος που εξέφρασε το πνεύμα της Βιομηχανικής επανάστασης».
Τζόζεφ Ράιτ – Πείραμα με πουλι σε αεραντλία, 1768
29 – 8 – 1824
Ο ελληνικός επαναστατικός στόλος υπό τον Α. Μιαούλη πετυχαίνει σημαντική νίκη επί του οθωμανικού στη ναυμαχία του Γέροντα.
Πίνακας που απεικονίζει την ναυμαχία
29 – 8 – 1842
Με τη Συνθήκη του Νανκίν ολοκληρώνεται ο «Α’ πόλεμος του οπίου» μεταξύ της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και της Κίνας. Η νικήτρια Βρετανία αποσπά από την Κίνα το Χονγκ Κονγκ.
Η υπογραφή της Συνθήκης
29 – 8 – 1848
Γεννιέται ο Πωλ – Αλμπέρ Μπαρτολομέ (Paul-Albert Bartholomé), Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης.
Ο Πωλ – Αλμπέρ Μπαρτολομέ
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους και με μεγάλη φήμη γλύπτες των νεότερων χρόνων της Γαλλίας.
Πωλ – Αλμπέρ Μπαρτολομέ-Το Μνημείο των Νεκρών
29 – 8 – 1862
Γεννιέται ο Γαλλόφωνος Βέλγος ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και δοκιμιογράφος Μωρίς Πολυντόρ Μαρί Μπερνάρ Μαίτερλινκ (Maurice Polydore Marie Bernard graaf Maeterlinck).
Ο Μωρίς Πολυντόρ Μαρί Μπερνάρ Μαίτερλινκ
Το 1911 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Τα κύρια θέματα του έργου του είναι ο θάνατος και το νόημα της ζωής.
29 – 8 – 1915
Γεννιέται η Σουηδή καλλιτέχνης Ίνγκριντ Μπέργκμαν (Ingrid Bergman -πέθανε την ίδια ημερομηνία το 1982).
Η Ίνγκριντ Μπέργκμαν
Αποτελεί αναμφισβήτητα μία από τις κορυφαίες και πιο πλήρεις ηθοποιούς στην ιστορία της Έβδομης Τέχνης.
Η ηθοποιός γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σουηδία. Σπούδασε στη Βασιλική Δραματική Σχολή της Στοκχόλμης και ως φοιτήτρια ακόμη εμφανίστηκε στο θέατρο, κατακτώντας αμέσως τη συμπάθεια του κοινού.
Λαμβάνοντας το 1938 το δίπλωμά της, άρχισε να παίζει και στον κινηματογράφο και πρωταγωνίστησε σε πολλές ταινίες στην Ευρώπη. Πριν ακόμη αποφοιτήσει, σε ηλικία 21 ετών, είχε παντρευτεί και αποκτήσει μία κόρη, την Πία, όταν ένας Αμερικανός παραγωγός ανακάλυψε το νέο ανερχόμενο αστέρι από τη Σουηδία.
Στην Αμερική συστήθηκε στο κινηματογραφικό κοινό μ’ ένα ρομαντικό ρόλο, στο «Ιντερμέτζο», ριμέικ της σουηδικής ταινίας στην οποία πρωταγωνιστούσε η ίδια. Μερικοί από τους κυριότερους πρωταγωνιστικούς της ρόλους εκείνη την περίοδο ήταν στις ταινίες: «Για ποιον χτυπά η καμπάνα», «Εφιάλτης», «Οι καμπάνες της Αγίας Μαρίας», «Ιωάννα της Λωραίνης», αλλά και στις ταινίες του Χίτσκοκ «Υπόθεση Νοτόριους», «Νύχτα αγωνίας» και «Στον αστερισμό του Αιγόκερου».
Στη δεκαετία του ’50, έχοντας απολαύσει μία περίοδο εκπληκτικής δραστηριότητας στο Χόλιγουντ, η Μπέργκμαν τους εκπλήσσει όλους πρωταγωνιστώντας στο ιταλικό δράμα «Στρόμπολι» του Ρομπέρτο Ροσελίνι, με τον οποίο ξεκίνησε μια θυελλώδη σχέση. Παρέμεινε στην Ευρώπη και γύρισε μια σειρά ταινιών με τον Ροσελίνι, από τις οποίες ξεχώριζαν το «Ταξίδι στην Ιταλία» και «Ο φόβος», ενώ μετά το χωρισμό τους πρωταγωνίστησε στο αριστούργημα του Ζαν Ρενουάρ «Η Ελενα και οι άντρες της».
Επιστρέφει στο Χόλιγουντ με την ταινία «Αναστασία». Τη δεκαετία του ’70, πρωταγωνιστεί στο «Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές», που της χάρισε το τρίτο της Όσκαρ, και βέβαια η συγκλονιστική ερμηνεία της στην ταινία του συμπατριώτη της, Ιγκμαρ Μπέργκμαν, «Φθινοπωρινή Σονάτα».
29 – 8 – 1931
Γεννιέται ο μεγάλος τραγουδιστής Στέλιος Καζαντζίδης.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης
Στα δεκατρία του χρόνια ορφάνεψε από πατέρα, γεγονός που τον ανάγκασε ν’ ακολουθήσει πολύ νωρίς το σκληρό δρόμο της βιοπάλης, προκειμένου να ζήσει τη μητέρα του και τον νεογέννητο αδελφό του. Δούλεψε σαν αχθοφόρος, σαν μικροπωλητής στις αγορές και κάτω από αντίξοες συνθήκες σε οικοδομές και σε εργοστάσια της Ν. Ιωνίας.
Τα δυσκολότερα χρόνια του ήταν αυτά στο στρατό και η θητεία του στη Μακρόνησο. Μια κιθάρα, που του δώρισε το αφεντικό του σε εργοστάσιο της Ν. Ιωνίας, του άνοιξε το δρόμο στο τραγούδι. Ήταν περαστικός εκείνος που ακούγοντάς τον να τραγουδά με την καταπληκτική φωνή του, του πρότεινε να τραγουδήσει στην ταβέρνα του. Η λαμπρή του πορεία στο τραγούδι άρχισε το 1950. Στη διάρκεια μισού αιώνα ο Στ. Καζαντζίδης πρόσφερε ερμηνείες που ρίζωσαν στις καρδιές της φτωχολογιάς. Τα τραγούδια του συμπύκνωναν τους καημούς, τις πίκρες, τις αδικίες του κόσμου, τον έρωτα, την ελπίδα.
Επαγγελματικά ο Στ. Καζαντζίδης πρωτοτραγούδησε στις ταβέρνες «Μπόκαρη», στην Κηφισιά και «Βουτσά», στην Καλογρέζα. Τον πρώτο του δίσκο με το τραγούδι «Για μπάνιο πάω κι αν θέλεις έλα» του Απ. Καλδάρα τον φωνογράφησε το 1952, αλλά η πορεία του τον γέμισε απογοήτευση. Η μεγάλη επιτυχία ήρθε με το δεύτερο δίσκο «Βαλίτσες» του Γιάννη Παπαϊωάννου. Με τη στήριξη του μεγάλου αυτού λαϊκού συνθέτη συνεχίζει να βαδίζει στο δρόμο της επιτυχίας, ενώ εμφανίζεται σε λαϊκά κέντρα της εποχής με παρτενέρ διάφορες γυναικείες φωνές. Τότε γνωρίζει και την Καίτη Γκρέυ, με την οποία ερμήνευσαν το «Απόψε φίλα με» του Μανώλη Χιώτη (1956). Από τα τέλη του ίδιου χρόνου συνεργάζεται με την Μαρινέλλα, με την οποία καθιέρωσε ένα νέο στιλ στο πάλκο και τη δισκογραφία.
Ακολουθεί μια οκταετία μέχρι το 1965 που τον φέρνει στο προσκήνιο του τραγουδιού. Τραγουδούν σε δίσκους, κέντρα, θέατρα, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, από τον «Κουλουριώτη» στο «Κάρνεγκι Χολ» της Ν. Υόρκης και την Οπερα της Φραγκφούρτης. Ερμηνεύουν τραγούδια των Τσιτσάνη, Παπαϊωάννου, Χιώτη, Μητσάκη, Καλδάρα, Παπαγιαννοπούλου, Δερβενιώτη, Βίρβου, Κολοκοτρώνη, Καραπατάκη, Μπακάλη κ.ά., ενώ και ο ίδιος ο Στ. Καζαντζίδης γράφει τη μουσική κάποιων τραγουδιών, όπως το εξαιρετικό «Δυο πόρτες έχει η ζωή», σε στίχους της Ευτ. Παπαγιαννοπούλου.
Οι επιτυχίες αμέτρητες: «Η πρώτη αγάπη», «Η κοινωνία με κατακρίνει», «Μαντουμπάλα», «Ζιγκουάλα», «Απόκληρος της κοινωνίας», «Είσαι η ζωή μου», «Φεύγω με πίκρα στα ξένα», «Στις φάμπρικες της Γερμανίας», «Καρδιά πληγωμένη» κ.ά. Εκτός από τα όμορφα αυτά λαϊκά τραγούδια ερμήνευσε και πολλά κομμάτια με ανατολίτικο ηχόχρωμα και περιεχόμενο.
Σταθμοί στην πορεία του Στ. Καζαντζίδη και της Μαρινέλλας υπήρξαν οι συνεργασίες τους με τους Μ. Θεοδωράκη, Μ. Χατζιδάκι, Στ. Ξαρχάκο, Γ. Μαρκόπουλο, Χρ. Λεοντή, Μ. Λοΐζο. Ιστορική υπήρξε η συνεργασία τους με τον Χρήστο Λεοντή στο έργο του «Καταχνιά», σε στίχους Κώστα Βίρβου, με μοναδικές ερμηνείες. Ανάλογες και στην «Πολιτεία» του Μ. Θεοδωράκη, με τα αθάνατα τραγούδια «Βράχο βράχο», «Καημός», «Παράπονο», «Μετανάστης», «Σαββατόβραδο», «Εχω μια αγάπη», καθώς και στις συνθέσεις του Μ. Χατζιδάκι «Αθήνα», «Κυρ Αντώνης», «Κουρασμένο παληκάρι», «Το πέλαγο είναι βαθύ». Το 1962, για τις ανάγκες της παράστασης «Ομορφη πόλη» του Μ. Θεοδωράκη, σε κείμενα Μποστ, στο Θέατρο «Παρκ», έσμιξαν για πρώτη και τελευταία φορά στο ίδιο μικρόφωνο οι φωνές του Στ. Καζαντζίδη και του Γρηγόρη Μπιθικώτση.
Το 1974 ηχογράφησε το έργο του Μίκη Θεοδωράκη «Στην Ανατολή», ενώ ξεχωριστό υπήρξε το τραγούδι των Μάνου Λοΐζου – Λευτέρη Παπαδόπουλου, που ερμήνευσε απαράμιλλα: «Σαν θαλασσόδαρτο σκαρί/ σαν βράχος ρημαγμένος/ ήρθα σαν ξένος στη ζωή/ και ξαναφεύγω ξένος/ Θεέ μου τη δεύτερη φορά/ που θα ‘ρθω για να ζήσω/ όσο η καρδιά κι αν λαχταρά/ δε θα ξαναγαπήσω». Από το 1987 μέχρι πρόσφατα η δραστηριότητά του ήταν συνδεδεμένη με ηχογραφήσεις δίσκων. Αξιόλογη ήταν η ερμηνεία του με τους Χ. και Π. Κατσιμίχα στο τραγούδι του Αντώνη Βαρδή «Στην Ελλάς του 2000».
Από τη δεκαετία του ’60 ακόμη, ο Στ. Καζαντζίδης συγκρούστηκε με το κατεστημένο των δισκογραφικών εταιριών και τη νύχτα. Ο πόλεμος που εξαπολύθηκε εναντίον του από τις δισκογραφικές εταιρίες ήταν εξουθενωτικός για τον λαϊκό τραγουδιστή και τον κράτησε έξω από τα στούντιο για εντεκάμισι χρόνια.
Γεννιέται ο ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Δημήτρης Παπαμιχαήλ.
Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ
Στη μακρόχρονη δημιουργική θητεία του στο θέατρο και στον κινηματογράφο κέρδισε την αγάπη του κόσμου. Πολυτάλαντος ηθοποιός, ανήσυχος δημιουργός, ερμηνευτής πλούσιου ρεπερτορίου, γεννήθηκε στον Πειραιά το 1934 και σπούδασε ηθοποιός στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Σπουδαστής ακόμα, κάνει την πρώτη του θεατρική εμφάνιση με ένα μικρό ρόλο στο έργο του Σπύρου Μελά «Ο Βασιλιάς και ο Σκύλος», σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Ροντήρη, και το καλοκαίρι του ’54 κάνει και την πρώτη του εμφάνιση στην Επίδαυρο, στο χορό του «Ιππόλυτου» του Ευριπίδη με πρωταγωνιστή τον Αλέκο Αλεξανδράκη. Ο πρώτος μεγάλος ρόλος θα έρθει το 1957, στο Εθνικό, με το «Γλάρο» του Τσέχοφ.
Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ στην ταινία “Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο”
Στο Εθνικό Θέατρο παραμένει μέχρι το 1960, με μια ενδιάμεση συνεργασία με το Θέατρο Τέχνης, στον «Θείο Βάνια» του Τσέχοφ, σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν. Στη συνέχεια με τη βοήθεια της Δέσπως Διαμαντίδου κάνει το δικό του θίασο, με τον οποίο θα περιοδεύσει στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Το 1964 συνεργάζεται με το ΚΘΒΕ και ένα χρόνο αργότερα γίνεται συνθιασάρχης με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Είχαν προηγηθεί οι μεγάλες κινηματογραφικές επιτυχίες «Μανταλένα» το 1960, «Η Αλίκη στο Ναυτικό» το ’61, τα «Χτυποκάρδια στο θρανίο» το ’63, με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, ενώ το 1960 συμμετείχε στο «Ποτέ την Κυριακή» και το ’63 στα «Κόκκινα φανάρια».
Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ με την Αλίκη Βουγιουκλάκη
Οι δυο τους ως συνθιασάρχες ανεβάζουν το «Κολόμπ» του Ανούιγ, ενώ παντρεύονται το 1965, και τρία χρόνια αργότερα αποκτούν το γιο τους, τον Γιάννη. Το 1970 εγκαινιάζουν το θέατρο «Αλίκη», όπου συνεργάζονται μέχρι το χωρισμό τους. Στη συνέχεια ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ χαράσσει την προσωπική του πορεία στο θέατρο, με σπουδαίους ρόλους και συνεργασίες με την Έλλη Λαμπέτη, την Ελένη Χατζηαργύρη, την Κάτια Δανδουλάκη, τον Σπύρο Ευαγγελάτο και το «Αμφι-Θέατρο», κ.ά. Το 1984 ξανασυναντά θεατρικά τη Βουγιουκλάκη για το «Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα» του Ράσελ και τη «Φιλουμένα Μαρτουράνο» του Ντε Φιλίπο.
Το 1994 είχε βραβευτεί από το «Κέντρο Μελέτης και Ερευνάς του Ελληνικού Θεάτρου» για την ερμηνεία του στο «Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ». Η τελευταία σπουδαία θεατρική εμφάνισή του είναι το 1998 στην Επίδαυρο, στην τραγωδία του Σοφοκλή «Οιδίπους επί Κολωνώ». Η τελευταία θεατρική δουλιά του ήταν στο θέατρο «Μπρόντγουεϊ», τη θεατρική σεζόν 2000-2001, με το έργο της Γιασμίν Ρεζά «Τρεις φορές ζωή».
Με την πτώση του υψώματος Κάμενικ λήγει στις 29 με 30 Αυγούστου η τελική φάσης της μάχης στο Γράμμο ανάμεσα στο Δημοκρατικό Στρατό και τις κυβερνητικές δυνάμεις. Ο Δημοκρατικός Στρατός υποχωρεί συντεταγμένα προς τη Λ. Δ. της Αλβανίας, ακυρώνοντας τη βασική επιδίωξη της αστικής τάξης να τον εκμηδενίσει.
Τμήμα του ΔΣΕ
Ο τρίχρονος ένοπλος αγώνας, η κορυφαία αυτή περίοδος της ταξικής πάλης στη χώρα μας τον αιώνα που μας πέρασε, έλαβε τέλος. Ωστόσο, τα διδάγματά του παραμένουν φωτεινά: Δόξα και Τιμή στους ήρωες του ΔΣΕ.
Πηγή : ALT.GR
30 – 8 – 1748
Γεννιέται ο Γάλλος ζωγράφος Ζακ-Λουί Νταβίντ (Jacques-Louis David), συχνά αναφέρεται και ως Νταβίντ εν συντομία.
Αυτοπορτρέτο του Ζακ-Λουί Νταβίντ
Ο Νταβίντ ακολουθούσε τη νεοκλασική τεχνοτροπία, αντλώντας τα θέματά του από την κλασική εποχή. Σπούδασε την τέχνη του για ένα διάστημα στη Ιταλία, όπου ήρθε σε επαφή με τους παραδοσιακούς συγγραφείς και τις τέχνες της Αναγέννησης.
Ζακ-Λουί Νταβίντ: Ο Θάνατος του Σωκράτη
Το 1787 ζωγράφισε τον Θάνατο του Σωκράτη, πίνακα στον οποίο απεικονίζεται ο Σωκράτης πριν πιει το κώνειο, περιτριγυρισμένος από τους δώδεκα μαθητές του. Ο Νταβίντ προσπαθεί να πετύχει συσχετισμό με τους δώδεκα μαθητές και το τελευταίο δείπνο του Ιησού Χριστού.
Ζακ-Λουί Νταβίντ: Ο Άρης αφοπλίζεται από την Αφροδίτη
Ο Νταβίντ ήταν δραστήριος καλλιτεχνικά κατά την περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης, την οποία υποστήριζε. Ένα από τα πιο διάσημα έργα του αυτής της περιόδου είναι ο Θάνατος του Μαρά, έργο που φιλοτέχνησε το 1793.
Ζακ-Λουί Νταβίντ: Ο θάνατος του Μαρά
Το 1797 ο Νταβίντ γνωρίζει τον Ναπολέοντα Α΄. Από το 1799 ως το 1815 γίνεται ο επίσημος ζωγράφος του Ναπολέοντα, απεικονίζοντας τη ζωή του σε διάφορα έργα όπως η Στέψη του Ναπολέοντα και της Ιωσηφίνας.
Ζακ-Λουί Νταβίντ: Ο Ναπολέων στο πέρασμα του Αγίου-Βερνάρδου σε πίνακα του Ζακ-Λουί Νταβίντ
Ο Νταβίντ έζησε για ένα διάστημα στις Βρυξέλλες. Στο εργαστήριό του εκεί, ζωγράφισε το τελευταίο μεγάλο έργο του, Ο Άρης αφοπλίζεται από την Αφροδίτη.
Η συμμετοχή του από νεαρή ηλικία στους μπολσεβίκους οδήγησε στη σύλληψή του το 1908. Κατάφερε να διαφύγει στη Γαλλία. Εκεί γνωρίζεται με μεγάλους καλλιτέχνες, όπως τον Πικάσο και τον Μοντιλιάνι. Η πρώτη του εμφάνιση στα Γράμματα χρονολογείται στα 1916, όπου και δημοσιεύει την ποιητική συλλογή «Ποιήματα για τις παραμονές». Σε αυτά αποτυπώνεται η φρίκη και ο αποτροπιασμός του για τα δεινά που συνέχιζε να προκαλεί ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος.
Το ξέσπασμα της Μεγάλης Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης τον βρίσκει στη Ρωσία. Τα αισθήματά του ανάμεικτα, όπως και της πλειοψηφίας των διανοουμένων, που αρχικά την αντιμετώπισαν εχθρικά και με σκεπτικισμό. «Ενθουσιασμός και φρίκη μπρος στην πραγματικότητα», γράφει στην ποιητική συλλογή «Παραμονές», που εξέδωσε το 1921 στο Βερολίνο. Το 1922 κυκλοφορεί το φιλοσοφικό – σατιρικό του μυθιστόρημα «Οι ασυνήθιστες περιπέτειες του Χούλιο Χουρενίτο και των μαθητών του», όπου προκαλεί εντύπωση. Σε αυτό δίνει μια μωσαϊκή εικόνα της Ευρώπης και της Ρωσίας στα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Επανάστασης. Γενικότερα, στα έργα της δεκαετίας του 1920 ο Ερενμπουργκ ασχολείται με την αντιπαράθεση του ατόμου με την κοινωνία, αλλά και με τις αντιθέσεις της αστικής κοινωνίας και ηθικής.
Ιλία Έρενμπουργκ: Το χρονικό της αντρειοσύνης
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’30 εγκαθίσταται και ζει στην ΕΣΣΔ. Αποφασίζει να ενώσει τις δυνάμεις του με όλους όσοι πάσχιζαν να οικοδομήσουν τη νέα εξουσία, τον νέο σοβιετικό πολιτισμό. Από τότε μέχρι και το τέλος της ζωής του, τον απασχολούσε έντονα πώς οι συγγραφείς της ΕΣΣΔ και το έργο τους θα στέκονταν αντάξιοι της νέας κοινωνίας που οικοδομούνταν. «Ποτέ στην ιστορία δεν έζησαν αναγνώστες σαν τους δικούς μας. Φτάνει να παραβρεθείτε σε μια συγκέντρωση αναγνωστών, να θρονιαστείτε μια βραδιά σε μια εργοστασιακή βιβλιοθήκη, να ρίξετε μια ματιά στα γράμματα που παίρνουν οι συγγραφείς, για να δείτε το βάθος, την ανθρωπιά, τον ενθουσιασμό των αναγνωστών μας. Και ποιοι είναι; Όχι ομαδούλες «ειδημόνων», όχι μικροί κύκλοι προεπαναστατικών διανοουμένων. Όχι. Αναγνώστης μας είναι ο λαός… Ο λαός μας είναι ανώτερος απ’ την εικόνα που δίνουμε γι’ αυτόν… Λένε πως ήρθε ο καιρός για μια λογοτεχνία μεγάλη. Μεγάλη σαν το λαό μας».
Στο μυθιστόρημά του «Ημέρα δεύτερη» καταπιάνεται με το ρόλο της σοβιετικής νεολαίας για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού, την περίοδο του πρώτου πεντάχρονου πλάνου. Όταν ξέσπασε ο Ισπανικός Εμφύλιος, στέλνεται ως ανταποκριτής της εφημερίδας «Ισβέστια». Εκεί γνωρίστηκε με τον Ερνεστ Χέμινγουεϊ. Όπως ήταν φυσικό, η πάλη του ισπανικού λαού, οι βαρβαρότητες των φασιστών του Φράνκο σημαδεύουν τον Ερενμπουργκ και αυτό φαίνεται σε πολλά έργα της περιόδου. «Χωρίς ανάσα», «Τι χρειάζεται ο άνθρωπος» κ.ά. Το 1940 άρχισε τη συγγραφή του έργου «Η πτώση του Παρισιού» (Κρατικό Βραβείο της ΕΣΣΔ). Το συγκεκριμένο έργο κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή» σε δύο τόμους. Ο Ερενμπουργκ δημιουργεί ένα επικό και συναρπαστικό μυθιστόρημα, εστιάζοντας στις μέρες του 1934 και τα πικρά γεγονότα που ακολουθούν από τη σύσταση του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία έως και την πτώση του Παρισιού, δηλαδή την παράδοσή του στους ναζί.
Η ναζιστική εισβολή στη Σοβιετική Ενωση τον βρήκε στη Μόσχα ως συντάκτη στις εφημερίδες «Πράβντα», «Ισβέστια», «Κόκκινος Αστέρας». Με τα άρθρα του εδραίωνε την πίστη του σοβιετικού λαού στη νίκη απέναντι στο φασισμό.
Ιλία Έρενμπουργκ: Θύελλα
Επίσης, εκείνη την περίοδο δημοσίευε άρθρα και ανταποκρίσεις σε εφημερίδες του εξωτερικού. Κάποια απ’ αυτά τα άρθρα του δημοσιεύονται στο βιβλίο «Το χρονικό της Αντρειοσύνης«, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή». Ειδικά στις μέρες μας, όπου επιχειρείται το ξαναγράψιμο της Ιστορίας, αυτά τα άρθρα αποδεικνύουν με τον πιο πειστικό τρόπο τον καθοριστικό ρόλο του σοβιετικού λαού και του Κόκκινου Στρατού στην Αντιφασιστική Νίκη. «Έτσι η Οκτωβριανή Επανάσταση έσωσε δυο φορές τη Ρωσία. Αν δεν υπήρχε η επανάσταση, δε θα υπήρχαν οι υπερασπιστές του Στάλινγκραντ, δε θα υπήρχαν εργάτες ικανοί να εγκαταστήσουν μέσα σε μια βδομάδα εργοστάσιο στην ερημιά, δε θα υπήρχαν οι Ουζμπέκοι που πολεμούν με αυτοθυσία κοντά στο Ρζεφ, δε θα υπήρχε ο Κόκκινος Στρατός που έχει καταπλήξει τον κόσμο…».
Το 1946 – 1947 γράφει το μυθιστόρημα «Θύελλα», όπου αναδεικνύει την καθημερινότητα του σοβιετικού λαού, που πρωτοστάτησε στην εμπροσθοφυλακή, αλλά και στα μετόπισθεν της μάχης. Από τη «Σύγχρονη Εποχή» ήδη κυκλοφόρησε ο πρώτος τόμος.
Ιλία Έρενμπουργκ: Η πτώση του Παρισιού
Μεταπολεμικά έγραψε πλήθος μυθιστορημάτων, όπως «Το ένατο κύμα« (1952), κριτικά δοκίμια όπως το «Ξαναδιαβάζοντας τον Τσέχωφ» (1960). Το πιο σημαντικό έργο αυτήν την περίοδο είναι τα απομνημονεύματά του, με τίτλο «Άνθρωποι, χρόνια, ζωή», μια καταγραφή των προσωπικών και ιδεολογικών βιωμάτων του συγγραφέα και ταυτόχρονα μια αποκαλυπτική τοιχογραφία του πρώτου μισού του περασμένου αιώνα. Με διεισδυτικό και οξύ τρόπο αλλά και γεμάτος αγάπη για τον άνθρωπο και μίσος για όσους σφαγιάζουν την ανθρωπιά του, φέρνει μπροστά στον αναγνώστη πρόσωπα και γεγονότα που σημάδεψαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την πορεία της ανθρωπότητας.
Το λογοτεχνικό έργο του Ερενμπουργκ, όπως είπε και ο Γιάννης Ρίτσος, στοχεύει να καλλιεργήσει στον αναγνώστη «καίριο σύγχρονο προβληματισμό» και «βαθειά ανθρώπινη συγκίνηση».
Διατέλεσε βουλευτής του Ανώτατου Σοβιέτ, καθώς και αντιπρόεδρος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ειρήνης. Πέθανε στη Μόσχα το 1967.
Ιλία Έρενμπουργκ: Το ένατο κύμα
Τον Ερενμπουργκ τον απασχολούσε ιδιαίτερα ο ρόλος της τέχνης και ιδιαίτερα της λογοτεχνίας στην ΕΣΣΔ. Αντιλαμβανόταν την τέχνη του ως «κοινωνικό χρέος» και «κοινωνική αποστολή» για τη διαμόρφωση ελεύθερων ανθρώπων, με συνείδηση της αναγκαιότητας, κατανοώντας τις νομοτέλειες εξέλιξης της κοινωνίας, αλλά και με όλη εκείνη την κουλτούρα, για να ανταποκριθούν στο νέο ρόλο τους, ως ιδιοκτήτες του παραγόμενου πλούτου. «Κάθε Σοβιετικός συγγραφέας συμμετέχει στο έργο, στο οποίος αφιερώθηκε ο λαός μας: Στην οικοδόμηση της κομμουνιστικής κοινωνίας», άλλωστε «στη σοσιαλιστική κοινωνία, η σύνδεση του συγγραφέα με το λαό υπάρχει, είναι συνειδητή».
Ακόμα, ιδιαίτερα τον απασχόλησε πώς ο Σοβιετικός συγγραφέας θα δώσει «ζωντανούς ανθρώπους», ήρωες που η προσωπικότητά τους πλάθεται μέσα σε συγκεκριμένες καταστάσεις και τις κάθε φορά κοινωνικές συνθήκες. «Οι σύγχρονοί μας άνθρωποι δεν είναι μακέτες του ιδεώδους ανθρώπου του αιώνα που μας έρχεται. Σε πολύ άσχημες συνθήκες εκπληρώνουν ένα έργο πραγματικά χωρίς προηγούμενο, όμως καθένας τους έχει τις ελλείψεις και τις αδυναμίες του… Ξέρουμε ότι πρέπει να δώσουμε ζωντανούς ανθρώπους. Γι’ αυτό μας χρειάζεται σοβαρότητα, θέρμη και ανθρωπιά».
30 – 8 – 1936
Αρχίζει κύμα μαζικών συλλήψεων από το δικτατορικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου.
Ως την 1η Οκτώβρη στάλθηκαν στα νησιά της εξορίας 700 περίπου αγωνιστές, κυρίως κομμουνιστές.
Στις 19 Σεπτέμβρη συνελήφθη και ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης.
Συλλήψεις κομμουνιστών από τη Μεταξική δικτατορία
30 – 8 – 1940
Πεθαίνει ο Άγγλος φυσικός Τζόζεφ Τζον Τόμσον (Joseph John Thomson), μέλος του Τάγματος της Αξίας και εταίρος της Βασιλικής Εταιρείας.
Ο Τζόζεφ Τζον Τόμσον
Ανακάλυψε το ηλεκτρόνιο και το ισότοπο και εφηύρε τον φασματογράφο μάζας.
Το 1906 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής ως αναγνώριση για τη συμβολή του στις θεωρητικές και πειραματικές εργασίες επί της ηλεκτρικής αγωγιμότητας των αερίων.
30 – 8 – 1944
Με την είσοδο του σοβιετικού στρατού στο Βουκουρέστι ολοκληρώνεται η απελευθέρωση της Ρουμανίας από το ναζιστικό ζυγό και το φασιστικό καθεστώς Αντονέσκου.
Η νέα νίκη του Κόκκινου Στρατού σήμανε την κατάρρευση της γερμανικής στρατιωτικής μηχανής στα Βαλκάνια.
Άρματα του Κόκκινου Στρατού μπαίνουν στο Βουκουρέστι
30 – 8 – 1948
Μετά την κατάληψη του Γράμμου ο κυβερνητικός στρατός (δύναμη 25.000, υποστηριζόμενη από αεροπορία και άρματα μάχης) εξαπολύει συνδυασμένη επίθεση κατά του ΔΣΕ στο μέτωπο Βίτσι – Μάλι Μάδι (δύναμη 9.000).
Στις 9 – 10 Σεπτέμβρη ο ΔΣΕ περνά ορμητικά στην αντεπίθεση και σφραγίζει τη νίκη του, κατατροπώνοντας τον κυβερνητικό στρατό και απωθώντας τον απ’ το Μάλι Μάδι.
Τμήμα του ΔΣΕ
30 – 8 – 1960
Ο υπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως Κωνσταντίνος Τσάτσος απαγορεύει την παράσταση «Όρνιθες» του Αριστοφάνη, που θα ανέβαζε ο Κάρολος Κουν στο θέατρο Ηρώδου Αττικού.
Η αφίσα της παράστασης
1963
Τίθεται σε λειτουργία η τηλεφωνική γραμμή Μόσχας-Ουάσινγκτον μεταξύ των ηγετών των Η.Π.Α. και της Σοβιετικής Ένωσης.
30 – 8 – 1974
Τρένο που εκτελεί το δρομολόγιο Βελιγράδι-Ντόρτμουντ εκτροχιάζεται στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό του Ζάγκρεμπ, σκοτώνοντας πάνω από 150 επιβάτες.
30 – 8 – 1991
Ο Αμερικανός αθλητής του μήκους Μάικλ Πάουελ (Michael “Mike” Anthony Powell) υπερβαίνει τα 8,95 μ. σε αγώνα στο Τόκιο και καταρρίπτει το μυθικό ρεκόρ που κατείχε από το 1968 ο Μπομπ Μπίμον.
Ο Πάουελ πανηγυρίζει το παγκόσμιο ρεκόρ του
30 – 8 – 2003
Πεθαίνει ο Αμερικανός ηθοποιός Τσαρλς Μπρόνσον (Charles Dennis Buchinsky). Ήταν μεγάλο «αστέρι» του κινηματογράφου στις δεκαετίες του ’60 και του ’70.
Ο Τσαρλς Μπρόνσον
Παιδί πολύτεκνης οικογένειας μεταναστών, ο Μπρόνσον δούλεψε σκληρά από μικρός για να συνεισφέρει στην οικογένειά του.
Ήταν βετεράνος του Β΄ παγκοσμίου πολέμου και ενώ αρχικά ήθελε να σπουδάσει σκηνογραφία, τελικά τον «κέρδισε» η ηθοποιία. Επαιξε σε περισσότερες από 60 ταινίες συμπεριλαμβανομένων ορισμένων κλασικών, πλέον, περιπετειών όπως οι «Και οι επτά ήταν υπέροχοι» και «Η Μεγάλη Απόδραση». Οι φίλοι της περιπέτειας θα τον θυμούνται επίσης στον ρόλο του Πολ Κέρσι στη σειρά ταινιών με τίτλο «Ευχή Θανάτου» του Βρετανού σκηνοθέτη Μάικλ Γουίνερ.
Πεθαίνει ο Αιγύπτιος συγγραφέας Ναγκίμπ Μαχφούζ, βραβευμένος με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1988.
Θεωρείται ως ο πιο γνωστός εκπρόσωπος της αραβικής λογοτεχνίας.
O Ναγκίμπ Μαχφούζ
Έγραψε περισσότερα από 50 μυθιστορήματα και συλλογές διηγημάτων καθώς και 25 σενάρια για ταινίες.
Το καλύτερο έργο του θεωρείται η περίφημη τριλογία του Καΐρου: «Ο δρόμος κοντά στο παλάτι», «Το Παλάτι των επιθυμιών», «Οι δρόμοι του Νείλου». Ο Μαχφούζ ήταν διαβητικός, έπασχε από νεφρική ανεπάρκεια και τις τελευταίες ημέρες παρουσίασε αιφνιδιαστικά πτώση της πίεσης. Στις 16 Ιούλη είχε πέσει στο δρόμο και είχε τραυματιστεί σοβαρά στο κεφάλι.
Το 1994 είχε γλιτώσει από απόπειρα δολοφονίας που, σύμφωνα με τα πρακτορεία ειδήσεων, «είχαν οργανώσει φανατικοί μουσουλμάνοι». Το σίγουρο είναι ότι παρέμεινε για εφτά βδομάδες στο νοσοκομείο και η μαχαιριά που δέχτηκε από την επίθεση του κόστισε μέρος της όρασης και της ακοής του, ενώ του ήταν δύσκολο να γράψει.
30 – 8 – 2013
Πεθαίνει ο νομπελίστας Ιρλανδός ποιητής Σέιμους Χίνι (Seamus Heany), μια από τις μεγαλύτερες φωνές της αγγλικής γλώσσας.
Ο Σέιμους Χίνι
Ο Σέιμους Χίνι γεννήθηκε στη Βόρεια Ιρλανδία το 1939. Ήταν ο μεγαλύτερος μιας οικογένειας καθολικών χωρικών που είχε οκτώ παιδιά. Εξέδωσε την πρώτη ποιητική συλλογή του το 1966 («Death of A Naturalist»). Παντρεμένος και πατέρας τριών παιδιών εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στο Δουβλίνο, όπου εργαζόταν ευκαιριακά για την ιρλανδική ραδιοτηλεόραση, το BBC και πολλές εφημερίδες, έπειτα από σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Ντέρι και μετά στο Μπέλφαστ. Έγινε λέκτορας στο πανεπιστήμιο Κουίνς, ενώ, από το 1989 ως το 1994, κατείχε την έδρα της Ποίησης στο βρετανικό πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Ηταν επίσης επίτιμος καθηγητής του Κολεγίου Τρίνιτι στο Δουβλίνο. Το 1995 η Σουηδική Ακαδημία είχε ανακοινώσει πως απονέμει το Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Σέιμους Χίνι «για τη λυρική ομορφιά και το ηθικό βάθος» του έργου του.
Ο θάνατος του ποιητή και επίτιμου μέλους της Εταιρείας Συγγραφέων, αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Εταιρεία, «αποτελεί μια τεράστια απώλεια για την ποίηση και την Ιρλανδία, αλλά επίσης και για την Ελλάδα, της οποίας υπήρξε θερμός και συνεπής φίλος», θυμίζοντας ένα από τα ποιήματά του: Αν και «Η ιστορία λέει, Μην ελπίζεις / Από αυτή την πλευρά του τάφου / Όμως, κάποια φορά σε αυτή τη ζωή / Το πιο μεγάλο παλιρροιακό κύμα δικαιοσύνης μπορεί να σηκωθεί / Και η ελπίδα και η ιστορία ομοιοκαταληκτούν».
Πεθαίνει ο Σοβιετικός συγγραφέας και δημοσιογράφος Ιλιά Έρενμπουργκ.
Ο Ιλία Έρενμπουργκ
Η συμμετοχή του από νεαρή ηλικία στους μπολσεβίκους οδήγησε στη σύλληψή του το 1908. Κατάφερε να διαφύγει στη Γαλλία. Εκεί γνωρίζεται με μεγάλους καλλιτέχνες, όπως τον Πικάσο και τον Μοντιλιάνι. Η πρώτη του εμφάνιση στα Γράμματα χρονολογείται στα 1916, όπου και δημοσιεύει την ποιητική συλλογή «Ποιήματα για τις παραμονές». Σε αυτά αποτυπώνεται η φρίκη και ο αποτροπιασμός του για τα δεινά που συνέχιζε να προκαλεί ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος.
Το ξέσπασμα της Μεγάλης Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης τον βρίσκει στη Ρωσία. Τα αισθήματά του ανάμεικτα, όπως και της πλειοψηφίας των διανοουμένων, που αρχικά την αντιμετώπισαν εχθρικά και με σκεπτικισμό. «Ενθουσιασμός και φρίκη μπρος στην πραγματικότητα», γράφει στην ποιητική συλλογή «Παραμονές», που εξέδωσε το 1921 στο Βερολίνο. Το 1922 κυκλοφορεί το φιλοσοφικό – σατιρικό του μυθιστόρημα «Οι ασυνήθιστες περιπέτειες του Χούλιο Χουρενίτο και των μαθητών του», όπου προκαλεί εντύπωση. Σε αυτό δίνει μια μωσαϊκή εικόνα της Ευρώπης και της Ρωσίας στα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Επανάστασης. Γενικότερα, στα έργα της δεκαετίας του 1920 ο Ερενμπουργκ ασχολείται με την αντιπαράθεση του ατόμου με την κοινωνία, αλλά και με τις αντιθέσεις της αστικής κοινωνίας και ηθικής.
Ιλία Έρενμπουργκ: Το χρονικό της αντρειοσύνης
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’30 εγκαθίσταται και ζει στην ΕΣΣΔ. Αποφασίζει να ενώσει τις δυνάμεις του με όλους όσοι πάσχιζαν να οικοδομήσουν τη νέα εξουσία, τον νέο σοβιετικό πολιτισμό. Από τότε μέχρι και το τέλος της ζωής του, τον απασχολούσε έντονα πώς οι συγγραφείς της ΕΣΣΔ και το έργο τους θα στέκονταν αντάξιοι της νέας κοινωνίας που οικοδομούνταν. «Ποτέ στην ιστορία δεν έζησαν αναγνώστες σαν τους δικούς μας. Φτάνει να παραβρεθείτε σε μια συγκέντρωση αναγνωστών, να θρονιαστείτε μια βραδιά σε μια εργοστασιακή βιβλιοθήκη, να ρίξετε μια ματιά στα γράμματα που παίρνουν οι συγγραφείς, για να δείτε το βάθος, την ανθρωπιά, τον ενθουσιασμό των αναγνωστών μας. Και ποιοι είναι; Όχι ομαδούλες «ειδημόνων», όχι μικροί κύκλοι προεπαναστατικών διανοουμένων. Όχι. Αναγνώστης μας είναι ο λαός… Ο λαός μας είναι ανώτερος απ’ την εικόνα που δίνουμε γι’ αυτόν… Λένε πως ήρθε ο καιρός για μια λογοτεχνία μεγάλη. Μεγάλη σαν το λαό μας».
Στο μυθιστόρημά του «Ημέρα δεύτερη» καταπιάνεται με το ρόλο της σοβιετικής νεολαίας για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού, την περίοδο του πρώτου πεντάχρονου πλάνου. Όταν ξέσπασε ο Ισπανικός Εμφύλιος, στέλνεται ως ανταποκριτής της εφημερίδας «Ισβέστια». Εκεί γνωρίστηκε με τον Ερνεστ Χέμινγουεϊ. Όπως ήταν φυσικό, η πάλη του ισπανικού λαού, οι βαρβαρότητες των φασιστών του Φράνκο σημαδεύουν τον Ερενμπουργκ και αυτό φαίνεται σε πολλά έργα της περιόδου. «Χωρίς ανάσα», «Τι χρειάζεται ο άνθρωπος» κ.ά. Το 1940 άρχισε τη συγγραφή του έργου «Η πτώση του Παρισιού» (Κρατικό Βραβείο της ΕΣΣΔ). Το συγκεκριμένο έργο κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή» σε δύο τόμους. Ο Ερενμπουργκ δημιουργεί ένα επικό και συναρπαστικό μυθιστόρημα, εστιάζοντας στις μέρες του 1934 και τα πικρά γεγονότα που ακολουθούν από τη σύσταση του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία έως και την πτώση του Παρισιού, δηλαδή την παράδοσή του στους ναζί.
Η ναζιστική εισβολή στη Σοβιετική Ενωση τον βρήκε στη Μόσχα ως συντάκτη στις εφημερίδες «Πράβντα», «Ισβέστια», «Κόκκινος Αστέρας». Με τα άρθρα του εδραίωνε την πίστη του σοβιετικού λαού στη νίκη απέναντι στο φασισμό.
Ιλία Έρενμπουργκ: Θύελλα
Επίσης, εκείνη την περίοδο δημοσίευε άρθρα και ανταποκρίσεις σε εφημερίδες του εξωτερικού. Κάποια απ’ αυτά τα άρθρα του δημοσιεύονται στο βιβλίο «Το χρονικό της Αντρειοσύνης«, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή». Ειδικά στις μέρες μας, όπου επιχειρείται το ξαναγράψιμο της Ιστορίας, αυτά τα άρθρα αποδεικνύουν με τον πιο πειστικό τρόπο τον καθοριστικό ρόλο του σοβιετικού λαού και του Κόκκινου Στρατού στην Αντιφασιστική Νίκη. «Έτσι η Οκτωβριανή Επανάσταση έσωσε δυο φορές τη Ρωσία. Αν δεν υπήρχε η επανάσταση, δε θα υπήρχαν οι υπερασπιστές του Στάλινγκραντ, δε θα υπήρχαν εργάτες ικανοί να εγκαταστήσουν μέσα σε μια βδομάδα εργοστάσιο στην ερημιά, δε θα υπήρχαν οι Ουζμπέκοι που πολεμούν με αυτοθυσία κοντά στο Ρζεφ, δε θα υπήρχε ο Κόκκινος Στρατός που έχει καταπλήξει τον κόσμο…».
Το 1946 – 1947 γράφει το μυθιστόρημα «Θύελλα», όπου αναδεικνύει την καθημερινότητα του σοβιετικού λαού, που πρωτοστάτησε στην εμπροσθοφυλακή, αλλά και στα μετόπισθεν της μάχης. Από τη «Σύγχρονη Εποχή» ήδη κυκλοφόρησε ο πρώτος τόμος.
Ιλία Έρενμπουργκ: Η πτώση του Παρισιού
Μεταπολεμικά έγραψε πλήθος μυθιστορημάτων, όπως «Το ένατο κύμα« (1952), κριτικά δοκίμια όπως το «Ξαναδιαβάζοντας τον Τσέχωφ» (1960). Το πιο σημαντικό έργο αυτήν την περίοδο είναι τα απομνημονεύματά του, με τίτλο «Άνθρωποι, χρόνια, ζωή», μια καταγραφή των προσωπικών και ιδεολογικών βιωμάτων του συγγραφέα και ταυτόχρονα μια αποκαλυπτική τοιχογραφία του πρώτου μισού του περασμένου αιώνα. Με διεισδυτικό και οξύ τρόπο αλλά και γεμάτος αγάπη για τον άνθρωπο και μίσος για όσους σφαγιάζουν την ανθρωπιά του, φέρνει μπροστά στον αναγνώστη πρόσωπα και γεγονότα που σημάδεψαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την πορεία της ανθρωπότητας.
Το λογοτεχνικό έργο του Ερενμπουργκ, όπως είπε και ο Γιάννης Ρίτσος, στοχεύει να καλλιεργήσει στον αναγνώστη «καίριο σύγχρονο προβληματισμό» και «βαθειά ανθρώπινη συγκίνηση».
Διατέλεσε βουλευτής του Ανώτατου Σοβιέτ, καθώς και αντιπρόεδρος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ειρήνης. Πέθανε στη Μόσχα το 1967.
Ιλία Έρενμπουργκ: Το ένατο κύμα
Τον Ερενμπουργκ τον απασχολούσε ιδιαίτερα ο ρόλος της τέχνης και ιδιαίτερα της λογοτεχνίας στην ΕΣΣΔ. Αντιλαμβανόταν την τέχνη του ως «κοινωνικό χρέος» και «κοινωνική αποστολή» για τη διαμόρφωση ελεύθερων ανθρώπων, με συνείδηση της αναγκαιότητας, κατανοώντας τις νομοτέλειες εξέλιξης της κοινωνίας, αλλά και με όλη εκείνη την κουλτούρα, για να ανταποκριθούν στο νέο ρόλο τους, ως ιδιοκτήτες του παραγόμενου πλούτου. «Κάθε Σοβιετικός συγγραφέας συμμετέχει στο έργο, στο οποίος αφιερώθηκε ο λαός μας: Στην οικοδόμηση της κομμουνιστικής κοινωνίας», άλλωστε «στη σοσιαλιστική κοινωνία, η σύνδεση του συγγραφέα με το λαό υπάρχει, είναι συνειδητή».
Ακόμα, ιδιαίτερα τον απασχόλησε πώς ο Σοβιετικός συγγραφέας θα δώσει «ζωντανούς ανθρώπους», ήρωες που η προσωπικότητά τους πλάθεται μέσα σε συγκεκριμένες καταστάσεις και τις κάθε φορά κοινωνικές συνθήκες. «Οι σύγχρονοί μας άνθρωποι δεν είναι μακέτες του ιδεώδους ανθρώπου του αιώνα που μας έρχεται. Σε πολύ άσχημες συνθήκες εκπληρώνουν ένα έργο πραγματικά χωρίς προηγούμενο, όμως καθένας τους έχει τις ελλείψεις και τις αδυναμίες του… Ξέρουμε ότι πρέπει να δώσουμε ζωντανούς ανθρώπους. Γι’ αυτό μας χρειάζεται σοβαρότητα, θέρμη και ανθρωπιά».
31 – 8 – 1969
Πεθαίνει ο πολυνίκης πυγμάχος Ρόκι Μαρτσιάνο (Rocky Marciano), του οποίου το κανονικό όνομα ήταν Rocco Francis Marchegiano.
Ο Ρόκι Μαρτσιάνο
Ήταν ο πρωταθλητής βαρέων βαρών στην πυγμαχία από το 9/23/1952 μέχρι το 11/30/1956. Ο Μαρτσιάνο, με τα 43 νοκ άουτ στην καριέρα του (87,76%), ήταν ο μόνος πρωταθλητής των βαρέων βαρών στην ιστορία της πυγμαχίας που αποσύρθηκε έχοντας νικήσει σε κάθε αγώνα στην επαγγελματική του καριέρα. Για αυτό και αποκαλούνταν συχνά ως «Ο Βράχος από το Μπρόκτον» κατά την διάρκεια της καριέρας του.
Είναι γνωστός μέχρι και σήμερα τόσο για τα γουέστερν «Η ταχυδρομική άμαξα» (Stagecoach), «Η Αιχμάλωτος της Ερήμου» (The Searchers, 1956) και «Ο άνθρωπος που σκότωσε τον Λίμπερτι Βάλανς» (The Man Who Shot Liberty Valance), όσο και για τις κινηματογραφικές μεταφορές θρυλικών μυθιστορημάτων του περασμένου αιώνα. Οι ταινίες: «Τα Σταφύλια της Οργής» (The Grapes Of Wrath) και «Η κοιλάδα της κατάρας» (How Green Was My Valley), βασίστηκαν στα ομώνυμα έργα των Στάινμπεκ και Λιούελιν αντίστοιχα.
31 – 8 – 1986
Πεθαίνει ο Βρετανός γλύπτης Χένρι Μουρ (Henry Moore). Είναι γνωστός για τις μεγάλες αφηρημένες ανθρώπινες φιγούρες του.
Ο Χένρι Μουρ
31 – 8 – 1990
Η Δυτική και Ανατολική Γερμανία υπογράφουν τη συνθήκη ενοποίησής τους με οδυνηρές συνέπειες για την εργατική τάξη και των δύο (πρώην κρατών).
31 – 8 – 1999
Από συντριβή αεροσκάφους Μπόινγκ στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής, σκοτώνονται 80 από τους 103 επιβάτες (η χειρότερη αεροπορική τραγωδία στην ιστορία της Αργεντινής).
31 – 8 – 2006
Ανευρεθησαν από την αστυνομία του Όσλο οι πίνακες του Έντβαρντ Μούνκ η κραυγή και Μαντοννα που κλάπηκαν από το μουσείο Μουνκ το 2004.
31 – 8 – 2009
Πεθαίνει ο βιολιστής Τάτσης Αποστολίδης.
Ο Τάτσης Αποστολίδης
Από το 1948 – 1954 σπούδασε στο Ωδείο Αθηνών στην τάξη του Γ. Λυκούδη (πήρε το δίπλωμά του με α΄ βραβείο). Με κρατική υποτροφία, συνέχισε τις σπουδές του με τον παιδαγωγό Ζορζ και τον διάσημο βιολονίστα Χένρικ Σέρινγκ στο Παρίσι και στη Διεθνή Ακαδημία της Νίκαιας, όπου βραβεύτηκε με το πρώτο βραβείο της Ακαδημίας (1960). Επιστρέφοντας στην Ελλάδα εργάστηκε ως εξάρχων στη Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ και την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών. Παράλληλα έκανε εμφανίσεις με το «Ελληνικό Κουαρτέτο», που ίδρυσε, και ως σολίστ στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Γαλλία, Ρουμανία, Γερμανία, Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία, Ουγγαρία, Περσία, Τουρκία, Αίγυπτο, Αγγλία).
Το 1978 ανέλαβε την Ορχήστρα του Ωδείου Αθηνών, την οποία μετέτρεψε από μικρό σύνολο εγχόρδων σε πλήρη συμφωνική ορχήστρα, ενώ παράλληλα ίδρυσε τη Μικρή Ορχήστρα Εγχόρδων. Στο ενεργητικό του, η διεύθυνση ορχηστρών όπως Ελληνική Καμεράτα, σύνολο «Μαρσίας», Ορχήστρα των Χρωμάτων, Συμφωνική Ορχήστρα ΕΡΤ και Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, πολλές ηχογραφήσεις και οκτώ δίσκοι. Παρουσίασε σε A’ εκτέλεση πολλά ελληνικά και ξένα έργα για βιολί (Becker, Milhaud, Καρυωτάκη, Γ. Α. Παπαϊωάννου, Σισιλιάνου, Δραγατάκη, Σκαλκώτα κ.ά.). Mεταξύ άλλων, και τα «Κοντσέρτα για βιολί και ορχήστρα» των Δ. Δραγατάκη, Γ. Α. Παπαϊωάννου κ.ά. Δίδαξε στο Ωδείο Αθηνών, από το 1955 μέχρι το 2003, με πολλούς μαθητές, οι περισσότεροι από τους οποίους έκαναν λαμπρή καριέρα. Το 2006 του απονεμήθηκε το Ελληνικό Βραβείο Μουσικής (έχει θεσπιστεί από το Εθνικό Συμβούλιο Μουσικής – μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσικής της Ουνέσκο) για την προσφορά του στην ελληνική μουσική. Η τελευταία του εμφάνιση ήταν τον Νοέμβρη του 2008, στην τιμητική συναυλία της ΚΟΑ για τα 80χρονα του μεγάλου βιολονίστα.
Γεννιέται ο ποιητής και πολιτικός Αριστοτέλης Βαλαωρίτης.
O Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
Παρακολούθησε τα βασικά του μαθήματα στη Λευκάδα πριν βρεθεί το 1838 οικότροφος στην Κέρκυρα, υπό την εποπτεία του ελληνιστή Ιωάννη Οικονομίδη. Στη συνέχεια σπούδασε στην Ιόνιο Ακαδημία, με την επίβλεψη του Κωνσταντίνου Ασώπιου. Τελείωσε την Ακαδημία 17 ετών, και, κατά τα συνήθη των ευκατάστατων Eπτανησίων της εποχής, ταξίδεψε στη βόρειο Ιταλία και την Ελβετία με τον πατέρα του.
Ο Βαλαωρίτης παρακολούθησε μαθήματα στο «Κολέγιο» της Γενεύης, και από το 1844 έως το 1846 βρίσκεται στο Παρίσι, όπου σπουδάζει Νομικά. Κατόπιν πηγαίνει στην Πίζα, συνεχίζοντας τις νομικές σπουδές, αλλά και αναπτύσσοντας πολιτική δραστηριότητα, στο πλευρό των φιλελεύθερων επαναστατών. Είναι η περίοδος που οι Ιταλοί δίνουν το δικό τους αγώνα για την απελευθέρωση από τους Αυστριακούς και την εθνική συγκρότηση. Το 1847 συλλαμβάνεται στη Βενετία, για αντιστασιακή δράση. Το 1852 επιστρέφει στη Λευκάδα και μπαίνει στο στίβο της πολιτικής.
1 – 9 – 1854
Γεννιέται ο Γερμανός συνθέτης Έγκελμπερτ Χούμπερντινκ (Engelbert Humperdinck).
Ο Έγκελμπερτ Χούμπερντινκ
Δημοφιλές έργο του ήταν η παραμυθένια όπερα Χάνσελ και Γκρέτελ.
Γεννιέται ο Ιταλός ηθοποιός Βιτόριο Γκάσμαν (Vittorio Gassman).
Ο Βιτόριο Γκάσμαν
Σπούδασε θέατρο και με αυτό άρχισε την καριέρα του, ερμηνεύοντας πρωταγωνιστικούς ρόλους (λ.χ Άμλετ, Οθέλλος). Ο μεταπολεμικός ιταλικός κινηματογράφος δε θα μπορούσε παρά να αξιοποιήσει το μεγάλο υποκριτικό ταλέντο, αλλά και την ανδρική λάμψη του Γκάσμαν. Έτσι ο κινηματογράφος τον «τράβηξε» από το θέατρο, αποσπώντας μοναδικής εμβέλειας ερμηνείες του (λ.χ στο «Κλέψας του κλέψαντος», «Μπρανκαλεόνε», «Ο φαμφαρόνος», «Αρωμα γυναίκας» και πολλές άλλες).
Η διεθνής κινηματογραφική φήμη του έφθασε στο Χόλιγουντ, όπου πήγε στις αρχές της δεκαετίας του ’50 και συνεργάστηκε για ταινίες όπως το «Πόλεμος και Ειρήνη». Στην Αμερική έκανε τον πρώτο του γάμο με την Αμερικανίδα ηθοποιό Σέλεϊ Ουίντερς, με την οποία χώρισε γρήγορα. Από τους τρεις γάμους του απέκτησε τέσσερα παιδιά. Προς τα τέλη της δεκαετίας του ’70, θέλοντας να γυρίσει στο θέατρο δημιούργησε έναν περιοδεύοντα θίασο, που δεν είχε και μεγάλη τύχη, και δραματική σχολή.
1 – 9 – 1939
Τα χαράματα της 1ης Σεπτεμβρίου 1939, στις 4:45, τα γερμανικά στρατεύματα εισβάλλουν στην Πολωνία. Αρχίζει ο Β’ παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός πόλεμος.
Ναζί εισβάλλουν στην Πολωνία
1 – 9 – 1984
Πεθαίνει ο συγγραφέας και νομικός Ασημάκης Πανσέληνος.
Σκίτσο – προσωπογραφία του Ασημάκη Πανσέληνου
Σπούδασε νομικά (και συμπληρωματικά κοινωνιολογία, ψυχολογία και λογοτεχνία) στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε ως δικηγόρος.
Το 1921 βραβεύτηκε για ένα αφήγημά του στο περιοδικό Μυτιληνιός του Θεόδωρου Θεοδωρίδη (Ντορή Ντόρου), όπου στη συνέχεια θα δημοσιεύσει ποιήματα και πεζά.
Ο Πανσέληνος ως δικηγόρος της Εργατικής Βοήθειας έτρεχε στη δεκαετία του ’30 κάθε μέρα στα δικαστήρια για να υπερασπιστεί απεργούς εργάτες, που «τους πιάνανε κατοσταριές κατοσταριές», όπως έλεγε, και τους καθίζανε στο σκαμνί.
Βάζοντας τους συνήθως δυο χρόνια φυλακή και δυο εξορία, ποινές που μετά τη φυλακή, την εξορία εκτίανε στα ξερονήσια, από τα οποία πολλοί δε γυρίζανε.
Στους αγώνες του κατά του «Ιδιώνυμου», ο Ασημάκης Πανσέληνος εμπνεύστηκε το παρακάτω ποίημα.
ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΕΙΟΝ
Πάνω στην ξύλινη έδρα καθισμένοι,
μια γνώμη, μια καρδιά ευχαριστημένη,
τρεις ομοιόμορφοι, ήσυχοι ανθρωπάκοι
κι ο εισαγγελεύς, με Φαϊρμπανξ μουστάκι!
Ένας εργάτης κάθεται στο μπάγκο,
από ένα σπάγκο, κρέμεται ο Χριστός
κι απ’ το Χριστό κρεμιέται, δίχως σπάγκο,
το Καθεστώς!
«Εσύ ήσουν αρχηγός στην απεργία»;
– «Αυτό για μένα θα ήτανε τιμή».
«Και τι σας φταίει το Κράτος κι η Θρησκεία»;
– «Βοηθούν όσους μας κλέβουν το ψωμί»!
Ο πρόεδρος είναι μάνα στη δουλειά του
κι είναι αυστηρός στα ήθη και στους τρόπους,
κοιτάει το νόμο μέσα απ’ τα γυαλιά του
και μέσα από το νόμο τους ανθρώπους.
«Δυο χρόνια φυλακή και δυο εξορία»!
Και τον ακούει ο εργάτης καθιστός,
κλαίει μια γριούλα με ήρεμη πικρία,
μειδιά κάτου απ’ τη σκόνη του ο Χριστός.
Πάνω στην ξύλινη έδρα καθισμένοι,
μια γνώμη, μια καρδιά ευχαριστημένη,
δικάζουνε τον κλέφτη, τον αλήτη
κι απέ παίρνουν το τραμ και πάνε σπίτι.
Τρων και μιλάν για το Αδικο με πάθος,
διδάσκουν τα παιδιά τους ηθική,
βέβαιοι αυτοί πως είναι κατά βάθος
πιο τίμιοι απ’ όσους κλειούν στη φυλακή.
Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου φυλακίστηκε από το καθεστώς λόγω της δράσης του ενώ κατά την περίοδο της Κατοχής ανέπτυξε αντιστασιακή δράση, για την οποία και φυλακίστηκε από τους Ιταλούς στις φυλακές Αβέρωφ. Στα Δεκεμβριανά συνελήφθη από τους Άγγλους, δραπέτευσε όμως από το Χασάνι, όπου κρατείτο, το 1945. Μετά τον εμφύλιο πόλεμο εκλέχτηκε το 1950 βουλευτής Λέσβου με την ΕΔΑ.
Πραγματοποιείται στη Χάγη το 5ο Συνέδριο της Α’ Διεθνούς (2-7/9/1872), που χαρακτηρίστηκε από τη σφοδρή σύγκρουση σοσιαλιστών (Κ. Μαρξ) και αναρχικών (Μ. Μπακούνιν) και το οποίο έληξε με νίκη των σοσιαλιστών και την αποβολή του Μπακούνιν από τη Διεθνή.
Ο Κ. Μάρξ μιλάει στο Συνέδριο
Ως συνέπεια, οι αναρχικοί ανακήρυξαν το συνέδριο άκυρο και προχώρησαν στη σύγκληση χωριστού συνεδρίου λίγες μέρες αργότερα στο Σεν Ιμιέρ.
2 – 9 – 1877
Πεθαίνει ο μπουρλοτιέρης της Επανάστασης του 1821 Κωνσταντίνος Κανάρης, κατόπιν ναύαρχος και πέντε φορές πρωθυπουργός της Ελλάδας.
Ο Κωνσταντίνος Κανάρης σε προχωρημένη ηλικία
2 – 9 – 1901
Γεννιέται ο μεγάλος υπερρεαλιστής ποιητής Ανδρέας Εμπειρίκος.
Ο Ανδρέας Εμπειρίκος
Το 1909 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Μετά τις γυμνασιακές του σπουδές έφυγε για την Ευρώπη. Το 1925 θα βρεθεί στο Παρίσι για να σπουδάσει ψυχαναλυτής.
Ο Ανδρέας Εμπειρίκος
Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1931 και το ’35 δίνει την πρώτη του διάλεξη για τον υπερρεαλισμό, γεγονός ιδιαίτερα προκλητικό για εκείνη την εποχή. Την ίδια χρονιά θα εκδώσει την ποιητική του συλλογή «Υψικάμινος». Το 1945 θα έρθει η «Ενδοχώρα», ποιήματα γραμμένα ανάμεσα στα 1934 και 1937. Μετά το θάνατό του, το 1980 θα εκδοθεί η «Οκτάνα», συλλογή πεζόμορφων ποιημάτων γραμμένα από το 1941 έως το 1965. Στα πεζογραφήματά του ανήκει ο «Μέγας Ανατολικός».
2 – 9 –1910
Πεθαίνει ο Γάλλος ζωγράφος του Μεταϊμπρεσιονισμού Ανρί Ρουσσώ (Henri Rousseau).
Ήταν αυτοδίδακτος και γνωστός ως «Le Douanier» (Ο Τελώνης) λόγω του επαγγέλματός του.
Ανρί Ρουσσώ – Ο πόλεμος, 1894
2 -9 – 1937
Πεθαίνει ο Έλληνας γλύπτης, ζωγράφος και καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Θωμάς Θωμόπουλος.
Ο Θωμάς Θωμόπουλος
Το 1923, ο Θωμάς Θωμόπουλος, αντέγραψε σε γύψο πολλά έργα του Χαλεπά και τα παρουσίασε στην Ακαδημία Αθηνών το 1925, με αποτέλεσμα να βραβευθεί ο Χαλεπάς το 1927 με το Αριστείο των Τεχνών.
Σχηματίζεται κυβέρνηση «Εθνικής Ενότητας» υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου.
Σε αυτή, το ΕΑΜ και η ΠΕΕΑ εκπροσωπούνται με 6 υπουργούς (τους Α. Σβώλο – Οικονομικών, Γ. Ζέβγο – Γεωργίας, Μ. Πορφυρογένη – Εργασίας, Ν. Ασκούτση – Δημοσίων Έργων και Η. Τσιριμώκο – Εθνικής Οικονομίας) και 1 υφυπουργό (τον Α. Αγγελόπουλο – Οικονομικών).
Τα μέλη της Κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας»
Η Κυβέρνηση «Εθνικής Ενότητας» ήταν προϊόν της Συμφωνίας του Λιβάνου (Μάης 1944) και αντικατόπτριζε το πρόβλημα στρατηγικής του ΚΚΕ την περίοδο της Κατοχής και της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης.
Ως αποτέλεσμα αυτής της στρατηγικής, δεν αξιοποιήθηκε το γεγονός ότι ο λαός ήταν ένοπλος, ενώ είχαν διαμορφωθεί φύτρα εξουσίας (λαϊκή αυτοδιοίκηση, δικαιοσύνη, παιδεία, κ.α.), που θα μπορούσαν αν εξελιχθούν σε πυρήνες της επαναστατικής δράσης για την καθολική σύγκρουση, με στόχο την κατάκτηση της εργατικής εξουσίας.
2 – 9 – 1984
Πεθαίνει ο κομμουνιστής ηθοποιός Μάνος Κατράκης.
Ο Μάνος Κατράκης
Από την πρώτη του κιόλας εμφάνιση στο θέατρο το 1928, φανέρωσε το υποκριτικό του ταλέντο και ανέβηκε γρήγορα την κλίμακα της θεατρικής ιεραρχίας, για να καταλάβει μια δεσπόζουσα θέση ανάμεσα στους κορυφαίους ηθοποιούς μας.
Μάνος Κατράκης – Από τα χρόνια της εξορίας του
Περισσότερα από 50 χρόνια συνεχούς προσφοράς στο θέατρο, με στόχους υψηλούς, με ερμηνείες συγκλονιστικές, με βραβεία και κριτικούς επαίνους.
Φωτογραφικό πορτραίτο του Ο Μάνου Κατράκη
Με το μεγαλόπρεπο ανάστημά του και τη βαριά κρυστάλλινη φωνή του απέδειξε τις υποκριτικές του ικανότητες κυρίως σε ρόλους τραγικούς, όπως στον «Προμηθέα Δεσμώτη» που παρουσίασε τελευταία φορά το 1976.
Ο Μάνος Κατράκης με τον Θ. Αγγελόπουλο στα γυρίσματα της ταινίας «Ταξίδι στα Κύθηρα»
Πρωταγωνίστησε σε πολύ σημαντικούς ρόλους σπουδαίων έργων του παγκόσμιου ρεπερτορίου και σημάδεψε με το παίξιμό του μερικά από τα αρχαία κλασικά δράματα («Ιούλιος Καίσαρας», «Εμπορος της Βενετίας», «Οθέλλος», «Πέερ Γκυντ», «Δον Κιχώτης», «Βασιλεύς Ληρ», «Αντιγόνη», «Μήδεια», «Οιδίπους Τύραννος», «Προμηθέας Δεσμώτης», «Πέρσαι»). Επίσης πρωταγωνίστησε στα περισσότερα από τα φιλμ του παλιού, καλού ελληνικού κινηματογράφου.
Ο Μ. Κατράκης με την Λίντα Αλμα
Πιστεύοντας πως η τέχνη δεν υπάρχει από προσωπική ανάγκη για έκφραση, αλλά είναι ένα σπουδαίο κοινωνικό λειτούργημα, που εξυπηρετεί την ανάπτυξη της κοινωνίας μας, έστρεψε την τέχνη του και τον εαυτό του στην εξυπηρέτηση υψηλών στόχων, σκοπών και προοπτικών.
Στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής και στα τραγικά χρόνια του εμφυλίου, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της Αντίστασης. Απολύεται από το Εθνικό για τις ιδέες του, συλλαμβάνεται, του ζητούν να υπογράψει δήλωση, αρνείται και εξορίζεται στην Ικαρία, τη Μακρόνησο και τον Αϊ – Στράτη, μέχρι το 1952. Αλλά και αργότερα, ήταν πάντα από τους πρώτους, σε όλους τους λαϊκούς αγώνες και πάντα μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ, μέχρι το θάνατό του. Σε εποχές γενικού ξεπουλήματος ο Μάνος Κατράκης , είτε με το λόγο του «Προμηθέα», είτε με τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο συνδικαλιστικό κίνημα, στις διεκδικήσεις του ΚΚΕ, τίποτε άλλο δεν επιζητούσε από το να υπηρετήσει τον άνθρωπο.
Αλλά και αργότερα, ήταν πάντα από τους πρώτους, σε όλους τους λαϊκούς αγώνες και πάντα μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ, μέχρι το θάνατό του. Σε εποχές γενικού ξεπουλήματος ο Μάνος Κατράκης, είτε με το λόγο του «Προμηθέα», είτε με τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, στο συνδικαλιστικό κίνημα, στις διεκδικήσεις του ΚΚΕ, τίποτε άλλο δεν επιζητούσε από το να υπηρετήσει τον άνθρωπο.
«Η ζωή άρχισε από τότε που μπήκα στο Κόμμα μου», είχε πει ο ίδιος. «Διάλεξα να είμαι κομμουνιστής. Αισθάνομαι υπερηφάνεια για το κόμμα, για τις εκατοντάδες χιλιάδες τους συντρόφους, που αποτελούν τον κορμό του μεγάλου δέντρου του μέλλοντος. Από αυτό αντλούμε όλη τη δύναμη για την τελική δικαίωση των αγώνων και θυσιών του λαού μας. Από τη ζωοδότρα πηγή αυτού του λαού παίρνουμε εμείς οι καλλιτέχνες το υλικό, που το κάνουμε λόγο, εικόνα, ποίηση, μουσική, θέατρο και ό,τι άλλο βοηθά στην καλυτέρευση του νου και της ψυχής».
Πεθαίνει ο Νοτιοαφρικανός καρδιοχειρούργος Κρίστιαν Ν. Μπάρναρντ (Christiaan Neethling Barnard), ο οποίος πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχημένη μεταμόσχευση καρδιάς από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ο Κρίστιαν Ν. Μπάρναρντ το 1968
Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους καρδιοχειρουργούς όλων των εποχών, ο άνθρωπος που έκανε πραγματικότητα το 1967 τις μεταμοσχεύσεις καρδιάς.
Τα φώτα της δημοσιότητας στο Νοτιοαφρικανό καρδιοχειρουργό έπεσαν για πρώτη φορά στις 3 Δεκέμβρη του 1967. Ημερομηνία κατά την οποία έγραψε σελίδα στην ιστορία της Ιατρικής όταν κατάφερε να μεταμοσχεύσει την καρδιά μίας 18χρονης σε 53χρονο ασθενή στο νοσοκομείο «Groote Schuur» του Κέιπ Τάουν. Μιλώντας έκτοτε σε εκατοντάδες ΜΜΕ, ο Μπάρναρντ σχολίαζε το επίτευγμά του λέγοντας: «Η καρδιά είναι ένα από τα πιο εύκολα όργανα για μεταμόσχευση… Το εγχείρημά μου δε θα πρέπει να θεωρείται επιστημονικό, αλλά τεχνικό επίτευγμα. Έρχεται καιρός που θα καταγραφούν ανώτερα επιστημονικά επιτεύγματα»…
Ο Δρ. Μπάρναρντ γεννήθηκε το Νοέμβρη του 1922 και ήταν γόνος φτωχής οικογένειας καλβινιστών στη φτωχή κωμόπολη Μπούφορντ Γουέστ. Μεταξύ των προσωπικοτήτων που εξέφρασαν τη θλίψη τους για το χαμό του διάσημου καρδιοχειρουργού ήταν και ο πρώην Πρόεδρος της Ν. Αφρικής Νέλσον Μαντέλα, ο οποίος έκανε μνεία στη θαρραλέα στάση του κατά τη διάρκεια του ρατσιστικού καθεστώτος «Απαρτχάιντ».
2 – 9 – 2021
«Φεύγει» από τη ζωή ο μεγάλος μουσικοσυνθέτης Μίκης Θεοδωράκης, σε ηλικία 96 ετών, αφήνοντας πίσω του ολοζώντανη και πάντα επίκαιρη παρακαταθήκη το πλούσιο, απέραντο και σπουδαίο πολιτιστικό έργο του.
Ο Μίκης Θεοδωράκης διευθύνει την ορχήστρα
Ο Μίκης Θεοδωράκης γεννήθηκε στη Χίο στις 29 Ιούλη 1925. Εκεί είχαν εγκατασταθεί οι γονείς του μετά τη μικρασιατική καταστροφή. Η καταγωγή του πατέρα του ήταν από την Κρήτη και της μητέρας του από τη Μικρά Ασία.
Στα παιδικά του χρόνια γνώρισε πολλές μετακινήσεις λόγω της δουλειάς του πατέρα του. Χίος, Μυτιλήνη, Σύρος, Αθήνα, Γιάννενα, Κεφαλλονιά, Πάτρα, Πύργος, Τρίπολη μέχρι το 1943 και στη συνέχεια Αθήνα. Απάγκιο και απασχόληση για τον Μίκη Θεοδωράκη γίνεται η μουσική. Το 1943 ερχόμενος στην Αθήνα περνά την πόρτα του Ωδείου Αθηνών.
Ο Μίκης Θεοδωράκης σε συναυλία μετά την πτώση της χούντας
Το έργο του αντηχεί όλη τη μεγάλη πορεία και τις περιπέτειες του λαϊκού κινήματος του 20ού αιώνα. Ήταν και αυτός μέλος της γενιάς που ανδρώθηκε στην Αντίσταση, που πάλεψε για να έρθουν καλύτερες μέρες στον τόπο μας και γι’ αυτή του την απόφαση διώχτηκε, φυλακίστηκε, εξορίστηκε, συνέχισε να παλεύει και να δημιουργεί.
Ο Μίκης Θεοδωράκης με τον Μάνο Λοΐζο και τη Μαρία Φαραντούρη
Στα χρόνια της Κατοχής παλεύει οργανωμένα μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ. Παίρνει μέρος στις μάχες του Δεκέμβρη του ’44 μέσα από τις γραμμές του 1ου Λόχου του 1ου Τάγματος του Εφεδρικού ΕΛΑΣ, που είχε τη βάση του στην Ανω Νέα Σμύρνη. Τον Ιούλιο του 1947 συλλαμβάνεται και εξορίζεται στην Ικαρία. Τον χειμώνα του 1949 εξορίζεται στη Μακρόνησο και βασανίζεται φριχτά.
Το 1954 με υποτροφία εγκαθίσταται στο Παρίσι όπου εγγράφεται στο Conservatoire και σπουδάζει μουσική ανάλυση με τον Olivier Messiaen και διεύθυνση ορχήστρας με τον Eugène Bigot. Συνεχίζει το συμφωνικό του έργο και γράφει μερικά από τα σπουδαιότερα συμφωνικά του έργα.
Ο Μίκης Θεοδωράκης με τον Αλέκο Αλεξανδράκη, τη Δάφνη Σκούρα, τον Γρ. Γιάνναρο και τον Φώντα Λάδη κατά την ίδρυση της Νεολαίας Λαμπράκη το 1963
Το 1957 του απονέμεται το πρώτο βραβείο του Φεστιβάλ της Μόσχας από τον Σοστακόβιτς για το έργο του, Suite No 1 για πιάνο και ορχήστρα.
Το 1958, εβρισκόμενος στο Παρίσι, παίρνει στα χέρια του την επανέκδοση του «Επιταφίου» του Γιάννη Ρίτσου. Ο ομώνυμος δίσκος κυκλοφορεί το 1960 και αποτελεί το ορόσημο για την είσοδο του συνθέτη στο χώρο της λαϊκής μουσικής. Ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν ο πρώτος που έβαλε στο στόμα του απλού λαού λόγια μεγάλων ποιητών, μέσα από τη μελοποίηση των στίχων τους. Το 1964 κυκλοφορεί το αριστούργημα «Άξιον Εστί», σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη.
Με τον Κώστα Βάρναλη το 1963
Το 1963, μετά τη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη, δημιουργείται η Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη και ο Μίκης Θεοδωράκης αναλαμβάνει Γραμματέας της. Εκλέγεται στο κοινοβούλιο ως βουλευτής της ΕΔΑ.
Το 1966, μελοποιεί τη «Ρωμιοσύνη». Τη «Ρωμιοσύνη» είχε γράψει ο Γιάννης Ρίτσος την περίοδο 1945-46.
Με τον Τσιτσάνη το 1960
Τον Μάη του 1967 ο Θεοδωράκης συνελήφθη από τη χούντα. Μπουμπουλίνας, απομόνωση, φυλακές Αβέρωφ, η μεγάλη απεργία πείνας, νοσοκομείο, αποφυλάκιση και κατ΄ οίκον περιορισμός, εκτόπιση με την οικογένεια στη Ζάτουνα Αρκαδίας, στρατόπεδο Ωρωπού. Όλο αυτό το διάστημα συνθέτει συνεχώς. Στον Ωρωπό η κατάσταση της υγείας του επιδεινώνεται. Ξεσπάει ένα κύμα διαμαρτυριών στο εξωτερικό διεκδικώντας την απελευθέρωσή του. To 1970 φυγαδεύεται στο Παρίσι.
Με την πτώση της δικτατορίας, η μουσική του Μίκη ακούγεται πλατιά σε συγκεντρώσεις και μεγάλα στάδια. Το 1983 του απονέμεται το Βραβείο «Λένιν».
Ο Μίκης Θεοδωράκης έγραψε όλα τα είδη της μουσικής: όπερες, συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου, ορατόρια, μπαλέτα, χορωδιακή εκκλησιαστική μουσική, μουσική για αρχαίο δράμα, για θέατρο, για κινηματογράφο, έντεχνο λαϊκό τραγούδι, μετασυμφωνικά έργα.
Επίσης έχει γράψει πολλά βιβλία, που έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες.
Κυριότερα μουσικά έργα του Μίκη Θεοδωράκη
Κύκλοι τραγουδιών: Τα Παιδικά, Επιτάφιος, Επιφάνια, Πολιτεία Α΄,Β΄,Γ΄και Δ΄, Λιποτάκτες, Μικρές Κυκλάδες, Μαουτχάουζεν, Romancero Gitano, Θαλασσινά Φεγγάρια, Ο Ήλιος και ο Χρόνος, 12 Λαϊκά, Νύχτα Θανάτου, Αρκαδίες, Τα τραγούδια του Αγώνα, Τα τραγούδια του Ανδρέα, 18 Λιανοτράγουδα, Μπαλλάντες, Στην Ανατολή, Τα Λυρικά, Χαιρετισμοί, Επιβάτης, Ραντάρ, Διόνυσος, Φαίδρα, Καρυωτάκης, Τα πρόσωπα του ήλιου, Μνήμη της πέτρας, Ως αρχαίος άνεμος, Μήπως ζούμε σ΄άλλη χώρα;, Μια θάλασσα γεμάτη μουσική, Η Βεατρίκη στην οδό μηδέν, Ασίκικο Πουλάκη, Λυρικώτερα, Λυρικώτατα, Σερενάτες.
Μουσική για θέατρο: Το τραγούδι του νεκρού αδελφού, Ένας Όμηρος, Εχθρός Λαός, Προδομένος Λαός, Καποδίστριας, Χριστόφορος Κολόμβος, Περικλής, Αυτό το δέντρο δεν το λέγανε υπομονή, Το θεριό του Ταύρου, Μάκβεθ.
Μουσική για Αρχαίο Δράμα: Ορέστεια (Αγαμέμνων, Χοηφόροι, Ευμενίδες), Αντιγόνη, Ιππείς, Λυσιστράτη, Προμηθεύς Δεσμώτης, Οιδίπους Τύραννος, Εκάβη, Ικέτιδες, Τρωάδες, Φοίνισσες, Αίας.
Μουσική για κινηματογράφο: Ζορμπάς, Ζ, Σέρπικο, Ιφιγένεια, Ηλέκτρα, Όταν τα ψάρια βγήκαν στη στεριά, Σουτιέσκα (Τίτο), Μπιριμπί, Φαίδρα, Κατάσταση Πολιορκίας, Actas de Marusia.
Ορατόρια: Άξιον Εστί, Μαργαρίτα, Επιφάνια Αβέρωφ, Κατάσταση Πολιορκίας, Πνευματικό Εμβατήριο, Requiem, Canto General, Θεία Λειτουργία, Λειτουργία για τα παιδιά που σκοτώνονται στον πόλεμο.
Συμφωνικά και Μουσική Δωματίου: 1η, 2η, 3η 4η, 7η Συμφωνία, Κατά Σαδδουκαίων, Canto Olympico, Τρίο, Σεξτέτο, Το Πανηγύρι της Αση-Γωνιάς, Ελληνική Αποκριά, Κύκλος, Σονατίνα για πιάνο, Σουίτα αρ. 1, 2 και 3, Σονατίνα αρ. 1 και αρ. 2 για βιολί και πιάνο, Οιδίπους Τύραννος, Κοντσέρτο για πιάνο, Ραψωδία για τσέλο και ορχήστρα, Sinfonietta, Adagio.
Μπαλέτα: Οι Εραστές του Τερουέλ, Αντιγόνη, Ζορμπάς.
Όπερες: Καρυωτάκης (Οι μεταμορφώσεις του Διονύσου), Μήδεια, Ηλέκτρα, Αντιγόνη, Λυσιστράτη.
Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ με ανακοίνωσή της αναφαίρει για τον Μίκη Θεοδωράκη:
Με βαθιά συγκίνηση κι ένα ακατάπαυστο χειροκρότημα αποχαιρετούμε τον Μίκη Θεοδωράκη, αγωνιστή-δημιουργό, οδηγητή και πρωτεργάτη μιας νέας, μαχόμενης τέχνης στη μουσική.
Με τη Τζένη Καρέζη
Ορμητικός, εμπνευσμένος και φλεγόμενος από το πάθος της προσφοράς στο λαό, ο Θεοδωράκης κατόρθωσε να χωρέσει στο μεγαλειώδες έργο του όλο το έπος της λαϊκής πάλης του 20ου αιώνα στη χώρα μας. Άλλωστε, μέρος αυτού του έπους υπήρξε και ο ίδιος.
Από 17 κιόλας χρονών οργανώθηκε στο ΕΑΜ και λίγο μετά στο ΚΚΕ, παίρνοντας μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Τον Δεκέμβρη του ‘44 πολέμησε στη μάχη της Αθήνας, που πνίγηκε στο αίμα και μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού μοιράστηκε με τους συντρόφους του τις άγριες διώξεις του αστικού κράτους ως εξόριστος στην Ικαρία και τη μαρτυρική Μακρόνησο, όπου βασανίστηκε άγρια. Στη συνέχεια, αγωνίστηκε μέσα από την ΕΔΑ και τους Λαμπράκηδες για την πολιτιστική αναγέννηση, ενώ «πλήρωσε» με νέες δοκιμασίες, φυλακές και εξορίες, την παράνομη δράση του ενάντια στη δικτατορία των συνταγματαρχών το 1967. Συγκλονιστικές ήταν οι συναυλίες που έδινε στο εξωτερικό μέχρι την πτώση της δικτατορίας και στη συνέχεια σε όλη την Ελλάδα. Το 1978 ήταν υποψήφιος δήμαρχος του ΚΚΕ στην Αθήνα, ενώ το 1981 και το 1985 εκλέχτηκε βουλευτής του Κόμματος. «Τα πιο δυνατά και όμορφα χρόνια μου τα έζησα στις γραμμές του ΚΚΕ» είχε δηλώσει στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Κόμμα για να τιμήσει τα 90 χρόνια της καλλιτεχνικής και κοινωνικής προσφοράς του.
Πράγματι ο Θεοδωράκης δεν ξέχασε ποτέ τα ιδανικά της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, που έμειναν ανεκπλήρωτα. Το έργο του είναι μια διαρκής αναμέτρηση με την αδικία και την ηττοπάθεια, ένα σάλπισμα πάλης, νέων αγώνων, αντίστασης, ανάτασης κι ελπίδας. «Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις… εκεί που πάει να σκύψει… να την πετιέται από ξαρχής» είναι η απάντησή του στην πίκρα και την απογοήτευση ενός λαού, που τα όνειρά του δεν πήραν ακόμα εκδίκηση.
Από τη συναυλία στην Τουρκία το 1983
Αυτή η κατάφαση στη ζωή και τον αγώνα δεν είναι ρηχή και πάντα εύκολη. Κάποιες φορές αναδύεται μέσα από βασανιστικό αναστοχασμό. Χωρίς αμφιβολία ο Μίκης, όσο καλά ήξερε να χτυπά κάθε μικρή και μεγάλη αδικία, το ίδιο καλά ήξερε να εδραιώνει την πίστη ότι η αγάπη, η ευτυχία, η ειρήνη και η ελευθερία είναι πράγματα κατορθωτά. Αλλά κι όσο ρωμαλέα και δυνατά χειριζόταν το «δίκοπο μαχαίρι», το «αστραφτερό σπαθί» της μουσικής του, τόσο εύκολα ήξερε να απαλαίνει το τραγούδι του, αγγίζοντας με τρυφερή ευαισθησία κάθε καλό και ωραίο στη ζωή και τον κόσμο.
Η μουσική του Μίκη είναι ζυμωμένη με όλα εκείνα τα υλικά που φτιάχνουν τη μεγάλη τέχνη, την τέχνη που συλλαμβάνει τον σφυγμό της εποχής της και προαισθάνεται το επερχόμενο. Το αίσθημα, το φρόνημα, η μνήμη και η πείρα του λαού που αγωνίζεται, είναι η πηγή της έμπνευσής του. «Ό,τι φτιάξαμε το πήραμε από το λαό και στο λαό το επιστρέφουμε» έλεγε και αυτό δεν ήταν σεμνοτυφία. Ο Θεοδωράκης είχε βαθιά συνείδηση ότι για το προσωπικό του καλλιτεχνικό κατόρθωμα σπουδαίο ρόλο έπαιξε η εποχή του. Είχε απόλυτη επίγνωση ότι στον ιδιαίτερο τρόπο και τον δυναμισμό της τέχνης του αντανακλούσαν οι πράξεις του λαού κι ότι η δική του συμμετοχή στη λαϊκή δράση, παρότι τον αποσπούσε σε κάποιο βαθμό από τη δημιουργία του, ήταν το οξυγόνο της. «Ο καλλιτέχνης που ζει και δημιουργεί μέσα στην πάλη, εξασφαλίζει ξεχωριστή θέση για το έργο του» δήλωνε. Το έργο του είναι λαμπρή απόδειξη ότι η μεγάλη τέχνη είναι πάντα πολιτική είτε το επιδιώκει είτε δεν το επιδιώκει ο δημιουργός της.
Ο Μίκης Θεοδωράκης με τον Γιάννη Ρίτσο στο 4ο Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή
Ο Θεοδωράκης είχε και εμπιστοσύνη στο λαό. Πίστευε ότι ο λαός έχει τη δύναμη να κατακτήσει ό,τι πιο υψηλό και όμορφο δημιουργεί ο άνθρωπος στην ιστορία του. Γι’ αυτό και με ιερή αφοσίωση καλλιέργησε μια τέχνη που ανυψώνει το λαό. Ο Μίκης δεν μελοποίησε μόνο έξοχα τον ποιητικό λόγο χωρίς να τον προδίδει, τον αναδημιούργησε και τον παρέδωσε με εκείνη τη μορφή που μπαίνει κατευθείαν στη λαϊκή καρδιά. «Έφερε την ποίηση στο τραπέζι του λαού, πλάι στο ποτήρι και το ψωμί του», όπως έγραφε γι’ αυτόν ο Ρίτσος. Δεν είναι μόνο η ανεπανάληπτη στην ιστορία συνομιλία της μουσικής του με την ποίηση του Ρίτσου στον «Επιτάφιο», που μέσα και από τις συγκλονιστικές ερμηνείες του Μπιθικώτση και του Χιώτη έγινε ένας διαχρονικός λαϊκός θρήνος και ύμνος μαζί στον θάνατο που γονιμοποιεί το μέλλον. Ο Θεοδωράκης πέτυχε να μιλήσει με την υψιπετή ποίηση στη λαϊκή ψυχή, ακόμα και μέσα από απαιτητικές και ασυνήθιστες στο λαϊκό αυτί μουσικές φόρμες, όπως αυτές στο «Άξιον Εστί» του Ελύτη, στο «Επιφάνεια-Αβέρωφ» του Σεφέρη, στο «Πνευματικό Εμβατήριο» του Άγγελου Σικελιανού κ.ά.
Στον ποταμό του έργου του συνυπάρχουν σχεδόν όλα τα είδη μουσικής: Οι λαϊκοί δρόμοι και το δημοτικό τραγούδι, αλλά και η αρχαία τραγωδία, το βυζαντινό μέλος, το κλασσικό τραγούδι, η συμφωνική μουσική, τα ορατόρια. Πολύπλευρος και πολυτάλαντος, διανοούμενος καθώς ήταν, είχε και ένα πλούσιο συγγραφικό έργο. Στην περίπτωση του Μίκη Θεοδωράκη συναντήθηκε η καλλιτεχνική ιδιοφυΐα με μια προσωπικότητα ανήσυχη, άγρυπνη και δημιουργική, που ένοιωθε πάντα την ανάγκη να ξεπερνά τον εαυτό της. Η μουσική του έσπασε τα σύνορα της χώρας, καθώς η γλώσσα της έχει την οικουμενικότητα από τα κοινά βάσανα, τις ελπίδες, τα οράματα που μοιράζονται όλοι οι λαοί, όλοι οι ταπεινοί της γης. Η παγκόσμια αναγνώριση της καλλιτεχνικής και κοινωνικής προσφοράς του επισφραγίστηκε με το βραβείο Λένιν για την ειρήνη. Και αύριο με τη δική του μουσική θα τραγουδήσουμε μαζί οι λαοί στην Ελλάδα, την Τουρκία, την Κύπρο, τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή, παντού στη γη, το τραγούδι της ειρήνης.
Στον Μίκη άρεσε να περπατά, να αναπνέει «στους μεγάλους δρόμους, κάτω απ’ τις αφίσες». Και εκεί η μουσική του θα συνεχίζει να ακούγεται, να εμπνέει, να παρακινεί, να διαπαιδαγωγεί. Με τη μουσική του Μίκη θα συνεχίζουμε να πορευόμαστε ώσπου… «να σημάνουν οι καμπάνες» της κοινωνικής απελευθέρωσης. Αλλά και όταν «τελειώσει ο πόλεμος» δεν θα τον ξεχάσουμε… Θα είναι μαζί μας και όταν «κοκκινίζουν τα όνειρα>>
Αθάνατος Μίκη!
Πηγή : ALT.GE
3 – 9 – 1568
Γεννιέται ο Αντριάνο Μπανκιέρι (Adriano Banchieri), Ιταλός συνθέτης, μουσικός θεωρητικός και ποιητής της ύστερης Αναγέννησης και του πρώιμου Μπαρόκ.
Πορτρέτο του Αντριάνο Μπανκιέρι
Επίσης, ίδρυσε την Accademia dei Floridi στη Μπολόνια.
Πεθαίνει ο Άγγλος στρατιωτικός και πολιτικός Όλιβερ Κρόμγουελ (Oliver Cromwell).
Ο Όλιβερ Κρόμγουελ
Απέκτησε τον τίτλο του «Λόρδου Προστάτη» της Μ. Βρετανίας το 1653-1658. Ηγήθηκε δυνάμεων στον Εμφύλιο Πόλεμο κατά του βασιλιά Καρόλου του Α’. Ήταν πολέμιος του Καθολικισμού, ενώ κατά τη διάρκεια της εξουσίας του προσάρτησε τη Σκωτία και την Ιρλανδία.
3 – 9 – 1695
Γεννιέται ο Ιταλός συνθέτης και βιολονίστας, του ύστερου Μπαρόκ Πιέτρο Αντόνιο Λοκατέλι (Pietro Antonio Locatelli).
Γεννιέται ο Άγγλος ζωγράφος τοπίων και πορτρέτων Τζόζεφ Ράιτ (Joseph Wright).
Τζόζεφ Ράιτ – αυτοπροσωπογραφία
Είχε δημόσια αναγνωριστεί ως «ο πρώτος επαγγελματίας ζωγράφος που εξέφρασε το πνεύμα της Βιομηχανικής επανάστασης».
Τζόζεφ Ράιτ – Πείραμα με πουλι σε αεραντλία, 1768Τζόζεφ Ράιτ – Το σιδηρουργείο, 1773
3 – 9 –1939
Δύο μέρες μετά την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας στην Πολωνία η Βρετανία και η Γαλλία της κηρύσσουν τον πόλεμο, δίχως ωστόσο να ρίξουν τουφεκιά.
Είναι ο λεγόμενος «παράξενος πόλεμος», ο οποίος στην πραγματικότητα δεν ήταν καθόλου παράξενος, αφού οι ιμπεριαλιστές ευελπιστούσαν σε μια προέλαση της φασιστικής πολεμικής μηχανής προς Ανατολάς (δηλαδή τη Σοβιετική Ένωση).
Γάλλοι στρατιώτες στα σύνορα με την Ναζιστική Γερμανία
3 – 9 – 1940
Γεννιέται ο Ουρουγουανός συγγραφέας Εντουάρντο Γκαλεάνο.
Στο ευρύ κοινό έγινε γνωστός για το «Ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής» (1971). Ο Γκαλεάνο έκανε πολλά επαγγέλματα προτού η συγγραφή καταστεί ο κύριος οικονομικός του πόρος.
Ο Εντουάρντο Γκαλεάνο
Ήδη στα 14 χρόνια του έδινε σκίτσα του στην εφημερίδα «Σολ» του σοσιαλδημοκρατικού Σοσιαλιστικού Κόμματος Ουρουγουάης, το 1961 ως το 1964 ήταν διευθυντής σύνταξης του εβδομαδιαίου πολιτικο-πολιτιστικού περιοδικού «Μάρτσα, ενώ τα έργα του λογοκρίθηκαν από τις δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής και ο ίδιος έζησε για πολλά χρόνια στην Αργεντινή, ενώ ήταν φίλος της Κούβας.
Προσβλήθηκε από καρκίνο του πνεύμονα το 2007, η υγεία του για χρόνια ήταν εύθραυστη.
Στα ελληνικά έχουν μεταφραστεί τα έργα του: «Οι ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής» (1971), «Μνήμες φωτιάς» (1982-1986), «Ο αιώνας του ανέμου» (1986), «Το βιβλίο των εναγκαλισμών» (1989), «Τα χίλια πρόσωπα του ποδοσφαίρου» (1995), «Ένας κόσμος ανάποδα» (1998) και «Καθρέφτες. Μία σχεδόν παγκόσμια ιστορία» (2008). Πολλοί υποστηρίζουν ότι το καλύτερο από τα βιβλία του υπήρξε το «Τα χίλια πρόσωπα του ποδοσφαίρου» (1995), μια συλλογή με μικροϊστορίες πάνω στη μαγεία του ποδοσφαίρου, έτσι όπως μόνο οι Λατινοαμερικάνοι γνωρίζουν να τις ζουν και να τις περιγράφουν.
3 – 9 – 1943
Μετά την ολοκληρωτική κατάληψη της Σικελίας αρχίζει η απόβαση των Συμμαχικών δυνάμεων (ΗΠΑ, Βρετανίας και Καναδά) στην κυρίως Ιταλία.
Από την απόβαση στη Σικελία
3 – 9 – 1983
Πεθαίνει η ηθοποιός Έλλη Λαμπέτη.
Η Έλλη Λαμπέτη
Πριν τελειώσει το σχολείο ήταν μαθήτρια της Μαρίκας Κοτοπούλη και έπαιζε σε θεατρικές παραστάσεις με τον Δημήτρη Χορν, ο οποίος ήταν και ο άντρας της ζωής της. Η επιτυχία της στο θέατρο και στον κινηματογράφο σκιάστηκε πολλές φορές από τις προσωπικές απώλειες, αφού έχασε πρόωρα πέντε από τα έξι αδέλφια της και ήταν ορφανή.
Όταν η Έλλη Λαμπέτη ήταν φτασμένη πρωταγωνίστρια, υιοθέτησε, χωρίς νομική κατοχύρωση, ένα κοριτσάκι, το οποίο ύστερα από πέντε χρόνια το πήραν πίσω οι φυσικοί του γονείς. Εκείνη έπεσε σε μελαγχολία, χώρισε και λίγο αργότερα αρρώστησε και ταλαιπωρήθηκε μέχρι το θάνατό της.
Πεθαίνει ο μεγάλος ζωγράφος Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας.
Ο Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας
Οι επισκέψεις του στην Ύδρα, από όπου καταγόταν η μητέρα του, τον επηρέασαν καθοριστικά. Το 1922 εγγράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, την οποία εγκαταλείπει το 1923 μετοικώντας για σπουδές στο Παρίσι, όπου εγγράφεται στη Σορβόννη, παρακολουθώντας μαθήματα γαλλικής και ελληνικής φιλολογίας και αισθητικής.
Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας – Μεγάλη Σύνθεση της Ύδρας
Η πρώτη ατομική του έκθεση οργανώνεται το 1927 στην «Galerie Percier» στο Παρίσι. Το 1928 εκθέτει για πρώτη φορά στην Αθήνα, από κοινού με τον γλύπτη Μιχάλη Τόμπρο στην γκαλερί «Στρατηγοπούλου». Την ίδια χρονιά καλείται να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία, την οποία ολοκληρώνει το 1929.
Καθώς και εκείνος ανήκε στην περίφημη «Γενιά του ’30», που εν μέσω θυελλών την απασχόλησε τόσο πολύ το περιβόητο ζήτημα της «ελληνικότητας», ο Χατζηκυριάκος – Γκίκας το πρώτο που δίδαξε ήταν ότι ο ελληνικός λαός δεν πρέπει να «απολογείται» σε κανέναν, αλλά ούτε και να ζητά να «μοιάσει» με κάποιον. Πίστευε ότι αν «ψάχνεις» την προσωπικότητα την «χάνεις», γιατί προσπαθείς να μιμηθείς, αντί να διαμορφώσεις. Έχοντας διαμορφώσει ένα όραμα που δεν ήταν στενά εικαστικό, ο Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας , εμπνεόμενος κυρίως από το ελληνικό φως, μελέτησε τις αναζητήσεις της σύγχρονης με αυτόν Τέχνης, δέχθηκε επιρροές από όλες τις περιοχές των σύγχρονών του ρευμάτων και αποτύπωσε μια πλευρά της ελληνικότητας, με δωρικό ύφος, στιβαρή σχεδίαση και κυρίως συγκρατημένη στο εύκολο συναίσθημα. Πνεύμα ανήσυχο, ασχολήθηκε με τη γλυπτική, την αρχιτεκτονική και την πολεοδομία, ενώ έγραψε αρκετά βιβλία, αλλά και κριτικές και μεταφράσεις λογοτεχνίας και ποίησης.
Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας – Σπίτια σε ξηρό τοπίο, 1978
Υπήρξε από τους συνιδρυτές του πρωτοπόρου περιοδικού Τέχνης και Λόγου «Το Τρίτο Μάτι» όπου και εξέθεσε για πρώτη φορά τις αισθητικές του θεωρίες. Ως καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ, αποτέλεσε πόλο έμπνευσης για τους μαθητές του. Ο Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας , που μας έδωσε ένα έργο αρραγές στην πορεία του χρόνου και του οποίου η ελληνικότητα δεν εκφραζόταν από τη νοσταλγική συναισθηματολογία, αλλά απέρρεε ως ψυχική ανάγκη της οποίας οι πηγές εντοπίζονται στην κλασική του παιδεία, «έφυγε» στις 3 Σεπτέμβρη 1994.
4 – 9 – 1882
Με το πάτημα ενός κουμπιού, ο Τόμας Έντισον (Thomas Edison) ηλεκτροφωτίζει μια ολόκληρη συνοικία της Νέας Υόρκης.
Ο Τόμας Έντισον
4 – 9 – 1962
Ο Κένεντι κλιμακώνει την ιμπεριαλιστική επιθετικότητα ενάντια στην ΕΣΣΔ και την Κούβα, τονίζοντας σε διάγγελμά του ότι θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση της σοβιετικής «απειλής» στο δυτικό ημισφαίριο.
Τον επόμενο μήνα θα ξεσπάσει η «κρίση των πυραύλων».
Ο Τζων Κέννεντυ
4 – 9 – 1970
Ο σοσιαλιστής υποψήφιος Σαλβαδόρ Αλιέντε (Salvador Guillermo Allende Gossens) συγκεντρώνει το 36,63% των ψήφων στις προεδρικές εκλογές της Χιλής και με την υποστήριξη του υποψηφίου του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ραντομίρο Τόμιτς (που ήρθε τρίτος με 28,09%) στο Κογκρέσο αναδεικνύεται σε Πρόεδρο της Χιλής.
Ο Σαλβαδόρ Αλιέντε
Ο Αλιέντε θα ανατραπεί από στρατιωτικό πραξικόπημα στις 11/9/1973 και θα δολοφονηθεί την ίδια μέρα. Το πραξικόπημα οργανώθηκε με συνεργασία της CIA και Χιλιανών αστικών δυνάμεων.
5 – 9 – 1568
Γεννιέται ο Τομάζο Καμπανέλα (Tommaso Campanella), Ιταλός φιλόσοφος, από τους πρώτους στοχαστές του ουτοπικού σοσιαλισμού.
Ο Καμπανέλα τολμούσε να αμφισβητεί τα δόγματα της Αγίας Εκκλησίας, έλεγε ότι τα συμπεράσματα πρέπει να στηρίζονται στην πείρα και τις αισθήσεις.
Ο Καμπανέλα πιάστηκε και παραδόθηκε στην Ιερά Εξέταση. Συνολικά, έμεινε στη φυλακή 35 χρόνια.
Σκίτσο του Τομάζο Καμπανέλα
Αντιτάχθηκε στη θρησκεία και τους Ισπανούς κατακτητές.
Στην Καλαβρία, όπου γύρισε ύστερα από πολλούς μήνες περιπλάνησης, πήρε τη σταθερή απόφαση να οργανώσει εξέγερση εναντίον της ισπανικής κυριαρχίας. Σχεδίαζε να ανακηρύξει την Καλαβρία σε δημοκρατία, απαλλαγμένη από την καταπίεση τόσο των Ισπανών, όσο και των ντόπιων αφεντάδων. Η Καλαβρία θα γινόταν κράτος ελεύθερων ανθρώπων με ίσα δικαιώματα, η ατομική ιδιοκτησία στη γη και στα μέσα παραγωγής θα γινόταν εθνική ιδιοκτησία.
Έργο που απεικονίζει τον Τομάζο Καμπανέλα την ώρα που συγγράφει
Συλλογιζόταν εντατικά για τη δίκαιη οργάνωση της κοινωνίας και ανάπτυξε την ιδέα του για τη μελλοντική Πολιτεία του Ήλιου. Είναι το σημαντικότερο έργο του Καμπανέλα. Στο γράψιμό του επηρεάστηκε από το βιβλίο του Μορ Ουτοπία
Είναι αξιοσημείωτο ότι η κομμουνιστική ουτοπία Πολιτεία του Ήλιου, δεν ήταν καρπός θεωρητικών συλλογισμών του πολυμαθούς άνδρα. Σύμφωνα με μαρτυρίες πολλών συνωμοτών της Καλαβρίας, ο Καμπανέλα είχε διατυπώσει πολύ συγκεκριμένα το κομμουνιστικό του πρόγραμμα στην περίοδο που προετοίμαζε την εξέγερση ενάντια στην ισπανική κυριαρχία.
Πορτρέτο του Τομάζο Καμπανέλα
Με αγανάκτηση έγραφε για τους καταπιεστές, που κυλιόνταν στην ακολασία και τη ραστώνη, για τους τοκογλύφους και τους άπληστους. Έδειχνε πως η ανεργία οδηγούσε στην απώλεια των ανθρώπινων αρετών, κατέδειχνε την υποκρισία της «ευγενούς» καταγωγής και της «παραπλανητικής μεγαλοψυχίας των ευγενών». Στη θέση αυτής της άδικης διεφθαρμένης κοινωνίας, ο Καμπανέλα βάζει μια νέα κοινωνία βασισμένη σε σοσιαλιστικές αρχές. Η ιδιοκτησία βρίσκεται στο επίκεντρο των ιδεών του. Στην ιδεώδη κοινωνία του δεν υπάρχει ατομική ιδιοκτησία. Η κοινότητα κάνει τον καθένα και πλούσιο και φτωχό ταυτόχρονα: πλούσιο γιατί όλοι έχουν τα πάντα, φτωχό γιατί δεν έχουν στην ιδιοκτησία τους τίποτα. Στο κράτος του ήλιου η κοινή ιδιοκτησία βασίζεται στην εργασία όλων των μελών της κοινωνίας. Ο καθένας, ό,τι εργασία και αν του ανατεθεί, την εκτελεί σαν να ήταν η πιο τιμητική.
Πίνακας που απεικονίζει τον Τομάζο Καμπανέλα σε ώριμη ηλικία
Ο Καμπανέλα ήταν ένας από τους διακεκριμένους θεμελιωτές του ουτοπικού σοσιαλισμού. Εξέφρασε το αιώνιο όνειρο των καταπιεζομένων για μια ιδανική κοινωνία, θεμελιωμένη στις αρχές της ισότητας και στην κατάργηση της φτώχιας και της εκμετάλλευσης. Έχει το δικαίωμα να αναφέρεται ανάμεσα σε κείνους που τα ονόματά τους έχουν γίνει σημαία στον αγώνα για μια καλύτερη ζωή για την ανθρωπότητα, για την πραγμάτωση των πιο λαμπρών οραμάτων του κοινωνικού μετασχηματισμού. Ο Καμπανέλα ήταν θαρραλέος επαναστάτης αγωνιστής, ένας απ’ τους πιο προοδευτικούς ανθρώπους της εποχής του.
Πεθαίνει ο Αυστριακός θεωρητικός φυσικός και φιλόσοφος Λούντβιχ Μπόλτσμαν (Ludwig Eduard Boltzmann).
Ο Μπόλτσμαν υπήρξε από τους θεμελιωτές της Στατιστικής Φυσικής και Θερμοδυναμικής.
Ο Λούντβιχ Μπόλτσμαν
Συνδύασε τη Θεωρία πιθανοτήτων στον 2ο Θερμοδυναμικό Νόμο, αποδεικνύοντας ότι η πιθανότερη κατάσταση ενός θερμοδυναμικού συστήματος είναι η κατάσταση ισορροπίας. Απέδειξε το θεώρημα ισοκατανομής της ενέργειας, (Νόμος Μάξουελ-Μπόλτσμαν) και ήταν ένας από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της Ατομικής Θεωρίας όταν πολλοί μεγάλοι επιστήμονες αμφισβητούσαν ακόμα την ύπαρξη των ατόμων.
5 – 9 – 1914
Ξεκινά η μάχη του Μάρνη μεταξύ Γαλλίας και Βρετανίας από τη μια μεριά και Γερμανίας από την άλλη.
Γάλλοι κατά την πρώτη φάση της μάχης στον Μάρνη το 1914
Πρόκειται για τη μάχη με τις μεγαλύτερες απώλειες ανά ημέρα στο δυτικό μέτωπο στο σύνολο του Α’ παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού πολέμου, με τους νεκρούς και τους τραυματίες να αγγίζουν τις 500.000 στη διάρκεια μιας μόλις εβδομάδας.
5 – 9 – 1915
Συνέρχεται στο Τσίμερβαλντ της Ελβετίας διεθνής σοσιαλιστική συνδιάσκεψη, στην οποία πήραν μέρος 37 αντιπρόσωποι από 12 χώρες της Ευρώπης.
Αντιπρόσωποι στη Συνδιάσκεψη του Τσίμερβαλντ
Η συνδιάσκεψη του Τσίμερβαλντ, όπου την πλειοψηφία είχαν οι «κεντριστές» (Κ. Κάουτσκι, κλπ.), χαρακτήρισε μεν τον πόλεμο ως ιμπεριαλιστικό και επεσήμανε την ανάγκη σύνδεσής του με την προοπτική του σοσιαλισμού, ωστόσο, ούτε έθιξε τα αίτια που οδήγησαν στην προδοσία της Β’ Διεθνούς, ούτε έθεσε θέμα ρήξης με τις δυνάμεις του σοσιαλσωβινισμού.
Οι μειοψηφούντες εκπρόσωποι της επαναστατικής σοσιαλδημοκρατίας (8 τον αριθμό) συγκρότησαν την «αριστερά του Τσίμερβαλντ», ενώ εξέλεξαν και ξεχωριστό Γραφείο με επικεφαλής τον Β. Ι. Λένιν. Στο Τσίμερβαλντ ρίχτηκε ο σπόρος για την ίδρυση της Κομμουνιστικής Γ’ Διεθνούς 4 χρόνια αργότερα.
5 – 9 – 1939
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανακοινώνει ότι θα κρατήσει ουδέτερη στάση στον Β’ παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, που μόλις έχει ξεσπάσει.
Ο Φρ. Ντ. Ρούσβελτ ανακοινώνει στο Κογκρέσο την ουδετερότητα των ΗΠΑ
5 – 9 – 1944
Η 17χρονη μαθήτρια ΕΠΟΝίτισσα Ηρώ Κωνσταντοπούλου εκτελείται από τις δυνάμεις κατοχής μαζί με άλλους 49 αγωνιστές στην Καισαριανή.
Γεννημένη από Σπαρτιάτες γονείς, έζησε, με την ελευθερία «ταχυτήτων».
Στα δεκαέξι της χρόνια η Ηρώ οργανώνεται στις τάξεις της ΕΠΟΝ. Πάλεψε με θέρμη για τη λευτεριά, εναντίον της χιτλεροφασιστικής σκλαβιάς. Με την πολύπλευρη δράση στα γράμματα (μιλούσε γαλλικά, αγγλικά, ιταλικά, γερμανικά), έπαιρνε μέρος σ’ όλες τις εκδηλώσεις, πάντοτε στην πρώτη γραμμή των λαϊκών αγώνων, της πάλης. Αναδείχτηκε συντόμως ένα από τα κορυφαία μέλη της ΕΠΟΝ. Κι ήταν μοναχοκόρη. Οργάνωνε την πάλη στο σχολείο της μέσα από τις τάξεις της ΕΠΟΝ. Πρώτη στα γράμματα, πρώτη στους αγώνες!
Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου
Δύο φορές είχε συλληφθεί, ξυλοκοπηθεί, βασανιστεί. Στις 16 Ιούλη του 1944 (γενέθλιά της) για πρώτη φορά. Την τρίτη φορά, στις 31 Ιούλη, τα γερμανικά SS τη συλλαμβάνουν. Οι χιτλερικοί, με τα ελληνόφωνα όργανά τους, έσπασαν την πόρτα του σπιτιού της, στην οδό Βεΐκου 57 και την οδήγησαν στο άντρο των βασανιστηρίων της οδού Μέρλιν.
Η Ηρώ φτύνει κατάμουτρα και μπατσίζει τον Έλληνα μεταφραστή. Δε μίλησε. Την έστειλαν στο Χαϊδάρι, στην απομόνωση και σε συνέχεια στο θάλαμο των μελλοθανάτων. Κι απ’ εκεί στο ηρωικό Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Ανά πεντάδες μπροστά απ’ τις κάννες των πυροβόλων. Δεκαεφτά σφαίρες καρφώνονται στο κορμί της απ’ τους φασίστες, για τα δεκαεφτά της χρόνια, για «παραδειγματισμό», είπαν οι χιτλερικοί…
«Εσύ δε θα μου πεις ευχαριστώ, / όπως δε λες ευχαριστώ στους χτύπους της καρδιάς σου / που σμιλεύουν το πρόσωπο της ζωής σου. / Όμως εγώ θα σου λέω ευχαριστώ / γιατί γνωρίζω τι σου λέω ευχαριστώ / γιατί γνωρίζω τι σου οφείλω… / Αυτό το ευχαριστώ είναι το τραγούδι μου». (Γιάννης Ρίτσος).
5 – 9 – 2007
Πεθαίνει από πνευμονικό οίδημα, ο σκηνοθέτης, σεναριογράφος και συγγραφέας, Νίκος Νικολαΐδης.
Ο Νίκος Νικολαΐδης
Ο δημιουργός ταινιών όπως «Γλυκιά συμμορία», «Πρωινή περίπολος», «Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα», «Singapore Sling», γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα.
Το 1960 γύρισε τις πρώτες μικρού μήκους ταινίες «Lacrimae Rerum» και «Άνευ όρων». Το «The Zero Years» (2006) ήταν η τελευταία του ταινία.
«Το «οργισμένος», δεν το δέχομαι σαν χαρακτηριστικό μου» σχολίαζε για τον τρόπο που μέρος της κριτικής αντιμετώπιζε τη δουλιά του. «Οι νέοι θεατές μ’ αγαπούν, όχι γιατί είμαι «οργισμένος», όπως μερικοί ισχυρίζονται, αλλά γιατί οι ταινίες μου δεν τους απαγόρεψαν ποτέ να με αμφισβητήσουν».
Πηγή : ALT.GR
6 – 9 – 1955
Πογκρόμ εξαπολύεται κατά των Ελλήνων στην Κωνσταντινούπολη
Από το πογκρόμ του 1955 στην Κωνσταντινούπολη
Η κυβέρνηση του τότε πρωθυπουργού Αντνάν Μεντερές θέτει σε εφαρμογή το καλομελετημένο σχέδιο.
Το έκτακτο φύλλο της εφημερίδας «Ισταμπούλ Εξπρές»
Αφορμή υπήρξε η προβοκατόρικη ενέργεια της τοποθέτησης βόμβας στο σπίτι όπου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη ο Κεμάλ Ατατούρκ.
Συλημένο ελληνικό νεκροταφείο στην Κωνσταντινούπολη το 1955
Το γεγονός διατυμπανίστηκε από τις τουρκικές εφημερίδες της Κωνσταντινούπολης με έκτακτες εκδόσεις. Χαρακτηριστικό είναι ότι η «Ισταμπούλ Εξπρές», από την ανυπομονησία της, έθεσε σε κυκλοφορία το παράρτημά της μισή ώρα νωρίτερα από την έκρηξη της βόμβας στη Θεσσαλονίκη!
Καταστροφές Ελληνικών περιουσιών στην Κωνσταντινούπολη το 1955
Οργανωμένες ομάδες τραμπούκων με λοστούς, ρόπαλα, με στρατιωτική πειθαρχία, υπό την παρότρυνση της αστυνομίας, ισοπέδωσαν και λεηλάτησαν κάθε τι το ελληνικό στην Κωνσταντινούπολη. Αποτέλεσμα ήταν ο θάνατος 10 Ελλήνων, ο τραυματισμός εκατοντάδων, η λεηλάτηση 4.384 ελληνικών καταστημάτων, η καταστροφή 3.000 ελληνικών κατοικιών, ο βιασμός 200 Ελληνίδων, η πυρπόληση 59 εκκλησιών, η σύληση τάφων, μέχρι και η εκταφή πτωμάτων στα ελληνικά νεκροταφεία.
Μετά το πογκρόμ στην Κωνσταντινούπολη το 1955
6 – 9 – 1991
Η αντεπαναστατική ηγεσία της Σοβιετικής Ένωσης αναγνωρίζει την ανεξαρτησία της Λετονίας, της Λιθουανίας και της Εσθονίας, δρομολογώντας τον ολοκληρωτικό διαμελισμό της ΕΣΣΔ.
6 – 9 –1998
Πεθαίνει ο μεγάλος Ιάπωνας σκηνοθέτης Ακίρα Κουροσάβα.
Θεωρείται από τους σπουδαιότερους δημιουργούς της 7ης Τέχνης όλων των εποχών, έχοντας γυρίσει πάνω από 30 ταινίες και έχοντας επηρεάσει πολλούς γνωστούς σκηνοθέτες.
Οι ταινίες του -ιδιαίτερα αυτές της τελευταίας περιόδου, χαρακτηρίζονται από την έντονη ποιητικότητα και την εικαστική αρτιότητά τους.
Ο Ακίρα Κουροσάβα
Ο Κουροσάβα είναι ο πιο διάσημος σκηνοθέτης της Ιαπωνίας, με ιδιαίτερη απήχηση στην Ευρώπη.
Αυτό οφείλεται εκτός των άλλων και στη θεματολογία του, η οποία τον ξεχώρισε απ’ τους άλλους μεγάλους Ιάπωνες σκηνοθέτες, αφού άντλησε πολλά θέματα από την ευρωπαϊκή λογοτεχνία.
Έλαβε το Χρυσό Λέοντα για την ταινία «Rashômon», δύο Χρυσούς Φοίνικες για τις ταινίες «Kagemusha» και «Ran» και ένα τιμητικό Όσκαρ το 1990.
Το 1999, το CNN τον ονόμασε “Ασιάτη του Αιώνα” στην κατηγορία “Τέχνες, Λογοτεχνία και Κουλτούρα“.
6 – 9 – 2002
Πεθαίνει η ηθοποιός Ίλια Λιβυκού, (Αμαλία Χατζάκη).
Όταν τέλειωσε το Γυμνάσιο, παντρεύτηκε έναν δικηγόρο (Κοζύρης, με τον οποίο γέννησε δυο παιδιά), ήρθε στην Αθήνα για να σπουδάσει και εκείνη Νομικά.
Έκανε κάποιες νομικές σπουδές, αλλά και κρυφά, από τον άνδρα της, σπούδασε στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Στο θέατρο εμφανίστηκε μετά τον πόλεμο. Πρωτόπαιξε στο Εθνικό Θέατρο, στο έργο του Β. Ουγκώ «Ρουί Μπλας».
Στη συνέχεια συνεργάστηκε με το θίασο Κατερίνας – Λογοθετίδη στο έργο των Δ. Ψαθά – Γ. Ρούσσου «Δε θυμάμαι τίποτα». Το 1948 ο Β. Λογοθετίδης έκανε δικό του θίασο και την πήρε ως συμπρωταγωνίστριά του, έως το θάνατό του.
Η Ίλια Λιβυκού με τον Β. Λογοθετίδη στο «Ενα βότσαλο στη λίμνη»
Πλήθος οι ελληνικές και ξένες κωμωδίες, στις οποίες η Ίλια Λιβυκού έπαιξε δίπλα στον κορυφαίο κωμικό: «Απρόσκλητος μουσαφίρης», «Καινούρια αφεντικά», «Η κυρία του Μαξίμ», «Το κορόιδο», «Ένας βλάκας και μισός», «Ο Ηλίας του 16ου», «Ο γαμπρός μου ο δικηγόρος», κ.ά. Μετά το θάνατο του Λογοθετίδη (1960), άρχισε να συνεργάζεται με άλλους θιάσους: Το 1963 με το θίασο Ν. Χατζίσκου στην «Πάπισσα Ιωάννα», της Ε. Βεργή στους «Ξεριζωμένους», το «Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο» του Μ. Κατράκη στον «Ιούλιο Καίσαρα» και «Στο κορίτσι με το κορδελάκι» του Ν. Περγιάλη, «Ο Πατούχας». Στο ΚΘΒΕ (1965) υποδύθηκε την αριστοφανική «Λυσιστράτη». Ακολούθησαν συνεργασίες της με πολλούς άλλους θιάσους κωμωδίας και επιθεώρησης, έως το 1984, οπότε σταμάτησε να παίζει.
Στον κινηματογράφο εμφανίστηκε το 1948 στην ταινία του Αλ. Σακελλάριου «Οι Γερμανοί ξανάρχονται», με πρωταγωνιστή τον Β. Λογοθετίδη. Έκτοτε, πρωταγωνίστησε σε όλα τα θεατρικά έργα του θιάσου Λογοθετίδη, που διασκευάστηκαν σε ταινίες. Επαιξε, όμως, και σε άλλες ταινίες, χωρίς τον Λογοθετίδη: «Η κατάρα της μάνας» και «Οργή» του Β. Γεωργιάδη, «Αντιγόνη» του Γ. Τζαβέλλα, «Ένας ντελικανής» του Μ. Σκουλούδη (γι’ αυτήν πήρε το Β’ βραβείο γυναικείου ρόλου, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου και το βραβείο «Χρυσή Γέφυρα» του Διεθνούς Φεστιβάλ του Σαν Φραντσίσκο), «Η θυσία του Αβραάμ», κ.ά. Το 1968, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου απέσπασε το βραβείο Β’ γυναικείου ρόλου για την ταινία «Στα σύνορα της προδοσίας».
Στο ενεργητικό της είχε μερικές εμφανίσεις σε τηλεοπτικές σειρές («Απόρρητος φάκελος 27», κ.ά.) και ραδιοφωνικές εκπομπές, ενώ μαζί με τον Μάνο Κατράκη, συμμετείχε σε ποιητικές εκδηλώσεις στο θέατρο «Μουσούρη», με μουσική του Μ. Θεοδωράκη.
6 – 9 – 2004
Πεθαίνει ο πολύ καλός και σεμνός ηθοποιός Τώνης Γιακωβάκης.
Η σχέση του με το θέατρο, άρχισε σε μικρή ηλικία, με τον ερασιτεχνικό θίασο των Ελλήνων στη συνοικία Ταταύλα της Πόλης. Μετά από λίγο καιρό, έπαιξε με τον περιοδεύοντα στην Πόλη θίασο της Κατερίνας Ανδρεάδη, στο σαιξπηρικό «Έμπορο της Βενετιάς», με πρωταγωνιστή τον Αιμίλιο Βεάκη.
Αργότερα ο Τ. Γιακωβάκης ήρθε στην Αθήνα και σπούδασε στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, όπου το 1960 έκανε την πρώτη του επαγγελματική εμφάνιση.
Ο Τώνης Γιακωβάκης
Ακολούθησαν συνεργασίες του με πολλούς ιδιωτικούς θιάσους, με το ΚΘΒΕ, αλλά και ξανά στο Εθνικό Θέατρο. Στο ενεργητικό του είχε και κινηματογραφικές ταινίες («Απουσίες», «Αγρίμι», «Ήθελε να γίνει βασιλιάς», «Δεξιότερα της Δεξιάς», κ.ά.), αλλά και ραδιοφωνικές εκπομπές και τηλεοπτικές σειρές («Ορκιστείτε παρακαλώ», «Οι τελευταίοι εγγονοί», «Τμήμα Ηθών», «Το τρίτο στεφάνι», κ.ά.), ενώ αγαπούσε και ασχολούνταν με τη λογοτεχνία (έγραφε διηγήματα) και τη ζωγραφική.
6 – 9 – 2007
Πεθαίνει ένας από τους σπουδαιότερους τενόρους της εποχής του, ο Λουτσιάνο Παβαρότι (Luciano Pavarotti).
O Λουτσιάνο Παβαρότι
Διαθέτοντας μεγάλα φωνητικά προσόντα, ο Παβαρότι υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους τενόρους της εποχής του. Παράλληλα, με τον πληθωρικό χαρακτήρα του, το χιούμορ του, αλλά και τις συμπράξεις του με άλλους καλλιτέχνες κατάφερε να φέρει την όπερα, την οποία υπηρέτησε για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, πιο κοντά στο ευρύτερο κοινό.
Τιμήθηκε, μεταξύ άλλων, με πέντε βραβεία «Γκράμι». Ιδιαίτερα γνωστός στο ευρύ κοινό έγινε από τη συμμετοχή του στους «Τρεις Τενόρους», από κοινού με τους Χοσέ Καρέρας και Πλάθιντο Ντομίνγκο. Η τελευταία του εμφάνιση στη σκηνή έγινε στην τελετή έναρξης των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Τορίνο το Φλεβάρη του 2006.
Σε μια μεγάλη εκδήλωση που διοργάνωσε η ΚΕ του ΚΚΕ γίνονται τα αποκαλυπτήρια του μνημείου “Σκιές” στη Μακρόνησο, αφιερωμένο στους κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές που μαρτύρησαν εκεί.
Από την εκδήλωση
Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και αγωνιστικής ανάτασης, εκεί που άλλοτε αντηχούσαν οιμωγές κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών, εκεί που «σώπαιναν οι λύκοι γιατί ούρλιαζαν οι άνθρωποι» από τα σκληρά βασανιστήρια, αντήχησαν οι σφυριές για το Μνημείο που στήθηκε προς τιμήν τους, αντήχησαν συνθήματα δικαίωσης της στάσης ζωής τους, αντήχησαν τραγούδια εμπνευσμένα απ’ τους αγώνες τους, η «Καντάτα για τη Μακρόνησο», τα ποιήματα που ο κρατούμενος Μακρονησιώτης Ρίτσος έγραψε και μελοποίησε ο Θ. Μικρούτσικος.
Το μνημείο “Σκιές” αφιερωμένο στους αγωνιστές που μαρτύρησαν στη Μακρόνησο
Αντήχησε η δέσμευση ότι το παράδειγμά τους μας εμπνέει, μας συνεγείρει, δεν τους ξεχνάμε, ζουν στις καρδιές και στους αγώνες μας: Όρθιοι και αλύγιστοι! Η παλικαρίσια στάση τους, το υψηλό τους φρόνημα διδάσκει, φρονηματίζει, μας δίνει κουράγιο, αντοχή στις δυσκολίες, στην πάλη για το σήμερα και το αύριο της εργατικής τάξης και του λαού μας.
Ο ΓΓ του ΚΚΕ Δ. Κουτσούμας καταθέτει στεφάνι στο μνημίο
«Μακρονησιώτες σύντροφοί μας που εδώ περάσατε τα πάνδεινα, αλλά βγήκατε όρθιοι. Δεν σας ξεχνάμε! Σας τιμάμε κάθε μέρα με την πάλη μας! Καμία θυσία δεν πήγε χαμένη! Γιατί η σπορά που αφήσατε είναι πολύ δυνατή και είναι σήμερα εδώ. Γιατί όπως καθένας σας “είχε στον ώμο του την κούραση δώδεκα ωρών από πέτρα” και “την απόφαση μίας ολόκληρης ζωής”, σήμερα κάθε κομμουνιστής, αγωνιστής, φίλος του ΚΚΕ, έχει στον ώμο του την πολύτιμη παρακαταθήκη, την τιμή και την αξιοπρέπεια, που εσείς αποδείξατε μέχρι πού μπορεί να φτάσει. Γιατί τα όσα διδάξατε με τη στάση σας, αλλά και τα όσα αισχρά τόλμησε η άρχουσα τάξη της χώρας πάνω στα σώματά σας, θα μείνουν και μένουν με όλους τους τρόπους, για πάντα», υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο ΓΓ της ΚΕ του Κόμματος Δημήτρης Κουτσούμπας, μιλώντας στη συγκινητική εκδήλωση της ΚΕ στη Μακρόνησο.
Η εκδήλωση πλαισιώθηκε με συναυλία με τα έργα του Θάνου Μικρούτσικου «Καντάτα για τη Μακρόνησο», σε ποίηση του Γιάννη Ρίτσου και «Σπουδή σε ποιήματα του Βλαδίμηρου Μαγιακόβσκη», που για πρώτη φορά παίζονται στον μαρτυρικό αυτό τόπο… Εκεί, στο χώρο απ’ όπου εμπνεύστηκε το έργο ο Μακρονησιώτης Γιάννης Ρίτσος, έσμιξαν οι φωνές για όλους εκείνους που μαρτύρησαν στο «Νταχάου της Μεσογείου». Για όλους εκείνους που «δίπλα στα μάτια τους έχουν ένα δεντράκι καλοσύνη, ανάμεσα στα φρύδια τους ένα γεράκι δύναμη κι ένα μουλάρι από θυμό μες στην καρδιά τους, που δε σηκώνει τ’ άδικο». Για όλους εκείνους τους αγωνιστές που έμαθαν και διδάσκουν ότι «όποιος μπορεί να νικήσει μια στιγμή τη ζωή, νικάει και το θάνατο». Οι συγκλονιστικές ερμηνείες των μουσικών και τραγουδιστών, η πρωτοποριακή μουσική σύνθεση του αλησμόνητου Θάνου Μικρούτσικου, «έκλεισαν» μοναδικά αυτήν την ξεχωριστή εκδήλωση. Τραγούδησαν η Ρίτα Αντωνοπούλου και ο Κώστας Θωμαΐδης. Την καλλιτεχνική επιμέλεια και διεύθυνση είχε ο Θύμιος Παπαδόπουλος. Έπαιξαν οι μουσικοί: Δημήτρης Αγάθος (τρομπέτα), Γιώργος Κατσίκας (τύμπανα), Μίμης Ντούτσουλης (μπάσο), Θοδωρής Οικονόμου (πιάνο), Θύμιος Παπαδόπουλος (φλάουτο, κλαρινέτο, σαξόφωνο), Γιάννης Παπαζαχαριάκης (κιθάρα), Τζίμης Σταρίδας (τρομπόνι).
Πηγή : ALT.GR
7 – 9 – 1821
Δημιουργείται η Μεγάλη Κολομβία (που απαρτιζόταν από τη σημερινή Κολομβία, τον Παναμά, τη Βενεζουέλα, το Εκουαδόρ, τμήμα του Περού και της Βραζιλίας), με Πρόεδρο τον ηγέτη του αγώνα της Λατινικής Αμερικής για ανεξαρτησία από τους Ισπανούς Σιμόν Μπολιβάρ (Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios).
Ο Σιμόν Μπολιβάρ
7 – 9 – 1904
Γεννιέται ο κομμουνιστής καλλιτέχνης Τζαβαλάς Καρούσος, του οποίου η θεατρική δραστηριότητα υπήρξε συνυφασμένη με τους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες του τόπου μας.
Ο Τζαβαλάς Καρούσος
Ο Καρούσος, ακόμη και στις δυσκολότερες στιγμές, εξόριστος στην Ικαρία, στη Μακρόνησο και στον Αϊ – Στράτη, δεν έπαψε ποτέ να υπηρετεί πιστά την τέχνη του, δίνοντας πνοή στο θέατρο της εξορίας. Λίγο πριν πεθάνει, είχε απολυθεί βαριά άρρωστος από τη Γυάρο όπου τον είχε εξορίσει η χούντα.
7 – 9 –1911
Γεννιέται ο κομμουνιστής ηγέτης της Λ.Δ. Βουλγαρίας Τοντόρ Ζίβκοφ.
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ
Η σκληροτράχηλη και άγονη φύση της περιοχής στο χωριό Πράβετς που γεννήθηκε, είχε δημιουργήσει δύσκολες συνθήκες για τη διαβίωση των κατοίκων, ήταν συνάμα το «ευνοϊκό έδαφος» για τη διάδοση του επαναστατικού σοσιαλισμού, που από πολύ νωρίς βρίσκει οπαδούς ανάμεσα στα εκλεκτότερα μέλη της μικρής κοινωνίας. Το στρατιωτικοφασιστικό πραξικόπημα της 9ης Ιούνη του 1923 και η βίαιη κατάπνιξή του θα αποτελέσουν τη μαγιά για τον 12χρονο τότε Τοντόρ. Μέσα σε αυτή την κατάσταση και αυτό το περιβάλλον, ο Τοντόρ Ζίβκοφ αρχίζει να διαμορφώνει σιγά – σιγά την επαναστατική συνείδησή του. Η πρώτη του συμμετοχή σε μία σημαντική πολιτικοκοινωνική εκδήλωση είναι η μαθητική απεργία του 1928, όπου πρωτοστάτησε και ανέλαβε την καθοδήγηση και την οργάνωση της διαμαρτυρίας εναντίον της αποβολής πρωτοπόρων μαθητών και φοιτητών των μαρξιστικο-λενινιστικών ομίλων.
Η πράξη του αυτή και η δραστηριοποίησή του επέφερε και τα πρώτα προβλήματα με την Αστυνομία, με αποτέλεσμα το επόμενο εκπαιδευτικό έτος να αντιμετωπίσει προβλήματα διώξεων και σαν τελείωσε τη ΣΤ τάξη ο Ζίβκοφ αναγκάζεται να εγκαταλείψει το γυμνάσιο και να συνεχίσει τη μόρφωσή του στη Μέση Τυπογραφική Σχολή, που λειτουργεί στα πλαίσια του Κρατικού Τυπογραφείου της Σόφιας. Ακόμα από την πρώτη μέρα της φοίτησής του στη Σχολή Τυπογράφων, αρχίζει μόνος του να αναζητεί το φυσικό του περιβάλλον – τους κύκλους των προοδευτικών μαθητών και στα τέλη του 1929 γίνεται μέλος της Κομμουνιστικής Ένωσης της Βουλγαρικής Νεολαίας. Στις 11 Ιούλη 1931 συλλαμβάνεται για πρώτη φορά από την Αστυνομία, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν επίθεση κατά της συνέλευσης νεαρών εργατών του Εργατικού Κόμματος.
Η ένταξη του Ζίβκοφ στις γραμμές του βουλγαρικού προλεταριάτου είναι σε μία στιγμή ανόδου του επαναστατικού κινήματος, που επέρχεται μετά από το ρήγμα στο μέτωπο της φασιστικής δικτατορίας, γεγονός που οδήγησε και στην αναδιοργάνωση του κόμματος μετά την απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς τον Αύγουστο του 1930. Η άνοδος του εργατικού κινήματος βάζει νέα καθήκοντα στο κόμμα, τη στιγμή που η ταξική πάλη οξύνεται και ένας μετά τον άλλον πέφτουν δολοφονημένοι στους δρόμους της Σόφιας γενναία και πρωτοπόρα στελέχη και μέλη του κόμματος και του νεολαιίστικου κινήματος. Η δράση του τον αναδεικνύει στο πρωτοπόρο κομμάτι της επαναστατημένης νεολαίας και το 1932 γίνεται μέλος του κόμματος. Την περίοδο αυτή, η Νομαρχιακή Επιτροπή του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος αναθέτει στο Ζίβκοφ την καθοδήγηση του Επιχειρησιακού Γραφείου για την οργάνωση και την πραγματοποίηση της καμπάνιας για τη σωτηρία του Γκεόργκι Δημητρόφ και των συντρόφων του, που είχαν συλληφθεί για τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ στο Βερολίνο, έναν εμπρησμό που οργάνωσαν οι ίδιοι οι ναζί.
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ με τον Γκεόργκι Ντιμίτροφ
Δύο μέρες μετά την εισβολή των χιτλερικών ορδών στην ΕΣΣΔ, στις 24 Ιούνη του 1941, το ΠΓ της ΚΕ του ΒΚΚ υιοθετεί τη γραμμή για την οργάνωση και την ανάπτυξη του ένοπλου αγώνα ενάντια στους χιτλερικούς εισβολείς και στους Βούλγαρους υπηρέτες τους. Ο Ζίβκοφ θα βρεθεί και πάλι στην πρώτη γραμμή πάλης και οργάνωσης του αντιφασιστικού και απελευθερωτικού μετώπου. Το 1942 θα αναδειχτεί μέλος της Νομαρχιακής Επιτροπής Σόφιας, με τομέα ευθύνης τις επαρχιακές κομματικές οργανώσεις, ενώ οι αντάρτες της ταξιαρχίας «Τσαβντάρ» βρίσκονται κάτω από την καθοδήγησή του, μία αντάρτικη ταξιαρχία, που η ιστορική αποστολή που της έχει αναθέσει το κόμμα είναι να είναι το πρωτοπόρο κομμάτι του «Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού», που θα ανατρέψει τη φασιστική εξουσία και θα την αντικαταστήσει με τη νέα λαϊκή δημοκρατική εξουσία του Πατριωτικού Μετώπου. Με τη νίκη της επανάστασης το Σεπτέμβρη του 1944, το Γραφείο Επιχειρήσεων μετατρέπεται σε επιτελείο της Λαϊκής Πολιτοφυλακής και στη θέση του αρχηγού η ΚΕ τοποθετεί τον Τοντόρ Ζίβκοφ. Ένα χρόνο μετά, θα γίνει αναπληρωματικό μέλος της και από το 1946 βουλευτής στη Μεγάλη Λαϊκή Βουλή.
Από τις πρώτες μέρες της νίκης της επανάστασης, όλες οι δυνάμεις του ΒΚΚ έχουν ριχτεί στην αποφασιστική πολιτική μάχη για την οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας στη χώρα. Ο Ζίβκοφ, που έχει αναδειχτεί άξιο και ανδρωμένο στέλεχος μέσα από τους αγώνες, θα αρχίσει σταδιακά να αναλαμβάνει ηγετικά καθήκοντα, όπως το 1945, πρώτος γραμματέας της Επιτροπής Πόλης της Σόφιας και κατόπιν την ίδια χρονιά πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της Πόλης της Σόφιας. Το 1950 θα εκλεγεί γραμματέας της ΚΕ του ΒΚΚ ως υπεύθυνος για την ιδεολογική δουλιά και το 1951 μέλος του ΠΓ της ΚΕ του. Από το 1954 θα εκλεγεί Πρώτος Γραμματέας της ΚΕ, μία θέση που θα του την εμπιστευτεί το κόμμα μέχρι το 1981. Ταυτόχρονα, το 1959 θα αναδειχτεί μέλος της Επιτροπής για την Επεξεργασία του Σχεδίου Αναθεώρησης του Συντάγματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, και αργότερα Πρόεδρος, ενώ το 1960 θα τεθεί επικεφαλής της βουλγαρικής αντιπροσωπείας για την 15η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ σε συνέδριο του Βουλγάρικου ΚΚ
Το 1962 θα εκλεγεί πρωθυπουργός και θα βάλει το θεμέλιο λίθο για την πλατιά οικοδόμηση της ανεπτυγμένης σοσιαλιστικής κοινωνίας, που θα συνοδευτεί με τα νέα στάδια ανάπτυξης της αγροτικής οικονομίας και θα προωθήσει ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα για το ανέβασμα του βιοτικού επιπέδου του λαού. Θα διατελέσει πρωθυπουργός ως το ’71, μετά θα εκλεγεί Πρόεδρος του Κρατικού Συμβουλίου, μια θέση που θα έχει ως την ανατροπή του σοσιαλιστικού καθεστώτος, το 1989. Ταυτόχρονα, θα εκλεγεί στο Δωδέκατο Συνέδριο του ΒΚΚ το 1981, Γενικός Γραμματέας της ΚΕ.
Τα επιτεύγματα της βουλγαρικής σοσιαλιστικής κοινωνίας, της οποίας υπήρξε ταυτόχρονα γνήσιος και άξιος γιος, αλλά και καθοδηγητής, δεν μπόρεσαν να τον «υπερασπίσουν», όταν βρέθηκε στη δυσκολότερη στιγμή της κομματικής, αλλά και επαναστατικής του ζωής.
Ο «άνεμος της περεστρόικα» επηρεάζει και το ΒΚΚ και εξαναγκάζει το Ζίβκοφ στις 10 Οκτώβρη του 1989 να υποβάλει την παραίτησή του από το αξίωμα του Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος, καθώς και από μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής, που σε συνεδρίαση της ΚΕ γίνεται αποδεκτή, ενώ τον διαδέχεται ο Πέταρ Μλαντένοφ. Στις 17 του Νοέμβρη του ίδιου χρόνου, απαλλάσσεται από τα καθήκοντα του Προέδρου του Συμβουλίου του Κράτους και αντικαθίσταται από τον Πέταρ Μλαντένοφ, σύμφωνα με απόφαση της ενδεκάτης Συνόδου της 9ης Λαϊκής Βουλής. Επίσης, απαλλάσσεται και από τα καθήκοντα του Προέδρου της Επιτροπής Αναθεώρησης και συμπλήρωσης του Συντάγματος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας. Τον διαδέχεται, και σ’ αυτό το αξίωμα, ο Μλαντένοφ. Δεν έφτανε αυτό και στις 12 του Δεκέμβρη καθαιρείται ακόμα και από μέλος της ΚΕ του Κόμματος.
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ με τον Πρόεδρο της Λ.Δ. της Αγκόλα, Νέτο
Από τη στιγμή εκείνη, θα αρχίσουν οι εντατικές προσπάθεια, όχι μόνον της κομματικής και πολιτικής του σπίλωσης, αλλά ακόμα και της φυσικής του εξόντωσης. Στις 18 Γενάρη του 1990, όταν σε όλες τις πρώην ανατολικές χώρες έχει ήδη αρχίσει ο πόλεμος των «μαγισσών», εκδίδεται ένταλμα συλλήψεως εις βάρος του, με την κατηγορία ότι «υποκίνησε εθνικό μίσος και αποδέχτηκε μεγάλα χρηματικά ποσά, που ήταν περιουσία του κράτους» και φυλακίζεται. Λόγω όμως της κακής κατάστασης της υγείας του, δεν υποβάλλεται σε ανακρίσεις και τελικά στις 12 Ιούλη του 1990, το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας αποφάσισε να τον θέσει σε κατ’ οίκον περιορισμό.
Το αποκορύφωμα της μισαλλοδοξίας των διωκτών του έρχεται στις 20 του Νοέμβρη του ίδιου έτους, όταν κατηγορείται επισήμως για υπεξαίρεση δημοσίου χρήματος και κατάχρηση εξουσίας και στις 25 Φλεβάρη του 1991, αρχίζει η δίκη του στη Σόφια. Είναι ο πρώτος πρώην ηγέτης, από τις πρώην ευρωπαϊκές Λαϊκές Δημοκρατίες, που δικάζεται και η κατηγορία που του έχει απαγγελθεί είναι η κατάχρηση δημοσίου χρήματος προς ίδιον όφελος. Επίσης κατηγορείται για διακρίσεις εναντίον της τουρκικής μειονότητας, για τη δημιουργία σοβιετικού τύπου στρατοπέδων εργασίας και, τέλος, για την καταστροφή της εθνικής οικονομίας.
Οι διώκτες του, «διψασμένοι», δε σταματούν σε τίποτα και συνεχίζουν σωρηδόν να απαγγέλλουν κατηγορίες, όπως της παράνομης οικονομικής ενίσχυσης τρομοκρατικών οργανώσεων του Τρίτου Κόσμου. Στις 4 Σεπτέμβρη του 1992, «καταδικάζεται» σε εφτά χρόνια κάθειρξης για κατάχρηση εξουσίας και υπεξαίρεση δημοσίου χρήματος, ενώ αντιμετωπίζει νέα ποινή κάθειρξης έως και 30 ετών, με την κατηγορία της κατάχρησης 22,5 εκατ. δολαρίων για τη χρηματοδότηση ξένων κομμουνιστικών κομμάτων! Ασκεί έφεση και περιμένει την εκδίκασή της. Το 1994 απορρίπτεται η έφεσή του και καλείται να εκτίσει την εφταετή του κάθειρξη και να καταβάλει το ποσό των 800 χιλιάδων δολαρίων, που κατηγορείται ότι υπεξαίρεσε από το βουλγαρικό δημόσιο!!!
Ο Τοντόρ Ζίβκοφ οδηγούμενος στην εκδικητική “δίκη” του αστών ανατροπέων του Σοσιαλισμού
Σε μία απόδειξη του θάρρους του και της πίστης του στις ιδέες του, στις 27 του Γενάρη του 1994, ανακοινώνει ότι θα εκτίσει την ποινή του, χωρίς να δεχτεί χάρη για να «προστατεύσει την αξιοπρέπεια του θεσμού του αρχηγού κράτους, εφόσον το Σύνταγμα και οι νόμοι παραβιάζονται στη Βουλγαρία». Η δικαίωσή του θα έρθει το 1996, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο τον απαλλάσσει με απόφασή του από την ποινή κάθειρξης και το 1997 αφήνεται ελεύθερος, μετά την άρση της δικαστικής απόφασης για κατ’ οίκον περιορισμό που του είχε επιβληθεί το 1990. Όμως, η κλονισμένη υγεία του έχει ήδη επιδεινωθεί και η πενιχρή σύνταξη, ύψους 5 δολ. που θα του χορηγηθεί, δε φτάνει για να καλύψει ούτε τις ελάχιστες από τις ιατρικές απαιτήσεις που απαιτούσε η θεραπεία! Σ’ αυτό το διάστημα τον επισκέφτηκε και ο επίτιμος Πρόεδρος του ΚΚΕ Χαρίλαος Φλωράκης. Η κλονισμένη υγεία του Ζίβκοφ δεν τον εμπόδισε να «τυραννήσει» το Χαρίλαο Φλωράκη με αλλεπάλληλες ερωτήσεις για την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα μας, αλλά και τις εσωτερικές εξελίξεις. Ενώ και οι δύο εξέφρασαν την ανησυχία τους για την έκρυθμη και επικίνδυνη κατάσταση στα Βαλκάνια.
Πάνω από μισό αιώνα, το όνομα του Τοντόρ Ζίβκοφ ήταν συνυφασμένο με τους ηρωικούς αγώνες και το δημιουργικό έργο του ΒΚΚ. Μαθητής των μορφών του βουλγαρικού και παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος, του Ντιμίτερ Μπλαγκόεφ και του Γκεόργκι Δημητρόφ, συνέχισε το επαναστατικό τους έργο μέσα σε ποιοτικά διαφορετικές συνθήκες, κέρδισε την εκτίμηση και την αναγνώριση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, αλλά και του παγκόσμιου κινήματος για την ειρήνη και το σοσιαλισμό. Είναι αναμφισβήτητη η αξία του και η σφραγίδα που έβαλε στη σύγχρονη ιστορία της Βουλγαρίας και στην πορεία του σοσιαλισμού, αλλά και του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος.
7 – 9 – 1942
Αρχίζουν μεγάλες κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις του λαού της Αθήνας για την επιβίωση, οι οποίες διήρκεσαν έως τις 14 του Σεπτέμβρη.
Παιδιά σκελετωμένα από την πείνα στην Κατοχή
Τα θύματα της πείνας το χειμώνα του 1941-1942 έφτασαν τις 260 χιλιάδες νεκρούς. Μα θα ήταν ασφαλώς πολύ περισσότερα, αν ο ελληνικός λαός δεν ξεσηκωνόταν, με την καθοδήγηση του ΚΚΕ και του ΕΑΜ, σε σκληρούς αλλά μαχητικούς και αποφασιστικούς αγώνες για την επιβίωση.
7 – 9 – 1943
Ο Γερμανός στρατιωτικός διοικητής Στρόοπ, κηρύσσει με διαταγή του –και επίσημα πια- το διωγμό των Εβραίων στην Ελλάδα. Το ΕΑΜ κινητοποιεί τις οργανώσεις του και φυγαδεύει πολλούς Εβραίους στις ελεύθερες περιοχές.
Από το πογκρόμ της Θεσσαλονίκης
7 – 9 – 1944
Η έδρα της ελληνικής κυβέρνησης του Καΐρου μεταφέρεται στην Καζέρτα της Ιταλίας.
7 – 9 – 1944
Ο απελευθερωτής Κόκκινος Στρατός περνά τα σύνορα της Βουλγαρίας.
Ο Κόκκινος Στρατός απελευθερώνει τη Σόφια – ο λαός αποθεώνει τους Σοβιετικούς στρατιώτες μπροστά από το Πανεπιστήμιο “Κλήμεντ Όχριντσκι”
7 – 9 – 1949
Πεθαίνει ο Μεξικανός ζωγράφος Χοσέ Κλεμέντε Ορόσκο (José Clemente Orozco).
Ο Χοσέ Κλεμέντε Ορόσκο
Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους τοιχογράφους του 20ου αιώνα και διακόσμησε δημόσια κτίρια στο Μεξικό. Ήταν ένας από τους «Τρεις Μεγάλους» τοιχογράφους του Μεξικού, μαζί με τους Diego Rivera και Νταβίδ Αλφάρο Σικέιρος (Los Tres Grandes).
Κυρίως επηρεασμένος από το Συμβολισμό, ήταν επίσης λιθογράφος και σατιρικός σκιτσογράφος. Από το 1922 ως το 1948 δημιούργησε τοιχογραφίες στην Πόλη του Μεξικού, στην Ορισάμπα, στο Claremont της Καλιφόρνια, στη Νέα Υόρκη, στο Νιου Χάμσαϊρ, στην Γουαδαλαχάρα, Χαλίσκο, και στο Χικίλπαν, Μιτσοακάν.
Χοσέ Κλεμέντε Ορόσκο – Ο Ερνάν Κορτές
Η τέχνη του αποτελεί σπάνιο συνδυασμό ενός έντονου, προσωπικού εξπρεσιονισμού, με απλοποιημένες συνθετικές μορφές. Το καλλιτεχνικό του στιλ, όπως και η αισθητική του φιλοσοφία, επηρέασαν πολλούς καλλιτέχνες της Αμερικής στο τέλος του 20ου αιώνα.
Χοσέ Κλεμέντε Ορόσκο – Φλεγόμενος άνθρωπος
8 – 9 – 1925
Γεννιέται ο Βρετανός ηθοποιός Πήτερ Σέλερς ((Richard Henry Sellers).
Ο Πήτερ Σέλερς
Έγινε γνωστός στη δεκαετία του ’60, ιδιαίτερα για το ρόλο του «Επιθεωρητή Κλουζώ», στη σειρά ταινιών «Ροζ Πάνθηρας».
Γεννήθηκε στο Σάουθσι του Πόρτσμουθ. Η οικογένειά του συμμετείχε στα βαριετέ της εποχής, κάτι που έκανε και ο ίδιος από μικρή ηλικία, μαθαίνοντας στην πράξη χορό, τραγούδι και ηθοποιία, ενώ έπαιξε και ντραμς σε διάφορες τζαζ μπάντες. Κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο υπηρέτησε στη RAF ως μη-ιπτάμενος, λόγω της κακής του όρασης.
Μετά τον πόλεμο ξαναγύρισε στα βαριετέ, ενώ αργότερα παρουσίασε την ραδιοφωνική εκπομπή «The Goon Show» που μεταφέρθηκε στην τηλεόραση και τον έκανε αρκετά γνωστό. Το 1955 άρχισε να εμφανίζεται στον κινηματογράφο, κάνοντας επιτυχία με Βρετανικές κωμωδίες, πιο σημαντική απ’ τις οποίες ήταν «Το ποντίκι που βρυχάται». Το 1962 συμμετείχε στην κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος του Β. Ναμπόκοφ «Λολίτα» από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ υποδυόμενος το ρόλο του Κλαιρ Κίλτι. Έκανε μεγαλύτερη και διεθνή επιτυχία μετά την εμφάνισή του στην ταινία «Ο Ροζ Πάνθηρας» το 1963, και στη συνέχειά της του 1964, ενώ την ίδια χρονιά εμφανίστηκε και στη σημαντική κωμωδία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, «S.O.S Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα» (Dr. Strangelove), παίζοντας τρεις διαφορετικούς ρόλους. Την ίδια χρονιά παντρεύτηκε τη Σουηδή ηθοποιό Μπριτ Έκλαντ και έπαθε την πρώτη του καρδιακή προσβολή.
Ακολούθησαν τρεις συνέχειες του «Ροζ Πάνθηρα» αλλά και άλλες σημαντικές ταινίες όπως «Καζίνο Ρουαγιάλ», «Το Πάρτυ», «Τα σατανικά κόλπα του Φου Μαντσού» και ο βασικός ρόλος στην ταινία «Να Είσαι Εκεί Κύριε Τσανς» (Being there) του Γέρζι Κοζίνσκι που του χάρισε τη Χρυσή Σφαίρα.
8 – 9 – 1941
Αρχίζει από τις δυνάμεις του Άξονα (Γερμανία, Ιταλία και Φινλανδία) η πολιορκία του Λένινγκραντ, που διήρκεσε 872 μέρες και κράτησε έως τις 27 Γενάρη 1944.
Πολιορκία του Λένινγκραντ
Ο ηρωικός λαός του Λένινγκραντ αντιστάθηκε και άντεξε στους εισβολείς, παρά τους 1.000.000 και πλέον νεκρούς, από τις μάχες, τους ανελέητους βομβαρδισμούς και τις ελλείψεις σε τρόφιμα και φάρμακα.
Η ανταρτοομάδα του Άρη Βελουχιώτη χτυπά στη Ρυκά της Γκιόνας ιταλικό απόσπασμα και το αιχμαλωτίζει.
Ο Άρης Βελουχιώτης πάνω στο άλογό του
8 – 9 – 1943
Ανακοινώνεται από τους Συμμάχους η συνθηκολόγηση της Ιταλίας (η συνθηκολόγηση είχε γίνει 5 μέρες νωρίτερα).
Ο ΕΛΑΣ αφοπλίζει την ιταλική μεραρχία «Πινερόλο» και άλλες ιταλικές μονάδες.
Πολλοί Ιταλοί προσχωρούν στον ΕΛΑΣ.
Η υπογραφή της συνθηκολόγησης της Ιταλίας
8 – 9 – 1944
Ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει τον Πύργο και την Καλαμάτα.
Τμήμα του ΕΛΑΣ παρελαύνει στην Καλαμάτα
8 – 9 – 1944
Εκτελείται από τις δυνάμεις κατοχής η Λέλα Καραγιάννη, επικεφαλής της αντιστασιακής οργάνωσης «Μπουμπουλίνα».
Η Λέλα Καραγιάννη
8 – 9 –1949
Ο Ν. Ζαχαριάδης στέλνει στο ΠΓ της ΚΕ του Πανενωσιακό Κομμουνιστικό Κόμμα (Μπολσεβίκοι) της ΕΣΣΔ το κείμενο με τα πρώτα συμπεράσματα από τη δράση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Ο Ν. Ζαχαριάδης
Στους βασικούς λόγους της ήττας του αγώνα του ΔΣΕ συγκαταλέγονταν το πρόβλημα των εφεδρειών του Δημοκρατικού Στρατού καθώς και η αδυναμία ανάπτυξης του αγώνα στις πόλεις και του συνδυασμού του με τον αγώνα του ΔΣΕ στο βουνό.
Ως καθήκοντα στη νέα κατάσταση προβάλλονταν η διατήρηση και ενίσχυση των παρτιζάνικων ομάδων (που συνέχιζαν να δρουν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας), η ενίσχυση της κομματικής δουλειάς στα αστικά κέντρα για την ενδυνάμωση του μαζικού κινήματος και την ενίσχυση των δυνάμεων που είχαν καταφύγει στο εξωτερικό. Όλα αυτά είχαν ως τελικό σκοπό την εκ νέου γενίκευση του ένοπλου αγώνα, όταν οι εσωτερικές και εξωτερικές συνθήκες ήταν και πάλι ευνοϊκές.
8 – 9 – 1949
Πεθαίνει ο Γερμανός συνθέτης της ύστερης ρομαντικής περιόδου Ρίχαρντ Στράους (Richard Georg Strauss).
Ρίχαρντ Στράους
Είναι γνωστός για τις όπερές του, μεταξύ των οποίων «Ο Ιππότης με το Ρόδο» και η «Σαλώμη».
Άλλες μεγάλες επιτυχίες του είναι τα «Τέσσερα Τελευταία Τραγούδια», τα συμφωνικά ποιήματα και άλλα ορχηστρικά έργα, όπως τα «Θάνατος και Εξαΰλωση», «Τα Φαιδρά Καμώματα του Τιλ Οϊλενσπίγκελ», «Τάδε Έφη Ζαρατούστρα» και «Μεταμορφώσεις». To «Τάδε Έφη Ζαρατούστρα» ήταν και το μουσικό θέμα της ταινίας «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος» του Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Ο «Μεγαλέξανδρος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου βραβεύεται στο κινηματογραφικό φεστιβάλ της Βενετίας με το «Χρυσό Φοίνικα» για την κατηγορία των «πειραματικών ταινιών».
Πεθαίνει ο Άλεξ Νορθ (Alex North), Αμερικανός συνθέτης ιδιαίτερα γνωστός για τις μουσικές του συνθέσεις ταινιών, συμπεριλαμβανομένου το «Λεωφορείον ο Πόθος» (στο οποίο έγινε ένα από τα πρώτα θέματα ταινιών, βασισμένο στη τζαζ), το «Βίβα Ζαπάτα!», το «Σπάρτακος», το «Κλεοπάτρα» αλλά και το «Ποιος Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;».
Ο Άλεξ Νορθ
Επίσης, ήταν ο πρώτος συνθέτης που έλαβε Τιμητικό Όσκαρ, στην Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογραφικών.
Πεθαίνει ο κριτικός κινηματογράφου και συγγραφέας Βασίλης Ραφαηλίδης.
Μέχρι το 1946 έζησε στο χωριό της δασκάλας μάνας του, το Βελβενδό της Κοζάνης.
Ο Βασίλης Ραφαηλίδης
Το 1943 ακολουθεί στο βουνό τους αντάρτες γονείς του μαζί με τον αδερφό του. Τα γυμνασιακά του χρόνια, που συμπίπτουν μ’ αυτά του Εμφύλιου Πολέμου, τα περνάει στην Καστοριά, όπου εγκαθίσταται η οικογένεια μαζί με το φιλόλογο πατέρα, που υπηρετεί εκεί. Ωστόσο, η Ασφάλεια χαλάει το παιδαγωγικό σχέδιο φυλακίζοντας και εξορίζοντας τον πατέρα του στη διάρκεια του Εμφυλίου.
Το 1953 εγκαθίσταται στην Αθήνα, προσπαθώντας να τα βολέψει όπως όπως. Το 1959 εγγράφεται στην ιδιωτική Κινηματογραφική Σχολή Σταυράκου, επιχειρώντας να σπουδάσει κινηματογράφο. Με την αποφοίτησή του δουλεύει σαν βοηθός του Νίκου Κούνδουρου και του Ροβήρου Μανθούλη, και το 1963 γυρίζει δύο ταινίες μικρού μήκους. Το 1964 και 1965 βρίσκεται στην Αλγερία κοντά στο Μιχάλη Ράπτη (Μισέλ Πάμπλο).
Το 1963 πρωτοεμφανίζεται σαν κινηματογραφικός κριτικός από το περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης». Επαγγελματίας κινηματογραφικός κριτικός γίνεται το 1965, μετά την επιστροφή του από την Αλγερία, στην εφημερίδα «Δημοκρατική Αλλαγή», μαζί με το Θόδωρο Αγγελόπουλο.
Το 1968, μετά την αποφυλάκισή του από τις φυλακές της Αίγινας -υπήρξε μέλος του ΠΑΜ και ως εκδότης της εφημερίδας «Ελεύθερη Σκέψη» συνελήφθη και φυλακίστηκε από τη χούντα – εκδίδει, μαζί με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο στην αρχή και πολλούς άλλους στη συνέχεια, το περιοδικό «Σύγχρονος Κινηματογράφος» το οποίο διευθύνει μέχρι το 1973.
Από το 1965 μέχρι το 1985, με ενδιάμεσα αναγκαστικά διαλείμματα, διδάσκει σε διάφορες σχολές και σρμινάρια.
Μετά τη μεταπολίτευση, συνεργάστηκε με τις εφημερίδες «Το Βήμα», «Εθνος» και «Ελευθεροτυπία».
Ο Βασίλης Ραφαηλίδης υπήρξε ακόμη συνεργάτης των περιοδικών «Ταχυδρόμος», «Ελληνικός Κινηματογράφος», «Σύγχρονος Κινηματογράφος», «Διαβάζω», «Θέατρο» και «Λέξη».
Στη συγγραφική του δράση, πέρα από τα «12 Μαθήματα για τον Κινηματογράφο», συγκαταλέγονται και τα: «Λεξικό Ταινιών», «Κινηματογραφικά θέματα», «Μια μέθοδος ανάγνωσης του φιλμ», «Το ομιχλώδες τοπίο της ιστορίας στον Αγγελόπουλο», «Κείμενα για τον Μαρξ», «Πολιτικά Ταξίδια», «Έλληνες και Νεοέλληνες», «Η περιπέτεια του μαρξισμού», «Η δύσκολη ζωή ενός Έλληνα», «Τα μαλλιά του φαλακρού δολοφόνου», «Νεοελληνική Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας», «Η κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας», «Οι λαοί της Ευρώπης», «Οι πρόγονοι των Ευρωπαίων», «Ιστορία (κωμικοτραγική) του νεοελληνικού κράτους», «Το βλέμμα του ποιητή», «Στοιχειώδης Αισθητική», «Θερμοί και ψυχροί πόλεμοι», «Οι λαοί της Μ. Ανατολής» κ.ά.
Πηγή : ALT.GR
9 – 9 – 1882
Γεννιέται ο Μίλτος Μανάκης, που μαζί με τον αδερφό του Γιαννάκη, υπήρξαν από τους πρωτοπόρους του ελληνικού κινηματογράφου.
Ο Μίλτος Μανάκης
Αρχικά φωτογράφοι, ο Γιαννάκης και ο Μίλτος Μανάκιας,αφού αγόρασαν την κινηματογραφική μηχανή «Bioscope 300», με έδρα τους αρχικά τα Γιάννενα και μετά το Μοναστήρι (Μπίτολια), όργωσαν και κινηματογραφικά τα Βαλκάνια
Την πρώτη τους ταινία, τις «Υφάντρες» (1905), τη γύρισαν στη γενέτειρά τους.
Όλες τους οι ταινίες (συνολικά 1.500 μέτρα φιλμ) γυρίζονταν εκ του φυσικού.
Απαθανάτιζαν τη ζωή των απλών ανθρώπων, αλλά και την κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα.
Γι’ αυτό, δικαίως, θεωρούνται από όλες τις ευρωπαϊκές σχολές κινηματογραφίας ως οι πρωτοπόροι του κινηματογραφικού, κυρίως του εθνογραφικού ντοκουμέντου.
9 – 9 – 1892
Ο Έντουαρντ Έμερσον Μπάρναρντ (Edward Emerson Barnard) ανακαλύπτει την Αμάλθεια, το τρίτο φεγγάρι του Δία.
Ο Έντουαρντ Έμερσον Μπάρναρντ
9 – 9 – 1901
Πεθαίνει ο Γάλλος ζωγράφος, χαράκτης, σχεδιαστής και εικονογράφος Ανρί ντε Τουλούζ Λοτρέκ (Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Monfa).
Ο (Ανρί ντε) Τουλούζ Λοτρέκ
Ανήκε σε μια από τις πιο παλιές οικογένειες της γαλλικής αριστοκρατίας, έχοντας όλες τις προϋποθέσεις για μια καλή μόρφωση και άνετη ζωή.
Ανρί ντε Τουλούζ Λοτρέκ – Η πλύστρα, 1887
Η εύθραυστη, όμως, υγεία του τον ανάγκασε να διακόψει τη φοίτησή του στο Λύκειο και πήρε ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι. Από το 1879 καταδικάστηκε σε οριστική αναπηρία. Αντέδρασε, όμως, με σπάνια ψυχική δύναμη και εξουδετέρωσε τις επιπτώσεις της σωματικής του μειονεξίας και την κατέβαλε με τις επιδόσεις του στη ζωγραφική. Ζωγράφιζε από εσωτερική ανάγκη και στην Τέχνη του κατάφερε να ορίσει το προσωπικό του στυλ.
Ανρί ντε Τουλούζ Λοτρέκ – Η τουαλέτα, 1889
Το όνομα και η δημιουργία του Τουλούζ Λοτρέκ συνδέθηκε με τη Μονμάρτη του τέλους του 19ου αιώνα, το «Μουλέν Ρουζ», τις χορεύτριες του Καν-Καν, τη ζωή στα καμπαρέ και στα πορνεία. Συγχρόνως, παρά το σύντομο διάστημα της ζωής του – υπήρξε ένας από τους πρωτεργάτες του μοντερνισμού.
Ανρί ντε Τουλούζ Λοτρέκ – Χορός στο Moulin Rouge, 1890
Καινοτόμος ως προς την εικονογραφική αντίληψη και την τεχνική, ο Τουλούζ Λοτρέκ έδωσε νέα ματιά στα πράγματα. Προσεχτικός μάρτυρας της παρισινής νύχτας και των εφήμερων απολαύσεων, χωρίς τους ηθικούς φραγμούς και τις προκαταλήψεις της εποχής του, αποκάλυψε την κρυφή αλήθεια μιας ιδιαίτερης ανθρώπινης μοίρας. Μέσα από το έργο του, η Ιστορία βρήκε τον ποιητή μιας εποχής.
1925
Γεννιέται η δεξιοτέχνις του πιάνου Βάσω Δεβετζή (γνωστή στο εξωτερικό ως Vasso Devetzi).
Η Βάσω Δεβετζή
Συνδέθηκε με δυνατή φιλία με την Μαρία Καλογεροπούλου, που γίνεται μετέπειτα γνωστή ως Μαρία Κάλλας, φιλία που διατηρήθηκε μέχρι τον θάνατο της διάσημης υψιφώνου.
Εκδηλώνεται στρατιωτικό κίνημα υπό τους αξιωματικούς Ν. Ζέρβα και Β. Ντερτιλή, το οποίο αποτυγχάνει έπειτα από την επέμβαση του κυβερνητικού στρατού και τις λαϊκές αντιδράσεις, στις οποίες κάλεσε και πρωτοστάτησε το ΚΚΕ.
Το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη», με το κάλεσμα του ΚΚΕ σε αντίσταση στο κίνημα (1926)
9 – 9 – 1932
Δύο χιλιάδες εργάτες της Αθήνας απαντούν με συγκέντρωση έξω από το θέατρο «Αλάμπρα» στην απαγόρευση της προεκλογικής συγκέντρωσης του Ενιαίου Μετώπου Εργατών Αγροτών (ΚΚΕ) από την κυβέρνηση Βενιζέλου.
Η αστυνομία επιτίθεται και ακολουθούν συγκρούσεις.
Το φύλλο του «Νέου Ριζοσπάστη», με το ρεπορτάζ από την συγκέντρωση και την επίθεση (193
9 – 9 – 1941
Γεννιέται ο Αμερικανός προγραμματιστής Ντένις Ρίτσι (Dennis MacAlistair Ritchie), δημιουργός μεταξύ άλλων της γλώσσας προγραμματισμού C, κ.α..
Ο Ντένις Ρίτσι
9 – 9 – 1941
Ιδρύεται στην Αθήνα ο Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος (ΕΔΕΣ) με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Ναπολέων Ζέρβα.
Ο ΕΔΕΣ υπήρξε το κυριότερο ένοπλο στήριγμα της ελληνικής αστικής τάξης και του βρετανικού ιμπεριαλισμού στον ελλαδικό χώρο την περίοδο της Κατοχής.
Ο Ναπολέων Ζέρβας
Βασικός του στόχος δεν ήταν οι δυνάμεις Κατοχής, αλλά ο ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, ενώ, όπως αναφέρουν διάφορες γερμανικές πηγές, ήδη από τα τέλη του 1943 είχε «κλειστεί μια σιωπηρή συμφωνία να μη γίνονται αμοιβαία εχθροπραξίες στην περιοχή των εθνικών ανταρτών» (δηλαδή μεταξύ Γερμανών και ΕΔΕΣ). Ωστόσο, παρά την καταλυτική βρετανική υποστήριξη (σε χρήμα, οπλισμό, κλπ.), ο ΕΔΕΣ δεν κατάφερε να αναπτυχθεί σε ουσιαστικό αντίβαρο του ΕΛΑΣ, με τη δράση του να περιορίζεται στην Ήπειρο και σε μικρής κλίμακας και σημασίας επιχειρήσεις.
Την περίοδο που διεξάγονταν οι μάχες της Αθήνας και του Πειραιά (Δεκέμβρης του 1944) ο ΕΛΑΣ συνέτριψε τον ΕΔΕΣ, τα υπολείμματα του οποίου φυγαδεύτηκαν όπως – όπως από τους Βρετανούς στην Κέρκυρα.
9 – 9 – 1943
Με την αναγγελία της συνθηκολόγησης της Ιταλίας ξεσπούν στο Βόλο λαϊκές διαδηλώσεις. Οι διαδηλωτές ανοίγουν τις φυλακές και απελευθερώνουν τους πολιτικούς κρατούμενους.
Όλος σχεδόν ο οπλισμός και τα εφόδια της ιταλικής φρουράς της πόλης στάλθηκαν με τη συνδρομή του λαού στους αντάρτες του ΕΛΑΣ στο βουνό.
Οι κατοχικές αρχές, που καταλύθηκαν επί 3 μέρες, ανακατέλαβαν την πόλη έπειτα από ισχυρή στρατιωτική επέμβαση των Γερμανών.
9 – 9 – 1944
Τμήματα του 16ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ και της Εθνικής Πολιτοφυλακής απελευθερώνουν τη Νάουσα.
Τμήμα του ΕΛΑΣ
9 – 9 –1944
Λαϊκή εξέγερση στη Σόφια ανατρέπει τη φασιστική κυβέρνηση.
Την εξουσία αναλαμβάνει το Πατριωτικό Μέτωπο, το οποίο κηρύσσει άμεσα τον πόλεμο στη Γερμανία.
Από τη λαϊκή εξέγερση στη Σόφια το 1944
9 – 9 – 1945
Τρεις ημέρες αφού συγκροτήθηκε η Προσωρινή Κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας και χωρίς να υπάρχει στρατιωτική ανάγκη, στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ αποβιβάζονται στην Κορεατική Χερσόνησο διορίζοντας χωριστή στρατιωτική κυβέρνηση στο νότιο τμήμα της.
Ως αποτέλεσμα η Προσωρινή Κυβέρνηση καταλύθηκε λίγους μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1946.
Αμερικανικά στρατεύματα στην Κορέα
9 – 9 – 1948
Συγκροτείται η Λαϊκή Δημοκρατία της Βόρειας Κορέας.
Η σημαία της Λαϊκής Δημοκρατίας Κορέας
9 – 9 – 1950
Εκδίδεται απόφαση για τους 118 συνδικαλιστές που δικάζονταν από τις 13 Αυγούστου στο Στρατοδικείο Αθηνών (παραμονές του 10ου Συνεδρίου της ΓΣΕΕ).
Από αυτούς καταδικάστηκαν σε θάνατο οι Ν. Βοργίας, Ε. Μπαϊράμογλου, Ν. Μπαϊράμογλου, Γ. Δαλέζιος, Ν. Μπαζίγου, Β. Καλαϊτζής, Γ. Καβουλάκου και Α. Βενεδίκογλου.
9 – 9 – 1951
Διεξάγονται βουλευτικές εκλογές.
Πρώτο κόμμα έρχεται ο Ελληνικός Συναγερμός του στρατάρχη Παπάγου με 36,53%.
Η ΕΔΑ λαμβάνει το 10,57% των ψήφων.
Ο Αλέξανδρος Παπάγος
9 – 9 – 1955
Συγκρούσεις ξεσπούν στην Κομματική Οργάνωση του ΚΚΕ στην Τασκένδη ανάμεσα στους φραξιονιστές και την πλειοψηφία των πολιτικών προσφύγων που υποστήριζε τις θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ.
Άμεση ήταν η ανάμειξη κομματικών και κρατικών αξιωματούχων του Ουζμπεκιστάν υπέρ των φραξιονιστών.
Οι συγκρούσεις κράτησαν έως τις 11 του Σεπτέμβρη.
9 – 9 – 1971
Οι 1.200 περίπου ποινικοί κρατούμενοι των φυλακών Άττικα της Πολιτείας της Νέας Υόρκης εξεγείρονται.
Η βάρβαρη εισβολή της αστυνομίας προκαλεί σφαγή που έχει ως τελικό απολογισμό 39 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες.
Νεκροί και τραυματίες κρατούμενοι της φυλακής “Άττικα” μετά την επέμβαση της αστυνομίας το 1971
9 – 9 – 1976
Πεθαίνει ο Μάο Τσε Τουνγκ, ηγέτης της Κινεζικής Επανάστασης, ΓΓ της ΚΕ του ΚΚ Κίνας (1943-1976) και Πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας (1949-1976).
Λαϊκό προσκύνημα στην κηδεία του Μάο Τσε Τούνγκ
9 – 9 – 1982
Η Άννα Βερούλη κατακτά την πρώτη θέση στους Πανευρωπαϊκούς Αγώνες Στίβου της Αθήνας, με βολή στα 70,02 μ.
Η Άννα Βερούλη
Είναι το πρώτο χρυσό μετάλλιο της Ελλάδας στην ιστορία του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος, που ξεκίνησε το 1934.
Στο ίδιο αγώνισμα, η Σοφία Σακοράφα κατατάσσεται τρίτη.
9 – 9 – 1984
Πεθαίνει ο Γιλμάζ Γκιουνέι, σημαντικός Τούρκος ηθοποιός κουρδικής καταγωγής, σεναριογράφος και κυρίως σκηνοθέτης τριών ταινιών: «Το Κοπάδι» (1978), «Ο Δρόμος» (1982) και «Ο Τοίχος» (1983).
Ο Γιλμάζ Γκιουνέι
Οι δυο πρώτες του ταινίες φέρουν ήδη τον χαρακτηρισμό «αριστούργημα». Ο Γιλμάζ Γκιουνέι που έχει καθιερωθεί ως σύμβολο κοινωνικών αγώνων για τους οποίους υπέστη πολλές διώξεις και φυλάκιση, πέθανε πολύ νωρίς, στο Παρίσι, 47 ετών χτυπημένος από τον καρκίνο.
Πεθαίνει ο Αμερικανός φυσικός Έντουαρντ Τέλερ (Edward Teller), «πατέρας» της αμερικανικής βόμβας υδρογόνου.
Ο Έντουαρντ Τέλερ το 1958
9 – 9 – 2019
Πεθαίνει ο μουσικός δημιουργός Λαυρέντης Μαχαιρίτσας.
Ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας
Ο Λ. Μαχαιρίτσας είχε δώσει δυναμικό παρών στο κίνημα, ρίχνοντας «κόκκινο στη νύχτα» στα φεστιβάλ στα ΚΝΕ, με δηλώσεις στήριξης στο ΚΚΕ, κ.ά. Το 2006 εκλέχθηκε δημοτικός σύμβουλος στο Δήμο της Αθήνας με το συνδυασμό του ΚΚΕ «Συμπαράταξη για την Αθήνα».
Γεννιέται ο Αμερικανός σκηνοθέτης, μοντέρ και κινηματογραφικός παραγωγός Ρόμπερτ Γουάιζ (Robert Earl Wise).
Ο Ρόμπερτ Γουάιζ το 1990
Είχε βραβευτεί με δυο Όσκαρ Σκηνοθεσίας για τις ταινίες «Γουέστ Σάιντ Στόρι» (West Side Story, 1961) και «Η Μελωδία της Ευτυχίας» (The Sound of Music, 1965).
Ο Γουάιζ ήταν επίσης υπεύθυνος για το μοντάζ των ταινιών του Όρσον Γουέλς «Πολίτης Κέιν» (Citizen Kane, 1941) και «Οι Υπέροχοι Άμπερσον» (The Magnificent Ambersons, 1942). Σημαντική θέση στη φιλμογραφία του ως σκηνοθέτη κατέχουν πολλές ακόμα ταινίες του όπως «Εμείς οι Ζωντανοί» (Somebody Up There Likes Me, 1956), «Τα Γεράκια των Θαλασσών» (Run Silent Run Deep, 1958), «Ο Στοιχειωμένος Πύργος» (The Haunting, 1963), «Το Χίντενμπεργκ Καίγεται» (The Hindenburg, 1975) κ.ά.
Υπογράφεται μεταξύ των νικητριών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων του Α’ παγκοσμίου πολέμου και της Αυστρίας η Συνθήκη του Σεν Ζερμέν (Αγίου Γερμανού), με την οποία διαλύθηκε η Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία και δημιουργήθηκαν τα ανεξάρτητα κράτη της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Τσεχοσλοβακίας και της Γιουγκοσλαβίας.
Η Σύνοδος που οδήγησε στην Συνθήκη του Αγ. Γερμανού to 1919
10 – 9 – 1981
Ο πίνακας του Πικάσο «Γκουέρνικα» επιστρέφει στην Ισπανία από τη Νέα Υόρκη όπου βρισκόταν από το 1939.
Πικάσο, Γκουέρνικα
10 – 9 – 2005
Πεθαίνει ο Κώστας Κάππος, ο οποίος υπήρξε μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και κοινοβουλευτικός του εκπρόσωπος μέχρι το 1989.
Ο Κώστας Κάππος
Οργανώθηκε στην ΕΔΑ πριν από τη δικτατορία του 1967 και στη συνέχεια στο ΚΚΕ. Με την επιβολή της δικτατορίας εξορίστηκε στη Γυάρο και στη Λέρο. Μετά την απελευθέρωσή του, συνέχισε τον αγώνα στις γραμμές της ΚΝΕ, ως μέλος του Γραφείου του Κεντρικού Συμβουλίου της.
Συνελήφθη εκ νέου το Φλεβάρη του 1974 και υπέστη φρικτά βασανιστήρια στο ΕΑΤ – ΕΣΑ, δίχως να λυγίσει. Στο 9ο Συνέδριο εκλέχτηκε μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Κώστας Κάππος δραστηριοποιήθηκε στο Κέντρο Μαρξιστικών Ερευνών (ΚΜΕ) ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του, ενώ συνέχιζε να συμμετέχει στους λαϊκούς αγώνες, δίπλα στο ΚΚΕ.
Πηγή : ALT.GR
11 – 9 – 1973
Εκδηλώνεται αμερικανοκίνητο στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή με επικεφαλής το στρατηγό Αουγκούστο Πινοσέτ. Ο Σοσιαλιστής Πρόεδρος, Σαλβαδόρ Αλιέντε, οχυρώνεται στο Προεδρικό Μέγαρο και πέφτει νεκρός με το όπλο στο χέρι.
Ο Σ. Αλιέντε στο προεδρικό μέγαρο κατά την διάρκεια του πραξικοπήματος
Στο πρώτο μήνυμά της, η χούντα ισχυρίζεται ότι η επέμβαση του στρατού έγινε «για να λυτρωθεί η πατρίδα από το μαρξιστικό ζυγό».
Την ίδια ώρα, το αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων «Ασοσιέιτεντ Πρες» μεταδίδει ότι «το πραξικόπημα υπήρξε έργο του σκληρού, φιλοαμερικανικού πυρήνα των Ενόπλων Δυνάμεων».
Ο βομβαρδισμός του Προεδρικού Μεγάρου
Το πραξικόπημα ήταν το επιστέγασμα μιας επιχείρησης για την ανατροπή του Αλιέντε και της κυβέρνησης της «Λαϊκής Ενότητας», στην οποία συμμετείχαν κομμουνιστές, σοσιαλιστές, ριζοσπάστες, αριστεροί, χριστιανοδημοκράτες.
Η σωρός του Σ. Αλιέντε μεταφέρεται από το Προεδρικό Μέγαρο
Στην επιχείρηση αυτή πήραν μέρος οι βιομήχανοι, οι μεγάλοι γαιοκτήμονες, και, φυσικά τμήματα του στρατού. Την επιχείρηση σχεδίασαν, χρηματοδότησαν και καθοδήγησαν η κυβέρνηση των ΗΠΑ και μυστικές αμερικανικές υπηρεσίες με συντονιστή τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Χένρι Κίσινγκερ.
Οι πραξικοπηματίες. Δεύτερος από δεξιά ο Αουγκούστο Πινοσέτ
Οι ΗΠΑ ήταν το πρώτο κράτος που αναγνώρισε την «κυβέρνηση» της στρατιωτικής χούντας.
11 – 9 – 1986
Πεθαίνει ο πολιτικός και ακαδημαϊκός Παναγιώτης Κανελλόπουλος, δύο φορές Πρωθυπουργός της Ελλάδας.
Έχει μείνει στην Ιστορία, μεταξύ άλλων, για τη φράση του, «Ιδού ο στρατός σας» προς τον Βαν Φλιτ παραχωρώντας τον ελληνικό στρατό στους Αμερικανούς για να πολεμήσουν το Δ.Σ.Ε. και το ΚΚΕ και για τον χαρακτηρισμό του κολαστήριου της Μακρονήσου ως «νέος Παρθενών».
Ο Π. Κανελλόπουλος
11 – 9 – 1994
Πεθαίνει η σπουδαία δραματική Ελληνίδα ηθοποιός και διπλωματούχος καλλιτέχνης του χορού Αλέκα Κατσέλη.
Σύμφωνα με τον θεατρολόγο Κώστα Γεωργουσόπουλο, «υπήρξε ηθοποιός με καλλιεργημένη φωνή, άρτια τεχνική, σπάνια θεατρική μόρφωση, σκηνικό ήθος, πλούσια υποκριτική φαντασία και εκθαμβωτική σκηνική παρουσία».
Εξελίχθηκε ως ηθοποιός με την επικράτηση του ομιλούντος κινηματογράφου, από το 1928. Το 1930 ήταν υποψήφιος για βραβείο «Όσκαρ» για τις ταινίες «The Love Parade» (1929) και «The Big Pond» (1930).
Μετά από μεγάλο διάλειμμα, επέστρεψε στο Χόλυγουντ το 1957 με την ταινία «Αριάν» («Love in the Afternoon») και το επόμενο έτος με την ταινία «Ζιζί». Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 πρωταγωνίστησε σε οκτώ ταινίες, με σημαντικότερες τις «Can-Can» (1960) και «Φάννυ» (1961).
Το 1970 πραγματοποίησε την τελευταία συμμετοχή του στον κινηματογράφο, τραγουδώντας το τραγούδι των τίτλων στην ταινία του Ντίσνεϋ «Οι Αριστόγατες».
1897
Γεννιέται η Ιρέν Ζολιό-Κιουρί (Irène Joliot-Curie), Γαλλίδα επιστήμονας, κόρη της Μαρίας Κιουρί και του Πιερ Κιουρί και σύζυγος του κομμουνιστή χημικού Φρεντερίκ Ζολιό-Κιουρί.
Η Ιρέν Ζολιό-Κιουρί
Της απονεμήθηκε από κοινού με το σύζυγό της το βραβείο Νόμπελ Χημείας το 1935 για την ανακάλυψη της τεχνητής ραδιενέργειας.
1910
Γίνεται η πρεμιέρα της Συμφωνίας Νο 8 του Γκούσταβ Μάλερ (Gustav Mahler) στο Μόναχο (με μία χορωδία 852 τραγουδιστών και ορχήστρα 171 μουσικών).
Συνέρχεται η 3η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (12-15/9/1947), η οποία μεταξύ άλλων αποφάσισε «…όπως το κέντρο του βάρους για όλη την κομματική δουλειά μετατοπιστεί στον στρατιωτικοπολιτικό τομέα, για την ανάδειξη του ΔΣΕ στη δύναμη εκείνη που θα φέρει, στο πιο σύντομο δυνατό διάστημα, τη δημιουργία λεύτερης Ελλάδας…».
1948
Τα τμήματα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας αποτρέπουν τις επιθέσεις του κυβερνητικού στρατού στο Μάλι – Μάδι και ματαιώνουν τις προθέσεις του κυβερνητικού επιτελείου να καταλάβει το Βίτσι.
Το Μάλι – Μάδι
1958
Ο Τζακ Κίλμπυ (Jack Kilby) παρουσιάζει το πρώτο ολοκληρωμένο κύκλωμα ενώ εργάζεται στην Texas Instruments.
Το ολοκληρωμένο κύκλωμα του Τζακ Κίλμπυ
1959
Η Σοβιετική Ένωση εκτοξεύει με επιτυχία το δεύτερο μη – επανδρωμένο σκάφος προς τη Σελήνη («Λούνα-2»).
Πρόκειται για το πρώτο σκάφος στην ιστορία της ανθρωπότητας που έφτασε στη Σελήνη και γενικότερα σε εξωγήινο σώμα.
Το «Λούνα – 2»
2013
Λίγο πριν τα μεσάνυχτα, μερικά μέτρα από την πύλη της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης στη Λεωφόρο Δημοκρατίας, 20 μέλη της ΚΝΕ και του ΚΚΕ, εργάτες και στελέχη των ταξικών συνδικάτων, που πραγματοποιούν αφισοκόλληση στο Πέραμα δέχονται δολοφονική επίθεση από 50 μέλη της ναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης «Χρυσή Αυγή». Επτά κομμουνιστές συνδικαλιστές τραυματίστηκαν.
Τα μέλη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ την ώρα που δέχονται πρώτες βοήθειες
Η επίθεση ήρθε μόλις λίγες βδομάδες αφότου οι φασίστες μπράβοι της εργοδοσίας είχαν εκτοξεύσει ανοικτά απειλές κατά του ταξικού συνδικάτου της Ζώνης και στελεχών του ΠΑΜΕ. Η ΚΟ Πειραιά του ΚΚΕ και το ΠΑΜΕ απάντησαν με άμεσες και μαζικές κινητοποιήσεις.
Διαδήλωση του ΚΚΕ στο Πέραμα κατά των δολοφόνων της ναζιστικής Χρυσής Αυγής
Λίγες μέρες μετά, οι Ναζί – δολοφόνοι της «Χρυσής Αυγής», θα δολοφονήσουν τον ναυτεργάτη και αντιφασίστα τραγουδιστή Παύλο Φύσσα.
Διαδήλωση εργατικών σωματείων στο Πέραμα κατά των δολοφόνων της ναζιστικής Χρυσής ΑυγήςΜαζικές διαδήλωσεις εργατικών σωματείων στο Πέραμα κατά των δολοφόνων της ναζιστικής Χρυσής Αυγής
Πεθαίνει ο μεγάλος Παριανός ζωγράφος και χαράκτης Γιώργος Βαρλάμος.
Ο Γιώργος Βαρλάμος
Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ με δασκάλους τον Ουμβέρτο Αργυρό και τον Κ. Παρθένη. Τη χαρακτική τη διδάχτηκε κοντά στον Γ. Κεφαλληνό, με τον οποίο έζησε συνολικά 14 χρόνια ως συνεργάτης. Τη δεκαετία του 1950, σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού, χαρακτική στο εργαστήρι Καμί, καθώς και την τέχνη του γραμματοσήμου στο Τεχνικό Κολέγιο Εστιέν. Βαθύς γνώστης των μυστικών της κλασικής χαρακτικής, είναι ίσως ο μόνος, εκτός του Γαλάνη, που καλλιέργησε εξίσου όλα τα είδη της, χαλκογραφία, ξυλογραφία, λιθογραφία.
Έχει φιλοτεχνήσει αναρίθμητα ζωγραφικά και χαρακτικά έργα. Επιμελήθηκε καλλιτεχνικά ή έχει εικονογραφήσει με χαρακτικά ή σχέδια πάνω από 200 βιβλία, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της τέχνης του βιβλίου στη χώρα μας. Για πολλά χρόνια μετά το 1991, βοήθησε στην καλλιτεχνική επιμέλεια των βιβλίων του εκδοτικού οίκου του ΚΚΕ, της «Σύγχρονης Εποχής». Δικό του είναι και το σχέδιο για την πρώτη σελίδα του «Ριζοσπάστη» της Κατοχής.
Γιώργος Βαρλάμος – Λιθογραφία
Ήταν αρχές της δεκαετίας του ’70, όταν ο παρισινός εκδοτικός οίκος «Union Latin d’ Editions», γνωστός σε όλο τον κόσμο για τις καλαίσθητες, συλλεκτικές του εκδόσεις, αποφάσισε να κάνει και ένα βιβλίο – λεύκωμα με αρχαίες τραγωδίες. Η έκδοση των επτά σωζόμενων τραγωδιών του Σοφοκλή θα παρουσιάζονταν σε τρεις τόμους με δερματόδετο εξώφυλλο ο καθένας, ενώ ένας σημαντικός εικαστικός δημιουργός – πατριώτης του Σοφοκλή για να ταιριάζει πιο πολύ με το ελληνικό πνεύμα του μεγάλου τραγικού ποιητή – θα εικονογραφούσε τη φιλόδοξη αυτή προσπάθεια. Έτσι, ο εκδότης Μορίς Ρομπέρ, μετά από πρόταση των καθηγητών της ΑΣΚΤ Π. Πρεβελάκη και Γ. Κεφαλληνού, συναντήθηκε με τον χαράκτη Γιώργη Βαρλάμο . «Καρπός» αυτής της ξεχωριστής εικαστικής και εκδοτικής συνεύρεσης, η πολυτελής τρίτομη έκδοση των τραγωδιών του Σοφοκλή, εικονογραφημένη με ακουαρέλες του μεγάλου μας δημιουργού.
Έργο του Γιώργου Βαρλάμου
Για την εικονογράφηση του «Σοφοκλή», ο Γ. Βαρλάμος δούλεψε ένα χρόνο, δημιουργώντας 50 περίπου ακουαρέλες, από τις οποίες οι 48 μπήκαν στο βιβλίο. Όπως είχε πει ο ίδιος, «η προσπάθειά μου ήταν να πλησιάσω, στην τεχνική και στο πνεύμα, τον τρόπο με τον οποίο ζωγράφιζαν οι αρχαίοι. Τα 3/4 του χρόνου τα «έφαγα» στο Μουσείο, σχεδιάζοντας ό,τι έβρισκα από αγγεία. Ήθελα να μπω στην τεχνική, να σχεδιάζω – αν ήταν δυνατόν – σαν αρχαίος».
Άριστη προπαρασκευή, όσον αφορά στη μελέτη της αρχαίας τέχνης, ήταν για τον Γ. Βαρλάμο η συμμετοχή του στην ιστορική, μεγάλης εικαστικής αξίας, έκδοση των «Δέκα Λευκών Ληκύθων», που πραγματοποιήθηκε από τον καθηγητή χαρακτικής στην ΑΣΚΤ Γ. Κεφαλληνό και τρεις επιλεγμένους μαθητές του.
«Θέλαμε να κάνουμε ένα έργο με καθαρώς χαρακτικά μέσα», είχε πει στον «Ριζοσπάστη» ο Γ. Βαρλάμος , «δείχνοντας έτσι και τις δυνατότητες του εργαστηρίου μας. Ο δάσκαλός μου, ο Κεφαλληνός, δεν ήθελε την ακριβή αποτύπωση. Ήθελε μια μελέτη των αρχαίων αγγείων και από εκεί και πέρα μία ελεύθερη απόδοση. Να αφομοιώσουμε, δηλαδή, την αρχαία ζωγραφική και μετά να κάνουμε με το δικό μας τρόπο τα θέματα αυτά. Όμως, για πολλούς λόγους, κάτι τέτοιο δεν μπόρεσε να πραγματοποιηθεί. Αυτό μου είχε μείνει απωθημένο και νομίζω ότι ξεθύμανα με τον «Σοφοκλή». Ξεκινώντας από τις αλλοιώσεις που παθαίνουν τα αγγεία με το χρόνο, έκανα ένα φόντο χρωματιστό, διαφορετικό για κάθε εικόνα, το οποίο γεννούσε στο μάτι του θεατή το συναίσθημα που περιέγραφε η σκηνή. Το λυπημένο, το χαρούμενο, το τραγικό, το μελαγχολικό… όλα αυτά έβγαιναν από το φόντο του έργου μου με τους συνδυασμούς των χρωμάτων. Για μένα, η ιστορία τελείωνε εκεί, για το θεατή όμως, όχι. Γιατί ο θεατής ήθελε να δει επεισόδιο, το οποίο έγραφα μετά με το μολύβι μου, σχεδιάζοντας τις φιγούρες κ.ά.».
Έχοντας μελετήσει βαθιά και επίμονα τους τρόπους πιστής απόδοσης των πιο διαφορετικών υλικών (ύφασμα, φυτά) με τα πιο διαφορετικά μέσα (λάδια, ακουαρέλες, χαρακτική), καταλήγει, μέσα από μια αφαιρετική διαδικασία, σε μια ζωγραφική που αποδίδει τη βαθύτερη ουσία της φύσης χωρίς εμφανείς λεπτομέρειες και σε μια χαρακτική, όπου τα πιο λαμπρά χρώματα είναι παρόντα με τη χρήση μόνο του μαύρου.
Πίνακας του Γιώργου Βαρλάμου
Είχε λάβει μέρος σε πολλές παρουσιάσεις και βραβεύτηκε σε διεθνείς εκθέσεις στη Μόσχα, στο Βελιγράδι, στη Λειψία (Μουσείο για την τυπογραφία και την τέχνη του βιβλίου), στο Παρίσι (Bibliothque Nationale), στο Λουγκάνο κ.α., ενώ για το σύνολο του έργου του τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών, το 1995. Διεκδίκησε τρεις φορές την έδρα της Χαρακτικής στην ΑΣΚΤ, μα το «καθεστώς» της Σχολής τον απέρριψε με πείσμα, παρόλο που στην κοινή γνώμη ήταν δεδομένη η εκλογή του ως συνεχιστή του έργου του Κεφαλληνού, σ’ ένα Εργαστήριο που είχε ήδη τη φήμη ενός από τα πρώτα, αν όχι το πρώτο, στον κόσμο ολόκληρο.
«Με το έργο του – τόνισε στον επικήδειο, μεταξύ άλλων, η Εύα Μελά – βρέθηκε στο πλευρό των αδικημένων και καταπιεσμένων σε κάθε κρίσιμη στιγμή της ταξικής πάλης… Εργάσθηκε για «έξοδο» της Τέχνης από τα σαλόνια της αστικής τάξης – η οποία, εκτός των άλλων προνομίων της, αυτή και μόνον απολάμβανε τα έργα Τέχνης – και με την ακούραστη δουλειά του πάλεψε για τη συμπόρευση της Τέχνης με τις ανάγκες, τα δικαιώματα, τους κοινωνικούς και απελευθερωτικούς αγώνες του λαού. Συμμετείχε με τους άλλους κομμουνιστές καλλιτέχνες στους αγώνες για την απελευθέρωση της Τέχνης από το εμπόριο και για την επαγγελματική κατοχύρωση των καλλιτεχνών, έδωσε συλλογικές μάχες για το δυνάμωμα του μαζικού πολιτιστικού κινήματος, ήταν παρών με το έργο του ως καλλιτέχνης στις μεγάλες στιγμές του εργατικού – λαϊκού κινήματος… Άφησε στο Κομμουνιστικό Κόμμα παρακαταθήκη το έργο του και την επιθυμία του να μαθαίνουν οι νέοι κομμουνιστές καλλιτέχνες από αυτό, γράφοντας με το χέρι του: «Με τον τρόπο αυτό επιθυμώ να στηρίξω το κόμμα μου, του οποίου είμαι μέλος σχεδόν 70 χρόνια, στο δύσκολο και ηρωικό αγώνα που δίνει για την υπεράσπιση των συμφερόντων του λαού, για την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Το ΚΚΕ εκπροσωπεί και ενσαρκώνει τη φιλοσοφία και κοσμοθεωρία που και ο ίδιος επέλεξα να στηρίξω και να υπηρετήσω με όλες μου τις δυνάμεις και με τον τρόπο ζωής μου μέσα από τη συλλογική δράση. Έτσι θεωρώ ότι ολοκληρώνω κι εγώ την προσφορά μου στο μεγάλο και δίκαιο αγώνα για την απελευθέρωση της εργατικής τάξης και όλου του εργαζόμενου λαού από τα δεσμά της ταξικής σκλαβιάς, αγώνα που με διήγειρε και με συνεπήρε από τα νεανικά μου χρόνια και εξακολουθεί να φλογίζει την καρδιά μου μέχρι και σήμερα».
Ήταν υποψήφιος βουλευτής Επικρατείας του ΚΚΕ, σε πολλές εκλογικές μάχες.
13 – 9 – 2022
“Φεύγει” από τη ζωή ο μεγάλος σκηνοθέτης Ζαν Λικ Γκοντάρ (Jean-Luc Godard).
Ο Ζαν Λικ Γκοντάρ τη δεκαετία του 1960
Ο Γαλλοελβετός σκηνοθέτης ήταν βασικό πρόσωπο της Nouvelle Vague, που επηρέασε δραστικά τον κινηματογράφο.
Ο Γκοντάρ γεννήθηκε στο Παρίσι το 1930. Μόλις ξέσπασε ο πόλεμος, οι πλούσιοι γονείς του, τον έστειλαν στην Ελβετία. Εκεί απέκτησε την ελβετική υπηκοότητα. Λίγο πριν το 1950 ξαναγύρισε στο Παρίσι. Γράφεται στη Σορβόννη. Εκεί συναντά τους ανθρώπους που επηρέασαν βαθιά τη ζωή, αλλά και την ιστορία του γαλλικού κινηματογράφου. Και όχι μόνον! Κλοντ Σαμπρόλ, Φρανσουά Τριφό, Ερίκ Ρομέρ και Ζακ Ριβέτ. Ολοι μαζί αποτέλεσαν τη γνωστή «nouvelle vague».
Το 1950 η παραπάνω ομάδα εκδίδει το περιοδικό «La Gazette du Cinema». Στο περιοδικό αυτό, πότε με ψευδώνυμο «Χανς Λούκας» και πότε με το όνομά του ο Γκοντάρ, γράφει τα πρώτα του κείμενα. Παράλληλα παίζει σε ταινίες των Ριβέτ και Ρομέρ. Η πρώτη του κινηματογραφική δουλειά ήταν η μικρού μήκους ταινία «Operation Beton». Η τελευταία του «Notre musique».
Από τις σημαντικότερες ταινίες του, που αποτέλεσε και σταθμό στην ιστορία της 7ης τέχνης είναι το «Χωρίς ανάσα» (A bout de souffle) το 1960. Ο Γκοντάρ, χρησιμοποιώντας στοιχεία του αμερικανικού φιλμ νουάρ, φτιάχνει ένα φιλμ νουάρ τελείως διαφορετικό, κάτω από το πρίσμα της νουβέλ βαγκ. Απορρίπτοντας την παραδοσιακή κινηματογραφική φόρμα, σπάζοντας τις συμβάσεις της αφήγησης, φτιάχνει μία ταινία χωρίς σαφή σεναριακή δομή, με αυτοσχεδιασμό των ηθοποιών, με κατακερματισμό του φιλμικού χρόνου και χώρου στο μοντάζ και στην κινηματογράφηση, με κάμερα στο χέρι, φυσικούς φωτισμούς και χώρους, διαμορφώνοντας έτσι μια καινούργια κινηματογραφική αισθητική.
Με οδηγό το ρητό του «Ο κινηματογράφος είναι αλήθεια στα 24 καρέ το δευτερόλεπτο», ο Γκοντάρ στη συνέχεια δημιουργεί ταινίες με έντονο το πολιτικό στοιχείο, που χωρίς να είναι απαλλαγμένες από την θεώρηση των πραγμάτων από την σκοπιά του αστικού φιλελευθερισμού, διακρίνονται για τον ριζοσπαστισμό και την τόλμη τους.
Σε μία από τις τελευταίες δημόσιες παρεμβάσεις του, ο Γκοντάρ επιτέθηκε στο Φεστιβάλ των Κανών, με αφορμή την ομιλία του Ζελένσκι σε αυτό, χαρακτηρίζοντάς το εργαλείο προπαγάνδας…
Ένας από τους μεγαλύτερους θεατράνθρωπους, αλλά και κοινωνικός αγωνιστής, ο κομμουνιατής Κώστας Καζάκος “φεύγει” από τη ζωή.
Το 2023 θα συμπλήρωνε 70 χρόνια στο θέατρο. Και ήταν ακούραστος, δούλευε συνεχώς κι έκανε σχέδια…
«Κάνουμε μια πολύ δύσκολη δουλειά – έλεγε – που θέλει αφοσίωση, θέλει αυταπάρνηση και ποτέ δεν τελειώνει, ένας αγώνας συνεχής είναι… Συνεχώς αγωνιζόμαστε για το αύριο, για το επόμενο σχέδιο, το επόμενο βήμα, σκεφτόμαστε τι θα κάνουμε παραπέρα για το κοινό και δεν καταλαβαίνουμε πως περνάει ο χρόνος… δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να δουλεύουμε. Εγώ πια δεν μπορώ να κάθομαι, ούτε διακοπές μπορώ να κάνω, δυο μέρες – τρεις και πρέπει να γυρίσω πίσω. Και μ’ αρέσει»…
Στις αρχές της άνοιξης είχε ξεκινήσει να δουλεύει πάνω στα «Ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου, αλλά τα προβλήματα υγείας του δεν του επέτρεψαν να πρωταγωνιστήσει στην παράσταση.
Ο Κώστας Καζάκος απαγγέλει το -“Πώς να σωπάσω;”
Γεννήθηκε στον Πύργο Ηλείας στις 29 Μάη του 1935 και στα 18 του, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα ώστε να σπουδάσει παιδαγωγός ωστόσο η αριστερή κληρονομιά του πατέρα του έγινε λόγος αρνητικής αντιμετώπισής του από το πανεπιστήμιο καθώς δεν του επέτρεψαν να εγγραφεί στη σχολή λόγω έλλειψης χαρτιού κοινωνικών φρονημάτων. Έτσι, φοίτησε στην Σχολή Κινηματογράφου Λυκούργου Σταυράκου (1953-1956) και στην Δραματική Σχολή Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν (1954-1957).
Γεννήθηκε στις 29 Μάη του 1935 στον Πύργο Ηλείας, όπου και μεγάλωσε μέχρι τα 13 του χρόνια. Το 1948 ο πατέρας του πιάστηκε και στάλθηκε εξορία, «πέρασε από… τα πανεπιστήμια του Αιγαίου», όπως έλεγε ο Κώστας Καζάκος. Τότε η οικογένεια πούλησε το σπίτι της στον Πύργο και μητέρα και τέσσερα παιδιά μετακόμισαν στην Αθήνα, «για να χαθούμε μέσα στο πλήθος», όπως εξηγούσε. 13 χρονών τότε ο Κώστας Καζάκος, άρχισε να δουλεύει για να βοηθήσει την οικογένειά του, σε εργοστάσια, σε χαμαλίκια, όπου έβρισκε μεροκάματο, για να μπει ένα μεροκάματο στο σπίτι, ενώ το βράδυ πήγαινε σχολείο και μελετούσε.
Το 1952 ο πατέρας του επέστρεψε από την εξορία, ο Κώστας Καζάκος τελείωσε το σχολείο και η οικογένεια πήρε κάποιες ανάσες. Ωστόσο, μη έχοντας το απαραίτητο τότε πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων, δεν έγινε δεκτός στο Πανεπιστήμιο όπου ήθελε να σπουδάσει Φιλολογία. «Δεν έφταναν τα Αρχαία, τα Λατινικά, η Ιστορία, ήθελαν και το “χαρτί”… Ακόμη όταν περνάω από τα Προπύλαια ή πάω για διάφορες δουλειές στην Πρυτανεία, μου κόβονται τα πόδια… Ουσιαστικά είναι ένα τραύμα που δεν επουλώθηκε ποτέ. Μου στέρησαν το όνειρο», είχε πει ο ίδιος σε συνέντευξή του.
Δεν το έβαλε κάτω όμως. Πήγε στη Σχολή Σταυράκου, όπου ήταν ένας «χώρος ελευθερίας», όπως έλεγε, και εκεί έρχεται σε επαφή με τον Θεοδωράκη, τον Χατζιδάκι, τον Τσαρούχη, τον Κουν κ.ά. Ο μεγάλος δάσκαλος Κάρολος Κουν πίστεψε στο ταλέντο και στις δυνατότητες του Καζάκου και ο Καζάκος από την πλευρά του μπήκε στο πεδίο ακτινοβολίας του Κουν και δίπλα του διαμορφώθηκε ως ηθοποιός. Δούλεψε εθελοντικά το 1954 στο στήσιμο του Υπογείου.
Εκεί πρωτοεμφανίστηκε το 1957 στο έργο του Μπέρτολτ Μπρεχτ «Ο κύκλος με την κιμωλία». Επαιξε σημαντικούς ρόλους σε σπουδαία έργα συγγραφέων, όπως του Ιάκωβου Καμπανέλλη («Η αυλή των θαυμάτων»), του Αρθουρ Μίλερ («Ψηλά απ’ τη γέφυρα»), του Κάρλο Γκολντόνι («Λοκαντιέρα»), του Ζαν Πολ Σαρτρ («Νεκροί χωρίς τάφο»), του Τενεσί Ουίλιαμς («Γυάλινος Κόσμος») αλλά και σε έργα του Σοφοκλή («Αντιγόνη») και του Αριστοφάνη («Ορνιθες») στο Θέατρο Τέχνης και στους θιάσους της Κυρίας Κατερίνας, του Αλέκου Αλεξανδράκη, της Αννας Συνοδινού και της Ελλης Λαμπέτη.
Η πρώτη του εμφάνιση στο σινεμά ήταν το 1956 στη σατιρική ταινία του Γρηγόρη Γρηγορίου «Η αρπαγή της Περσεφόνης», σε σενάριο του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Ακολούθησαν ταινίες όπως «Το μπλόκο» του Αδωνι Κύρου (1965), «Το παρελθόν μιας γυναίκας» (1968) του Γιάννη Δαλιανίδη, «Η λεωφόρος του μίσους» (1968) και «Πεθαίνω κάθε ξημέρωμα» (1969) του Νίκου Φώσκολου, «Μια γυναίκα στην Αντίσταση» (1970) του Ντίνου Δημόπουλου, «Λυσιστράτη» (1972) του Γιώργου Ζερβουλάκου, «Ιφιγένεια» (1977) του Μιχάλη Κακογιάννη, «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο» (1980) του Νίκου Τζήμα, «Ο δραπέτης» (1991) του Λευτέρη Ξανθόπουλου και άλλες.
Παράλληλα, από τη δεκαετία του ’70 μέχρι και τη δεκαετία του 2000 είχε και τηλεοπτικές εμφανίσεις με πρωταγωνιστικούς ρόλους σε δημοφιλείς σειρές.
Διετέλεσε αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου, γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ενωσης Ελεύθερου Θεάτρου και Πρόεδρος της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης. Ηταν ιδρυτικό μέλος του Ελληνοαραβικού Συνδέσμου και μέλος της Επιτροπής Αδείας Ασκησης του Επαγγέλματος του Ηθοποιού.
Τιμήθηκε με τον «Χρυσό Απόλλωνα», βραβείο ηθοποιού Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου Αθηνών το 1967 και Α’ Χρυσό Βραβείο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1973 για την αρτιότερη θεατρική παραγωγή («Λυσιστράτη»), αλλά και με το Βραβείο της Ενωσης Θεατρικών Συγγραφέων και Κριτικών για το σύνολο της προσφοράς του.
Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης με τον Κώστα Καζάκο, την Τζένη Καρέζη και τον Μίκη Θεοδωράκη
Η επιλογή του θεατρικού δρόμου ήταν συνειδητή, δεμένη άρρηκτα με την πορεία της ταξικής και ιδεολογικής του συνειδητοποίησης. Από την πρώτη του θεατρική εμφάνιση μετά την αποφοίτησή του από τη δραματική σχολή του Θεάτρου Τέχνης του Κάρολου Κουν, στο έργο του Μπέρτολτ Μπρεχτ «Ο κύκλος με την κιμωλία», αλλά και σε όλη τη διαδρομή του στο θεατρικό σανίδι και τον κινηματογράφο, ο Κώστας Καζάκος διένυσε μια εμβληματική πορεία, με πρωταγωνιστικούς ρόλους σε έργα σπουδαίων συγγραφέων, κατορθώνοντας να «δαμάσει» με καθαρό και γι’ αυτό ουσιαστικά λαϊκό τρόπο, θεατρικά κείμενα -κλασσικής και σύγχρονης δραματουργίας- που απευθύνονται στα πιο μύχια συναισθήματα και στις πιο υψηλές σκέψεις της ανθρωπότητας. Ως θιασάρχης και σκηνοθέτης επέλεγε προσεκτικά τα έργα που ανέβαζε, με κριτήριο να είναι κοινωνικά και ιστορικά χρήσιμα, όπως η παράσταση – σύμβολο του αντιδικτατορικού αγώνα «Το μεγάλο μας τσίρκο».
Εγραψε ιστορία στο θέατρο με συγκλονιστικές παραστάσεις Η ταινία-σταθμός στη ζωή του – και μεγάλη επιτυχία της εποχής – ήταν το πολεμικό δράμα του Ντίνου Δημόπουλου σε σενάριο Νίκου Φώσκολου «Κοντσέρτο για πολυβόλα» (1967), όπου στα γυρίσματα γνώρισε την συμπρωταγωνίστριά του Τζένη Καρέζη, με την οποία έγιναν ένα από τα πιο αγαπημένα ζευγάρια στο θέατρο, στον κινηματογράφο και τη ζωή. Απέκτησαν έναν γιο, τον ηθοποιό Κωνσταντίνο Καζάκο.
Το 1968 ανεβάζουν μαζί το ιστορικό έργο του Γιώργου Ρούσσου «Θεοδώρα η Μεγάλη» και ακολουθούν μια σειρά ακόμα παραστάσεις τους ως θιασάρχες, με ξεχωριστό σταθμό «Το Μεγάλο μας τσίρκο» το 1973, σε κείμενα Καμπανέλλη και σκηνοθεσία του Κώστα Καζάκου, στο θέατρο «Αθήναιον», απέναντι από το Πολυτεχνείο. Το έργο και η παράσταση γράφουν ιστορία. Τη βλέπουν πάνω από μισό εκατομμύριο θεατές! Οι χουντικοί από τη λογοκρισία, όμως, καταλαβαίνουν γρήγορα πως εξαπατήθηκαν και ενέκριναν τελικά ένα αντικαθεστωτικό έργο. Η Ασφάλεια διακόπτει τις παραστάσεις και συλλαμβάνει ηθοποιούς, όμως ξανανεβαίνει. Κάθε βράδυ πάνε στο θέατρο μυστικοί αστυνομικοί που σημειώνουν τις φράσεις που οι θεατές χειροκροτούν. Καρέζη και Καζάκος μέρα παρά μέρα απειλούνται από τον στρατιωτικό ανακριτή ότι θα τους στείλει εξορία. Τελικά συλλαμβάνονται και φυλακίζονται. Ομως και πάλι η παράσταση συνεχίζεται μέχρι το τέλος του Απρίλη ’74, στο «Ακροπόλ». Και την επόμενη χρονιά επιστρέφουν με μια ακόμα ιστορική παράσταση σε κείμενο του Ιάκωβου Καμπανέλλη: «Εχθρός λαός».
Τότε, στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’70 αποκτούν και το δικό τους θέατρο. Οπως εξηγούσε ο Κώστας Καζάκος: «Ο αγώνας που κάναμε κάπου στόχευε. Θέλαμε κάπου εκεί στη δεκαετία του ’70 ν’ αποκτήσουμε μια στέγη. Γιατί είχαμε γυρίσει όλες τις υπόγες της Αθήνας, σε άθλιες συνθήκες… Και θέατρα του κέντρου καλά, αλλά και άθλια πράγματα, να κάνεις δυο παραστάσεις και να μην έχει οξυγόνο, να μην έχεις αέρα, να λιποθυμάνε οι ηθοποιοί κάτω στα καμαρίνια»…
Το 1976, λοιπόν, βγήκε σε διαγωνισμό το θέατρο που ονομάστηκε μετέπειτα «Τζένη Καρέζη», πήρανε μέρος στον διαγωνισμό, πήρανε το δικό τους θέατρο και το έφτιαξαν. «Θα κάνουμε τις δικές μας επιλογές. Να ανεβάσουμε τα έργα που μας αρέσουν, να παίξουμε τους ρόλους που μας αρέσουν. Και έτυχε ο κόσμος να μας ακολουθήσει, να μας αποδεχτεί, να αποδεχτεί τις επιλογές μας… η αποδοχή του κοινού είναι ζωογόνα. Από ‘κει παίρνουμε δύναμη», έλεγε ο Κώστας Καζάκος.
Εκεί ανεβάζουν σπουδαία έργα του ελληνικού και παγκόσμιου ρεπερτορίου. Περνούν δυο άκρως δημιουργικές δεκαετίες. Ξεχωριστή ήταν η παράστασή τους «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;» του Εντουαρντ Αλμπι, που ανέβασαν το 1982 σε σκηνοθεσία του Ζιλ Ντασέν, ενώ αξέχαστη ήταν και η τελευταία κοινή τους θεατρική δουλειά με το «Διαμάντια και μπλουζ» της Λούλας Αναγνωστάκη, το 1990, καθώς μετά ακολούθησε η ασθένεια και ο θάνατος της Τζένης Καρέζη.
Από το 1997 ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Τζένη Κόλλια και είχαν τρία παιδιά.
Ο Κώστας Καζάκος συνέχισε στο θέατρο με μεγάλες παραστάσεις όπως «Ο θάνατος του εμποράκου» (1993) του Αρθουρ Μίλερ, «Οπερα της πεντάρας» (1993) του Μπέρτολτ Μπρεχτ σε σκηνοθεσία Ζιλ Ντασέν, «Αντιγόνη» (1995) του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Μίνωα Βολανάκη, «Βασιλιάς Ληρ» (1996) του Σαίξπηρ, «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ (1997), «Οι Μικροαστοί» του Γκόργκι (2000), «Ηταν όλοι τους παιδιά μου» του Αρθουρ Μίλερ (2006), «Ο αφέντης Πούντιλα και ο δούλος του ο Μάττι» (2010) του Μπέρτολτ Μπρεχτ, «Η ανάκριση» του Πέτερ Βάις (2013) και πολλές άλλες.
Και μέσα από αυτές δίνει την ουσία της τέχνης του θεάτρου, που ο ίδιος την εξηγούσε ως εξής:
«Το θέατρο παρέχει παιδεία, όπως και οι άλλες τέχνες. Σίγουρα, δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, αλλά αναγκάζει τον άνθρωπο να θυμηθεί, να μην ξεχνάει, του αφυπνίζει τη συνείδηση, του φανερώνει τις αλήθειες που υπάρχουν γύρω του και δε φαίνονται με τη μία, γιατί η καθημερινότητά του είναι θολή, γεμάτη τρέξιμο και άγχος και δεν μπορεί να εντοπίσει το ουσιώδες. Εκεί μπορεί να παρέμβει η Τέχνη. Η Τέχνη και το θέατρο ειδικά, που είναι δραματική τέχνη, αυτή η αλληλεπίδραση με τους θεατές δημιουργεί βιώματα. Οι θεατές ζουν καταστάσεις που δεν μπορούν να τις ζήσουν μόνοι τους και αυτό γίνεται βίωμα, δηλαδή γνώση. Αυτό είναι και το δύσκολο της δουλειάς. Αυτό θέλει αφοσίωση, βαθιά γνώση της ζωής. Και αποτελεί μια συνεχή προσπάθεια απ’ όλους μας».
Πιστός στον δημιουργικό και διαπαιδαγωγητικό ρόλο της προοδευτικής τέχνης και έχοντας εμπιστοσύνη στις αστείρευτες δυνατότητες του εργαζόμενου λαού, ο Κώστας Καζάκος αφιέρωσε όλη του τη ζωή, τη σκέψη, το συναίσθημα και το ταλέντο του στο να μας βοηθήσει «να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμή μας, να ανεβάσουμε το ηθικό μας και αποφασιστικά να αποκεφαλίσουμε το ανθρωπόμορφο τέρας που μας καταστρέφει τη ζωή».
Αταλάντευτα στο πλευρό του ΚΚΕ Η στάση του και η πορεία του στην τέχνη ήταν άρρηκτα δεμένες με τη στάση του στη ζωή. Ελεγε: «Η Τέχνη μαθαίνεται μέσα στη ζωή. Εκεί μαθαίνεις. Είναι απαραίτητα τα εφόδια, οι τεχνικές, αλλά για να τα εφαρμόσεις ζώντας μαζί με τους ανθρώπους και μάλιστα με αυτούς που ζουν όλες τις πιέσεις και τους καταναγκασμούς.
Από τα πρώτα μου βήματα είμαι πολιτικοποιημένος. Λόγω των συνθηκών, της οικογένειάς μου. Ετσι διαμορφώθηκα. Αισθάνομαι ότι είναι η δύναμή μου».
Ο Κώστας Καζάκος ήταν αταλάντευτα δεμένος με το ΚΚΕ. Από το 2007 έως το 2012 μάλιστα διατέλεσε και βουλευτής του Κόμματος, εκλεγμένος με το ψηφοδέλτιο Επικρατείας.
Σε όλη του τη ζωή και τη δημιουργική πορεία έδινε το «παρών» σε όλες τις εκδηλώσεις και δράσεις του Κόμματος και του κινήματος.
Καλώντας στις εκλογές του Γενάρη του 2015 τον λαό να στηρίξει το ΚΚΕ, σημείωνε: «Η “Ελπίδα” και η “Πίστη”, οι “Μεσσίες” και οι “Σωτήρες” είναι για τους πεθαμένους. Οι ζωντανοί δεν περιμένουν άπραγοι κάποιους να τους βοηθήσουν. Παλεύουν να φτιάξουν τις εν ζωή συνθήκες. Ο αγώνας τους είναι να απομακρυνθούν όσο γίνεται περισσότερο από τη ζωώδη ζωή, από την κατά φύση ζωή, από τη θανατηφόρα επιβίωση. Είναι αγώνας για εξανθρωπισμό. Κι αυτό χρειάζεται “Αρετήν και Τόλμην”, όπως μας λέει ο Κάλβος. Οι πόρτες στο σπίτι του Λαού είναι ανοιχτές. Είναι διάπλατες. Μένει στην ευθύνη του καθενός μας να βρει το κουράγιο, να βρει την Αρετή και την Τόλμη και να κάνει το μεγάλο βήμα στη ζωή του. Στις 25 του Γενάρη, ο Εργαζόμενος Λαός μπορεί να γίνει Αυτός ο Αναμενόμενος, ο Μεσσίας, ο Σωτήρας του τόπου μας».
Και το 2018 σε άρθρο του στον «Ριζοσπάστη» για τα 100 χρόνια του ΚΚΕ, σημείωνε μεταξύ άλλων: «Δεν φτάνει να είσαι σοφός, διανοούμενος, άνθρωπος των γραμμάτων, καλλιτέχνης, γιατρός, μηχανικός, δικηγόρος, αγρότης, εργάτης, φοιτητής. Χρειάζεται κάτι περισσότερο: Χρειάζεται να είσαι κομμουνιστής. Χωρίς αμφισβητήσεις και χωρίς ταλαντεύσεις. Καθαρά και ξάστερα. Ο κομμουνιστής, 100 χρόνια τώρα, είναι ο ορκισμένος εχθρός της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο».
Την τελευταία του παράσταση, το μουσικοθεατρικό έργο «Πώς να σωπάσω» σε σκηνοθεσία Τζένης Κόλλια, την απολαύσαμε πέρσι στην Κεντρική Σκηνή του 47ου Φεστιβάλ ΚΝΕ – «Οδηγητή».
Κώστας Καζάκος, Τζένη Καρέζη και Νίκος Ξυλούρης επί σκηνής
Σε ανακοίνωση για το θάνατο του Κώστα Καζάκου το ΠΑΜΕ αναφέρει:
«Με βαθιά συγκίνηση αποχαιρετούμε τον Κώστα Καζάκο, μια από τις πιο σημαντικές και εμβληματικές προσωπικότητες στο σύγχρονο θέατρο της χώρα μας.
Από τα πρώτα του βήματα τοποθετήθηκε ως καλλιτέχνης ενάντια στην αδικία, με τους “πολλούς”. Συνολικά με τη ζωή του υπερασπίστηκε αταλάντευτα το δίκιο των εργαζομένων. Αυτό εκφράζεται σε όλη τη θεατρική του πορεία και την επιλογή έργων, όπως το ιστορικό αντιδικτατορικό “Μεγάλο μας τσίρκο” και αμέτρητα άλλα θεατρικά έργα που συμμετείχε, μετέφρασε ή σκηνοθέτησε.
Η συμβολή του στο θέατρο ήταν άρρηκτα δεμένη με την προσωπική στάση ζωής, την ιδεολογία του, με χαρακτηριστική τη στάση του στο αντιπολεμικό, αντιιμπεριαλιστικό κίνημα. Αυτή η στάση εμπνέει σήμερα νέους καλλιτέχνες και εργαζομένους, φοιτητές, σπουδαστές.
Εκφράζουμε θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του.»
Τον αγωνιστή άνθρωπο, τον μεγάλο ηθοποιό και σκηνοθέτη, Κώστα Καζάκο, αποχαιρέτησαν με ανακοινώσεις τους πολιτικοί, κόμματα και φορείς.
Ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης, μεταξύ άλλων έκανε λόγο για «μια πληθωρική και δυναμική προσωπικότητα, που υπήρξε διαρκώς παρούσα στην Τέχνη, όπως και στη δημόσια ζωή ως βουλευτής».
Σε ανάρτησή του ο πρωθυπουργός, Κυρ. Μητσοτάκης, έκανε λόγο για «μια πληθωρική και δυναμική προσωπικότητα, που υπήρξε διαρκώς παρούσα στην Τέχνη, όπως και στη δημόσια ζωή ως βουλευτής».
Για έναν «σπουδαίο ηθοποιό, σκηνοθέτη και δάσκαλο, απόλυτα αφοσιωμένο στη θεατρική τέχνη», έκανε λόγο η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
«Υπήρξε ένας ηθοποιός και σκηνοθέτης που συνδύαζε με δυναμισμό την καλλιτεχνική με την πολιτική δραστηριότητα», σημειώνει ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ τα συλλυπητήρια εξέφρασαν με δηλώσεις τους οι εκπρόσωποι Τύπου του ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ και του ΜέΡΑ25.
Σχετικές αναρτήσεις έκαναν πολλοί εκπρόσωποι του πολιτικού κόσμου και της Τέχνης. Ανάμεσά τους το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας αποχαιρετά και αποδίδει ύστατη τιμή στον Κώστα Καζάκο, που διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής του την περίοδο 2015 – ’17.
Πεθαίνει ο λαϊκός τραγουδιστής και συνθέτης Στέλιος Καζαντζίδης. Στα δεκατρία του χρόνια ορφάνεψε από πατέρα, γεγονός που τον ανάγκασε ν’ ακολουθήσει πολύ νωρίς το σκληρό δρόμο της βιοπάλης, προκειμένου να ζήσει τη μητέρα του και τον νεογέννητο αδελφό του. Δούλεψε σαν αχθοφόρος, σαν μικροπωλητής στις αγορές και κάτω από αντίξοες συνθήκες σε οικοδομές και σε εργοστάσια της Ν. Ιωνίας. Τα δυσκολότερα χρόνια του ήταν αυτά στο στρατό και η θητεία του στη Μακρόνησο. Μια κιθάρα, που του δώρισε το αφεντικό του σε εργοστάσιο της Ν. Ιωνίας, του άνοιξε το δρόμο στο τραγούδι. Ήταν περαστικός εκείνος που ακούγοντάς τον να τραγουδά με την καταπληκτική φωνή του, του πρότεινε να τραγουδήσει στην ταβέρνα του. Η λαμπρή του πορεία στο τραγούδι άρχισε το 1950. Στη διάρκεια μισού αιώνα ο Στ. Καζαντζίδης πρόσφερε ερμηνείες που ρίζωσαν στις καρδιές της φτωχολογιάς. Τα τραγούδια του συμπύκνωναν τους καημούς, τις πίκρες, τις αδικίες του κόσμου, τον έρωτα, την ελπίδα.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης
Επαγγελματικά ο Στ. Καζαντζίδης πρωτοτραγούδησε στις ταβέρνες «Μπόκαρη», στην Κηφισιά και «Βουτσά», στην Καλογρέζα. Τον πρώτο του δίσκο με το τραγούδι «Για μπάνιο πάω κι αν θέλεις έλα» του Απ. Καλδάρα τον φωνογράφησε το 1952, αλλά η πορεία του τον γέμισε απογοήτευση. Η μεγάλη επιτυχία ήρθε με το δεύτερο δίσκο «Βαλίτσες» του Γιάννη Παπαϊωάννου. Με τη στήριξη του μεγάλου αυτού λαϊκού συνθέτη συνεχίζει να βαδίζει στο δρόμο της επιτυχίας, ενώ εμφανίζεται σε λαϊκά κέντρα της εποχής με παρτενέρ διάφορες γυναικείες φωνές. Τότε γνωρίζει και την Καίτη Γκρέυ, με την οποία ερμήνευσαν το «Απόψε φίλα με» του Μανώλη Χιώτη (1956). Από τα τέλη του ίδιου χρόνου συνεργάζεται με την Μαρινέλλα, με την οποία καθιέρωσε ένα νέο στιλ στο πάλκο και τη δισκογραφία. Ακολουθεί μια οκταετία μέχρι το 1965 που τον φέρνει στο προσκήνιο του τραγουδιού. Τραγουδούν σε δίσκους, κέντρα, θέατρα, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, από τον «Κουλουριώτη» στο «Κάρνεγκι Χολ» της Ν. Υόρκης και την Οπερα της Φραγκφούρτης. Ερμηνεύουν τραγούδια των Τσιτσάνη, Παπαϊωάννου, Χιώτη, Μητσάκη, Καλδάρα, Παπαγιαννοπούλου, Δερβενιώτη, Βίρβου, Κολοκοτρώνη, Καραπατάκη, Μπακάλη κ.ά., ενώ και ο ίδιος ο Στ. Καζαντζίδης γράφει τη μουσική κάποιων τραγουδιών, όπως το εξαιρετικό «Δυο πόρτες έχει η ζωή», σε στίχους της Ευτ. Παπαγιαννοπούλου.
Οι επιτυχίες αμέτρητες: «Η πρώτη αγάπη», «Η κοινωνία με κατακρίνει», «Μαντουμπάλα», «Ζιγκουάλα», «Απόκληρος της κοινωνίας», «Είσαι η ζωή μου», «Φεύγω με πίκρα στα ξένα», «Στις φάμπρικες της Γερμανίας», «Καρδιά πληγωμένη» κ.ά. Εκτός από τα όμορφα αυτά λαϊκά τραγούδια ερμήνευσε και πολλά κομμάτια με ανατολίτικο ηχόχρωμα και περιεχόμενο.
Σταθμοί στην πορεία του Στ. Καζαντζίδη και της Μαρινέλλας υπήρξαν οι συνεργασίες τους με τους Μ. Θεοδωράκη, Μ. Χατζιδάκι, Στ. Ξαρχάκο, Γ. Μαρκόπουλο, Χρ. Λεοντή, Μ. Λοΐζο. Ιστορική υπήρξε η συνεργασία τους με τον Χρήστο Λεοντή στο έργο του «Καταχνιά», σε στίχους Κώστα Βίρβου, με μοναδικές ερμηνείες. Ανάλογες και στην «Πολιτεία» του Μ. Θεοδωράκη, με τα αθάνατα τραγούδια «Βράχο βράχο», «Καημός», «Παράπονο», «Μετανάστης», «Σαββατόβραδο», «Εχω μια αγάπη», καθώς και στις συνθέσεις του Μ. Χατζιδάκι «Αθήνα», «Κυρ Αντώνης», «Κουρασμένο παληκάρι», «Το πέλαγο είναι βαθύ». Το 1962, για τις ανάγκες της παράστασης «Ομορφη πόλη» του Μ. Θεοδωράκη, σε κείμενα Μποστ, στο Θέατρο «Παρκ», έσμιξαν για πρώτη και τελευταία φορά στο ίδιο μικρόφωνο οι φωνές του Στ. Καζαντζίδη και του Γρηγόρη Μπιθικώτση.
Το 1974 ηχογράφησε το έργο του Μίκη Θεοδωράκη «Στην Ανατολή», ενώ ξεχωριστό υπήρξε το τραγούδι των Μάνου Λοΐζου – Λευτέρη Παπαδόπουλου, που ερμήνευσε απαράμιλλα: «Σαν θαλασσόδαρτο σκαρί/ σαν βράχος ρημαγμένος/ ήρθα σαν ξένος στη ζωή/ και ξαναφεύγω ξένος/ Θεέ μου τη δεύτερη φορά/ που θα ‘ρθω για να ζήσω/ όσο η καρδιά κι αν λαχταρά/ δε θα ξαναγαπήσω». Από το 1987 μέχρι πρόσφατα η δραστηριότητά του ήταν συνδεδεμένη με ηχογραφήσεις δίσκων. Αξιόλογη ήταν η ερμηνεία του με τους Χ. και Π. Κατσιμίχα στο τραγούδι του Αντώνη Βαρδή «Στην Ελλάς του 2000».
Από τη δεκαετία του ’60 ακόμη, ο Στ. Καζαντζίδης συγκρούστηκε με το κατεστημένο των δισκογραφικών εταιριών και τη νύχτα. Ο πόλεμος που εξαπολύθηκε εναντίον του από τις δισκογραφικές εταιρίες ήταν εξουθενωτικός για τον λαϊκό τραγουδιστή και τον κράτησε έξω από τα στούντιο για εντεκάμισι χρόνια.
Είχε βραβευτεί με δυο Όσκαρ Σκηνοθεσίας για τις ταινίες «Γουέστ Σάιντ Στόρι» (West Side Story, 1961) και «Η Μελωδία της Ευτυχίας» (The Sound of Music, 1965).
Ο Χαράλαμπος Ταϊγανίδης, με παγκόσμιο ρεκόρ 59.85, κατακτά το χρυσό μετάλλιο στα 100 μ. ύπτιο S13 στην κολύμβηση στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου.
Ο Χαράλαμπος Ταϊγανίδης
14 – 9 – 2019
“Φεύγει» από τη ζωή, ο ηθοποιός, σκηνοθέτης και σεναριογράφος Τάκης Σπυριδάκης.
Ο Τάκης Σπυριδάκης
Γεννήθηκε στην Αίγινα στις 4 Φλεβάρη 1958 και αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου.
Συμμετείχε σε 13 ταινίες, «Γλυκιά Συμμορία», σε σκηνοθεσία του Νίκου Νικολαΐδη (1983), «Λούφα και Παραλλαγή» του Νίκου Περάκη (1984) και ακολούθησαν «Πρωινή Περίπολος», «Προστάτης Οικογένειας», «Αυτή η νύχτα μένει» κ.ά.
Το σκηνοθετικό του ντεμπούτο πραγματοποίησε το 1994 με την ταινία «Ο Κήπος του Θεού», της οποίας έγραψε και το σενάριο. Η ταινία τιμήθηκε με επτά κρατικά βραβεία ποιότητας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
Το 1989 ο Τάκης Σπυριδάκης έγραψε και σκηνοθέτησε την ταινία μικρού μήκους «Βέρα Κρουζ», που απέσπασε το 1ο βραβείο καλύτερης ταινίας στο αντίστοιχο Φεστιβάλ, τιμήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού και βραβεύτηκε από το Εθνικό Κέντρο Ταινιών της Γαλλίας, το 1990.
Στο θέατρο πρωταγωνιστούσε τα τελευταία 4 χρόνια στον «Άγριο Σπόρο» του Γ. Τσίρου σε σκηνοθεσία Ε. Σκότη.
14 – 9 – 2022
“Φεύγει” από τη ζωή η Ειρήνη Παπά, μια από τις σπουδαιότερες Ελληνίδες ηθοποιούς, με διεθνή καριέρα.
Η Ειρήνα Παππά με τον Μάνο Κατράκη
Λιτή, αρχαϊκή, δωρική μορφή, ενσάρκωσε σημαντικούς γυναικείους ρόλους του θεάτρου και του κινηματογράφου.
Η Ειρήνη Παπά γεννήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1926 στο Χιλιομόδι Κορινθίας ως Ειρήνη Λελέκου και ήταν ένα από τα τέσσερα κορίτσια της οικογένειάς της, που ήταν δάσκαλοι και την επηρέασαν στη μόρφωσή της.
Στο θέατρο πρωτοεμφανίστηκε το 1948, στην επιθεώρηση των Σακελλάριου – Γιαννακόπουλου «Ανθρωποι Ανθρωποι», στη Λυρική Σκηνή. Όταν την είδε πρώτη φορά ο Σακελλάριος να περπατά στο Σύνταγμα, την αποκάλεσε «ζωντανή Καρυάτιδα». Τη γνώρισε στον Φίνο και έτσι έπαιξε στην πρώτη της ταινία που ήταν οι «Χαμένοι άγγελοι» του Νίκου Τσιφόρου.
Αξέχαστες θα μείνουν οι ερμηνείες της στις αρχαίες τραγωδίες «Ηλέκτρα» και «Ιφιγένεια», στο «Ζ» που έκανε τη γυναίκα του Λαμπράκη και στον «Ζορμπά».
Τρεις από τις ταινίες στις οποίες η Ειρήνη Παπά πρωταγωνίστησε προτάθηκαν για Οσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας, με το «Ζ» του Κώστα Γαβρά να το κατακτά. Επίσης βραβεύθηκε με τον Χρυσό Λέοντα της Μπιενάλε Θεάτρου της Βενετίας για την ερμηνεία της στην «Οδύσσεια», σε σκηνοθεσία Φράνκο Ρόσι.
Το 1962 συνεργάστηκε με τον Μιχάλη Κακογιάννη και πρωταγωνίστησε στην κινηματογραφική μεταφορά της «Ηλέκτρας» του Ευριπίδη μαζί με τον Γιάννη Φέρτη, την Αλέκα Κατσέλη και τον Μάνο Κατράκη. Η ταινία συνολικά κέρδισε 24 βραβεία και τιμητικές διακρίσεις, ανάμεσά τους και τα βραβεία καλύτερης κινηματογραφικής μεταφοράς και ηχητικής επένδυσης στο Φεστιβάλ των Καννών (1962).
Η Ειρήνα Παππά με τον Μάνο Κατράκη
Η Ειρήνη Παππά είχε συμμετάσχει σε πολλές ξένες παραγωγές, μεταξύ των οποίων και χολιγουντιανές παραγωγές, ενώ πρωταγωνίστησε και στο θέατρο Μπρόντγουεϊ. Στις ταινίες όπου ερμήνευσε ρόλους συμπεριλαμβάνονται «Τα κανόνια του Ναβαρόνε», «Άνω, κάτω και πλαγίως», «Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι», «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι», κ.ά.
Είχε πάρει μέρος σε περισσότερες από 80 ταινίες, με γυρίσματα σε όλο τον κόσμο (Τσινετσιτά, Χόλιγουντ, Γιουγκοσλαβία, Λίβανος, Μαρόκο, Βραζιλία, Αυστραλία, Πορτογαλία κ.α.) έχοντας στο πλευρό της συμπρωταγωνιστές, μεταξύ άλλων, τους Μάρλον Μπράντο, Ιβ Μοντάν, Γκρέγκορι Πεκ, ‘Αντονι Κουίν, Ρίτσαρντ Μπάρτον, Τζαν Μαρία Βολοντέ, Τζέιμς Κάγκνεϊ.
Η Ειρήνη Παπά βρέθηκε για πολλές δεκαετίες στο διεθνές κινηματογραφικό προσκήνιο. Το θεατρικό της ντεμπούτο στη σκηνή του Μπρόντγουει, πραγματοποιήθηκε το 1967 με το έργο «Εκείνο το καλοκαίρι, εκείνο το φθινόπωρο» στο πλευρό του Γιον Βόιντ ενώ αργότερα ερμήνευσε την Ελένη στις «Τρωάδες» (1972) και την Κλυταιμνήστρα στην «Ιφιγένεια» (1977) σε σκηνοθεσία του Μιχάλη Κακογιάννη.
Στις «Τρωάδες», που γυρίστηκε στα αγγλικά με ξένους ηθοποιούς, η Παπά γνώρισε τη συμπρωταγωνίστριά της Κάθριν Χέμπορν, η οποία σε δημόσιες δηλώσεις της, ανέφερε πως η Παπά είναι μια από τις καλύτερες ηθοποιούς του σινεμά.
Απέσπασε πλήθος διακρίσεων και βραβείων για τις ερμηνείες της.
Ο Ρενουάρ, με τρυφερότητα και κατανόηση αγκάλιασε τη ζωή στις πιο αντιφατικές της εκδηλώσεις και ήταν πάντα ανοιχτός σε νέες εμπειρίες και καλλιτεχνικές περιπέτειες. Ήταν το ίδιο ανοιχτός και σε νέους εκφραστικούς και τεχνικούς πειραματισμούς. Έτσι δεν είναι περίεργο ότι χρησιμοποίησε όλη την κλίμακα των καλλιτεχνικών τρόπων, δηλαδή, από το ντοκιμαντέρ και το νατουραλισμό έως τη θεατρικότητα, περνώντας από την εικαστική αίσθηση των εικόνων συχνά με δυνατές και διαφορετικές συνθέσεις ύφους και στιλ.
Το έργο του διαπνέεται από ουμανισμό αλλά με συνείδηση ότι η ζωή είναι ποικίλη και συγκεχυμένη, ότι δεν μπορεί να υπάρξει σαφής ερμηνεία των φαινομένων και ότι μέσα από το καλό είναι δυνατόν να γεννηθεί το κακό και το αντίθετο. Ένα από τα αριστουργήματα του σκηνοθέτη είναι: «Η μεγάλη χίμαιρα», που γύρισε στα 1937 και «Ο κανόνας του παιχνιδιού» στα 1939. Ήταν γιος του μεγάλου Γάλλου ζωγράφου εξπρεσιονιστή Πιερ Ογκιστ Ρενουάρ .
15 – 9 – 1928
Ο Σκωτσέζος βιολόγος και φαρμακολόγος Αλεξάντερ Φλέμινγκ (Alexander Fleming) ανακαλύπτει την πενικιλίνη.
Ο Αλεξάντερ Φλέμινγκ
15 – 9 – 1935
Στη Γερμανία οι ναζί θεσπίζουν τους «νόμους της Νυρεμβέργης», στους οποίους στηρίχτηκε το πρόγραμμα θρησκευτικής και ρατσιστικής καταδίωξης.
Όλοι οι Εβραίοι στερήθηκαν την υπηκοότητά τους και άρχισαν να συγκεντρώνονται σε γκέτο.
Το φύλλο της εφημερίδας του Ραϊχ με τους «νόμους της Νυρεμβέργης»
Την ίδια μέρα η σβάστικα γίνεται η εθνική σημαία της Γερμανίας.
15 – 9 – 1938
Πεθαίνει ο γλύπτης Γιαννούλης Χαλεπάς. Υπήρξε η πιο τραγική, ίσως, μορφή στην ιστορία της νεοελληνικής γλυπτικής, αλλά και ένας σπουδαίος καλλιτέχνης, που με τη σμίλη του άνοιξε καινούριους δρόμους στη νεότερη ελληνική τέχνη. Γεννημένος στον Πύργο Τήνου, μεγάλωσε, όπως και τα αδέλφια του, στο περιβάλλον του πατρικού εργαστηρίου, μία από τις σημαντικότερες επιχειρήσεις μαρμαρογλυπτικής στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Μετά από σύντομη παραμονή του στη Σύρο, όπου τον έστειλε ο πατέρας του να σπουδάσει προορίζοντάς τον για έμπορο, ο Γ. Χαλεπάς εγκαταστάθηκε το 1869 μαζί με την οικογένειά του στην Αθήνα. Έως το 1872 σπούδασε γλυπτική στο Σχολείο των Τεχνών, ενώ ένα χρόνο αργότερα, με υποτροφία, συνέχισε στο Μόναχο. Σ’ αυτή την πρώτη περίοδο το έργο του χαρακτηρίζεται από ρεαλιστική απόδοση των θεμάτων, είναι επηρεασμένο από τον ακαδημαϊσμό της Σχολής του Μονάχου και εντάσσεται μέσα στον κλασικισμό του 19ου αιώνα.
Ο Γιαννούλης Χαλεπάς
Το 1876 ο Γ. Χαλεπάς αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αθήνα, όπου άνοιξε δικό του εργαστήριο στην πλατεία Συντάγματος. Τότε (1877) φιλοτέχνησε και το πιο διάσημο γλυπτό της νεοελληνικής γλυπτικής, την «Κοιμωμένη» του Α’ Νεκροταφείου, το οποίο του έφερε τη γενική αναγνώριση. Την εποχή αυτή (1877-1878) εμφανίστηκαν τα πρώτα συμπτώματα της αρρώστιας του, που κορυφώθηκαν όταν κατέστρεψε ο ίδιος το έργο του «Μήδεια». Η κατάστασή του συνεχώς χειροτέρευε, με αποτέλεσμα να νοσηλευτεί στο Ψυχιατρείο της Κέρκυρας, απ’ όπου βγήκε το 1902, δύο χρόνια μετά το θάνατο του πατέρα του.
Ακολούθησε η εποχή της Τήνου, όπου έμενε με τη μητέρα του και άρχισε πάλι να δουλεύει. Όμως, κανένα από τα έργα αυτής της περιόδου που σώζονται, δε χρονολογείται με απόλυτη βεβαιότητα, καθώς οι μαρτυρίες συγκρούονται μεταξύ τους. Άλλοι υποστηρίζουν ότι κατέστρεφε ο ίδιος τα έργα του και άλλοι ότι του τα κατέστρεφε η μητέρα του, η οποία πέθανε το 1916. Στη συνέχεια, η παραγωγή του αυξήθηκε, ενώ ο αθηναϊκός Τύπος άρχισε να ενδιαφέρεται γι’ αυτόν όλο και περισσότερο. Ήδη, το 1904 τον είχε επισκεφτεί στην Τήνο ο Λ. Σώχος, που τον βρήκε να βόσκει πρόβατα. Αργότερα τον επισκέφτηκε ο Α. Σώχος και άλλοι λόγιοι της εποχής, που θεωρούσαν υποχρέωσή τους να συναντήσουν τον απόμακρο καλλιτέχνη της Τήνου. Το 1922 έφτασε στο νησί ο Θ. Θωμόπουλος, ο οποίος πέρασε στο γύψο ορισμένα έργα του Χαλεπά που ήταν σε πηλό. Με αυτά τα έργα έγινε το 1925 έκθεση στην Ακαδημία Αθηνών, η οποία δύο χρόνια αργότερα του απένειμε το Αριστείο των Τεχνών. Στις 24 Αυγούστου 1930, η ανιψιά του Ειρήνη Χαλεπά τον έφερε στην Αθήνα, όπου έζησε τα τελευταία επτά χρόνια της ζωής του σε ζεστό οικογενειακό περιβάλλον, δουλεύοντας με άνεση και έχοντας κερδίσει τη γενική αναγνώριση.
15 – 9 – 1939
Η μάχη του Χαλχίν Γκολ λήγει με αποφασιστική νίκη των Σοβιετικών και Μογγολικών στρατευμάτων κατά του Ιαπωνικού ιμπεριαλισμού.
Η ολοκληρωτική ήττα της Ιαπωνικής 6ης Στρατιάς διέλυσε τα σχέδια των Ιαπώνων για προέλαση προς τη Σοβιετική Ένωση.
Σοβιετικοί επιτίθενται κατά των Ιαπώνων στη μάχη του Χαλχίν Γκολ το 1939
15 – 9 – 1944
Έπειτα από 3ήμερο σκληρό αγώνα κατά των ταγματασφαλιτών, οι δυνάμεις του 8ου και 9ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, μαζί με τον εφεδρικό ΕΛΑΣ Μεσσηνίας, απελευθερώνουν τη κωμόπολη του Μελιγαλά, στην οποία είχαν ταμπουρωθεί σχεδόν 1.000 ταγματασφαλίτες σε μια ύστατη προσπάθεια να εμποδίσουν την απελευθέρωση της Μεσσηνίας από το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ.
Οι ταγματασφαλίτες, είχαν συγκεντρωθεί στο Μελιγαλά από διάφορες περιοχές της Μεσσηνίας, ενώ στο διάβα τους είχαν προβεί σε ανείπωτες λεηλασίες, βιασμούς και σφαγές (το τρομοκρατικό αυτό όργιο συνεχίστηκε και στον ίδιο τον Μελιγαλά). Όταν ο ΕΛΑΣ έφτασε στο Μελιγαλά οι ταγματασφαλίτες αρνήθηκαν να παραδοθούν, σίγουροι για τα πλεονεκτήματα που τους προσέφεραν οι ισχυρές γερμανικές οχυρώσεις της κωμόπολης, αλλά και ενθαρρυνόμενοι από τους Εγγλέζους (που τους χρειάζονταν για να χτυπήσουν το λαϊκό κίνημα και να αποκαταστήσουν στην αστική εξουσία την «επόμενη μέρα» του πολέμου).
Όπως αναφέρει ο γιατρός Στάθης Κανναβός, στις 14 Σεπτεμβρίου «μια εγγλέζικη αποστολή έρχεται καταϊδρωμένη και ζητάει να περάσει στις γραμμές της εθνοπροδοσίας. Θα έπειθε λέει, τους αλήτες να σταματήσουν την αιματοχυσία, να παραδοθούν στον ΕΛΑΣ και να περιμένουν να κριθούν από την Κυβέρνηση. Όταν το παράλλο πρωινό, αιχμάλωτοι πια του ΕΛΑΣ, οι διπλοπουλημένοι αυτοί στους ξένους επιδρομείς «εθνικόφρονες» ρωτήθηκαν γιατί έστω και την τελευταία στιγμή δε δέχτηκαν να σταματήσουν την αιματοχυσία, η απάντησή τους ήταν και πάλι αυτή του αναίσθητου, επαγγελματία προδότη.- Οι Εγγλέζοι μας πίεσαν να συνεχίσουμε…»
Μετά τη μάχη ο λαός της περιοχής ζητούσε με κάθε τρόπο να εκδικηθεί τις εγκληματικές αυτές μορφές των ταγματασφαλιτών που είχαν διαπράξει ανήκουστα κακουργήματα σε βάρος του. Μόνο έπειτα από την αποφασιστική επέμβαση των καπεταναίων έγινε εφικτό να κατευναστεί η εκδικητική ορμή λαού και ανταρτών.
Έκτοτε, οι διάφοροι νοσταλγοί των Ταγμάτων Ασφαλείας (βλ. Χρυσαυγίτες και όχι μόνο), με την ανοχή του αστικού πολιτικού κόσμου, συναθροίζονται στο Μελιγαλά, για να «τιμήσουν» τους «ηρωικούς» όπως λένε νεκρούς, που σφαγιάστηκαν από τους «κομμουνιστοσυμμορίτες.»
15 – 9 – 1946
Ανακηρύσσεται η Λαϊκή Δημοκρατία της Βουλγαρίας.
Σημαία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας
15 – 9 – 1947
Τμήματα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας καταλαμβάνουν το Ροδολείβος στο Νομό Σερρών, ενώ τετρακόσιοι έφιπποι μπαίνουν στη Λιγύρα της Λαμίας.
Τμήμα του ΔΣΕ
15 – 9 – 1956
Ξεκινά το 8ο Συνέδριο του ΚΚ Κίνας (15-27/9/1956), το πρώτο μετά την επιτυχή έκβαση της Κινεζικής Επανάστασης το 1949.
Το 8ο Συνέδριο του ΚΚ Κίνας
15 – 9 – 1960
Στο σπήλαιο των Πετραλώνων, στη Χαλκιδική, ανακαλύπτεται κρανίο Αρχανθρώπου που έζησε στην Παλαιολιθική Εποχή.
Το κρανίο Αρχανθρώπου που ανακαλύφθηκε στο σπήλαιο των Πετραλώνων στη Χαλκιδική
Η χρονολόγηση του κρανίου έδειξε ότι ήταν έως και 700.000 ετών.
Ήταν η πρώτη φορά μετά το 1943, χρονιά αυτοδιάλυσης της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας (ΟΚΝΕ) ώστε να δημιουργηθεί η ΕΠΟΝ, όπου συγκροτούνταν Οργάνωση με μαρξιστικά – λενινιστικά χαρακτηριστικά, με σκοπό να προωθεί την πολιτική του ΚΚΕ στη νεολαία, πρωταρχικά την εργατική και να διαπαιδαγωγεί τα πιο πρωτοποριακά τμήματα των νέων γενεών στις αρχές της ταξικής πάλης, του μαρξισμού-λενινισμού. Ταυτόχρονα, ξεκινά η έκδοση του παράνομου “Οδηγητή”.
Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες. Ο πατέρας του, ασθματικός, και η μάνα του έφυγε από τη Μικρά Ασία με μια ρόμπα. Έγκυος έφτασε στο Ναύπλιο. Μετά εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα. Ο Σταύρος Παράβας αναγκάστηκε να κάνει διάφορες δουλειές του ποδαριού για να βοηθήσει την οικογένεια. Δούλεψε στην αγορά, σε καφενεία, έκανε θελήματα. Μαθήτευε τότε στο 5ο Γυμνάσιο. Ο καθηγητής της Μουσικής, ονόματι Χάγιος, αντιλήφθηκε ότι είχε ικανότητες για κάτι καλύτερο. Μετά τον Εμφύλιο, πήγαιναν – όπως ο ίδιος έλεγε – και έπαιζαν διάφορα σκετσάκια για τους ασθενείς στα νοσοκομεία. Τότε ο καθηγητής του τον ώθησε να πάει σε δραματική σχολή. Πήγε για εισαγωγικές εξετάσεις στη σχολή του Κωστή Μιχαηλίδη κι εκείνος του ζήτησε να εξεταστεί στο ρόλο του Σάιλοκ από τον «Έμπορο της Βενετίας».
Ο Σταύρος Παράβας
Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο πλάι στην Κατερίνα, με «Το πρώτο ψέμα». Αμέσως μετά συνεργάστηκε με τους Ντίνο Ηλιόπουλο και Βίλμα Κύρου. Στο μεταξύ είχε εμφανιστεί ήδη στον κινηματογράφο το 1960 στην ταινία «Χριστίνα». Επαιξε σε πολλές άλλες ταινίες: «Η Αλίκη στο Ναυτικό» (1961) (δόκιμος με βαλίτσα), «Το έξυπνο πουλί» (1961), «Ο σκληρός άντρας» (1961), «Ο Μιχαληός του 14ου συντάγματος» (1962), «Όταν λείπει η γάτα», (1962), «Ο γαμπρός μου, ο δικηγόρος» (1962), «Μικροί και μεγάλοι εν δράσει…» (1963), «Έκλεψα τη γυναίκα μου» (1964), «Ευτυχώς… τρελάθηκα!» (1966), «Η βουλευτίνα» (1966), «Το κοροϊδάκι της πριγκιπέσας» (1971), κ.ά.
Η κινηματογραφική θητεία του συνεχίστηκε με ταινίες, στις οποίες πρωταγωνιστούσε ή έπαιζε σε μικρότερους ρόλους. Παράλληλα, έπαιζε σε μουσικές κωμωδίες και επιθεωρήσεις, συνεργαζόμενος με τον Κώστα Χατζηχρήστο. Υπηρέτησε αυτό το θεατρικό είδος επί πολλά χρόνια, κάνοντας μερικά πολύ γνωστά επιθεωρησιακά νούμερα: «Ντένις ο τρομερός», «Ντιρλαντά», «Ο Τζιμ ο νέγκρος» κ.ά. Ακολούθησαν ρόλοι κλασικού ρεπερτορίου: «Πλούτος» (στην Επίδαυρο με το Εθνικό Θέατρο), «Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα», «Ιππείς» (με το «Αμφι-Θέατρο» του Σπ. Ευαγγελάτου), «Ψύλλοι στ’ αυτιά» (με το θίασο Καλογεροπούλου), «Εκκλησιάζουσες», «Μονό ζευγάρι» (με συμπρωταγωνιστή τον Νίκο Κούρκουλο), «Σκουπίδια», «Τα Χριστούγεννα των Κουπιέλο», «Ζορμπάς» κ.ά. Στην τηλεόραση εμφανίστηκε στα σίριαλ: «Το φάντασμα», «Τα αδέρφια», «Οικογένεια Μουσαμά».
Να σημειωθεί ότι η Απριλιανή δικτατορία, θεωρώντας ότι έκανε προπαγάνδα εναντίον της, με έναν επιθεωρησιακό ρόλο που έπαιζε στη διάρκεια μιας παράστασης, τον συνέλαβε και τον εξόρισε στη Γυάρο για αρκετούς μήνες.
2019
Απεργιακό αγώνα από νωρίς το πρωί ξεκινούν πάνω από 49.000 εργάτες στα 50 εργοστάσια της αυτοκινητοβιομηχανίας «General Motors» (GM) έπειτα από άκαρπες μαραθώνιες διαπραγματεύσεις με τη διοίκηση του ομίλου. Πρόκειται για την πρώτη μεγάλη απεργία στην αυτοκινητοβιομηχανία από το 2007.
Οι απεργοί της GM στους δρόμους
Οι εργάτες σε δεκάδες εργοστάσια, αποθήκες, κέντρα διανομής ανταλλακτικών του ομίλου διεκδικούν 4ετείς συμβάσεις εργασίας, αξιοπρεπείς αυξήσεις στους μισθούς που έμειναν καθηλωμένοι τουλάχιστον από την αρχή της καπιταλιστικής κρίσης του 2008, μόνιμες θέσεις εργασίας για χιλιάδες συμβασιούχους, προσιτή και ποιοτική ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και αντικατάσταση των χιλιάδων θέσεων εργασίας που θα χαθούν από το κλείσιμο εργοστασίων παραγωγής βενζινοκίνητων οχημάτων προς όφελος της ηλεκτροκίνησης.
Η διοίκηση, από την πλευρά της, ισχυρίζεται ότι οι εργάτες θα πρέπει να είναι «ευχαριστημένοι» από τα σχέδια για «επενδύσεις», ύψους περίπου 7 δισ. δολαρίων, και τη δημιουργία νέας θυγατρικής με την ονομασία «Workhorse», η οποία θα αναλάβει την παραγωγή οχημάτων ηλεκτροκίνησης.
Η απεργία κράτησε ως τις 25 Οκτώβρη, οπότε και υπογράφηκε νέα συμφωνία ικανοποιώντας πολλά από τα αιτήματα των εργατών, οι οποίοι παράκαμψαν και τη συμβιβαστική στάση της ηγεσίας του συνδικάτου.
15 -9 – 2019
Εντείνεται ο ενδοϊμπεριαλιστικός πόλεμος για την Ανταρκτική και το πλούσιο υπέδαφός της.
Η Ρωσία ανακοινώνει την ανάπτυξη του τελευταίου μοντέλου πυραυλικών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας «S-400» στο αρχιπέλαγος Νόβαγια Ζεμλιά στην Αρκτική, μια στρατηγική περιοχή όπου η Ρωσία ενισχύει την παρουσία της σε όλους τους τομείς τα τελευταία χρόνια, σε ανταγωνισμό με άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα (ΗΠΑ, σκανδιναβικές χώρες, Ιαπωνία κ.ά.).
Δολοφονείται ο Χιλιανός κομμουνιστής δάσκαλος, συνθέτης και τραγουδοποιός Βίκτορ Χάρα (Víctor Lidio Jara Martínez).
Ήταν εκ των ιδρυτών του κινήματος του νέου λαϊκού τραγουδιού «Νουέβα Κανσιόν»
Ο Βίκτορ Χάρα, χάρη στο ταλέντο του και την αγάπη του για το λαό του, έγινε αγαπητός και δημοφιλής στον πληθυσμό της Χιλής, αλλά και της Λατινικής Αμερικής
Ο Βίκτορ Χάρα συνελήφθη στο Πολυτεχνείο του Σαντιάγο όπου παραβρισκόταν σε μία έκθεση για το φασισμό, ανήμερα της εκδήλωσης του πραξικοπήματος εναντίον του Προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε, στις 11 Σεπτέμβρη 1973.
Μεταφέρθηκε στο Στάδιο της Χιλής, που είχε μετατραπεί σε αυτοσχέδια φυλακή και κέντρο βασανιστηρίων όπου, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ένας υπολοχαγός με το προσωνύμιο «Πρίγκιπας» αναγνώρισε μέσα στο πλήθος τον Χάρα.
Ορισμένοι μάρτυρες αναφέρουν πως οι βασανιστές του έσπασαν τα χέρια και του έδωσαν μία κιθάρα περιγελώντας τον, ζητώντας του να παίξει. Ο Χάρα φέρεται να τραγούδησε κάποια αποσπάσματα από το τραγούδι «Venceremos» («θα νικήσουμε»).
Στις 16 Σεπτέμβρη, μετά από βασανιστήρια, ηλεκτροπληξία και με τους καρπούς του και τα οστά των χεριών του σπασμένα, πυροβολήθηκε μέχρι θανάτου. Το κατακρεουργημένο και διάτρητο από 44 σφαίρες σώμα του βρέθηκε πεταμένο σε ένα δρόμο του Σαντιάγο.
Ο Βίκτορ Χάρα δε χρειάστηκε να ταυτιστεί με τους αγρότες και το λαό γιατί απλούστατα ο ίδιος υπήρξε αναπόσπαστο κομμάτι τους
Η γυναίκα του Τζοάν, ποτέ δε σταμάτησε τις προσπάθειες να βρεθούν και να τιμωρηθούν οι ένοχοι και προσκομίζοντας σειρά νέων στοιχείων κατόρθωσε το 2008 να ανοίξει εκ νέου η υπόθεση.
Τέσσερεις δεκαετίες μετά τη δολοφονία του ο δικαστής Μιγκέλ Βάσκες διέταξε τη σύλληψη οκτώ πρώην αξιωματικών του στρατού.
Παιδί φτωχών αγροτών, ο Βίκτορ Χάρα από πολύ νωρίς ένιωσε στο πετσί του την εκμετάλλευση και την κοινωνική αδικία, καθώς ήταν και ο ίδιος αναγκασμένος από παιδί να δουλεύει για να συνεισφέρει στην επιβίωση της οικογένειάς του. Τη γλύκα της ζωής την αντλούσε από το τραγούδι, καθώς από μικρός τραγουδούσε και έπαιζε στην κιθάρα του παραδοσιακά και λαϊκά τραγούδια της Χιλής. Μεγαλώνοντας ολοένα και με μεγαλύτερο ζήλο αρχίζει να μυείται στον τεράστιο πλούτο της μουσικής παράδοσης της πατρίδας του. Ασχολείται με το θέατρο, συμμετέχει σε πολλές θεατρικές παραγωγές, ενώ ταυτόχρονα κάνει εμφανίσεις σε μικρό καφέ του Σαντιάγο.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 έγινε μέλος της θεατρικής ομάδας «Compañía de mimos de Noisvander» και άρχιζε να σπουδάζει υποκριτική και σκηνοθεσία στη Σχολή Θεάτρου του Πανεπιστημίου της Χιλής (Scuola di Teatro dell’Università del Cile). Το 1957 μπήκε στην ομάδα έρευνας παραδοσιακών τραγουδιών και χορών «Cuncumén» και γνώρισε τη Βιολέτα Πάρρα. Πέντε χρόνια αργότερα πήρε το πτυχίο σκηνοθεσίας θεάτρου.
Είναι η εποχή που πολιτικοποιείται ενεργά, ενώ ταυτόχρονα κυκλοφορεί και τον πρώτο του δίσκο. Η ταξική του συνείδηση, η μεγάλη αγάπη του για την εργατική τάξη και το λαό του, το πηγαίο ταλέντο του γίνονται τα «υλικά» των τραγουδιών του που βάζουν ως στόχο τους την κοινωνική αδικία, την εκμετάλλευση, τους υπηρέτες ενός σάπιου πολιτικού συστήματος. Τα τραγούδια εκφράζουν όσα κρύβει μέσα του ο λαός, τους αγώνες, τα βάσανα, τους πόθους του, και γι’ αυτό «μιλάνε» στην καρδιά των απλών ανθρώπων, που αγωνίζονται σκληρά για την επιβίωση. Χάρη στο ταλέντο του και την αγάπη του για το λαό του, έγινε αγαπητός και δημοφιλής στον πληθυσμό της Χιλής, αλλά και της Λατινικής Αμερικής.
Το πρώτο θεατρικό έργο που σκηνοθέτησε ήταν το «Parecido a la felicidad» του Alejandro Sieveking, το 1959. Μέχρι το 1972 σκηνοθέτησε περισσότερα από δέκα έργα, μεταξύ των οποίων τον «Μανδραγόρα» του Νικολό Μακιαβέλλι (1960) και την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή (1969) ενώ υπήρξε και βοηθός σκηνοθέτη τρεις φορές: το 1960 στο «La Viuda de Apablaza» του Germán Luco Cruchaga, το 1963 στο «Ο καυκασιανός κύκλος με την κιμωλία» του Μπέρτολτ Μπρεχτ και το 1966 στο «Μαρά/Σαντ» του Πέτερ Βάις. Στο μεταξύ, το 1961, έγραψε το πρώτο του τραγούδι, το Paloma quiero contarte και λίγο αργότερα ηχογράφησε, με το γκρουπ Cuncumén το Folclore chileno, στο οποίο συμπεριελήφθησαν και δύο τραγούδια του, το Paloma quiero contarte και το La canción del minero.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 μέχρι το 1968 ήταν διευθυντής της Academia de folclore de la Casa de la Cultura de Ñuñoa και από το 1964 μέχρι το 1967 ήταν καθηγητής υποκριτικής στο Πανεπιστήμιο.
Στις αρχές του 1967 κυκλοφόρησε το πρώτο σόλο άλμπουμ του Βίκτορ Χάρα, το Víctor Jara (Geografía). Μέχρι τη δολοφονία του το 1973 ακολούθησαν άλλα επτά άλμπουμ: το Canciones folklóricas de América (μαζί με το συγκρότημα Quilapayún) (1967), το Víctor Jara (1967), το Pongo en tus manos abiertas (μαζί με το συγκρότημα Quilapayún) (1969), το Canto libre (1970), το El derecho de vivir en paz (1971), το La Población (1972) και το Canto por travesura (1973). Μετά τον θάνατό του κυκλοφόρησε, το 1974, το Tiempos que cambian, το οποίο δεν κατάφερε ο Χάρα να ολοκληρώσει και έτσι προστέθηκαν σε αυτό και παλαιότερα τραγούδια του.
Ο Χάρα δεν έκοψε ποτέ τους δεσμούς του με τις ρίζες του. Δε χρειάστηκε να ταυτιστεί με τους αγρότες και το λαό γιατί απλούστατα ο ίδιος υπήρξε αναπόσπαστο κομμάτι τους. Έτσι, παρότι για κάποια χρόνια συνέχισε να δραστηριοποιείται στο θέατρο, η ενασχόλησή του με αυτή τη μουσική δημιουργία που δίνει σάρκα και οστά στις ιδέες και τα θέλω του, αλλά και με την πολιτική, γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη.
Ο Βίκτορ Χάρα υπήρξε ένας από τους πρωτεργάτες του «Nueva Cancion», του πολιτικού – μουσικού ρεύματος που περιελάμβανε τους πιο ριζοσπαστικούς Χιλιανούς μουσικούς. Αυτό το κίνημα του «νέου τραγουδιού», στο οποίο συμμετείχαν εκτός από τον Χάρα καλλιτέχνες όπως η Ιζαμπέλ Πάρα και οι «Κιλαπαγιούν», τα χρόνια της κυβέρνησης της Λαϊκής Ενότητας αποτελούσε έναν από τους «πολιτιστικούς πυλώνες της επανάστασης». Ο τραγουδοποιός πίστεψε και υπερασπίστηκε αυτή τη μουσική μεταρρύθμιση μέσα από ένα έργο, που απηχούσε τις πολιτικές του ιδέες.
Ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Χιλής, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Νεολαίας της Χιλής (Juventudes Comunistas de Chile). Ως στρατευμένος καλλιτέχνης κι αφού το ΚΚ Χιλής πήρε αντίστοιχη απόφαση, υποστήριξε τον σοσιαλιστή Αλιέντε, συμμετέχοντας στις περιοδείες του (μαζί με τον Πάμπλο Νερούδα), δίνοντας συναυλίες σε κάθε γωνιά της Χιλής. Μαζί με άλλους καλλιτέχνες συμμετείχε σε εκδηλώσεις που πλαισίωσαν την προεκλογική εκστρατεία του Αλιέντε για τις εκλογές του 1970. Μια από αυτές ήταν η μεγάλη συναυλία στο στάδιο της Χιλής, λίγο πριν εκλεγεί Πρόεδρος ο Αλιέντε και σχηματιστεί η κυβέρνηση της Λαϊκής Ενότητας, στην οποία συμμετείχαν κομμουνιστές, σοσιαλιστές, αριστεροί, ριζοσπάστες, χριστιανοδημοκράτες. Το όνομα και η μουσική του Βίκτορ Χάρα ταυτίζεται με τις κοινωνικοπολιτικές αλλαγές που συμβαίνουν στη χώρα, πυρπολούν οράματα, συνειδήσεις. Είναι ο τροβαδούρος των ημερών που έρχονται, αλλά που δεν κράτησαν πολύ.
16 – 9 – 1977
Πεθαίνει η κορυφαία υψίφωνος Μαρία Κάλας(Μαρία Άννα Σοφία Καικιλία Καλογεροπούλου το πραγματικό της όνομα), η πλέον γνωστή παγκοσμίως ντίβα της όπερας.
Η Μαρία Κάλας
Στις 3 Αυγούστου 1947 κάνει την πρώτη της εμφάνιση στην Αρένα της Βερόνα με τη «Τζοκόντα» του Αμιλκάρε Πονκιέλι. Τον ίδιο χρόνο ερμηνεύει την Ιζόλδη από το «Τριστάνος και Ιζόλδη» στη Βενετία υπό την καθοδήγηση του μαέστρου Τούλιο Σεραφίν.
Στις 7 Δεκεμβρίου 1951 η Κάλλας ανοίγει τη σαιζόν στη Σκάλα του Μιλάνου με τους «Σικελικούς Εσπερινούς», εμφάνιση που της προσφέρει μεγάλη αναγνώριση. Κατά τη διάρκεια των επόμενων επτά ετών η Σκάλα θα είναι η σκηνή των μέγιστων θριάμβων της σε ένα ευρύ φάσμα ρόλων. Το 1955 ανεβάζει την ιστορική παράσταση της «Τραβιάτα» του Βέρντι σε σκηνοθεσία Λουκίνο Βισκόντι.
Στις 27 Οκτωβρίου 1956 εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης ως «Νόρμα» στο ομώνυμο έργο του Μπελλίνι. Στις 5 Αυγούστου 1957 επιστρέφει στην Αθήνα και εμφανίζεται στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών.
Στις 24 Αυγούστου του 1960, η Μαρία Κάλλας ερμήνευσε στο Αρχαίο θέατρο Επιδαύρου τη Νόρμα του Βιντσέντζο Μπελίνι. Τα σκηνικά, στην ιστορική αυτή παράσταση, υπέγραψε ο Γιάννης Τσαρούχης, τα κοστούμια φιλοτέχνησε ο Αντώνης Φωκάς και η σκηνοθεσία ήταν του Αλέξη Μινωτή.
Στις 6 Αυγούστου του 1961, η Μαρία Κάλλας ερμήνευσε στο Αρχαίο θέατρο Επιδαύρου τη Μήδεια του Λουίτζι Κερουμπίνι με την Εθνική Λυρική Σκηνή, σε σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή. Τα σκηνικά-κοστούμια υπέγραψε ο Γιάννης Τσαρούχης, οι χορογραφίες ήταν της Μαρίας Χορς και η διεύθυνση ορχήστρας του Νίκολα Ρεσίνιο.
Την ίδια χρονιά, τον Δεκέμβριο, η εμφάνισή της στη Σκάλα του Μιλάνου, όπου, όπως σημειώνει ο Αλέξης Μινωτής στο βιβλίο του «Μακρινές Φιλίες», «(…) η παράσταση αυτή ήταν ίσως η καλύτερη που έγινε ποτέ στη Σκάλα του Μιλάνου».
Τον Ιανουάριο του 1964 η Μαρία Κάλλας πείθεται από το Φράνκο Τζεφιρέλι να συμμετάσχει σε μία νέα παραγωγή της «Τόσκα» στη σκηνή του Κόβεντ Γκάρντεν (Covent Garden). Η παράσταση εκθειάζεται από τους κριτικούς ενώ ακολουθεί την ίδια χρονιά νέος καλλιτεχνικός θρίαμβος στην Όπερα των Παρισίων με τη «Νόρμα».
Το 1973 σκηνοθετεί στο Τορίνο μαζί με τον Τζουζέπε ντι Στέφανο το έργο «Σικελικοί Εσπερινοί» (I Vespri Siciliani) και την ίδια χρονιά ξεκινά μαζί του μια παγκόσμια καλλιτεχνική περιοδεία. Στις 8 Δεκεμβρίου η Κάλλας τραγούδησε στην Όπερα των Παρισίων, όπου το κοινό την κάλεσε στη σκηνή 10 φορές καταχειροκροτώντας την. Η τελευταία της εμφάνιση έγινε στην πόλη Σαππόρο της Ιαπωνίας στις 11 Δεκεμβρίου του 1974.
Σεισμός μεγέθους 7,8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ πλήττει το Βορειοανατολικό Ιράν, προκαλώντας το θάνατο σχεδόν 15.000 ατόμων.
Ερείπια από τον σεισμό στο Βορειοανατολικό Ιράν
16 – 9 – 1978
Πεθαίνει ο ηθοποιός Λαυρέντης Διανέλλος.
Σπούδασε στην Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης του Καρόλου Κουν.
Ο Λαυρέντης Διανέλλος με την Αλίκη Βουγιουκλάκη
Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1936, ενώ στον κινηματογράφο το 1948 στην ταινία «Οι Γερμανοί ξανάρχονται».
Υπήρξε ο πιο παραγωγικός ηθοποιός του Ελληνικού κινηματογράφου καθώς έπαιξε κατά τη διάρκεια της 25ετίας (1948-1973) σε 195 ταινίες.
16 – 9 –1980
Πεθαίνει ο Ελβετός φιλόσοφος, φυσικός επιστήμονας και ψυχολόγος Ζαν Πιαζέ (Jean William Fritz Piaget).
Ήταν, ιδιαίτερα γνωστός για τις μελέτες του σχετικά με τα παιδιά, τη θεωρία της γνωστικής ανάπτυξης (αγγλικά: Τheory of cognitive development) και για την επιστημολογική του άποψη γνωστή και ως γενετική επιστημολογία.
Ο Ζαν Πιαζέ
Ο Λ. Σ. Βιγκότσκι αντιπαρέθετε συχνά τη θεωρία του για την ανάπτυξη των ανώτατων ψυχικών λειτουργιών στην αντίληψη του Πιαζέ. Εξέταζε τις εργασίες του Πιαζέ σαν μια μεγάλη συνεισφορά στην ανάπτυξη της επιστήμης της ψυχολογίας, επειδή καταπιάστηκε με την έρευνα των ανώτατων μορφών συμπεριφοράς. Την ίδια ώρα, όμως, ο Βιγκότσκι σημείωνε πως ο Πιαζέ δεν ξέφυγε από την «παλιά» προσέγγιση της παιδικής ανάπτυξης, μέσα δηλαδή από το πρίσμα των βιολογικών διαδικασιών, γι’ αυτό και δεν είχε την αντικειμενική δυνατότητα μιας σωστής κατανόησης της παιδικής ανάπτυξης. Έτσι, ο Βιγκότσκι παρατηρούσε πως ο Πιαζέ εξέταζε και περιέγραφε την ψυχική ανάπτυξη του παιδιού έξω από την ιστορική ανάπτυξη, δηλαδή ως μια διαδικασία που καθορίζεται από εσωτερικές δυνάμεις. Ο Πιαζέ, κατά τη γνώμη του, εξέταζε τις ψυχικές λειτουργίες σαν «αποστραγγισμένες» από το κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον, έξω από τη συγκεκριμένη κατάσταση την οποία βιώνει το παιδί.
Κατά τη γνώμη της σοβιετικής ψυχολογίας, η συγκεκριμένη αντίληψη είναι βαθιά λαθεμένη, μιας και βλέπει στην όποια πορεία ανάπτυξης μόνο ποσοτικές αλλαγές εκείνων των συστατικών που έχουν δοθεί στον άνθρωπο από τη φύση, από τη γέννησή του, κάτω από την επίδραση των περιβαλλοντικών συνθηκών. Έτσι, λαθεμένα συμπεραίνεται πως η μόρφωση το μόνο που μπορεί να κάνει είναι ή να βοηθήσει ή να καταστείλει, να καθυστερήσει την όποια ανάπτυξη. Στις σχετικές αντιλήψεις, ο ρόλος του κοινωνικού περιβάλλοντος στην ανάπτυξη του παιδιού εξομοιώνεται με το ρόλο του περιβάλλοντος στην ανάπτυξη των άλλων ζωντανών οργανισμών. Πρόκειται για μια θέση ιδιαίτερα διαδεδομένη σε πολλές κατευθύνσεις της σύγχρονης αστικής παιδαγωγικής και παιδαγωγικής ψυχολογίας.
16 – 9 – 1982
Από τη 16η έως και τη 18η Σεπτέμβρη σφάζονται από Λιβανέζους πολιτοφύλακες Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στα προσφυγικά στρατόπεδα Σάμπρα και Σατίλα του Λιβάνου. Δύο νύχτες και τρεις μέρες διήρκεσε η σφαγή. Η σφαγή, που, δικαίως, προστέθηκε δίπλα σε άλλες μελανές σελίδες της ανθρώπινης ιστορίας.
Η θηριωδία των Ισραηλινών εγκληματιών δεν ξεχώρισε ούτε τα μωρά
Οι εισβολείς σκότωσαν (ακόμα και σήμερα δε γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό των θυμάτων), βασάνισαν, βίασαν, ακρωτηρίασαν. Από τη «μήνι» τους δε γλίτωσαν ούτε και αυτά τα μωρά παιδιά!
Το έγκλημα κατά του Παλαιστινιακού λαού ήταν εφάμιλλο των Ναζιστικών εγκλημάτων
Δράστες αυτού του στυγερού εγκλήματος κατά των Παλαιστινίων και κατά της ανθρωπότητας, ήταν μέλη των «Λιβανικών δυνάμεων», μιας χριστιανικής παραστρατιωτικής ομάδας, με πάρα πολύ στενούς δεσμούς με το Ισραήλ. Αυτοί οι «στενοί δεσμοί» εκφράστηκαν, άλλωστε, και στην ίδια την επιχείρηση.
Η κτηνωδία του Ισραηλινού στρατού και των Λιβανέζων συνεργατών τους δεν χωράει στον ανθρώπινο νου
Ο Αριέλ Σαρόν, υπουργός Άμυνας τότε, και αργότερα πρωθυπουργός του Ισραήλ, είχε το γενικό πρόσταγμα. Αυτός και οι επίλεκτες στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας του είχαν στρατοπεδεύσει έξω από τα στρατόπεδα, που δέχτηκαν την απάνθρωπη επίθεση. Και, φυσικά, «συνδράμανε» με κάθε τρόπο τους εκτελεστές, τους οποίους, άλλωστε, οι ίδιοι είχαν στρατολογήσει και εκπαιδεύσει!
16 – 9 – 1986
Τραγωδία σημειώνεται σε ορυχείο χρυσού της Νότιας Αφρικής, όταν, κατά τη διάρκεια της εξόρυξης, εκλύονται δηλητηριώδη αέρια στις στοές, προκαλώντας το θάνατο 177 εργατών. Τα συνδικάτα, καταγγέλλοντας τα ελλιπέστατα μέτρα ασφαλείας στα ορυχεία χρυσού, πραγματοποιούν μια από τις μαζικότερες διαμαρτυρίες στη Νότια Αφρική (1/10/1986).
Το μνημείο των θυμάτων
16 – 9 – 2016
Πεθαίνει σε ηλικία 88 ετών, ο γνωστός συγγραφέας του μεταπολεμικού αμερικανικού θεάτρου, Έντουαρντ Άλμπι (Edward Franklin Albee III), δημιουργός ενός από τα πιο δημοφιλή στο αμερικανικό – αλλά και το ελληνικό – κοινό έργου «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;».
Ο Έντουαρντ Άλμπι
Ο Άλμπι υιοθετήθηκε στη Νέα Υόρκη από εύπορη οικογένεια. Ο θετός πατέρας του, γιος του θεατρικού μεγαλοπαράγοντα Ε. Φ. Αλμπι, είχε στην ιδιοκτησία του πολλά θέατρα, όπου ο Εντουαρντ εξοικειώθηκε με το θέατρο από την παιδική του ηλικία. Ακολούθησε η αποφοίτησή του από τη Στρατιωτική Ακαδημία, στο Γουέιν της Πενσιλβανία, το 1945, σε ηλικία 17 ετών. Παρακολούθησε το Κολέγιο Τρίνιτυ (στο Κονέκτικατ) για ενάμιση χρόνο και αποβλήθηκε επειδή δεν παρουσιαζόταν σε τάξεις και επειδή αρνιόταν να παρακολουθήσει τον υποχρεωτικό εκκλησιασμό. Σε ηλικία 30 ετών, το 1958, παρουσίασε το πρώτο έργο του, το μονόπρακτο «The Zoo Story», με θέμα δύο ξένους σ’ ένα παγκάκι του Σέντραλ Παρκ.
Το 1962 ανέβηκε στο Μπρόντγουεϊ το «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;», ένα έργο που καταξίωσε τον συγγραφέα στο κοινό, ενώ κατέκτησε και τα θεατρικά βραβεία Τόνι. Τέσσερα χρόνια αργότερα, μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Ρίτσαρντ Μπάρτον. Η Τέιλορ και η Σάντυ Ντένις κέρδισαν τα Οσκαρ Α’ και Β’ Γυναικείου Ρόλου αντίστοιχα.
Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, άρχισε μια μεγάλη περίοδος με μέτριες κριτικές, χωρίς μεγάλη αποδοχή από το κοινό, μέχρι τις «Τρεις ψηλές γυναίκες» το 1994, έργο με το οποίο ο Άλμπι κέρδισε το τρίτο Πούλιτζερ. Είχαν προηγηθεί τα άλλα δύο για την «Ευαίσθητη ισορροπία» το 1967 και το «Seascape» το 1975.
Πεθαίνει ο Έλληνας ιταλικής καταγωγής συνθέτης, δάσκαλος μουσικής, ιμπρεσάριος, σκακιστής και συνθέτης σκακιστικών προβλημάτων Τζουζέπε Λιμπεράλι (Giuseppe Liberali), γνωστός και ως Ιωσήφ Λιμπεράλης ή Λιβεράλης ή Ελευθεριάδης.
Συνέθεσε πολλά έργα, σήμερα είναι γνωστά 17 έργα για πιάνο , όπερες (και μάλιστα ‘εθνικού χαρακτήρα’ με πλοκές αναφερόμενες στην επανάσταση του 1821), μελοποίησε πολλά εμβατήρια ανάμεσα τους και τον ύμνο του Παναχαϊκού ΓΣ, από τα έργα του σώζονται τμήματα.
Εκδίδεται η απόφαση του Αεροδικείου για τους αεροπόρους («Δίκη των αεροπόρων»).
Δύο καταδικάστηκαν σε θάνατο, τέσσερις σε ισόβια και οι υπόλοιποι σε λιγότερο βαριές ποινές.
Από την δίκη των αεροπόρων
Η όλη δίκη ήταν μια σκευωρία που βασίστηκε στην «απόδραση» του Δόκιμου Ίκαρου Νικόλαου Ακριβογιάννη στην Αλβανία. Τις ανακρίσεις ανέλαβε τότε ο επισμηναγός Μητσάκος, ο οποίος εφαρμόζοντας κάθε παράνομο πρόσφορο μέσο, με βασανισμούς, τρομοκρατήσεις, προ-χρονολογώντας έγγραφα κλπ. προσπάθησε και συνέλεξε ψευδείς «ομολογίες» δια των οποίων στις 15 Ιουλίου 1952 εκδόθηκε βούλευμα κατά είκοσι ενόχων «κομμουνιστικής οργάνωσης» που «είχε αρχίσει να συγκροτείται από το 1950, αλλά συγκεκριμένες δολιοφθορές άρχισαν τον Σεπτέμβριο του 1951». Σύμφωνα με το ίδιο πόρισμα οι ένοχοι «εκτελούσαν εντολές της ηγεσίας του ΚΚΕ που βρίσκονταν στο εξωτερικό».
17 – 9 – 1961
Απαγχονίζεται ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας Αντνάν Μεντερές, κατηγορούμενος για παραβίαση του τουρκικού συντάγματος, χρηματισμό, προδοσία, κ.α.
Ο Αντνάν Μεντερές
Ο Μεντερές είχε ανατραπεί με στρατιωτικό πραξικόπημα το 1960. Το 1955 είχε οργανώσει το πογκρόμ εναντίον των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης.
17 – 9 – 1965
Ορκίζεται η τρίτη κυβέρνηση των λεγόμενων «αποστατών», με πρωθυπουργό τον Στ. Στεφανόπουλο.
Ο Στ. Στεφανόπουλος με τα μέλη της κυβέρνησής του
17 – 9 – 1978
Έπειτα από μυστικές διαπραγματεύσεις που διαρκούν 13 μέρες στο Καμπ Ντέιβιντ (ΗΠΑ) Αίγυπτος και Ισραήλ έρχονται σε συμφωνία για μια σειρά θέματα που αφορούν τη Μέση Ανατολή, μεταξύ αυτών και το Παλαιστινιακό.
Οι Μπέγκιν και Σαντάτ σφίγγουν τα χέρια υπό το βλέμμα του Τζ. Κάρτερ το 1978
Ο ΟΗΕ καταδίκασε τα όσα συμφωνήθηκαν για τις Παλαιστινιακές περιοχές (χωρίς τη συμμετοχή των ίδιων των Παλαιστινίων στις σχετικές συζητήσεις). Παρόλα αυτά οι Πρωθυπουργοί του Ισραήλ και της Αιγύπτου (Μπέγκιν και Σαντάτ αντίστοιχα) προτάθηκαν και τελικά μοιράστηκαν το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης το ίδιο έτος.
17 – 9 – 1982
Πεθαίνει ο μεγάλος κομμουνιστής μουσικοσυνθέτης Μάνος Λοΐζος.
Ο Μάνος Λοΐζος σε συναυλία
Ο Μάνος Λοΐζος είχε την πρώτη του επαφή με τη μουσική, στην αρχή μέσω του βιολιού και στη συνέχεια μέσω της κιθάρας και του πιάνου.
Στην Αθήνα έρχεται στα μέσα της δεκαετίας του ’50 για σπουδές (αρχικά στη Φαρμακευτική Σχολή και αργότερα στην Εμπορική), αλλά τις παρατάει για τη μεγάλη του αγάπη, τη μουσική.
Ο Μάνος Λοΐζος με τους Θεοδωράκη, Αλεξίου, Φαραντούρη, Νταλάρα και Παπακωνσταντίνου
Αν και σχεδόν αυτοδίδακτος στις αρχές του ’60 φτιάχνει τα πρώτα του τραγούδια. Εμπνευσμένος από το «Τραγούδι του Δρόμου» του Λόρκα, που το βρίσκει στο περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης» (σε μετάφραση του Νίκου Γκάτσου), το μελοποιεί και στις αρχές του ’62 κυκλοφορεί τον πρώτο του (μικρό) δίσκο, με ερμηνευτή τον Γιώργο Μούτσιο.
Όπως πολλοί νέοι καλλιτέχνες της εποχής, ο Λοΐζος γίνεται ενεργό μέλος του «Συλλόγου Φίλων Ελληνικής Μουσικής» και αναλαμβάνει τη διεύθυνση της Χορωδίας του ΣΦΕΜ στην παράσταση της «Ομορφης Πόλης» του Μ. Θεοδωράκη στο «Παρκ» (1962). Ένα χρόνο αργότερα, διευθύνει τη χορωδία στην παράσταση των Χατζιδάκι – Θεοδωράκη «Μια πόλη μαγική» (την ορχήστρα διευθύνει ο Χρήστος Λεοντής), όπου οι δύο νέοι συνθέτες παρουσιάζουν και κάποια δικά τους τραγούδια. Το 1964, ο ΣΦΕΜ διοργανώνει την πρώτη κοινή συναυλία των Μ. Λοΐζου – Χρ. Λεοντή, στο «Ακροπόλ», με τραγούδια τους σε στίχους Μάνου Ελευθερίου, Φώντα Λάδη και Μάρως Λήμνου – Λοΐζου. Τα έσοδα από τη συναυλία διατίθενται στο Δ΄ Πανσπουδαστικό Συνέδριο.
Σε μια εποχή που έπρεπε να αποφασίσεις …με ποιους θα πας και ποιους θ’ αφήσεις, ο Μάνος Λοΐζος παράλληλα με το δρόμο της μουσικής επιλέγει και το δρόμο του αγώνα, την ενασχόληση με τα κοινά. Το έργο του ανδρώνεται μέσα στη δεκαετία του ’60, των Λαμπράκηδων, των συνεχών διαδηλώσεων για 114, των δυναμικών φοιτητικών, εργατικών, κοινωνικών και πολιτικών αγώνων. Τα τραγούδια που γράφει εκείνη την περίοδο είναι εμπνευσμένα από αυτούς τους αγώνες και τους συνοδεύουν: ο «Δρόμος», ο «Στρατιώτης», το «Ακορντεόν», ο «Τρίτος Παγκόσμιος»… Η ιδεολογική του στράτευση στα ιδανικά του κομμουνισμού, η ευαισθησία του σε ό,τι αφορά τους ταπεινούς και τους καταφρονεμένους, η αλληλεγγύη του στους αγωνιζόμενους σε όλο τον κόσμο για ισότητα και αξιοπρέπεια βρίσκουν καλλιτεχνική έκφραση στα «Νέγρικα» σε ποίηση του Γιάννη Νεγρεπόντη, τα οποία παρουσιάζονται δύο ημέρες πριν τη δικτατορία, στη θρυλική συναυλία της ΕΦΕΕ (19 Απρίλη 1967). Τραγούδια που μιλούν για τον αγώνα επιβίωσης των μαύρων της Αμερικής και απαγορεύονται την περίοδο της χούντας, όπως και τα άλλα μέχρι τότε τραγούδια του
Η συνεργασία του με τους Λευτέρη Παπαδόπουλο, Γιώργο Νταλάρα, Γιάννη Καλατζή κ.ά. γεννά τραγούδια που γίνονται επιτυχίες. Κυκλοφορεί τους δίσκους «Ο Σταθμός», «Θαλασσογραφίες» (και οι δύο σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου). Με το τραγούδι «Σεβάχ ο Θαλασσινός», κάνει την πρώτη του εμφάνιση ως ερμηνευτής και η μεγάλη επιτυχία του τον οδηγεί στην ερμηνεία και άλλων τραγουδιών του. Συνθέτει τη μουσική για την ταινία του Αλέξη Δαμιανού «Ευδοκία» και το Να ‘χαμε τι να ‘χαμε». Παράλληλα, και πολλά κομμάτια που τα τραγουδά «σε φιλικό κύκλο» και δεν ακούγονται «ποτέ έξω από τους τέσσερις τοίχους μιας κάμαρας», όπως έλεγε. Ανάμεσά τους, ο «Τσε», ο «Μέρμηγκας», τα «Συρματοπλέγματα», το «Μη με ρωτάς». Στην περίοδο ’74 – ’76, ακολουθούν οι κύκλοι «Καλημέρα ήλιε», «Τα τραγούδια του δρόμου», «Τα τραγούδια μας». Τα τελευταία, σε στίχους του Φώντα Λάδη, είναι λαϊκά, πολιτικά τραγούδια, με αναφορές σε καυτά κοινωνικά προβλήματα, σε απεργίες και αγώνες της εργατικής τάξης, που ερμηνεύονται από τον Γ. Νταλάρα. Ανάμεσά τους, τα «Πάγωσε η τσιμινιέρα», «Λιώνουν τα νιάτα μας», «Το Δέντρο». Το 1979 κυκλοφόρησαν τα «Τραγούδια της Χαρούλας», με ερμηνεύτρια την Χαρούλα Αλεξίου, σε στίχους του Μανώλη Ρασούλη (τρία του Πυθαγόρα): «Τίποτα δεν πάει χαμένο», «Μες στο πλήθος», «Ολα σε θυμίζουν», «Γύφτισσα τον εβύζαξε» κ.ά. Ακολουθούν ο τελευταίος του δίσκος «Για μια μέρα ζωής» και μετά το θάνατό του τα «Γράμματα στην αγαπημένη», σε ποίηση Ναζίμ Χικμέτ.
Ο Μάνος Λοΐζος υπήρξε επίσης πρωτοπόρος συνδικαλιστής στο χώρο των δημιουργών του ελληνικού τραγουδιού. Πάλεψε με συνέπεια για τα πνευματικά τους δικαιώματα από τις δισκογραφικές εταιρείες και την κασετοπειρατεία μέσα από την ΕΜΣΕ (ήταν ο πρώτος πρόεδρος του σωματείου).
17 – 9 – 1988
Ξεκινούν οι 24οι Ολυμπιακοί Αγώνες στη Σεούλ.
17 – 9 – 1988
Εκδηλώνεται στρατιωτικό πραξικόπημα στην Αϊτή. Την εξουσία καταλαμβάνει ο στρατιωτικός Προσπέρ Αβρίλ.
17 – 9 – 2011
Πεθαίνει σε ηλικία 87 ετών ο Φαίδωνας Ματθαίου ο επονομαζόμενος και «πατριάρχης» του ελληνικού μπάσκετ. Θεωρείται από τα πιο σημαντικά πρόσωπα στο χώρο του αθλήματος -υπηρέτησε το άθλημα για περισσότερα από εξήντα χρόνια ως παίκτης και ως προπονητής.
Ο Φαίδων Ματθαίου
Από τα χέρια του βγήκαν ορισμένοι από τους σπουδαιότερους παίκτες, όπως ο Βασίλης Γκούμας και ο Απόστολος Κόντος. Σαν παίκτης αγωνίστηκε στον Άρη, στον Παναθηναϊκό με τον οποίο είχε σημαντικές διακρίσεις όπως η κατάκτηση τριών πρωταθλημάτων (1950-51-54) Πανιώνιος, Σπόρτινγκ και την ιταλική Ινις Βαρέζε. Πρώτος σταθμός στην προπονητική του καριέρα ήταν οι γυναίκες του Άρη όσο αγωνιζόταν στην ανδρική ομάδα, για να ακολουθήσουν ο Πανιώνιος, το Περιστέρι, ο ΠΑΟΚ, ο Ολυμπιακός και η Εθνική ομάδα.
17 – 9 – 2013
Πεθαίνει ο ηθοποιός Μιχάλης Γιαννάτος. Στην Κωνσταντινούπολη σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Ντίνου Δημόπουλου. Έφυγε με το διωγμό του 1964 και έκτοτε ασχολήθηκε με το θέατρο. Ήταν ιδιαίτερα συμπαθής και πιο γνωστός από ρόλους Τούρκων ή Κωνσταντινουπολιτών ηρώων.
Ο Μιχάλης Γιαννάτος με τον Άντονυ Κουήν
Η πρώτη επαγγελματική του εμφάνιση ήταν στην ταινία «Οι στιγματισμένοι» του Γιώργου Ζερβουλάκου, με πρωταγωνιστές τους Γιώργο Φούντα και Μάρω Κοντού. Μαθητής ακόμα, έπαιξε με τον Μάνο Κατράκη στο θεατρικό «Καπετάν Μιχάλης».
Συμμετείχε σε 27 ξένες κινηματογραφικές παραγωγές, μεταξύ των οποίων «Το Εξπρές του Μεσονυκτίου», «Το Μαντολίνο του Λοχαγού Κορέλι», «Μόναχο». Ο Μιχάλης Γιαννάτος μιλούσε πέντε γλώσσες και συμμετείχε στις περισσότερες ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου και συνολικά σε 100 ταινίες (ελληνικές και ξένες) και σε περίπου 100 τηλεοπτικές σειρές.
17 – 9 – 2022
Πeθαίνει σε ηλικία 80 ετών ο σημαντικός θεατρικός συγγραφέας και πεζογράφος Μάριος Ποντίκας.
Ο Μάριος Ποντίκας
Από τους κορυφαίους του μεταπολιτευτικού «ρεαλιστικού νεοελληνικού θεάτρου», με επιτυχίες που άφησαν εποχή, ο Μάριος Ποντίκας έγραψε διαχρονικά και επίκαιρα κείμενα.
Γεννημένος στη Μυτιλήνη, το 1942, ήταν απόφοιτος της ΑΣΟΕΕ και για μεγάλο χρονικό διάστημα απασχολήθηκε στη διαφήμιση ως κειμενογράφος.
Είχε διασκευάσει κείμενα της ελληνικής πεζογραφίας για την τηλεόραση («Χαμένη Άνοιξη» του Στρ. Τσίρκα, «Η αγάπη άργησε μια μέρα» της Λ. Ζωγράφου κ.ά.).
Έργα του έχουν παρουσιαστεί στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν («Ο γάμος»), στο Εθνικό Θέατρο («Τρομπόνι», «Ορθός Λόγος, Θεατές»), στο Θέατρο ΣΤΟΑ («Θεατές», «Εσωτερικαί Ειδήσεις», «Κοίτα τους», «Ο λάκκος και η φάβα», «Η πανοραμική θέα μιας νυχτερινής εργασίας», «Η γυναίκα του Λωτ», έργο που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τη Θεατρική Σκηνή του Α. Αντωνίου με τίτλο «ΕΣΤΩ»), στο Θεσσαλικό Θέατρο («Η διαθήκη», «Εθνική γιορτή»), στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος («Η γυναίκα του Λωτ», «Τρομπόνι») και σε άλλες σκηνές, μεταξύ των οποίων πολλές ερασιτεχνικές.
Είχε εκδώσει δύο συλλογές με πεζογραφήματά του («Δραπέτης γηροκομείου», «Κλειδαρότρυπα και άλλες ιστορίες») αρκετά από τα οποία έχουν προδημοσιευθεί σε λογοτεχνικά περιοδικά. Το 2012 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Γαβριηλίδης» το βιβλίο του «Ζήτω», μια ανθολόγηση διηγημάτων από παλαιότερες δημοσιεύσεις του και το 2014 το «Κουταμάρες (και μια εξυπνάδα)».
Ο 34χρονος μουσικός Παύλος Φύσσας δολοφονείται σε ενέδρα θανάτου στο Κερατσίνι από Χρυσαυγίτες. Δράστης της δολοφονίας ήταν το μέλος της φασιστικής οργάνωσης Γ. Ρουπακιάς.
Ο Παύλος Φύσσας
Τις επόμενες μέρες το ΚΚΕ και η ΚΝΕ πραγματοποίησαν δεκάδες κινητοποιήσεις και δράσεις, στις εργατογειτονιές και τους χώρους δουλειάς στο Κερατσίνι –και όχι μόνο- καταδικάζοντας τη δολοφονική επίθεση των φασιστών και καλώντας σε λαϊκή πάλη εναντίον του συστήματος που τους θρέφει.
Πεθαίνει μια από τις πιο δημοφιλείς ηθοποιούς του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, η Μάρθα Καραγιάννη.
Η Μάρθα Καραγιάννη
Η Μάρθα Καραγιάννη γεννήθηκε τον Νοέμβρη του 1939 στον Πειραιά, από γονείς ποντιακής καταγωγής και μεγάλωσε στο Κερατσίνι.
Σπούδασε χορό και από τα οχτώ της χρόνια συμμετείχε σε παραστάσεις του παιδικού μπαλέτου της Λυρικής Σκηνής.
Το ντεμπούτο της στον κινηματογράφο το έκανε σε ηλικία 17 ετών (1956) στην ταινία της Φίνος Φιλμς, «Η άγνωστος», σε σκηνοθεσία Ορέστη Λάσκου.
Ένα χρόνο μετά έκανε και το θεατρικό της ντεμπούτο στην επιθεώρηση «Ελέφαντες και ψύλλοι». Εκεί γνωρίστηκε και με τον Γιάννη Δαλιανίδη, με τον οποίο έκανε δεκάδες ταινίες και η καριέρα της συνδέθηκε με τα λαμπερά μιούζικαλ και τις κωμωδίες του. «Ο χορός ήταν πάντα μέσα μου, στο αίμα μου! Το μουσικό θέατρο με τράβηξε σαν μαγνήτης», είχε πει η ίδια.
Η συνεργασία της με τον Δαλιανίδη ξεκίνησε το 1961 στην ταινία «Ζητείται ψεύτης», όταν ήταν μόλις 22 χρόνων. Το 1963 έπαιξε στο πρώτο ελληνικό μιούζικαλ «Μερικοί το προτιμούν κρύο» και στη συνέχεια έπαιξε σε όλα τα μιούζικαλ του Δαλιανίδη: «Κάτι και να καίει» (1964), «Κορίτσια για φίλημα» (1965), «Μια κυρία στα μπουζούκια» (1967), «Οι θαλασσιές οι χάντρες» (1967), «Μαριχουάνα Στοπ» (1971). Μεγάλη επιτυχία μάλιστα έκανε τραγουδώντας στην ταινία «Γοργόνες και μάγκες» (1968) το «Ο άνδρας που θα παντρευτώ» σε μουσική Μίμη Πλέσσα και στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου.
Όσον αφορά στο θέατρο, συμμετείχε επανειλημμένα στον θίασο των Γεωργίας Βασιλειάδου και Βασίλη Αυλωνίτη. Εμφανίστηκε κυρίως σε επιθεωρήσεις δίπλα στους Νίκο Σταυρίδη, Κώστα Χατζηχρήστο, Γιώργο Κωνσταντίνου, Μαρίκα Νέζερ, Νίκο Ρίζο, Γιάννη Γκιωνάκη, Καίτη Μπελίντα, Σπεράντζα Βρανά, Ρένα Ντορ, Ρένα Βλαχοπούλου, Ορέστη Μακρή, Κατερίνα Γιουλάκη, Σταύρο Παράβα, Αλέκο Λειβαδίτη, Μπέττυ Μοσχονά, Ελένη Προκοπίου, Βαγγέλη Βουλγαρίδη, Γιάννη Φέρμη, Τάκη Μηλιάδη, Σωτήρη Μουστάκα κ.ά.
Στην τηλεόραση εκτός από το σήριαλ «Ο Δρόμος», πρωταγωνίστησε στις σειρές «Μικρομεσαίοι» του Γ. Δαλιανίδη, «Ζωή πατίνι» του Γιώργου Κωνσταντίνου, «Επτά θανάσιμες πεθερές» και «Οι Βασιλιάδες».
Πεθαίνει ο συνθέτης Νίκος Σκαλκώτας. Προερχόταν από μουσική οικογένεια. Ο προπάππος του ο Αλέκος, ήταν από τον Πύργο της Τήνου και ήταν ονομαστός λαϊκός μουσικός: τραγουδούσε, έπαιζε βιολί και λαούτο και συνέθετε τραγούδια, με λίγα λόγια ήταν προικισμένος από τη μουσική «φύση».
Ο Νίκος Σκαλκώτας
Ο πατέρας του Νίκου, Αλέκος κι αυτός ήταν φλαουτίστας και ο αδελφός του πατέρα του, ο Κώστας, έπαιζε βιολί. Και τα δυο αδέλφια ήταν μέλη της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Χαλκίδας. Όταν ο Νίκος έγινε δύο χρόνων ήρθε στην Αθήνα με την οικογένειά του και από τα πέντε χρόνια άρχισε να μαθαίνει βιολί. Στα 1914 γράφτηκε στο Ωδείο Αθηνών και αποφοίτησε το 1920 με χρυσό βραβείο.
Ο δρόμος προς τη δόξα ανοίγει και το 1921 πηγαίνει με υποτροφία να κάνει σπουδές στη Μουσική Ακαδημία του Βερολίνου και δένεται με στενή φιλία με τον Δημήτρη Μητρόπουλο. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1925 ο Νίκος Σκαλκώτας εγκαταλείπει το ρόλο του σολίστα και αφιερώνεται αποκλειστικά στη σύνθεση. Φυσικά, βιοποριστικοί λόγοι τον αναγκάζουν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα να παίζει σε διάφορες ορχήστρες καφενείων και κινηματογράφων.
Είναι η τραγική μοίρα πολλών χαρισματικών ατόμων, είναι η μοίρα των εκλεκτών να σπαταλούν την ώρα τους από εδώ και από εκεί για να βγάλουν το ψωμί τους. Και στα 1933 ο Νίκος Σκαλκώτας επιστρέφει στη χώρα του εγκαταλείποντας όλα του τα υπάρχοντα και τις μέχρι τότε συνθέσεις του – ένα μικρό μέρος βρέθηκε αργότερα από τους μελετητές του – με την ελπίδα να βρει τη ζεστασιά της πατρίδας. Ο Σκαλκώτας έγραψε συνολικά 70 έργα, τα περισσότερα στη δεκαετία του 1935 – 45 και παρ’ όλα τα πολλά χρόνια που έζησε στο εξωτερικό, το έργο είναι βαθιά ελληνικό. Η μουσική του στηρίζεται στην ελληνική παράδοση και παρέμεινε πιστός στα κλασικά ιδεώδη. Έφυγε από τη Γερμανία την ώρα που ανέβαινε ο Χίτλερ, για να έρθει στην Ελλάδα.
Μα εδώ, στην Αθήνα τον υποδέχονται με παγερή αδιαφορία, μια αδιαφορία που θα λαβώσει την ψυχή του συνθέτη. Η υγεία του δεν είναι καλή, η ψυχολογική του κατάσταση είναι άσχημη, οι συμπατριώτες του τον αγνοούν συστηματικά. Δεν τον καταλαβαίνουν ή δεν μπαίνουν στον κόπο να τον καταλάβουν. Και εκείνος μέχρι το τέλος της σύντομης ζωής του θα παίζει το βιολί του. Θα εργάζεται ως σολίστ στην Κρατική Ορχήστρα Αθηνών μέχρι που το δοξάρι του θα σιγήσει.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής εμποδίζουν τον Τσάρλι Τσάπλιν (Charles Spencer “Charlie” Chaplin) να ξαναμπεί στη χώρα μετά από ένα ταξίδι του στην Αγγλία.
Ο Τσάρλι Τσάπλιν
Στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου και της Μαύρης Λίστας, έπεσε σε δυσμένεια λόγω των θέσεών του κατά της εκμετάλλευσης των εργαζομένων και των επικρίσεών του κατά της αυταρχικής πολιτικής των αστικών κρατών. Ενώ ταξίδευε προς το Λονδίνο, έμαθε την απόφαση του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης να άρει τη βίζα του και επομένως το δικαίωμα επιστροφής. Μετά από αυτό το γεγονός παρέμεινε οριστικά στην Ευρώπη
19 – 9 – 2016
«Φεύγει» από τη ζωή, η ποιήτρια, συγγραφέας, μεταφράστρια και αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης από τις γραμμές του ΕΑΜ, Βούλα Δαμιανάκου.
Η Βούλα Δαμιανάκου
Υπήρξε σύντροφος του κομμουνιστή λογοτέχνη Βασίλη Ρώτα και μαζί, κατά το μεγαλύτερο μέρος, μετέφρασαν το σύνολο των έργων του Ουίλιαμ Σαίξπηρ καθώς και του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι. Ξεχωριστά ασχολήθηκε επίσης στο έργο της και με τα μοιρολόγια της Μάνης, της ιδιαίτερης πατρίδας της, ενώ με ψευδώνυμα συνεργάστηκε και με περιοδικά.
Το ΝΑΤΟ αποφασίζει την ένταξη σε αυτό της Ελλάδας και της Τουρκίας.
Το έγγραφο με την απόφαση της ένταξης της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ
20 – 9 – 1955
Η Σοβιετική Ένωση παραχωρεί στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία πλήρη κυριαρχία.
20 – 9 – 1960
Το Α’ Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου εγκαινιάζεται στη Θεσσαλονίκη.
Το Α’ Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου
20 – 9 – 1971
Πεθαίνει ο τιμημένος με Νόμπελ Έλληνας ποιητής Γιώργος Σεφέρης (Γιώργος Σεφεριάδης). Το πραγματικό του όνομα ήταν Σεφεριάδης και γεννήθηκε στη Σμύρνη της Μικράς Ασίας το 1900.
Ήταν γιος του διακεκριμένου καθηγητή του Διεθνούς Δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών Στέλιου Σεφεριάδη. Ο Γιώργος Σεφέρης σπούδασε Νομικά και Πολιτικές Επιστήμες στο Παρίσι και σταδιοδρόμησε στο διπλωματικό κλάδο, όπου υπηρέτησε σε διάφορες χώρες και, τέλος, ως πρεσβευτής στο Λονδίνο. Ο ποιητής μεγάλωσε μέσα σε προοδευτικό δημοκρατικό περιβάλλον. Ήταν ο πρώτος Έλληνας που πήρε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1963.
Το 1969, μετά από δύο χρόνια σιωπής για την επιβολή της δικτατορίας στη χώρα, ο Γ. Σεφέρης τάραξε τη χούντα με τη γνωστή του δήλωση, η οποία μεταδόθηκε ραδιοφωνικά σε όλο τον κόσμο.
Η κηδεία του, στις 22 Σεπτέμβρη του 1971, πήρε χαρακτήρα αντιδικτατορικής εκδήλωσης με ένα πλήθος Ελλήνων να τον αποχαιρετά, διεκδικώντας Ελευθερία και Δικαιοσύνη.
20 – 9 – 1977
Το Βιετνάμ γίνεται μέλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Σημαία του Βιετνάμ
20 – 9 – 1984
Παγιδευμένο φορτηγό στη Βηρυτό εκρήγνυται μπροστά στην πρεσβεία των ΗΠΑ, με αποτέλεσμα 20 άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους και δεκάδες άλλοι να τραυματιστούν. Μεταξύ των τραυματιών εμφανίζεται και ο Αμερικανός πρέσβης, Ρέτζιναλντ Μπαρτόλομιου.
Η αμερικανική πρεσβεία στη Βηρυτό μετά την έκρηξη
Η αφορμή για να πλεύσει, δύο μέρες αργότερα, ο αμερικανικός στόλος προς τη λιβανική πρωτεύουσα έχει δοθεί.
20 – 9 – 1992
Το 49% των Γάλλων ψηφίζει «όχι» στο δημοψήφισμα για τη Συνθήκη του Μάαστριχτ.
Τα ψηφοδέλτια στο δημοψήφισμα για τη Συνθήκη του Μάαστριχτ.
20 – 9 – 2000
Πεθαίνει ο Βούλγαρος μυθιστοριογράφος και δραματουργός Στανισλάβ Στρατίεβ. Το πρώιμο έργο του συνδέεται με το θέατρο του παραλόγου.
Ο Στανισλάβ Στρατίεβ
20 – 9 – 2001
Αφήνει την τελευταία του πνοή ο Βασίλης Ζιώγας, από τους σπουδαιότερους αλλά και από τους ανανεωτές της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας.
Ο Βασίλης Ζιώγας
Ήταν Θεσσαλονικιός, αλλά από πολύ μικρός εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Σε ηλικία 14 χρόνων έγραψε και ανέβασε το πρώτο του θεατρικό έργο με τίτλο «Η ψευδόμενη στάφυλος». Το 1956 έφυγε για την Αυστρία με υποτροφία για να σπουδάσει ζωγραφική. Εκεί σπούδασε κινηματογράφο και θέατρο στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Συμμετείχε στο λογοτεχνικό κίνημα του «Λετρισμού», μαζί με σημαντικούς ποιητές και θεατρικούς συγγραφείς της Αυστρίας. Εγινε γνωστός ως ποιητής με τη συλλογή «21 σπουδές για μικρό στίχο», το 1957. Γρήγορα όμως «αποκήρυξε» την ποίηση και αφοσιώθηκε στη συγγραφή θεατρικών έργων, με πρώτο «Το προξενιό της Αντιγόνης» το 1960, έργο που αποτελεί «σταθμό» της θεματικής και μορφολογίας της μεταπολεμικής ελληνικής δραματουργίας. Το έργο αυτό ανέβηκε από τη «Δωδέκατη Αυλαία» και το ραδιόφωνο, αλλά και στην Αυστρία (1969), Ελβετία (1970) και στο Εθνικό (1977).
Στη δεκαετία του ’50 ταξίδεψε αρκετά, ζώντας για ένα διάστημα και στο Παρίσι, όπου έγραψε αρκετά θεατρικά έργα. Επίσης μετέφρασε για πρώτη φορά στην Ελλάδα έργα των Ιονέσκο και Μπέκετ. Το 1972 πήγε στη Νέα Υόρκη και συνεργάστηκε με τον πρωτοποριακό – τότε – θεατρικό οργανισμό «La mama». Από το 1979 εργάστηκε ως δημοσιογράφος και αρθρογράφος στον ημερήσιο Τύπο. Για ένα διάστημα έδινε, αφιλοκερδώς, συνεργασίες του στο «Ριζοσπάστη».
Τα επόμενα θεατρικά του έργα «Οι μπριζόλες» και η «Σταφίδα ή το ψευτοπαίδι» παίχτηκαν στη Βιέννη (1969), το μονόπρακτό του «Το λαστιχένιο φέρετρο» παρουσιάστηκε στις όπερες της Βόννης και του Βερολίνου με μουσική Αργύρη Κουνάδη (1968). Αλλα γνωστά του έργα είναι «Οι χρωματιστές γυναίκες», «Ιφιγένεια στη φωτιά», «Τα Πασχαλινά παιχνίδια» κ.ά.
Πολλά από τα έργα του, όπως «Η κωμωδία της μύγας», «Τα εφτά κουτιά της Πανδώρας», «Ο Φιλοκτήτης», «Ο δον Κιχώτης σε νέες περιπέτειες», «Η επίσκεψη», «Το βουνό», αλλά και το μυθιστόρημα του «Ζιζί» κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Καστανιώτη», από τις οποίες πρόκειται να κυκλοφορήσει τον Οκτώβρη και το «κύκνειο άσμα» του, «Ο ανθισμένος άντρας».
Ο Βασίλης Ζιώγας ήταν πολυγραφότατος, αλλά λίγα έργα του έχουν παιχτεί στην Ελλάδα, ίσως γιατί τα θέματά του θεωρήθηκαν τολμηρά και «επικίνδυνα».
20 – 9 – 2004
«Φεύγει» από τη ζωή σε ηλικία 69 ετών νικημένος από τον καρκίνο ο Βρετανός προπονητής και πρώην ποδοσφαιριστής Μπράιαν Κλαφ (Brian Howard Clough), ίσως ο πλέον εκκεντρικός προπονητής στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.
Ο Μπράιαν Κλαφ
Η ειδικότητά του ήταν να αναλαμβάνει ομάδες σε κακή αγωνιστική κατάσταση και να τις στέλνει στην κορυφή. Το 1973 οδήγησε τη Ντέρμπι Κάουντι μέχρι τα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, αλλά το μεγαλύτερο επίτευγμά του ήταν το 1975 όταν πήρε τη Νότιγχαμ Φόρεστ από τη δεύτερη κατηγορία και την έκανε πρωταθλήτρια Αγγλίας αρχικά και δυο φορές συνεχόμενες πρωταθλήτρια Ευρώπης το 1979 και το 1980, ενώ παρέμεινε στον πάγκο της ως το 1993. Μάλιστα η Νότιγχαμ κατέχει το ρεκόρ μέχρι σήμερα να έχει περισσότερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα παρά εγχώρια (1). Αντίθετα, μνημειώδες ήταν το πέρασμα του για μόλις… 44 μέρες από τον πάγκο της Λιντς.
Όσον αφορά την εξωγηπεδική του συμπεριφορά, η άστατη ζωή που έκανε (αλκοόλ), η εκκεντρικότητα και ο παρορμητισμός τον έκαναν να έχει φανατικούς φίλους αλλά και μισητούς εχθρούς. Πάντως στην ιστορία έχουν μείνει αρκετές ατάκες του όταν σχολίαζε πρόσωπα και πράγματα, όχι μόνο από τον χώρο του ποδοσφαίρου.
20 – 9 – 2009
Στον μικρό τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Καλαθοσφαίρισης, η Ελλάδα, με μεγάλο πρωταγωνιστή τον Σοφοκλή Σχορτσιανίτη, νικάει με 57-56 τη Σλοβενία και κατακτά το χάλκινο μετάλλιο.
Στιγμιότυπο από τον μικρό τελικό Ελλάδας – Σλοβενίας το 2009
Ο Στρατηγός του Ξέρξη Μαρδόνιος καταλαμβάνει την Αθήνα, την οποία βρίσκει έρημη κατοίκων και πυρπολεί την Ακρόπολη και την πόλη.
Πίνακας που αναπαριστά της Αρχαία Αγορά της Αθήνας
21 – 9 –1933
Αρχίζει στη Λειψία η δίκη για τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ (γερμανικό Κοινοβούλιο) –προβοκάτσια των Ναζί που έγινε το Φλεβάρη.
Ο Γκ. Ντιμιτρόφ (στο βάθος όρθιος) αντιμετωπίζει τον Χ. Γκαίρινγκ (με την πλάτη στο φακό) κατά την διάρκεια της δίκης
Κατηγορούμενοι ήταν ο Γκεόργκι Ντιμιτρόφ, ηγετικό στέλεχος του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος και της Κομμουνιστικής Διεθνούς, οι Βούλγαροι κομμουνιστές Ποπόφ και Τάνεφ και ο αρχηγός της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Γερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος στο Ράιχσταγκ, Ερνστ Τόργκλερ.
Ο Γκ. Ντιμιτρόφ (δεξιά στην τέταρτη σειρά) στο εδώλιο. Διακρίνεται με την ριγέ στολή ο Βαν ντεν Λούμπεν
Ο γερμανικός φασισμός βγήκε ηττημένος από τη δίκη της Λειψίας. Στη διάρκειά της, οι ρόλοι αντιστράφηκαν. Η προβοκάτσια ξεσκεπάστηκε. Οι φασίστες δεν τόλμησαν να βγάλουν καταδικαστική απόφαση. Ο Ντιμιτρόφ και οι σύντροφοί του αθωώθηκαν πανηγυρικά και το Φλεβάρη του 1934 η κυβέρνηση Χίτλερ υποχρεώθηκε να τους απελευθερώσει και να τους επιτρέψει να μεταβούν στην ΕΣΣΔ.
Το πρωτοσέλιδο του «Νέου Ριζοσπάστη» για την έναρξη της δίκης (1933)
Επρόκειτο για μια μεγάλη νίκη του κομμουνιστικού κινήματος, που έμελλε να αποτελέσει παγκόσμιο σύμβολο στον αγώνα κατά του φασισμού.
21 – 9 – 1934
Γεννιέται ο Καναδός λογοτέχνης, τραγουδιστής και συνθέτης Λέοναρντ Κοέν (Leonard Cohen). Ήταν γιος ευκατάστατου Εβραίου έμπορου υφασμάτων, τον οποίο έχασε όταν ήταν σε ηλικία έξι ετών. Έφηβος έμαθε κιθάρα και έγινε μέλος του μουσικού γκρουπ «Buckskin Boys», το οποίο έπαιζε μουσική κάντρι.
Ο Λέοναρντ Κοέν
Αργότερα, τον καιρό που ήταν σπουδαστής στο Πανεπιστήμιο McGill, εξέδωσε τα πρώτα του ποιήματα που τον έκαναν γνωστό στους καναδικούς λογοτεχνικούς κύκλους. Το 1963 εγκαταστάθηκε στην Ύδρα, όπου συνέχισε να γράφει. Με το μυθιστόρημα «Beautiful Losers» (Θαυμάσιοι αποτυχημένοι, 1966), γνώρισε την παγκόσμια επιτυχία ως συγγραφέας. Ωστόσο, το 1967 αποφάσισε να εγκατασταθεί στις ΗΠΑ, για να αφοσιωθεί στη μουσική.
Σε συναυλίες φολκ στις ΗΠΑ το 1967, η τραγουδίστρια Τζούντι Κόλινς (Judy Collins) έκανε γνωστό το τραγούδι του Κοέν «Suzanne». Έτσι, την ίδια χρονιά, κυκλοφόρησε τον πρώτο του δίσκο με τίτλο «Songs of Leonard Cohen». Ακολούθησαν πολλοί άλλοι δίσκοι, μεταξύ των οποίων και ο δίσκος «Songs of Love and Hate» που περιέχει το τραγούδι – ύμνο στην αγάπη και τη μοναξιά «Famous Blue Raincoat» (1971) με τη φωνή της Τζένιφερ Γουάρνς (Jennifer Warnes).
Το 1992 κυκλοφόρησε τον πιο πολιτικοποιημένο δίσκο του με τίτλο «The Future». Ένα από τα πιο γνωστά του τραγούδια είναι το «Dance me to the end of love».
Και παρά το γεγονός ότι θεωρείται πως είναι ένα ερωτικό τραγούδι, γράφτηκε με αφορμή τα ναζιστικά κρεματόρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο ίδιος ο Λ. Κοέν σε συνέντευξή του λέει: «(…) το συγκεκριμένο τραγούδι ήρθε για μένα απλά επειδή γνώριζα ή άκουγα ότι δίπλα στα κρεματόρια, σε κάποια στρατόπεδα θανάτου υπήρχε μία ομάδα μουσικών που αποτελούνταν από ένα κουαρτέτο εγχόρδων, οι οποίοι υποχρεώνονταν να παίζουν κάθε φορά που εξελισσόταν η διαδικασία αυτής της φρίκης. Και αυτούς τους ανθρώπους που έπαιζαν, τους περίμενε η ίδια τρομακτική μοίρα. Και υποχρεώνονταν να παίζουν κλασική μουσική, την ώρα που οι συγκρατούμενοί τους θανατώνονταν και καίγονταν. Αυτή η μουσική, λοιπόν, το «χόρεψέ με στην ομορφιά σου με ένα φλεγόμενο βιολί», εννοεί συμβολικά σαν ομορφιά το τέλος της ύπαρξης και το στοιχείο του πάθους που διέπει κάθε ολοκλήρωση».
21 – 9 – 1973
Η Παναχαϊκή επικρατεί 2-1 της αυστριακής Γκράτσερ για την α’ φάση του Κυπέλλου UEFA. Είναι η πρώτη συμμετοχή επαρχιακής ομάδας σε ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική διοργάνωση.
Παναχαϊκή-Γκράτσερ 2-1 το 1973
21 – 9 – 1999
Σεισμός 7,6 Ρίχτερ συγκλονίζει την Ταϊβάν, αφήνοντας περισσότερους από 2.300 νεκρούς.
21 – 9 – 2006
Πεθαίνει πλήρης ημερών, ο σημαντικότατος συγγραφέας και ακαδημαϊκός Τάσος Αθανασιάδης. Καταγόταν από το Σαλιχλί της Μ. Ασίας, αλλά μετά την καταστροφή, με την οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και άσκησε για λίγα χρόνια τη δικηγορία.
Ο Τάσος Αθανασιάδης
Από το 1945 μέχρι το 1972 διατέλεσε γενικός γραμματέας του Εθνικού Θεάτρου. Έγραψε μυθιστορήματα, διηγήματα, δοκίμια, βιογραφίες και ταξιδιωτικές εντυπώσεις. Τα κυριότερα και πολυδιαβασμένα έργα του είναι: «Οι Πανθέοι» και «Οι φρουροί της Αχαΐας» (βραβεύτηκαν και τα δύο από την Ακαδημία Αθηνών), «Η αίθουσα του θρόνου», «Αλβέρτος Σβάιτσερ», «Οι τελευταίοι εγγονοί», «Τα παιδιά της Νιόβης», «Η ζωή του αυτοκράτορα Ιουλιανού του Παραβάτη», «Ο Ντοστογιέφσκι από το κάτεργο στο πάθος», «Ο γιος του ήλιου».
Τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο «Χέντερ» και με το παράσημο του «Τάγματος του Φοίνικα». Το 1994 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έργα του έχουν μεταφραστεί στο εξωτερικό και μεταφερθεί στη μικρή οθόνη.
21 – 9 – 2006
Πεθαίνει ο Άγγλος κιθαρίστας και μπασίστας Μποζ Μπάρελ (Raymond «Boz» Burrel).
Ο Μποζ Μπάρελ
Συνεργάστηκε με τα συγκροτήματα King Crimson και Bad Company. Πέθανε από καρδιακή προσβολή στην Ισπανία.
Φεύγει από τη ζωή ο ποιητής, πεζογράφος και στιχουργός Γιάννης Νεγρεπόντης (πραγματικό ονοματεπώνυμο: Ιωάννης Ξυνοτρούλιας). Γεννήθηκε στις 8 Αυγούστου του 1930 στη Λάρισα. Εκεί έζησε μέχρι τα 8 του χρόνια και μετά ήρθε μαζί με όλη την οικογένειά του στην Αθήνα. Σπούδασε αρχαιολογία στη φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (λόγω πολιτικών φρονημάτων δεν αξιοποίησε ποτέ επαγγελματικά το πτυχίο που πήρε) καθώς και στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, με δασκάλους τον Ροντήρη, τον Βεάκη, τον Σιδέρη (αλλά ούτε κι αυτές τις σπουδές αξιοποίησε επαγγελματικά). Συνεργάστηκε με περιοδικά και εφημερίδες όπως και με την ΕΡΑ. Μετά το 1967 ασχολήθηκε με τη συγγραφή στίχων για τραγούδια.
Ο Γιάννης Νεγρεπόντης
Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1949 δημοσιεύοντας διήγημά του στο περιοδικό Ελληνική Δημιουργία, που εξέδιδε ο Σπύρος Μελάς, με το ψευδώνυμο Γιάννη Νικολάου. Αργότερα άρχισε να δημοσιεύει στο περιοδικό Επιθεώρηση Τέχνης με το ψευδώνυμο Τζων. Μέρος του αρχείου του βρίσκεται στο ΕΛΙΑ. Η πρώτη του ποιητική συλλογή έρχεται αργότερα, το 1958. Είναι το «Πρόσωπα και χώρος», όπου υπογράφει με το ψευδώνυμο Νεγρεπόντης, με το οποίο καθιερώνεται. Υπήρξε αριστερός, την 21η Απριλίου 1967, συλλαμβάνεται και εξορίζεται για τρία χρόνια, στη Γυάρο και τη Λέρο.
Καταπιάστηκε και διακρίθηκε σε όλα τα είδη του γραπτού λόγου: ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, τραγούδι, κριτική, δοκίμιο, χρονογράφημα, σάτιρα, ευθυμογράφημα, παιδικά, ραδιοφωνικό σχόλιο. Τραγούδια του έχουν μελοποιήσει οι Μίκης Θεοδωράκης, Χρήστος Λεοντής, Λίνος Κόκκοτος και άλλοι. Από τους πρωτοπόρους της «πολιτιστικής επανάστασης» της δεκαετίας του ’60, έγινε ευρύτερα γνωστός και αγαπητός με τα τραγούδια του «Το ακορντεόν» (που τελειώνει με το σύνθημα «δεν θα περάσει ο φασισμός») και «3ος παγκόσμιος» που μελοποίησε ο Μάνος Λοΐζος. Ο ίδιος μελοποίησε τα αντιρατσιστικά «Νέγρικα», που τραγούδησε η Μαρία Φαραντούρη. Ήταν τα τραγούδια που έγιναν αρχικά γνωστά από τις μπουάτ και πέρασαν και τραγουδήθηκαν -απαγορευμένα πια- από στόμα σε στόμα, στα χρόνια της δικτατορίας.
Η ικανότητα του Νεγρεπόντη να περνάει μηνύματα φάνηκε και στα «Μικροαστικά» και τα «Μαθήματα πολιτικής οικονομίας» που συνέθεσε ο Λουκιανός Κηλαηδόνης. Τα «Μικροαστικά» γνώρισαν επιτυχία και ως σατιρικό θεατρικό έργο. Ένα ακόμη ποιητικό έργο, το «Φυλάττειν Θερμοπύλας», που έγραψε εξόριστος στη δικτατορία, έχει μελοποιήσει στο μεγαλύτερο μέρος τους, υπό μορφή ορατορίου, ο Χρήστος Λεοντής.
Πεθαίνει ο Ιταλός συνθέτης από την Κατάνια της Σικελίας Βιντσέντζο Μπελλίνι ή Βικέντιος Μπελλίνι (Vincenzo Salvatore Carmelo Francesco Bellini).
Πορτρέτο του Βιντσέντζο Μπελλίνι
Από πολύ νωρίς, πριν περατώσει τις σπουδές του, άρχισε να συνθέτει με μεγάλη επιτυχία, όπως την όπερα «Άντελσον και Σαλβίνι» και κάποια έργα εκκλησιαστικής μουσικής. Τον επόμενο χρόνο, μετά από παραγγελία του θεάτρου Σαν Κάρλο της Νεάπολης συνέθεσε το μονόπρακτο «Μπιάνκα και Φαρνάντο».
Μετά και την επιτυχία που σημείωσε αυτό, κλήθηκε πλέον από το περίφημο μουσικό θέατρο της Ιταλίας, τη Σκάλα του Μιλάνου, όπου και σύνθεσε τον «Πειρατή» και αμέσως μετά την «Ξένη», της οποίας η επιτυχία ξεπέρασε κάθε προσδοκία φθάνοντας τις τριάντα συνεχείς παραστάσεις.
Το 1830 μετέβη στο Παρίσι, όπου παρουσίασε το 12ο σκηνικό του έργο «Οι Πουριτανοί» που ανέβηκε στο εκεί ιταλικό θέατρο. Μετά όμως την αποτυχία που σημείωσε το έργο του «Ζαΐρα» στο θέατρο της Πάρμα, ακολούθησε ο μεγάλος θρίαμβος στο έργο του «Υπνοβάτις», στο Μιλάνο το 1831. Αυτής ακολούθησε η επίσης μεγάλη επιτυχία του τραγικού μελοδράματος «Νόρμα», σε κείμενο του Φελίτσε Ρομάνο.
23 – 9 – 1944
Ομάδα καταδρομών του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ εισβάλλει στο Ραδιοσταθμό Αθηνών και μεταδίδει το παρακάτω μήνυμα: «Προσοχή, προσοχή. Σας μιλάει το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Έλληνες, όλοι επί ποδός πολέμου. Ο ηρωικός ΕΛΑΣ λευτερώνει την αγαπημένη μας πατρίδα. Ήρθε η ώρα να λευτερώσει και την Αθήνα μας. Εμπρός όλοι να λευτερώσουμε τους φυλακισμένους αδελφούς μας. Φωτιά και τσεκούρι στους αμετανόητους ταγματασφαλίτες, χωροφύλακες, μπουραντάδες και τους κρυφούς πολιτικούς αρχηγούς τους. Κλείστε τα’ αυτιά σας στις προδοτικές διαδόσεις. Όλοι επί ποδός πολέμου. Ζήτω το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Ζήτω οι μεγάλοι μας σύμμαχοι».
23 – 9 – 1950
Το Αμερικανικό Κογκρέσο ψηφίζει νόμο «για την Εσωτερική Ασφάλεια» (νόμος Μακ Κάραν) με τον οποίο τα μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος ΗΠΑ θεωρούνταν «πράκτορες ξένης δυνάμεως» και φυλακίζονταν χωρίς δικαστικές αποφάσεις. Ο νόμος αυτός ίσχυσε για 17 χρόνια.
Ο Πάτ Μακ Κάραν, εμπνευστής του νόμου «για την Εσωτερική Ασφάλεια»
23 – 9 – 1973
Πεθαίνει σε ηλικία 69 ετών στο Σαντιάγο της Χιλής ο κομμουνιστής ποιητής και μέλος της ΚΕ του ΚΚ Χιλής Πάμπλο Νερούδα (Pablo Neruda) (Βραβείο Στάλιν, 1953, Νόμπελ Λογοτεχνίας, 1971).
Ο Πάμπλο Νερούδα
Το πραγματικό του όνομα ήταν Μεφταλί Ρικάρντο Ρέγιες. Παιδί, ακόμα, διαβάζει φημισμένους Λατινοαμερικανούς και Ευρωπαίους συγγραφείς. Στο Γυμνάσιο, η καθηγήτριά του Γκαμπριέλα Μιστράλ (η πρώτη Λατινοαμερικάνα που πήρε Νόμπελ Λογοτεχνίας) τον μυεί στην κλασική ρωσική λογοτεχνία. Γυμνασιόπαιδο, ακόμα, δημοσιεύει ποιήματά του σε εφημερίδες και περιοδικά, με διάφορα ψευδώνυμα, ώσπου το 1920 επιλέγει το Νερούδα. Μετά το Γυμνάσιο σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο του Σαντιάγο και μετέχει στους φοιτητικούς αγώνες. Αφήνει το Πανεπιστήμιο για να αφοσιωθεί στην ποίηση. Το 1923 δημοσιεύει το πρώτο του ποιητικό βιβλίο «Ηλιοβασιλέματα». Σύντομα καταξιώνεται ως σπουδαίος ποιητής.
Το 1927 διορίζεται πρόξενος της Χιλής στην Άπω Ανατολή, στην Αργεντινή και το 1934 στην Ισπανία, όπου μάχεται κατά του φρανκικού φασισμού – φονιά στο πλευρό του ισπανικού λαού και του μέγιστου ποιητή της Ισπανίας και πολυαγαπημένου του φίλου, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Λόγω της αντιφασιστικής δράσης του, η Χιλή τον καταργεί από πρέσβη. Πάει στο Παρίσι, απ’ όπου βοηθά τον ισπανικό λαό. Με τον ομότεχνο, φίλο και ομοϊδεάτη του Λουί Αραγκόν, προετοιμάζει το Παγκόσμιο Συνέδριο Αντιφασιστών Συγγραφέων. Το 1937 επιστρέφει στη Χιλή. Ο λαός συναρπάζεται με την ποίηση του Νερούδα, ο οποίος μιλά παντού κατά του φασισμού. Το 1938, η πρώτη κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου της Χιλής τον στέλνει πρέσβη στο Παρίσι και αργότερα στο Μεξικό.
«Στα τέλη του 1943 ξαναγύρισα στο Σαντιάγο. Εγκαταστάθηκα στο σπίτι που απόκτησα με το σύστημα των δόσεων. Η χώρα μου δεν είχε αλλάξει: Τρομερή φτώχεια στις περιοχές των μεταλλείων και η κομψή κοινωνία που γέμιζε το Κάντρι Κλαμπ. Έπρεπε ν’ αποφασίσω. Η απόφασή μου μού στοίχισε καταδιώξεις και στιγμές εκρηκτικές», γράφει ο Νερούδα στη δεύτερη σελίδα των απομνημονευμάτων του. Στις 15/7/1945 προσχώρησε – και τυπικά – στο ΚΚ Χιλής, του οποίου εκλέγεται γερουσιαστής το 1947, ξέροντας καλά τι τον περίμενε.
Ο γερουσιαστής Νερούδα, επειδή καταγγέλλει την προδοσία του λαού από τον εκλεγμένο με τις ψήφους του ΚΚΧ, Πρόεδρο Γκονσάλες Βιδέλα, διώκεται. Με εντολή του παράνομου πλέον ΚΚΧ, βγαίνει στην παρανομία, με το ψευδώνυμο Λεγκαρέτα. Μετά πολλών βασάνων, διαβαίνοντας βουνοκορφές των Ανδεων, περνά στην Αργεντινή. Με το διαβατήριο του φημισμένου Αργεντινού μυθιστοριογράφου Μιγκέλ Ανχελ Αστούριας, φθάνει στο Παρίσι. Οι παλιοί του φίλοι, Πικάσο, Πολ Ελυάρ, Λουί Αραγκόν φροντίζουν να του δοθεί πολιτικό άσυλο και γαλλικό διαβατήριο. Στο Παρίσι είναι και διάσημοι Ρώσοι φίλοι του (Ερεμπουργκ, Τιχόνοφ, Κορνέιτσουκ, Σιμόνοφ). Η διεθνής προοδευτική γνώμη μαθαίνει την περιπέτεια του Νερούδα. Στη συνέχεια, ο πρέσβης της Χιλής στο Παρίσι ζητά την απέλαση του ποιητή, αλλά ο αρχηγός της Γαλλικής Αστυνομίας (και αναγνώστης της ποίησης του Νερούδα) απορρίπτει το αίτημα και δίνει διαβατήριο στον Νερούδα.
O Πάμπλο Νερούντα με το δολοφονημένο Πρόεδρο της Χιλής, Σαλβαντόρ Αλιέντε
Το 1949 είναι σύνεδρος στο Διεθνές Συνέδριο Ειρήνης, στο Παρίσι. Αυτή τη χρονιά, λήγει και η πολιτική εξορία του. Μόλις επιστρέφει στη Χιλή (1952), παντρεύεται την Ματίλντε, το μεγάλο έρωτα της ζωής του και προσκαλείται ξανά στην ΕΣΣΔ για τις εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια από το θάνατο του Πούσκιν. «Αγάπησα με την πρώτη ματιά τη σοβιετική γη και κατάλαβα ότι απ’ αυτήν, όχι μόνον προέκυπτε ένα ηθικό μάθημα για όλες τις γωνιές της ανθρώπινης ύπαρξης, αλλά και θα προέκυπτε το μεγάλο πέταγμα». Στην ΕΣΣΔ γνώρισε σπουδαίους Σοβιετικούς δημιουργούς και έγινε φίλος με τον κορυφαίο Τούρκο ποιητή Ναζίμ Χικμέτ, ο οποίος του «διηγήθηκε τα βάσανα του λαού του», όπως διηγείται.
Το 1951 είναι η χρονιά της πρώτης επίσημης πρόσκλησής του από τη ΛΔ Κίνας, της απονομής του Βραβείου «Λένιν» για την Ειρήνη.
Στα χρόνια της εξορίας, ο Νερούδα, μαζί με την Ματίλντε Ουρούτια, ταξίδεψε σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όπου όμως δεν ήταν ευπρόσδεκτος. Η χώρα που αγάπησε πολύ ήταν η Ιταλία. Το επίσημο κράτος και οι αρχές της, υποκύπτοντας στις πιέσεις της Χιλής, δεν τον δέχονταν πουθενά. Ήταν όμως λατρευτός – όπως και η ποίησή του – στο λαό της, στις οργανώσεις του, στους διανοουμένους του και στους δημάρχους του. Ο εξόριστος αποδιωχνόταν από τους Καραμπινιέρους και αποθεωνόταν από το λαό, σ’ όποια πόλη πήγαινε, ενώ πολλοί δήμοι (λ.χ. Φλωρεντίας, Μιλάνου, Γένοβας) τον ανακήρυσσαν επίτιμο δημότη τους. Ο λαός της Ρώμης, μετά από σύγκρουσή του με τη Χωροφυλακή, κατάφερε να του επιτραπεί να μείνει στην Ιταλία. Ένας ιστοριογράφος – φυσικός του παραχωρεί ένα εξοχικό σπίτι στο πανέμορφο χωριουδάκι Ανακάπρι, όπου ο Νερούδα και η Ματίλντε έζησαν ονειρεμένα (θυμίζουμε τη σχετική υπέροχη ιταλική ταινία «Il postino», «Ο ταχυδρόμος»). Εκεί ο ποιητής, μεταξύ άλλων, έγραψε το έργο «Οι στίχοι του καπετάνιου» (δημοσιεύτηκε ανώνυμα στη Νάπολη το 1952).
Ο ποιητής με τη γυναίκα του Ματίλντε Ουρούτια, το 1965, στην Ουγγαρία
Διάσημος ο Νερούδα, από το 1952 έως το 1957, ζει ήρεμα και δημιουργικά στην πατρίδα του. Δημοσίευσε το βιβλίο «Τα σταφύλια και ο άνεμος» και έγραψε τις «Στοιχειώδεις Ωδές», «Νέες Στοιχειώδεις Ωδές», «Ωδές, τρίτο βιβλίο». Τον Απρίλη του 1957, άρρωστος, πηγαίνοντας μέσω Μπουένος Αϊρες στην Κεϋλάνη για ένα Συνέδριο Ειρήνης, συλλαμβάνεται από την Αστυνομία του διαδόχου του Περόν, πλην …»δημοκράτη» δικτάτορα Αραμπούρου. Χάρη στην αλληλεγγύη των Αργεντινών και Χιλιανών συγγραφέων, ο ποιητής αποφυλακίζεται και πάει στο συνέδριο. Τα χρόνια που ακολούθησαν ξαναταξίδεψε σε σοσιαλιστικές χώρες, δυτικές και λατινοαμερικάνικες. Στη σοσιαλιστική Κούβα, έγινε φίλος με τους ηγέτες της επανάστασής της Φιντέλ Κάστρο και Τσε Γκεβάρα, στους οποίους αφιερώνει πολλές σελίδες των απομνημονευμάτων του.
Στη δεκαετία του 1960, το ΚΚΧ απονέμει στον Νερούδα το μετάλλιο «Ρεκαμπάρεν» (η ανώτατη κομματική διάκριση στη μνήμη του πρωτοπόρου «οδηγητή» της εργατικής τάξης της Χιλής). Στα 1970, ένα πρωί, διηγείται ο ποιητής, πήγαν στο σπίτι του στην Ισλα Νέγκρα «ο γενικός γραμματέας του κόμματός μου και άλλοι σύντροφοι. Έρχονταν να μου προσφέρουν την υποψηφιότητα για την Προεδρία της Δημοκρατίας, για λογαριασμό του κόμματός μας, υποψηφιότητα που θα πρότειναν στα έξι – εφτά κόμματα της «Λαϊκής Ενότητας»«. Ο Νερούδα δέχτηκε, υπό τον όρο, όπως συμφώνησαν, να παραιτηθεί αν βρεθεί άλλος υποψήφιος. Με την υποψηφιότητά του, «άρπαξε φωτιά» η ψυχή του χιλιάνικου λαού. Χιλιάδες λαού τον αγκάλιαζαν και τον φιλούσαν.
Ο ποιητής με τη Δανάη Στρατηγοπούλου, στο σπίτι του στην Ισλα Νέγκρα το 1966
«Σε μιαν ευτυχή στιγμή έφθασε η είδηση: Ο Αλιέντε βέβαιος υποψήφιος της «Λαϊκής Ενότητας»«. Ο Νερούδα παραιτείται, μιλά σε προεκλογική συγκέντρωση και ζητά από το λαό να ψηφίσει τον Αλιέντε. Η «Λαϊκή Ενότητα» νικά και στέλνει (Μάρτη του 1971) τον ποιητή ως πρέσβη στο Παρίσι. Οι έξωθεν και έσωθεν αντίπαλοί του οργανώνουν τη δόλια αντεπίθεσή τους. Οι ΗΠΑ (διάβαζε Νίξον, ΙΤΤ, «Coca Kola», κλπ.) μεθοδεύουν την αρπαγή – κατάσχεση του κρατικοποιημένου από τον Αλιέντε χαλκού της Χιλής. Οι λιμενεργάτες της Γαλλίας και της Ολλανδίας, συμπαραστεκόμενοι στο χιλιάνικο λαό, δεν ξεφορτώνουν στα λιμάνια των χωρών τους τον παράνομα κατασχεμένο χαλκό. Η αμερικανοκίνητη αντίδραση λυσσομανά στη Χιλή. Δολοφονεί τον δημοκράτη αρχηγό του χιλιάνικου Στρατού, Σνάιδερ.
Η Χιλιανή πολιτική ηγεσία ζητά από τον ποιητή της να γυρίσει από το Παρίσι, για να βοηθήσει στις εκλογές της 4ης Μάρτη 1973. Άρρωστος, ήδη, από λευχαιμία, Γενάρη του 1973, ο Νερούδα επιστρέφει κι αρχίζει τον αγώνα κατά των εχθρών της λαϊκής κυβέρνησης. Γενάρη γράφει το έργο «Παρακίνηση σε νιξοκτονία και εγκώμιο στη Χιλιανή επανάσταση» (κυκλοφόρησε το 1973, σε μετάφραση Δανάης Στρατηγοπούλου ).
Στην παραλία μπροστά από το σπίτι του, στην Ισλα Νέγκρα, οι βράχοι έχουν χαραγμένη τη μορφή του, το σήμα της ισότητας και αφιερώσεις
Ο λαός πάλεψε ενάντια στη σατανική «Ντόνια Κατσαρολίνα Λαγανίν», την πλουτοκρατία, που, για να μη χάσει την εξουσία της, δολοφόνησε το στρατηγό του λαού και μαζί με τη μικροαστή παραδουλεύτρα της βγήκε στους δρόμους με κατσαρολικά, συκοφαντώντας «τους αλήτες τους κομμουνιστάδες» και ξανάβγαλε, θριαμβευτικά, Πρόεδρό του τον Αλιέντε. Και τότε, «πίσω απ’ την ΙΤΤ», με επικεφαλής τον Πινοσέτ, φύτρωσαν «νέοι κατεργαραίοι και φονιάδες/ κι άλλοι πατσάδες της ολιγαρχίας», επιτυγχάνοντας στις 11/9/1973 να ξαναβρεθεί «χωρίς ψωμί και φως/ η λαβωμένη πατρίδα κι ο Λαός» του Νερούδα.
23 – 9 – 1974
H κυβέρνηση «εθνικής ενότητας» ανακοινώνει την υπογραφή νομοθετικού διατάγματος για τη νομιμοποίηση, μετά από 27 χρόνια, του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας και την ταυτόχρονη κατάργηση του διαβόητου νόμου 509, με τον οποίο διώχτηκαν, βασανίστηκαν, εξορίστηκαν και εκτελέστηκαν χιλιάδες κομμουνιστές, ενώ 80.000 αγωνιστές υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα και να ζήσουν ως πολιτικοί πρόσφυγες στις σοσιαλιστικές χώρες.
Δύο μέρες μετά, στις 25 Σεπτέμβρη 1974, κυκλοφορεί το πρώτο νόμιμο φύλλο του «Ριζοσπάστη».
Το πρώτο νόμιμο φύλλο του «Ριζοσπάστη» το 1974
Επί της ουσίας, το ΚΚΕ είχε ήδη νομιμοποιηθεί στην πράξη. Οι ακατάλυτοι δεσμοί του Κόμματος με την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα, δεσμοί αγώνα και αίματος, η αδιάλειπτη παρουσία των κομμουνιστών στους μεγάλους και τους μικρούς αγώνες, η πρωτοπόρα αντιδικτατορική δράση, κατέστησαν στη λαϊκή συνείδηση τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ ως τη βασική προϋπόθεση για την αποκατάσταση της δημοκρατίας, μετά την κατάρρευση της χούντας. Αυτό που είχε εμπεδωθεί πλέον στη συνείδηση του λαού, υποχρεώθηκαν να δεχτούν και οι αστικές πολιτικές δυνάμεις.
Εξάλλου, το ΚΚΕ και η ΚΝΕ, με την εντονότατη παρουσία τους τις πρώτες βδομάδες μετά την κατάρρευση της χούντας, νομιμοποιήθηκαν «ντε φάκτο» και απέμενε η τυπική νομιμοποίηση. Ηδη, στις 22 Αυγούστου επιστρέφει στην Ελλάδα ο Χαρίλαος Φλωράκης, Πρώτος Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ και τέσσερις μέρες αργότερα δίνει συνέντευξη Τύπου στα γραφεία της «Νέας Ελλάδας», της εφημερίδας που εκδίδει νόμιμα το ΚΚΕ μετά τη μεταπολίτευση.
Το Χαιρετιστήριο της ΚΕ του ΚΚΕ, που δημοσιεύτηκε στο πρώτο νόμιμο φύλλο του «Ριζοσπάστη», άρχιζε ως εξής:
«Έπειτα από 27 χρόνια συνεχούς παρανομίας, το ΚΚΕ κατακτά τη νομιμότητα. Είκοσι επτά χρόνια το ΚΚΕ, η ύπαρξή του, η δράση του, θεωρούνταν απ’ το επίσημο κράτος με ειδικό νόμο, το νόμο 509, έγκλημα. Χιλιάδες είναι τα μέλη και στελέχη του, οι οπαδοί του, που τα χρόνια αυτά συνελήφθησαν, βασανίστηκαν, εκτοπίστηκαν, φυλακίστηκαν και πολλοί εκτελέστηκαν με βάση το νόμο αυτό. Στρέφουμε ιδιαίτερα αυτή τη στιγμή τη σκέψη μας στους χιλιάδες ήρωες, οπαδούς, μέλη και στελέχη του ΚΚΕ, που έδωσαν τα πάντα, έδωσαν τη ζωή τους στους αγώνες για ένα καλύτερο μέλλον της πατρίδας μας».
23 – 9 – 2004
Πεθαίνει η συγγραφέας Διδώ Σωτηρίου. Στη διάρκεια της Κατοχής, μαζί με άλλες σπουδαίες αγωνίστριες – όπως την Μέλπω Αξιώτη, την Λιούντα Μάντακα, την Μ. Μαστρακά – δημοσιογραφούσε στα παράνομα ΕΑΜικά έντυπα και μετά την απελευθέρωση, για ένα διάστημα, στα χρόνια 1946-1947, δημοσιογραφούσε στο «Ριζοσπάστη».
Η Διδώ Σωτηρίου
Αργότερα, όταν εκδόθηκε η εφημερίδα «Αυγή», συνεργάστηκε με άρθρα και χρονογραφήματα. Επίσης, δημοσίευσε ποικίλα θέματα στο περιοδικό «Επιθεώρηση της Τέχνης». «Για μένα συγγραφέας είναι ο πρώτος σύμμαχος του λαού», έλεγε η Δ. Σωτηρίου στο «Ρ», σημειώνοντας πως «λογοτεχνία είναι να υπηρετείς την ιστορία και τη ζωή. Να βάλεις να κατοικήσει μέσα στο βιβλίο η ζωή».
Φεύγει από τη ζωή ο κομμουνιστής Λέων Αυδής, βουλευτής του ΚΚΕ και επικεφαλής της δημοτικής παράταξής του στην Αθήνα.
Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Από το 1972 ήταν δικηγόρος του Αρείου Πάγου. Ασχολήθηκε με το Εργατικό Δίκαιο. Το 1968 εκτοπίστηκε από τη Χούντα στη Σίκινο. Διετέλεσε αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών. Το 1994 εξελέγη δημοτικός σύμβουλος Αθηναίων ως επικεφαλής της «Δημοτικής Αγωνιστικής Κίνησης» και συνέχισε ως επικεφαλής της «Συμπράταξης». Άφησε πίσω του ένα μεγάλο έργο μια πλούσια παρακαταθήκη για τους επόμενους.
Ο Λέων Αυδής
Ο Λεων Αυδής δεν έγινε γνωστός μόνο χάρη στην ενασχόλησή του με τα δημοτικά και για ένα διάστημα με τα της Βουλής. Βαθύτατα κομμουνιστής, χρόνια πριν, πάλεψε από κάθε μετερίζι που του δόθηκε, πάντα με γνώμονα τα λαϊκά συμφέροντα. Εξορίστηκε. Πάλεψε υπό αντίξοες συνθήκες, για να υπερασπιστεί τις πανανθρώπινες ιδέες του Σοσιαλισμού. Μάχιμος δικηγόρος, εντρύφησε στο Εργατικό Δίκαιο και έδωσε αμέτρητες νομικές μάχες. Πάντα στο πλευρό των εργαζομένων. Πάντα κόντρα στους εργοδότες. Και δεν έχασε ούτε μία από αυτές τις μάχες. Είχε δώσει τα διαπιστευτήριά του από καιρό. Σε όλους τους εργαζόμενους που αναζήτησαν τη βοήθειά του.
Και πάντα με ένα ξεχωριστό ήθος και ύφος. Το ήθος, την ευγένεια, την υπομονή, την αλληλεγγύη ενός αληθινού κομμουνιστή.
24 – 9 – 2004
Πεθαίνει η Γαλλίδα συγγραφέας Φρανσουάζ Σαγκάν ((Françoise Sagan -Φρανσουάζ Κουαρέζ).
Η Φρανσουάζ Σαγκάν
Ήταν διεθνώς γνωστή συγγραφέας, που καθιερώθηκε μόλις σε ηλικία 17 χρόνων με το βιβλίο της «Καλημέρα θλίψη».
24 – 9 – 2022
“Φεύγει” μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες της αμερικανικής τζαζ αλλά και παγκοσμίως, ο σπουδαίος σαξοφωνίστας Φάροου Σάντερς (Pharoah Sanders).
Ο Φάροου Σάντερς το 1981
Ο Σάντερς γεννήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 1940 στο Λιτλ Ροκ του Αρκάνσας. Η μητέρα του εργαζόταν ως μαγείρισσα σε μια σχολική καφετέρια και ο πατέρας του για το City of Little Rock. Μοναχοπαίδι, ο Σάντερς ξεκίνησε τη μουσική του καριέρα συνοδεύοντας εκκλησιαστικούς ύμνους στο κλαρίνο. Όταν ήταν στο γυμνάσιο άρχισε να παίζει σαξόφωνο. Ο διευθυντής του συγκροτήματος, Τζίμι Κάνον, ήταν επίσης σαξοφωνίστας και μύησε τον Σάντερς στην τζαζ.
Αφού τελείωσε το γυμνάσιο το 1959, ο Σάντερς μετακόμισε στο Όκλαντ της Καλιφόρνια και έζησε με συγγενείς. Σπούδασε τέχνη και μουσική. Η αποδοχή του ήταν τόση που ΄ήταν από του λίγους που μπορούσαν να παίξουν και σε μαύρο και σε λευκό κλαμπ. Εκείνη την περίοδο γνώρισε και έγινε φίλος με τον John Coltrane.
Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη το 1961 όπου έπαιξε με ρυθμ εντ μπλουζ συγκροτήματα. Το 1965, έγινε μέλος του συγκροτήματος του John Coltrane. Ο Σάντερς ηχογράφησε για πρώτη φορά με τον Coltrane τον Ιούνιο του 1965.
Η μουσική του εξέλιξη τράβηξε την προσοχή των θαυμαστών της τζαζ, των κριτικών και των μουσικών, συμπεριλαμβανομένων των John Coltrane, Ornette Coleman και Albert Ayler.
Οι περισσότερες επιτυχίες του Σάντερς έγιναν στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Από τους πειραματισμούς του με τους αφρικανικούς ρυθμούς στο άλμπουμ του 1971 “Black Unity” και μετά άρχισε να διαφοροποιεί τον ήχο του. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και του 1980, ο Σάντερς εξερεύνησε διαφορετικούς τρόπους μουσικής, όπως το R&B (Love Will Find a Way), η modal jazz και το hard bop.
Ωστόσο, ο Σάντερς θα απογοητευθεί από τη στάση των δισκογραφικών εταιριών τη δεκαετία του ’90, οι οποίες δεν ενστερνίζονταν τις μουσικές του ανησυχίες. Αυτό όμως δεν ανακόπτει τη δημιουργικότητά του.
Στη δεκαετία του 2000, η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την τζαζ έφερε τον Σάντερς και πάλι στο προσκήνιο. Παίζει σε πολλά φεστιβάλ, κάνει πολλές συναυλίες και η παραγωγικότητά του εκφράζεται από πληθώρα άλμπουμ.
Ο Φάροου Σάντερς με τον Γουίλιαμ Χέντερσον το 1981
Το 2020, ηχογραφεί για τελευταία φορά και συνεργάζεται με τον παραγωγό ηλεκτρονικής μουσικής Floating Points και τη Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου. Το άλμπουμ κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2021, έγινε ευρέως αποδεκτό και χαρακτηρίστηκε ως “ένα ξεκάθαρο αριστούργημα στα τέλη της καριέρας του”.
Πραγματοποιείται η πρώτη μετάγγιση ανθρώπινου αίματος, στο νοσοκομείο Guy Hospital του Λονδίνου. Μέχρι τότε γίνονταν μόνο μεταγγίσεις αίματος ζώων.
Σκίτσο που αναπαριστά μετάγγιση αίματος
Δημιουργείται στη Ρωσία η πρώτη μαρξιστική ομάδα με την ονομασία «Απελευθέρωση της εργασίας».
Ο Β.Ι. Λένιν, ανάμεσα στα μέλη της Ομάδας
1897
Γεννιέται ο Αμερικανός συγγραφέας Ουίλιαμ Φόκνερ (William Cuthbert Falkner), βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας (1949). Έγραψε μυθιστορήματα, διηγήματα, ένα θεατρικό έργο, ποιήματα, δοκίμια και σενάρια κινηματογραφικών ταινιών.
Ο Ουίλιαμ Φόκνερ
Ωστόσο είναι ιδιαίτερα γνωστός για τα μυθιστορήματά του που όλα διαδραματίζονται στο λογοτεχνικό σύμπαν της κομητείας «Γιοναπατόφα» του Μισισιπή που δημιούργησε ο συγγραφέας .Αν και άρχισε να δημοσιεύει τα έργα του από την δεκαετία του 1920, έγινε διάσημος με την κατάκτηση του Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1949.
1903
Γεννιέται ο Αμερικανός ζωγράφος Μαρκ Ρόθκο (Marks Rotko).
Ο Μαρκ Ρόθκο
Ανήκε στο ρεύμα αφηρημένης εξπρεσιονιστικής ζωγραφικής.
Έργο του Μαρκ Ρόθκο
1972
«Όχι» στην ένταξη της χώρας τους στην ΕΟΚ λένε οι Νορβηγοί, με ποσοστό 53,5%, προκαλώντας μεγάλη δυσφορία στις Βρυξέλλες.
1973
Μαζική φοιτητική διαδήλωση πραγματοποιείται στους δρόμους της Αθήνας σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τον λαό της Χιλής όπου οι πραξικοπηματίες με την υποστήριξη των ΗΠΑ είχαν ανατρέψει τον Σοσιαλιστή πρόεδρο Σ. Αλιέντε και είχαν εγκαθιδρύσει στρατιωτική δικτατορία.
Διαδήλωση αλληλεγγύης προς τον λαό της Χιλής στους δρόμους της Αθήνας
1974
Κυκλοφορεί το πρώτο νόμιμο φύλλο του Ριζοσπάστη.
Το πρώτο νόμιμο φύλλο του Ριζοσπάστη το 1974
1978
Boeing 727 συγκρούεται με Cessna στο Σαν Ντιέγκο, σκοτώνοντας 144 άτομα.
1980
Πεθαίνει ο Άγγλος ντράμερ και συνθέτης του βρετανικού χαρντ ροκ συγκροτήματος Led Zeppelin Τζον Χένρυ Μπόναμ (John Henry Bonham).
Η Εθνική ομάδα της Ελλάδος στο μπάσκετ κατακτά το Πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα για δεύτερη φορά στην ιστορία της κερδίζοντας στον τελικό στο Βελιγράδι τη Γερμανία.
Γεννιέται ο μεγάλος Σοβιετικός συνθέτης Ντμίτρι Σοστακόβιτς.
Για το έργο του και για τη γενικότερη προσφορά του ο Σοστακόβιτς τιμήθηκε –μεταξύ άλλων- με τον τίτλο του καλλιτέχνη του Λαού της Σοβιετικής Ένωσης και ανακηρύχτηκε Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας. Το έργο του συγκαταλέγεται στα κορυφαία του 20ού αιώνα.
Ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς
Ηγετική φυσιογνωμία στο χώρο της μουσικής, ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς έγραψε 15 συμφωνίες, όπερες, μουσική για μπαλέτο και πολλά ακόμη μουσικά έργα, ενώ δημιούργησε υπέροχα έργα για τον κινηματογράφο και το θέατρο. Δημιουργός, που πίστευε ότι «ο δεσμός του καλλιτέχνη με το λαό και με την εποχή που ζει είναι η ραχοκοκαλιά κάθε πραγματικού έργου τέχνης», ο Σοστακόβιτς εντυπωσιάζει όχι μόνο με την αισθητική υπεροχή της γραφής του, αλλά και με τη συμμετοχή του στα κοινά, στην πολιτική ζωή και την ενεργό δράση του στο παγκόσμιο κίνημα ειρήνης.
Ο Σοστακόβιτς έζησε και μεγαλούργησε ως μουσικοσυνθέτης στην ΕΣΣΔ. Με την τέχνη του αισθητοποίησε αυτό που συντελούνταν στην ΕΣΣΔ. Ακόμα και οι τίτλοι των έργων του είναι χαρακτηριστικοί για το τι τον ενέπνευσε, τι ύμνησε… Η 2η Συμφωνία του είναι για την Οχτωβριανή Επανάσταση, η 3η για την Παγκόσμια Μέρα της Εργατιάς, η 7η για το ηρωικό Λένινγκραντ, η 11η για την επανάσταση του 1905 στη Ρωσία και τόσα άλλα.
Έθεσε το έργο του στην υπηρεσία του λαού που έχτιζε τη σοσιαλιστική κοινωνία, στη διαπαιδαγώγηση – και μέσω της τέχνης – του ανθρώπου του μέλλοντος. «Το μόνο είδος τέχνης που μπορεί να ζήσει και να ακμάσει, είναι αυτό που θεωρεί σαν καθήκον του να υπηρετεί το μεγάλο δημιουργό της Ιστορίας, το λαό. Και να υπηρετείς το λαό σημαίνει να κάνεις ό,τι μπορείς για να γίνει η πολιτική του Κόμματος πραγματικότητα».
Χατσατουριάν-Σοστακόβιτς-Προκόφιεβ
Ήταν δημιουργός που η τέχνη του δεν αρκούταν στο να αναπαραστήσει την πραγματικότητα, αλλά όπως διατράνωνε: «Είμαστε σοσιαλιστές ρεαλιστές. Προσπαθούμε να γνωρίσουμε την πραγματικότητα στην επαναστατική της εξέλιξη, να διαβλέψουμε σ’ αυτήν την πάλη του καινούργιου ενάντια στο παλιό κι ετοιμοθάνατο. Κι ακόμα περισσότερο, με την τέχνη μας θέλουμε να βοηθήσουμε στο σιγούρεμα της νίκης του καινούργιου! Η μέθοδος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού δεν αποκλείει, αλλά αντίθετα προϋποθέτει την παρουσία πολλών καλλιτεχνικών τάσεων».
Γεννημένος στις 25/9/1906 στην Πετρούπολη, άρχισε να σπουδάζει μουσική σε ηλικία εννέα ετών. Το 1923 αποφοίτησε από το Τμήμα Πιάνου του Ωδείου και το 1925 πήρε πτυχίο Σύνθεσης. Η Πρώτη του Συμφωνία ανέβηκε στη Μεγάλη Αίθουσα της Φιλαρμονικής του Λένινγκραντ στις 12/5/1926, ενώ στις 21/1/1927 τιμήθηκε με έπαινο στον Πρώτο Διεθνή Διαγωνισμό Σοπέν στη Βαρσοβία. Την ίδια χρονιά συνέθεσε ένα συμφωνικό έργο για τη δέκατη επέτειο της Οχτωβριανής Επανάστασης. Το 1928 γράφει την όπερα «Η Μύτη» και το 1929 τη μουσική της παράστασης «Ο Κοριός» του Μαγιακόφσκι καθώς και την Τρίτη Συμφωνία του («Της Πρωτομαγιάς»). Ήδη έχει εκδηλώσει το ζωηρό ενδιαφέρον του για το θέατρο Νέων Εργατών του Λένινγκραντ. Το 1931 αρχίζει το γράψιμο της όπερας «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ», ενώ υπογράφει τη μουσική της πρώτης ηχητικής σοβιετικής ταινίας «Τα Χρυσά Βουνά».
Ντμίτρι Σοστακόβιτς – για τον ίδιο και την εποχή του, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”
Γοητευμένος από τη δύναμη του κινηματογράφου, από τα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής του καριέρας θέτει την τέχνη του στην υπηρεσία του σοβιετικού κινηματογράφου. Πάνω από 30 ταινίες μεγάλων σκηνοθετών, όπως των Κοζίντσεφ, Γιούτκεβιτς, Αρνσταμ, Ερμλέρ, Γκερασίμοφ, Ντοφτσένκο, Ροσάλι και άλλων κινηματογραφιστών, είχαν την τύχη να συνοδευτούν από τη μουσική του. Θεωρώντας ότι ο «καλλιτέχνης θα πρέπει να υπηρετεί όσο το δυνατόν το μεγαλύτερο κομμάτι του λαού» χαιρετίζει την Απόφαση της ΚΕ του Κόμματος (23/4/1932) «Για την αναδιοργάνωση των λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών οργανώσεων» ως σημαντικό ορόσημο στην ιστορία της σοβιετικής τέχνης, ως σημαντικό βήμα για τη συνένωση των καλλιτεχνικών δυνάμεων στην κατεύθυνση δημιουργίας μιας νέας, σοσιαλιστικής τέχνης.
Το 1934, σχεδόν ταυτόχρονα, σε Λένινγκραντ και Μόσχα, πραγματοποιούνται οι δύο πρεμιέρες της όπερας «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ», που απεικονίζει την κοινωνική οπισθοδρόμηση στην προεπαναστατική Ρωσία, εστιάζοντας κυρίως στη θέση της γυναίκας. Στα επόμενα δύο χρόνια η όπερα παίχτηκε 83 φορές στο Λένινγκραντ (συχνότητα χωρίς προηγούμενο, που μαρτυρά το μεγάλο ενδιαφέρον του κοινού). Το 1936 το έργο γίνεται αντικείμενο οξείας κριτικής, μέσω άρθρου που δημοσιεύτηκε στην «Πράβντα» με τίτλο «Κακοφωνία αντί για μουσική». Παρότι οι επικρίσεις τον πλήγωσαν, ο Σοστακόβιτς συνέχισε να δουλεύει πολλές συνθέσεις ταυτόχρονα. Ολοκληρώνει την 4η Συμφωνία, συνεχίζει να γράφει μουσική για κινηματογράφο και θέατρο. Το 1937 παρουσιάζει στη Φιλαρμονική του Λένινγκραντ την 5η Συμφωνία – ένα από τα κοσμήματα της παγκόσμιας ορχηστρικής μουσικής – που έγινε δεκτή από τον σοβιετικό Τύπο με εκστατικά σχόλια. Το 1939 παρουσιάζει την 6η Συμφωνία, ενώ του απονέμεται το Παράσημο της Κόκκινης Σημαίας της Εργασίας για τη μουσική του στον κινηματογράφο. Το 1940, συνθέτει το Κουιντέτο για Πιάνο, από τα σημαντικότερα προπολεμικά έργα του, για το οποίο το 1941 του απονεμήθηκε το Βραβείο Στάλιν. «Το Βραβείο Στάλιν δεν είναι μόνο υψηλός έπαινος, είναι επίσης ένδειξη μεγάλης εμπιστοσύνης» έλεγε ο Σοστακόβιτς.
Ντμίτρι Σοστακόβιτς – για τον ίδιο και την εποχή του, εκδ. “Σύγχρονη Εποχή”
Η επίθεση των χιτλερικών κατά της ΕΣΣΔ, το 1941, βρίσκει το συνθέτη στο Λένινγκραντ. Μετά την ανεπιτυχή του προσπάθεια να καταταγεί στα Λαϊκά Εθελοντικά Σώματα, εντάσσεται σε ένα σώμα εθελοντών πυροσβεστών και φυλάει σκοπός στη στέγη του Ωδείου, όπου συνέχισε να διδάσκει και να δίνει κοντσέρτα. Στα τέλη Ιούλη ξεκινά να γράφει τη μεγαλειώδη 7η Συμφωνία του, που την αφιερώνει στη γενέτειρά του. Στις 27 Δεκέμβρη, στο Κουίμπισεφ πλέον, όπου είχε μεταφερθεί με την οικογένειά του, μετά από επιμονή των αρχών του πολιορκημένου Λένινγκραντ, γράφει την τελευταία νότα. Η επίσημη πρεμιέρα (5/3/1942, Κουίμπισεφ) μεταδίδεται από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς ολόκληρης της χώρας, κάτι που γινόταν για τις σπουδαιότερες κυβερνητικές ανακοινώσεις.
Τον Αύγουστο, πραγματοποιείται η ιστορική πρεμιέρα της 7ης στο Λένινγκραντ, όπου η παρτιτούρα μεταφέρεται με ειδικό αεροπλάνο. Για να εμπλουτισθεί η σύνθεση της μοναδικής ορχήστρας που είχε απομείνει στην πόλη, της Ορχήστρας της Ραδιοφωνίας, η Στρατιωτική Διοίκηση ανακάλεσε επαγγελματίες μουσικούς από το μέτωπο. Η συναυλία κανονίστηκε για τις 9 Αυγούστου, ημερομηνία που τα χιτλερικά στρατεύματα είχαν προγραμματίσει να κυριεύσουν την πόλη. Παρά τις συνθήκες και την πείνα, η αίθουσα της Φιλαρμονικής ήταν ασφυκτικά γεμάτη. Προς γενική κατάπληξη ο ήχος των κανονιοβολισμών κατασίγησε. Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ο διοικητής του μετώπου του Λένινγκραντ, Γκοβορόφ, είχε διατάξει το πυροβολικό να αναγκάσει τα εχθρικά πυροβολεία να σιωπήσουν… Για την 7η Συμφωνία ο Σοστακόβιτς τιμάται το 1942, για δεύτερη φορά, με το Βραβείο Στάλιν.
Το 1943 – περίοδος έντονης δημιουργικότητας – γράφει την 8η Συμφωνία, το 1945 την 9η και το 1946 το Τρίο για πιάνο, για το οποίο του απονέμεται ένα ακόμη Βραβείο Στάλιν. Λίγο αργότερα του δίνεται το Παράσημο Λένιν, ως κορυφαίου καθηγητή του Ωδείου της Μόσχας. Το 1948, του ασκείται (και σε άλλους μαζί συνθέτες) κριτική για φορμαλισμό. Την ίδια χρονιά του απονέμεται ο τίτλος του Καλλιτέχνη του Λαού της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Το 1949 εκλέγεται στη Σοβιετική Επιτροπή Ειρήνης: συμμετέχει σε συνέδρια, κάνει φλογερές ομιλίες και αρθρογραφεί ενάντια στους πολεμοκάπηλους εχθρούς της ανθρωπότητας. Γίνεται ένα από τα πιο ενεργά μέλη του παγκοσμίου κινήματος ειρήνης. Το 1950 του απονέμεται ένα ακόμη Βραβείο Στάλιν για τη μουσική του στην ταινία «Η πτώση του Βερολίνου» και για το ορατόριο «Το τραγούδι των δασών». Το 1953 κάνουν πρεμιέρα πολλά σημαντικά έργα του – ανάμεσά τους και η 10η Συμφωνία. Στις 14/10/1954, πραγματοποιείται η αμερικάνικη πρεμιέρα της 10ης Συμφωνίας, από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Νέας Υόρκης, με διευθυντή τον Δημήτρη Μητρόπουλο.
Το 1955 για τρίτη φορά εκλέγεται στο Ανώτατο Σοβιέτ της Ρωσικής Ομοσπονδίας, ενώ παρουσιάζεται ένα από τα σπουδαιότερα έργα του, το Πρώτο Κοντσέρτο για βιολί, με σολίστ τον μοναδικό Νταβίντ Οϊστραχ. Το 1956, γιορτάζονται τα 50χρονά του και του απονέμεται το Παράσημο Λένιν. Το 1958 τιμάται με το Βραβείο Λένιν για την 11η Συμφωνία του, αφιερωμένη στην Επανάσταση του 1905. Το 1960, η κομματική οργάνωση του Συνδικάτου Συνθετών κάνει δεκτό τον Σοστακόβιτς ως δόκιμο μέλος του ΚΚΣΕ, στο οποίο εντάχθηκε το 1961, χρονιά που ολοκλήρωσε και την αφιερωμένη στο Λένιν 12η Συμφωνία του.
Το 1962 ανακηρύσσεται για πρώτη φορά υποψήφιος για το Ανώτατο Σοβιέτ της ΕΣΣΔ και το 1963 εκλέγεται επίτιμο μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσικής της Ουνέσκο. Την ίδια χρονιά επιστρέφει στη σκηνή η «Λαίδη Μάκβεθ» με το νέο τίτλο «Κατερίνα Ισμαΐλοβα». Το 1966, επανεκλέγεται στο Ανώτατο Σοβιέτ της ΕΣΣΔ. Με εντολή του προεδρείου, ο Σοστακόβιτς γίνεται ο πρώτος μουσικός στον οποίο απονέμεται ο τίτλος του Ήρωα της Σοσιαλιστικής Εργασίας, για τις ξεχωριστές του υπηρεσίες στη σοβιετική μουσική. «Είμαι ευτυχισμένος που το ταπεινό μου έργο κρίθηκε άξιο του υψηλότερου τίτλου της χώρας και είμαι αποφασισμένος να φανώ αντάξιος του τίτλου αυτού. Χρωστώ μεγάλη ευγνωμοσύνη στο Κόμμα και την κυβέρνησή μας για τη φροντίδα και την υποστήριξη με την οποία περιβάλλουν τη μουσική μας» δήλωνε ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς στην «Πράβντα» (25/10/1966).
Την ίδια χρονιά, που τα εξηντάχρονά του γιορτάζονταν με εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο και παρουσιάζεται η 13η Συμφωνία του, ο συνθέτης παθαίνει σοβαρή καρδιακή προσβολή. Το 1967, παρά την κακή υγεία του, γράφει μεταξύ άλλων το Δεύτερο Κοντσέρτο για βιολί, το συμφωνικό ποίημα «Οχτώβρης», το πρελούδιο «Στη μνήμη των ηρώων του Στάλινγκραντ». Δύο χρόνια μετά παρουσιάζει τη 14η Συμφωνία και το 1972 την τελευταία, 15η Συμφωνία.
1932
Βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα. Το Λαϊκό Κόμμα έρχεται οριακά πρώτο με 33,8%. Το κόμμα των Φιλελευθέρων έπονταν με 33,4%. Το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών – Αγροτών (ΚΚΕ) έλαβε το 5% των ψήφων και εξέλεξε 10 βουλευτές.
Το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη» για τις εκλογές, 1932
1947
Οι μητροπολίτες Κοζάνης Ιωακείμ και Ηλείας Αντώνιος με επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό Θ. Σοφούλη απαιτούν το σταμάτημα του εμφυλίου πολέμου.
Από αριστερά ο μητροπολίτης Κοζάνης Ιωακείμ, ο μητροπολίτης Ηλείας Αντώνιος και ο εθνοσύμβουλος της ΠΕΕΑ παπά-Στάθης Κτενάς
1962
Η Αλγερινή Εθνοσυνέλευση, με Πρόεδρο τον Φερχάτ Αμπάς, εκλέγει πρωθυπουργό της χώρας τον Μπεν Μπελά. Το πολίτευμα της Αλγερίας προσδιορίζεται ως «Λαϊκή Δημοκρατία».
Ο Φερχάτ Αμπάς
25 -9 – 1964
Αρχίζει στη Μοζαμβίκη ένοπλη εξέγερση κατά των Πορτογάλων ιμπεριαλιστών, η οποία διαρκεί σχεδόν 12 χρόνια και οδηγεί στην ανεξαρτησία της χώρας (25/6/1975).
Ένοπλη εξέγερση κατά των Πορτογάλων ιμπεριαλιστών στη Μοζαμβίκη
25 – 9 – 1970
Πεθαίνει ο Γερμανός συγγραφέας Έριχ Μαρία Ρεμάρκ (Erich Maria Remarque).
Όταν έγινε 18 ετών, κατετάγη εθελοντικά και πολέμησε στο Δυτικό Μέτωπο, κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου όπου γνώρισε και τον Αδόλφο Χίτλερ.
Ο Έριχ Μαρία Ρεμάρκ
Μετά το τέλος του πολέμου, είχε αποκομίσει τόσες πολλές και ουσιαστικές εμπειρίες που θέλησε να τις μοιραστεί και οι αναγνώστες διαβάζοντας το «Ουδέν νεώτερον από το Δυτικό Μέτωπο», μπορούσαν να γνωρίσουν τη φρίκη του πολέμου μέσα από τα μάτια ενός απλού στρατιώτη.
Το αντιπολεμικό μυθιστόρημα κυκλοφόρησε το 1929.
Το ύφος του βιβλίου ήταν τόσο έντονο και ρεαλιστικό που ο συγγραφέας άλλαξε το επίθετο του σε Paul, που ήταν της μητέρας του. Μέσα σε λίγες μέρες έγινε μπεστ σέλερ.
Περισσότερα από 20.000 αντίτυπα είχαν πουληθεί. Πολύ γρήγορα, κέντρισε και το ενδιαφέρον των σεναριογράφων της εποχής, που θέλησαν να το μεταφέρουν στη μεγάλη οθόνη. Η επιτυχία του θορύβησε τον Χίτλερ, ο οποίος μαζί με τον Γκέμπελς θεώρησε ότι δείχνει τον γερμανικό στρατό αποδυναμωμένο και φοβισμένο.
Ο Ρεμάρκ, φοβισμένος αποφάσισε να διαφύγει στις ΗΠΑ, μέσω Ελβετίας το 1939.
Η φυγή του εξόργισε τον Γκέμπελς ο οποίος τον κατηγόρησε ανοιχτά για δειλία και ζήτησε δημόσια την τιμωρία του.
Η οικογένεια του έμεινε πίσω και πλήρωσε βαρύ τίμημα -οι Γερμανοί συνέλαβαν την αδελφή του Ελφρίντε, μια φιλήσυχη γυναίκα, που διέμενε στη Γερμανία με τα δυο παιδιά και τον σύζυγό της. Δικάστηκε για υπονόμευση του γερμανικού λαού, έγινε εν γνώσει της ο αποδιοπομπαίος τράγος, προκειμένου να σωθεί η ζωή του αδερφού της. Καταδικάστηκε σε θάνατο δι’ απαγχονισμού. Την εκτέλεσαν στις 16 Δεκεμβρίου 1943. Η είδηση της εκτέλεσης της αδελφής του, δεν ώθησε τον Ρεμάρκ να γυρίσει πίσω.
Έζησε μέχρι τα βαθιά του γεράματα μεταξύ Ελβετίας και Γαλλίας, όπου συνέχισε να γράφει. Απέκτησε χρήματα και δόξα. Δεν μίλησε ποτέ για την αδερφή του. Στη μνήμη της αφιέρωσε 10ετίες αργότερα ένα μυθιστόρημα με το πραγματικό του όνομα.
25 -9 – 1972
«Όχι» στην ένταξη της χώρας τους στην ΕΟΚ λένε οι Νορβηγοί, με ποσοστό 53,5%, προκαλώντας μεγάλη δυσφορία στις Βρυξέλλες.
25 – 9 – 1973
Μαζική φοιτητική διαδήλωση πραγματοποιείται στους δρόμους της Αθήνας σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τον λαό της Χιλής όπου οι πραξικοπηματίες με την υποστήριξη των ΗΠΑ είχαν ανατρέψει τον Σοσιαλιστή πρόεδρο Σ. Αλιέντε και είχαν εγκαθιδρύσει στρατιωτική δικτατορία.
Διαδήλωση αλληλεγγύης προς τον λαό της Χιλής στους δρόμους της Αθήνας
25 – 9 – 1974
Κυκλοφορεί το πρώτο νόμιμο φύλλο του Ριζοσπάστη.
Το πρώτο νόμιμο φύλλο του Ριζοσπάστη το 1974
25 – 9 – 1978
Boeing 727 συγκρούεται με Cessna στο Σαν Ντιέγκο, σκοτώνοντας 144 άτομα.
25 – 9 – 1980
Πεθαίνει ο Άγγλος ντράμερ και συνθέτης του βρετανικού χαρντ ροκ συγκροτήματος Led Zeppelin Τζον Χένρυ Μπόναμ (John Henry Bonham).
Η Εθνική ομάδα της Ελλάδος στο μπάσκετ κατακτά το Πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα για δεύτερη φορά στην ιστορία της κερδίζοντας στον τελικό στο Βελιγράδι τη Γερμανία.
Ολοκληρώνεται στην Καζέρτα της Ιταλίας σύσκεψη του Στρατηγείου των Συμμαχικών Δυνάμεων της Μεσογείου, της κυβέρνησης της Μ. Βρετανίας, της ελληνικής κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας», του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ. Τα βασικά σημεία της Συμφωνίας της Καζέρτα είναι τα εξής:
«1. Ολαι αι ανταρτικαί ομάδες αι δρώσαι εν Ελλάδι τίθενται υπό τας διαταγάς της ελληνικής κυβερνήσεως εθνικής ενότητος.
2. Η Ελληνική Κυβέρνησις θέτει τας δυνάμεις ταύτας υπό τας διαταγάς του Στρατηγού Σκόμπυ, όστις ωνομάσθη υπό του ανωτάτου συμμαχικού αρχιστράτηγου ως στρατηγός διοικών τας Δυνάμεις εν Ελλάδι.
3. Συμφώνως προς την προκήρυξιν εκδοθείσαν παρά της ελληνικής κυβερνήσεως, ότι οι αρχηγοί των ελληνικών ανταρτών θ’ απαγορεύσουν πάσαν απόπειραν υπ’ αυτούς μονάδων ν’ αναλάβουν την αρχήν ανά χείρας. Τοιαύτη πράξις θα θεωρηθή ως έγκλημα και θα τιμωρηθή αναλόγως.
4. Οσον αφορά τας Αθήνας, ουδεμία ενέργεια θ’ αναληφθή εκτός υπό τας αμέσους διαταγάς του στρατηγού Σκόμπυ, στρατηγού διοικούντος τας εν Ελλάδι δυνάμεις.
5. Τα τάγματα ασφαλείας θεωρούνται ως όργανα του εχθρού. Θα χαρακτηρισθούν ως εχθρικοί σχηματισμοί, εκτός αν παραδοθούν συμφώνως προς διαταγάς εκδοθησομένας παρά του στρατηγού διοικούντος τας εν Ελλάδι δυνάμεις».
Οι Στ. Σαράφης, Σκόμπι και Ζέρβας στη Καζέρτα
Στη Συμφωνία της Καζέρτα, όπως στην αντίστοιχη του Λιβάνου που προηγήθηκε, το ΚΚΕ συμμετείχε στο όνομα της «εθνικής ενότητας». Έτσι, δεν αξιοποιήθηκε το γεγονός ότι ο λαός ήταν ένοπλος, ενώ είχαν διαμορφωθεί φύτρα εξουσίας (λαϊκή αυτοδιοίκηση, δικαιοσύνη, παιδεία, κ.ά.), που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε πυρήνες της επαναστατικής δράσης για την καθολική σύγκρουση, με στόχο την κατάκτηση της εργατικής εξουσίας.
26 – 9 – 1945
Πεθαίνει ο Ούγγρος συνθέτης και πιανίστας Μπέλα Μπάρτοκ (Béla Viktor János Bartók).
Ο Μπέλα Μπάρτοκ το 1927
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες του 20ού αιώνα και, μαζί με τον Φραντς Λιστ, ο μεγαλύτερος Ούγγρος συνθέτης.
Η συλλογή και αναλυτική μελέτη της λαϊκής μουσικής τον κατατάσσουν στους ιδρυτές της εθνομουσικολογίας.
26 – 9 – 1973
Πεθαίνει η Ιταλίδα ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Άννα Μανιάνι (Anna Magnani). Θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες ηθοποιούς του 20ου αιώνα και κατά καιρούς την έχουν αποκαλέσει «στοιχείο της Φύσης», «λύκαινα» και «εκρηκτική σαν ηφαίστειο».
Η Άννα Μανιάνι
Κατά την πολυετή καριέρα της ανανέωσε τη φιγούρα της γυναίκας ηθοποιού και, μέσα από τη δύναμη της ερμηνείας της, άλλαξε τα καλλιτεχνικά στερεότυπα της εποχής της. Συνεργάστηκε με τους μεγαλύτερους Ιταλούς σκηνοθέτες της εποχής της, όπως ο Ρομπέρτο Ροσελίνι, ο Πιερ Πάολο Παζολίνι, ο Φεντερίκο Φελλίνι και ο Λουκίνο Βισκόντι. Ο θεατρικός συγγραφέας Τένεσι Ουίλιαμς υπήρξε φίλος και θαυμαστής της και έχοντας τη φιγούρα της στο μυαλό του έγραψε για εκείνη το έργο «Τριαντάφυλλο στο Στήθος». Η ερμηνεία της στην κινηματογραφική μεταφορά του απέσπασε Βραβείο Όσκαρ. Επίσης η ηθοποιός τιμήθηκε τόσο από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, όσο και εκείνο του Βερολίνου. Αποτελεί δε μία από τις τέσσερις προσωπικότητες ιταλικής καταγωγής που διαθέτουν αστέρι στη διάσημη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ.
26 – 9 – 2000
Το τραγικό ναυάγιο του «Εξπρές Σαμίνα» οδηγεί στον υγρό τάφο 80 ανθρώπους. Από εκεί και μετά, αρχίζει η διαφορετική ερμηνεία των γεγονότων. Κυβέρνηση, υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, η πλοιοκτήτρια εταιρία επιχειρούν να το αποδώσουν αποκλειστικά στον «ανθρώπινο παράγοντα», σε λάθος του πλοιάρχου, του υποπλοιάρχου, κάποιων άλλων μελών του πληρώματος.
Το ναυάγιο του “Εξπρές Σάμινα”
Απέναντι σ’ αυτήν την προσπάθεια συγκάλυψης και αποπροσανατολισμού, στέκουν οι συνδικαλιστικές οργανώσεις των ναυτεργατών. Με καταγγελίες και συνεχείς παρεμβάσεις, οι εκπρόσωποι των ναυτεργατών υποχρέωσαν το σύνολο των παραγόντων και των μέσων ενημέρωσης να συζητήσουν για τον πραγματικό ένοχο, την κατάσταση που επικρατεί στη ναυτιλία και ειδικότερα στην ακτοπλοΐα, εξαιτίας της εφοπλιστικής ασυδοσίας και της προσαρμογής της κυβέρνησης στις απαιτήσεις των εφοπλιστών.
Και ενώ ο κόσμος βοά για τα πλωτά φέρετρα, που ταξιδεύουν με τις ευλογίες του υπουργείου, η κυβέρνηση υποσχέθηκε ότι θα «βάλει το μαχαίρι στο κόκαλο» και οι ευθύνες θα αποδοθούν, όσο ψηλά κι αν βρίσκονται οι υπεύθυνοι. Ένας άνευ προηγουμένου εμπαιγμός, αφού η ίδια η κυβέρνηση είχε σπεύσει να εξαιρέσει από το χώρο των υπευθύνων τον εαυτό της και τους εφοπλιστές.
26 – 9 – 2008
«Φεύγει» από τη ζωή ο 83χρονος διάσημος ηθοποιός, από τους τελευταίους «θρύλους» του Χόλιγουντ, Πολ Νιούμαν (Paul Leonard Newman).
Ο Πολ Νιούμαν
Ανήκε στη γενιά ηθοποιών που ωρίμασαν καλλιτεχνικά σε εποχή έντονης ιδεολογικής διαπάλης και στον κινηματογράφο. Πολιτικοποιημένος και προοδευτικός, συμμετείχε στο κίνημα υπέρ των πολιτικών δικαιωμάτων και του πυρηνικού αφοπλισμού των ΗΠΑ.
Πρωταγωνίστησε σε πάνω από 60 ταινίες, ανάμεσά τους «Ο απατεώνας», «Το κεντρί», «Οι δύο ληστές» (οι δύο τελευταίες με συμπρωταγωνιστή τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ) και το «Χρώμα του χρήματος». Γνώρισε μεγάλη επιτυχία με ταινίες πολύ διαφορετικές μεταξύ τους (σ.σ. συνειδητά δεν πλασαρόταν για ρόλους «γόη»), όπως στη «Λυσσασμένη γάτα» και την επική «Έξοδος». Προτάθηκε εννέα φορές για «Όσκαρ» ερμηνείας, κερδίζοντας τελικά ένα (1987), για το «Χρώμα του χρήματος», ενώ το 1986 πήρε «Όσκαρ» για τη συνολική κινηματογραφική προσφορά του.
Άνθρωπος χαμηλού «προφίλ», με αυτογνωσία, ξέφευγε από το «σταρ σίστεμ». Παντρεμένος… εφ’ όρου ζωής με την επίσης εξαίρετη ηθοποιό Τζόαν Γούντγουορντ (γνωρίστηκαν στα γυρίσματα της ταινίας «The long, hot summer» – «Μακρύ, καυτό καλοκαίρι»), το 2007 ανακοίνωσε ότι δε θα ξαναπαίξει στον κινηματογράφο: «Δεν μπορώ πλέον να εργάζομαι στο επίπεδο που θα επιθυμούσα. Αρχίζεις να χάνεις τη μνήμη, την επινόησή σου. Πενήντα χρόνια είναι αρκετά». Δεν πρόλαβε να σκηνοθετήσει στο θέατρο το έργο του Τζον Στάινμπεγκ «Άνθρωποι και ποντίκια».
Από τις πολλές δηλώσεις που έγιναν για το θάνατό του, η περισσότερο ταιριαστή ήταν η φράση του Ρόμπερτ Φόρεστ (αντιπροέδρου του ιδρύματος «Π. Νιούμαν»): «Έβαζε όλη την καρδιά, όλη την ψυχή του στην υπηρεσία ενός καλύτερου κόσμου».
Ιδρύεται το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο – ΕΑΜ. Από την πρώτη κιόλας στιγμή, μετά την ολοκλήρωση της τριπλής κατοχής από τα γερμανικά, ιταλικά και βουλγαρικά στρατεύματα, το ΚΚΕ ύψωσε τη σημαία της αντίστασης.
Συνθήματα του ΕΑΜ ενάντια στην επιστράτευση
Είχε προηγηθεί η ίδρυση του Εργατικού Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (16 Ιούλη 1941). Στις επαφές που έγιναν ανάμεσα στους εκπροσώπους του ΚΚΕ και τους εκπροσώπους των άλλων κομμάτων, το Μάη και τον Ιούνη του 1941, τα παλιά αστικά κόμματα χαρακτήρισαν «τυχοδιωκτισμό» τα σχέδια για οργάνωση αντίστασης εναντίον των κατακτητών και απέρριψαν τις προτάσεις για συνεργασία.
Αφίσα του ΕΑΜ κατά των φασιστών
Τα κόμματα που τελικά συνυπέγραψαν το ιδρυτικό του ΕΑΜ ήταν: το Αγροτικό Κόμμα, το νεοσύστατο κόμμα «Ενωση Λαϊκής Δημοκρατίας» (ΕΛΔ), με επικεφαλής τον Ηλία Τσιριμώκο και το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας (Χ. Χωμενίδης).
Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν (Albert Einstein), σε άρθρο του στο γερμανικό περιοδικό «Χρονικά της Φυσικής», διατυπώνει την ειδική θεωρία της σχετικότητας και τον τύπο Ε = mc2.
Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν
27 – 9 –1917
Πεθαίνει ο Γάλλος ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης Εντγκάρ Χιλαίρ Ζερμαίν ντε Γκα (Edgar Germain Hilaire Degas), γνωστός ως Ντεγκά. Επηρεάστηκε από τους Ντελακρουά και Ινγκρ.
Ντεγκά – πορτρέτο
Είχε στενές σχέσεις με τους ιμπρεσιονιστές (Σεζάν, Μονέ, Πισάρο, Ρενουάρ, Σίσλεϋ, Μορισό κ.ά.) και θα λάβει μέρος σε όλες τις ιμπρεσιονιστικές εκθέσεις τους μέχρι το 1886, μέχρι να θεωρήσει δηλαδή ότι χλευάζεται από κοινό και κριτικούς.
Ντεγκά – Μάθημα χορού
Το θέατρο θα είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής της τέχνης του, γοητεύεται όμως και από τον κόσμο του μπαλέτου.
Ντεγκά – Οι σιδερώστρες
Μετά το 1880 μεταξύ των μοντέλων που προτιμά είναι οι σιδερώτριες, απασχολημένες πάνω στην κούραση της δουλειάς.
27 – 9 – 1921
Πεθαίνει ο Γερμανός συνθέτης Έγκελμπερτ Χούμπερντινκ (Engelbert Humperdinck).
Ο Έγκελμπερτ Χούμπερντινκ
Δημοφιλές έργο του ήταν η παραμυθένια όπερα Χάνσελ και Γκρέτελ.
Με απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ διαγράφονται από το Κόμμα οι ηγέτες της φραξιονιστικής ομάδας των «λικβινταριστών» Πουλιόπουλος και Γιατσόπουλος.
Η διαγραφή τους έγινε ύστερα από την επιμονή τους να συνεχίζουν και να εντείνουν την αντικομματική διασπαστική τους δράση και την ανοιχτή πια υιοθέτηση από τη μεριά τους των θέσεων της τροτσκιστικής – ζηνοβιεφικής αντιπολίτευσης στη Σοβιετική Ένωση .
27 -9 – 1941
Ιδρύεται το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο – ΕΑΜ. Από την πρώτη κιόλας στιγμή, μετά την ολοκλήρωση της τριπλής κατοχής από τα γερμανικά, ιταλικά και βουλγαρικά στρατεύματα, το ΚΚΕ ύψωσε τη σημαία της αντίστασης.
Συνθήματα του ΕΑΜ ενάντια στην επιστράτευση
Είχε προηγηθεί η ίδρυση του Εργατικού Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (16 Ιούλη 1941). Στις επαφές που έγιναν ανάμεσα στους εκπροσώπους του ΚΚΕ και τους εκπροσώπους των άλλων κομμάτων, το Μάη και τον Ιούνη του 1941, τα παλιά αστικά κόμματα χαρακτήρισαν «τυχοδιωκτισμό» τα σχέδια για οργάνωση αντίστασης εναντίον των κατακτητών και απέρριψαν τις προτάσεις για συνεργασία.
Αφίσα του ΕΑΜ κατά των φασιστών
Τα κόμματα που τελικά συνυπέγραψαν το ιδρυτικό του ΕΑΜ ήταν: το Αγροτικό Κόμμα, το νεοσύστατο κόμμα «Ενωση Λαϊκής Δημοκρατίας» (ΕΛΔ), με επικεφαλής τον Ηλία Τσιριμώκο και το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας (Χ. Χωμενίδης).
27 – 9 – 1944
Πεθαίνει ο Γάλλος γλύπτης και ζωγράφος Αριστίντ Μαγιόλ (Aristide Maillol), ένας από του σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα.
Ο Αριστίντ Μαγιόλ το 1925Αριστίντ Μαγιόλ – Χορεύτρια, 1896
Γεννιέται στην Αγία Ευθυμία Παρνασσίδος ο λογοτέχνης και ιστορικός Γιάννης Σκαρίμπας.
Ο Γιάννης Σκαρίμπας το 1975
Ακολουθώντας τις μετακινήσεις της οικογένειάς του φοιτά σε διάφορα μέρη: τελειώνει το δημοτικό σχολείο στην Ιτέα Σαλώνων, το Σχολαρχείο στο Αίγιο και το Γυμνάσιο στην Πάτρα. Τα πρώτα του ποιήματα δημοσιεύονται σε ηλικία 17 χρόνων, στο περιοδικό «Ανθών». Επίσης, δημοσιεύει ποιήματα στην εφημερίδα «Εύβοια» υπογράφοντας ως Γιάγκος Ε. Σκαρίμπας ή με το ψευδώνυμο Κάλλις Εσπερινός. Η Χαλκίδα γίνεται ο χώρος όπου ξετυλίγονται τα περισσότερα αφηγήματά του και γίνεται μοιραία η ονειρική πόλη του ποιητικού του σύμπαντος.
28 – 9 – 1941
Με την καθοδήγηση της Περιφερειακής Επιτροπής Δράμας του ΚΚΕ εκδηλώνεται ένοπλη λαϊκή εξέγερση στη Δράμα, που καταλύει -προσωρινά- τις βουλγαρικές κατοχικές αρχές. Η εξέγερση πνίγεται στο αίμα.
Απόσπασμα του ΕΛΑΣ εκτελεί στην Καβάλα Βούλγαρους στρατιωτικούς και αστυνομικούς που μετείχαν στη σφαγή της Δράμας
28 – 9 – 1945
Γεννιέται ο τραγουδοποιός και δημοσιογράφος Μανώλης Ρασούλης.
Ο Μανώλης Ρασούλης
Σχεδόν σαράντα χρόνια στη μουσική δημιουργία, καταπιάστηκε για πρώτη φορά με τη στιχουργική το 1974, όταν στα χνάρια του Βαμβακάρη έγραψε το πρώτο του τραγούδι, «Μες στη μικρή αγκάλη σου», σε μουσική Μάριου Στεφανόπουλου.
Ο δημιουργικός του κύκλος ξετυλίχτηκε σε πολλές στροφές: «Η εκδίκηση της γυφτιάς», «Τα Δήθεν», «Τα τραγούδια της Χαρούλας», «Οι κυβερνήσεις πέφτουνε μα η αγάπη μένει», «Παίξε Χρήστο επειγόντως», «Πότε Βούδας, πότε Κούδας» κ.ά.
Δεκάδες τα τραγούδια του που αγαπήθηκαν και που, παρότι πέρασαν δεκαετίες από τότε που γράφτηκαν, ακόμη τραγουδιούνται: «Τίποτα δεν πάει χαμένο», «Αχ, Ελλάδα σ’ αγαπώ», «Οι μάγκες δεν υπάρχουν πια», «Το κοτλέ παντελονάκι» κ.ά. Μεταξύ άλλων συνεργάστηκε με τους Μ. Λοΐζο, Ν. Μαμαγκάκη, Ν. Παπάζογλου, Ν. Ξυδάκη, Δ. Σαββόπουλο, αδελφούς Κατσιμίχα, Χ. Νικολόπουλο κ.ά.
«Φεύγει» από τη ζωή η κομμουνίστρια λογοτέχνης Έλλη Αλεξίου.
Η Ε. Αλεξίου ήρθε από το Ηράκλειο της Κρήτης στην Αθήνα το 1911 για ανώτατες σπουδές. Θέλει να γίνει δασκάλα του απλού λαού. Παράλληλα, αρχίζει να την απασχολεί η λογοτεχνική γραφή.
Η Έλλη Αλεξίου
Οι λαϊκοί αγώνες που δυναμώνουν, οι διώξεις όσων πρωτοστάτησαν στην μεταρρύθμιση, οδηγούν την Έλλη Αλεξίου όλο και πιο κοντά στις κομμουνιστικές ιδέες. Στα 1928 δίνει το βιογραφικό της και γίνεται μέλος του ΚΚΕ. Παράλληλα, το λογοτεχνικό της έργο προκαλεί αίσθηση και επαινείται. Το 1934 γίνεται μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Στην περίοδο της Κατοχής, παίρνει μέρος ενεργά στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις γραμμές του «ΕΑΜ Λογοτεχνών».
Το βιβλίο της Εύας Νικολαΐδου για την Έλλη Αλεξίου (εκδ. Σύγχρονη Εποχή)
Το 1945 φεύγει για σπουδές στη Σορβόννη, αλλά της έχει αφαιρεθεί ήδη η ελληνική ιθαγένεια και της απαγορεύεται η επιστροφή στην πατρίδα. Στη συνέχεια μετέχει στην Επιτροπή Βοήθειας στο Παιδί (ΕΒΟΠ) που είχε συγκροτηθεί από το Μάη του 1948 από την Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση και είχε επικεφαλής τον Πέτρο Κόκκαλη. Η Επιτροπή αυτή συντέλεσε σημαντικότατο μορφωτικό έργο στα παιδιά των πολιτικών προσφύγων στις σοσιαλιστικές χώρες φιλοξενίας.
Το 1966 επιστρέφει στην Ελλάδα, συλλαμβάνεται, δικάζεται, αλλά απαλλάσσεται. Από τη μεταπολίτευση και μετά συμμετέχει ενεργά ως μέλος του ΚΚΕ σε όλες τις πολιτιστικές και πνευματικές εκδηλώσεις του Κόμματος.
Η Έλλη Αλεξίου πέθανε στις 28 Σεπτέμβρη του 1988. Το πολύπλευρο έργο της – μυθιστορήματα, διηγήματα, παιδικά βιβλία, θεατρικά έργα, εκπαιδευτικά δοκίμια και ανθολογίες για την ποίηση της Αντίστασης – πρέπει να παραμείνει «σύντροφος» και «δάσκαλος» των νέων γενιών
«Όταν βλέπω να γίνεται δίπλα μου μια αδικία, πονάω κι αισθάνομαι την ανάγκη να μιλήσω γι’ αυτήν. Μόνο γι’ αυτό γράφω. Για να καταγγείλω την αδικία», τόνιζε η Ε. Αλεξίου. Ένιωθε τη στράτευσή της συνυφασμένη με τη ζωή της: «Αγαπώ τη ζωή γιατί είμαι στο Κόμμα». Σε συνέντευξή της το 1988, είχε πει: «Ευγνωμονώ σας σπουδές, ευγνωμονώ σε, δασκαλίκι, ευγνωμονώ σε, ιδεολογία μου, ευγνωμονώ σας, διωγμοί και κυνηγητά της Αντίστασης… Γεμίσατε περιεχόμενο τη ζωή μου»…
28 – 9 – 1995
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Γιτζάκ Ράμπιν, και ο ηγέτης των Παλαιστινίων, Γιάσερ Αραφάτ, υπογράφουν στο Λευκό Οίκο συμφωνία, στην οποία γίνεται λόγος για αυτονομία στους Παλαιστινίους στην περιοχή της Δυτικής Όχθης.
Ράμπιν και Αραφάτ υπό το βλέμμα του Κλίντον
28 – 9 – 2000
Αρχίζει η δεύτερη «Ιντιφάντα» των Παλιστινίων, με αφορμή την προκλητική επίσκεψη του Αριέλ Σαρόν στα κατεχόμενα.
Η βαρβαρότητα του Ισραηλινού κράτους απέναντι στη δεύτερη Ιντιφάντα
28 – 9 – 2003
Πεθαίνει ο Ελληνικής καταγωγής Αμερικανός σκηνοθέτης του θεάτρου και του κινηματογράφου Ελία Καζάν (Ηλίας Καζαντζόγλου), βραβευμένος με Όσκαρ καλύτερου σκηνοθέτη δύο φορές (το 1948 και το 1955).
Ο Ηλίας Καζάν, σε μια επίσκεψή του στην Ελλάδα
Ένας, αναμφίβολα, ταλαντούχος δημιουργός, ο οποίος όμως, μόνος του αμαύρωσε το έργο, τη φήμη και την υστεροφημία του, όταν, στις αρχές της δεκαετίας του 1950, κατέθεσε ενώπιον της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Υποθέσεων του διαβόητου κομμουνιστοφάγου γερουσιαστή Μακάρθι, καταδίδοντας ονόματα ομοτέχνων του – συνεργατών, φίλων, πρώην συντρόφων του – με την κατηγορία ότι υπήρξαν μέλη ή οπαδοί του ΚΚ ΗΠΑ. Να σημειωθεί ότι ο Ε. Καζάν όχι μόνον δε μετάνιωσε γι’ αυτή την αποτρόπαια πράξη του, η οποία σήμαινε απόλυση, ταπείνωση, φυλάκιση, μακρόχρονη ανεργία, έως και θάνατο των στιγματισμένων καλλιτεχνών, αλλά και την υπερασπίστηκε ως «τη μόνη ορθή» και «αναγκαία ενάντια στον κομμουνιστικό κίνδυνο» (!), το 1999. Τη χρονιά, δηλαδή, που οι διοικούντες την ελεγχόμενη από το μεγάλο κεφάλαιο του Χόλιγουντ Αμερικάνικη Ακαδημία Κινηματογράφου, τον τίμησε με Όσκαρ για το σύνολο της «προσφοράς» του. Τιμή, που προκάλεσε τη δίκαιη οργή, τις δημόσιες καταγγελίες και διαδηλώσεις έξω από το χώρο απονομής των Όσκαρ, των επιζώντων καλλιτεχνών – θυμάτων του μακαρθισμού, αλλά και πολλών νεότερων προοδευτικών Αμερικανών καλλιτεχνών
Ο Ηλίας Καζάν , γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη από Έλληνες γονείς, το 1909, μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ηλικία 4 ετών. Μεγάλωσε σε μια ελληνική συνοικία στο Χάρλεμ κι αργότερα στο Νιου Ροσέλ. Ξεκίνησε την καριέρα του, στη δεκαετία του 1930, ως ένας από τους πολύ ελπιδοφόρους και προοδευτικούς σκηνοθέτες, για να καταλήξει, μετά τις υπηρεσίες που πρόσφερε στο μακαρθισμό, ως ένας από τους πολύ ευνοούμενους σκηνοθέτες του Χόλιγουντ.
Μεταξύ άλλων γύρισε τις ταινίες «Αμέρικα Αμέρικα», «Λεωφορείον ο Πόθος», «Ανατολικά της Εδέμ», «Άγριος Ποταμός» κ.ά. Στο Χόλιγουντ κέρδισε Όσκαρ για τις ταινίες «Λιμάνι της Αγωνίας» και «Συμφωνία Κυρίων».
Γεννιέται ο Ιταλός ζωγράφος του Μπαρόκ, Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζιο (Michelangelo Merisi da Caravaggio).
O Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζιο
Αν και οι πρώιμοι πίνακές του περιλάμβαναν κυρίως προσωπογραφίες, σταδιακά εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους ζωγράφους θρησκευτικών σκηνών.
Καραβάτζιο-Άρρωστος Βάκχος, περ. 1593-1594
Το νατουραλιστικό ύφος του και η ανάδειξη της ανθρώπινης φύσης των αποστόλων και των μαρτύρων στα έργα του θεωρήθηκε ότι εξυπηρετούσαν τις βλέψεις της Αντιμεταρρύθμισης.
Καραβάτζιο-Ιουδήθ και Ολοφέρνης 1599
Με την τεχνική του κιαροσκούρο κατάφερε να ενισχύσει το δραματικό στοιχείο και το μυστηριακό χαρακτήρα της πίστης, ενώ συνολικά η επαναστατική τεχνική των δραματικών φωτοσκιάσεων του τενεμπρισμού, όπως την εισήγαγε ο Καραβάτζο, σφράγισε την μπαρόκ σχολή της ζωγραφικής.
Καραβάτζιο-Μέδουσα, 1597
29 – 9 – 1902
Πεθαίνει ο Γάλλος συγγραφέας Εμίλ Ζολά (Émile Édouard Charles Antoine Zola). Ήταν γιος μηχανικού που πέθανε όταν ήταν 7 ετών.
O Εμίλ Ζολά
Δεν έγινε νομικός όπως τον ήθελε η μητέρα του, εργάστηκε σε διάφορες εργασίες (υπάλληλος σε εκδοτικό οίκο, λιμενεργάτης κ.ά.) και στη συνέχεια άρχισε να αρθρογραφεί για την τέχνη, την πολιτική, ενάντια στη θρησκεία και το ιερατείο.
Το πρώιμο λογοτεχνικό έργο του είναι επηρεασμένο από τον Β. Ουγκώ, ενώ χαρακτηριστικό του είναι η τόλμη στην αναπαράσταση της κοινωνικής ζωής. Μετά το 1868 ο Ζολά επεξεργάστηκε τα 20 μυθιστορήματά του, κάτω από το γενικό τίτλο «Les Rougon-Macquart»
Η φυσική και κοινωνική ιστορία μιας οικογένειας στα χρόνια της Δεύτερης Αυτοκρατορίας» τα οποία περιγράφουν με ενάργεια όχι μόνο τη βιολογική πορεία της συγκεκριμένης οικογένειας, αλλά, κυρίως, τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία – με αιχμή τη διαμόρφωση της συνείδησης της εργατικής τάξης και την ανάπτυξη του κινήματός της.
Σε δύο συνεχόμενα μυθιστορήματα («Η ταβέρνα» και «Το ορυχείο») βλέπουμε πολύ ξεκάθαρα αυτή την πορεία: στο πρώτο, η εργατική οικογένεια είναι ακόμη βυθισμένη στις ψευδαισθήσεις της, στο όραμα ότι μπορεί να αλλάξει ταξική θέση και να περάσει στην αστική τάξη. Το όραμα αυτό συνθλίβεται από τους δυσβάσταχτους όρους ζωής και τον αλκοολισμό.
Σκίτσο που απεικονίζει τον Εμίλ Ζολά
Στο δεύτερο μυθιστόρημα, ο γιος της ίδιας οικογένειας δραστηριοποιείται συνδικαλιστικά και πολιτικά και πρωτοστατεί στις μεγάλες κινητοποιήσεις των εργατών του ορυχείου που δουλεύει.
Σε αυτό το έργο, ο Ζολά δίνει και μια από τις πιο σκληρές εικόνες της ζωής του προλεταριάτου που μας έχει δώσει η παγκόσμια λογοτεχνία.
Σε αυτή τη σειρά – που αποτελεί μια ανατομία της γαλλικής καπιταλιστικής κοινωνίας – εντάσσεται και το «Χρήμα».
Εμίλ Ζολά “Το Χρήμα” (εκδ. Σύγχρονη Εποχή)
Επίσης με τη σειρά «Οι τρεις πόλεις» (1894-1898), που ακολούθησε, ο Ζολά ασχολείται με την εκμετάλλευση της αμάθειας και το εμπόριο θαυμάτων από την εκκλησία και υποβάλλει τη χριστιανική πίστη σε επιστημονική κριτική.
Ενώ η σειρά «Οι 4 ευαγγελιστές» (1889-1902) αποτελεί τετραλογία-περιγραφή μια μελλοντικής κοινωνικής ουτοπίας όπου θριαμβεύουν η λογική και η εργασία.
Ο Εμίλ Ζολά είχε ενεργό συμμετοχή στα κοινωνικά και πολιτικά πράγματα της Γαλλίας.
Χαρακτηριστικές υπήρξαν οι θέσεις του κατά του Ναπολέοντα και του ιερατείου.
Στη διαδρομή του ο Ζολά με αρθρογραφία του αντιτάχθηκε στο Γαλλοπρωσικό Πόλεμο, ενώ το 1898 δημοσίευσε το «Κατηγορώ» όπου αποκάλυπτε τη σκευωρία της υπόθεσης Ντρέιφους.
Πολλά άρθρα του σε εφημερίδες, λειτουργούν μέχρι σήμερα ως διαχρονικά υποδείγματα μαχόμενης δημοσιογραφίας και ως πολύτιμες ιστορικές μαρτυρίες.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Ζολά έμελλε να συνταράξει συθέμελα τη γαλλική κοινωνία με την ανοιχτή επιστολή του προς τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η οποία δημοσιεύτηκε στο εξώφυλλο της εφημερίδας «L’Aurore» υπό τον τίτλο «Κατηγορώ!» (1898), που αφορούσε στη γνωστή υπόθεση Ντρέιφους.
Το δημοσιευμένο κατηγορώ του Εμίλ Ζολά
Το 1898 κατηγορήθηκε για συκοφαντία και καταδικάστηκε σε ένα χρόνο φυλάκιση. Η υπόθεση οδηγήθηκε στο Εφετείο παρά τις αντιδράσεις του υπουργείου Στρατιωτικών. Ακολούθησαν ταραχές ανάμεσα στους υποστηρικτές και τους πολέμιους του Ντρέιφους που οδήγησαν στην πτώση της κυβέρνησης.
Την αποκάλυψη ακολούθησαν δραματικά γεγονότα που κατέληξαν όχι απλώς στη δικαίωση του αθώου, αλλά και στη μεταρρύθμιση του συστήματος, συμπεριλαμβανομένου του χωρισμού εκκλησίας και κράτους.
Πριν, όμως, δει αυτή την τελευταία εξέλιξη, ο Εμίλ Ζολά βρέθηκε νεκρός, στις 29 Σεπτεμβρίου του 1902, στο διαμέρισμά του.
Επίσημη αιτία θανάτου ήταν η δηλητηρίαση από μονοξείδιου του άνθρακα. Ωστόσο, υπήρξαν ψίθυροι ότι για το θάνατό του, ευθύνονταν πολιτικοί του αντίπαλοι. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν αποδείχτηκε.
29 – 9 – 1912
Γεννιέται ο πολυβραβευμένος Ιταλός σεναριογράφος και σκηνοθέτης Μικελάντζελο Αντονιόνι (Michelangelo Antonioni). Συγκαταλέγεται στους πρωτοπόρους του σύγχρονου κινηματογράφου και στη γενιά των κινηματογραφιστών που χρησιμοποίησαν την κάμερα ως «ανατομικό νυστέρι» στο «σώμα» – ή μήπως «πτώμα»; – των παρακμασμένων αξιών της αστικής τάξης, αναδεικνύοντας τα αδιέξοδα και τις αντιφάσεις της. Ο Αντονιόνι γεννήθηκε στις 29 Σεπτέμβρη 1912 στη Φεράρα Εμίλια Ρομάνα. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια και ξεκίνησε το 1940 σπουδές κινηματογράφου στη Ρώμη, στο Centro Sperimentale Di Cinematografia, της Τσινετσιτά. Εκεί συνάντησε καλλιτέχνες με τους οποίους συνεργάστηκε αργότερα, όπως ο Ρομπέρτο Ροσελίνι.
Ο Μικελάντζελο Αντονιόνι
Όπως και ο Μπέργκμαν, ο Αντονιόνι ξεκίνησε με τη συγγραφή σεναρίων, αλλά ασχολήθηκε επιπλέον και με την κριτική κινηματογράφου. Κινηματογραφικά ξεκίνησε γυρίζοντας ντοκιμαντέρ και από το 1950 μεγάλου μήκους ταινίες, με πρώτη «Το χρονικό ενός έρωτα», με την οποία, όπως σημειώνει ο Γ. Μπακογιαννόπουλος, απομακρύνεται από την κυρίαρχη, τότε, στην Ιταλία, αισθητική τάση του νεορεαλισμού και ασχολείται με την ψυχανάλυση των μεγαλοαστών του Μιλάνου, με «πρόσχημα» ένα αστυνομικό δράμα. Ουσιαστικά ο Αντονιόνι, μαζί με τον Φελίνι, οδήγησε τον ιταλικό κινηματογράφο στο επόμενο από τον κοινωνικό νεορεαλισμό αισθητικό στάδιο
Ο λυρισμός και η προσωπική κινηματογραφική αισθητική του θα εμφανιστούν ολοκληρωμένα με την ταινία «Κραυγή» (1957) και πολύ σύντομα θα καθιερωθεί στην παγκόσμια κινηματογραφική πρωτοπορία της εποχής με την τριλογία: «Η περιπέτεια» (1960), «Η νύχτα» (1961) και «Η έκλειψη» (1962). Μεταξύ των 20 ταινιών του σε 60 χρόνια δημιουργικής πορείας ξεχωρίζουν πολλές που άφησαν, επίσης, το σημάδι τους στην ιστορία του κινηματογράφου, όπως «Blow Up», «Επάγγελμα Ρεπόρτερ», «Ζαμπρίσκι Πόιντ» κ.ά.
Το 1985 λόγω εγκεφαλικού έμεινε μερικώς παράλυτος και χωρίς ομιλία. Συμπτωματικά, αυτό συνέβη δύο χρόνια πριν την απόφαση του Μπέργκμαν να μην ξαναγυρίσει ταινίες. Επίσης, συμπτωματικά και οι δύο δημιουργοί επανήλθαν στο σινεμά περίπου την ίδια περίοδο, ο Μπέργκμαν το 2003 με το «Σάραμπαντ» και ο Αντονιόνι, με τη γλώσσα των νευμάτων και τη βοήθεια του Βιμ Βέντερς, γύρισε το 1996 το «Πέρα από τα σύννεφα» και με την αυγή του 21ου αιώνα σχεδίαζε ντοκιμαντέρ για τον κορυφαίο της ιταλικής Αναγέννησης Μιχαήλ Αγγελο. Στις βραβεύσεις του συγκαταλέγονται «Χρυσός Λέοντας» του Φεστιβάλ Βενετίας για την «Κόκκινη Έρημο» (1964), «Χρυσός Φοίνικας» του Φεστιβάλ Κανών για το «Μπλόου Απ» (1967), Ειδικό Βραβείο του Φεστιβάλ Κανών για την «Ταυτότητα μιας γυναίκας» (1982), «Όσκαρ» για το σύνολο της κινηματογραφικής του δημιουργίας (1995), «Χρυσός Λέων» του Φεστιβάλ Βενετίας (1997).
Σαν σήμερα
29 – 9 – 2015
Μεγάλη νίκη του Ολυμπιακού στο Λονδίνο με σκορ 2-3 επί της Άρσεναλ, η οποία ήταν η πρώτη του Ολυμπιακού στην Αγγλία για το Champions League.
Γεννιέται ο ηθοποιός Ορέστης Μακρής. Τελείωσε το Ωδείο Αθηνών και εμφανίσθηκε στη σκηνή πρώτα ως τενόρος στο θίασο Ροζαλίας Νίκα το 1925, κατόπιν στον θίασο Παπαϊωάννου και αργότερα μεταπήδησε στο είδος των κωμικών ρόλων.
Ο Ορέστης Μακρής στο ρόλο του μεθυσμένου.
Το 1939 συνέπραξε με το θίασο Μηλιάδη – Μαυρέα. Ως ηθοποιός διέπρεψε σε απόδοση λαϊκών τύπων. Ανεπανάληπτη ήταν η απόδοσή του στο τύπο του «μεθύστακα», που αποτέλεσε σταθμό στο ελληνικό θέατρο. Τον τύπο αυτόν μετέφερε αργότερα και στον κινηματογράφο με ομώνυμο τίτλο.
Το 1955 απέδωσε τόσο αληθινά τον χαρακτήρα του μισητού ιδιοκτήτη που έγινε αποδέκτης ευτράπελου επεισοδίου σε κεντρικό δρόμο της Αθήνας θεωρούμενος ως πραγματικός ιδιοκτήτης. Συμμετείχε σε περίπου σαράντα ταινίες παίζοντας χαρακτηριστικούς ρόλους, όπως του μεθυσμένου, του άστοργου, του ανάποδου μα και στοργικού πατέρα.
Κάθε ταινία του Ορέστη Μακρή θεωρείται μια ξεχωριστή δημιουργία ρόλου που σήμερα αποτελούν όλοι πρότυπα θεατρικής μελέτης του είδους των.
30 – 9 – 1924
Γεννιέται ο συγγραφέας, σεναριογράφος και θεατρικός συγγραφέας Τρούμαν Καπότε (Truman Garcia Capote).
Ήταν ιδιαίτερα χαρισματικός και ταλαντούχος που χόρτασε τη δόξα και το χρήμα. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ο ίδιος, και η ζωή του, ήταν μια πρόκληση. Καθώς όχι μόνον δε δίσταζε να δείξει την ομοφυλοφιλία του, αλλά, μέσω αυτής, σοκάριζε τους γύρω του, το συντηρητικό περιβάλλον της συντηρητικής Αμερικής.
Ο Τρούμαν Καπότε το 1959
Ωστόσο, φαίνεται, ότι όλη αυτή η πρόκληση, έκρυβε ένα πληγωμένο αγρίμι. Έναν άνθρωπο που, από τα παιδικά του χρόνια, αναγκάστηκε (αλκοολικός πατέρας, «περιφερόμενη» μητέρα) να ζήσει σχεδόν σαν κυνηγημένος. Ωστόσο, μάζευε εμπειρίες. Και χώνονταν βαθιά μέσα στο «πρόβλημα». Και επιδίωκε, για να ανακουφιστεί, τη – με όποια θυσία και με όποιο κόστος – αναγνώριση. Ήθελε να τον αγαπάνε, να τον αποδέχονται! Και «έπαιζε» όλη την ώρα. Και όταν ήταν μόνος του, βέβαια, μάζευε τα συντρίμμια του.
Το 1959, στο Κάνσας της Αμερικής δυο νέοι άντρες ορμάνε σε ένα απομονωμένο σπίτι και ξεκληρίζουν ολόκληρη την οικογένεια (πατέρα, μάνα, δυο παιδιά). Ο Τρούμαν Καπότε έρχεται στην περιοχή, για να γράψει ένα άρθρο για το έγκλημα. Εκεί συναντά τους δυο δολοφόνους. Στο πρόσωπο του ενός αναγνωρίζει το άλλο μισό του εαυτού του. Αφού και οι δυο είχαν τις ίδιες αφετηρίες. Νιώθει ότι θα μπορούσε να ήταν εκείνος στη θέση του δολοφόνου και ο άλλος στη θέση τη δική του. «Εσύ άνοιξες την πίσω πόρτα και εγώ την μπροστινή», του λέει σε κάποια στιγμή της ταινίας. Μπορεί να τον ερωτεύτηκε κιόλας! Σίγουρα, πάντως, τον χρησιμοποίησε. Ακόμα και αυτόν!
Ένα έγκλημα, όμως, ένα τέτοιο έγκλημα, δε χωράει σε ένα άρθρο! Ο Τρούμαν Καπότε «ψάχνει», με διαλεκτικό τρόπο, την υπόθεση σε βάθος και γράφει ένα βιβλίο. Το πολυδιαβασμένο «Εν Ψυχρώ». Ένα βιβλίο που άλλαξε τη Λογοτεχνία στην Αμερική. Καθώς για πρώτη φορά Αμερικάνος συγγραφέας χρησιμοποιεί ένα αληθινό γεγονός για να δημιουργήσει ένα λογοτεχνικό έργο! (Μέχρι τότε οι Αμερικάνοι συγγραφείς ακούμπαγαν με σιγουριά στη μυθοπλασία).
30 – 9 – 1937
Γεννιέται ο σπουδαίος ηθοποιός Γιάννης Βόγλης.
Ο Γιάννης Βόγλης
Γεννήθηκε το 1937 στην Αθήνα. Σπούδασε στη δραματική σχολή του Πέλου Κατσέλη. Στο θέατρο πρωτοεμφανίστηκε το 1961. Στη μεγάλη του καριέρα συνεργάστηκε με πρωταγωνιστές όπως οι Κατράκης, Λαμπέτη και Αλεξανδράκης. Υπήρξε βασικό στέλεχος του ΚΘΒΕ.
Σημαντική υπήρξε, επίσης, η παρουσία του και στον κινηματογράφο, όπου πρωταγωνίστησε σε πολλές ταινίες. Συμμετείχε, επίσης, και σε πολλές τηλεοπτικές σειρές.
Συμμετείχε σε εκδηλώσεις ως αφηγητής, ενώ είχε ασχοληθεί και με τη σκηνοθεσία.
Τη δεκαετία του ’80 ήταν μέλος του θιάσου «Ανατολή». Συνεργάστηκε ακόμα με το Θέατρο «Πράξη» της Μπέτυς Αρβανίτη. Διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής στην ΕΘΑΛ της Λεμεσού, στο Θεάτρο Σκάλα της Λάρνακας και στο ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας.
30 – 9 – 1944
Οι ταγματασφαλίτες της Τρίπολης συνθηκολογούν και ο ΕΛΑΣ απελευθερώνει την πόλη.
Τμήμα του ΕΛΑΣ Αρκαδίας
30 – 9 – 1955
Έπειτα από αυτοκινητιστικό δυστύχημα αφήνει την τελευταία του πνοή ο ηθοποιός Τζέιμς Μπάιρον Ντιν (James Byron Dean,
Ο Τζέιμς Ντιν στην ταινία «Επαναστάτης χωρίς αιτία»
Ίσως να μην ήταν ένα μεγάλο ταλέντο, υπήρξε, όμως, ένα αστέρι, που έγινε το σύμβολο της επαναστατημένης νεολαίας των ΗΠΑ στα μέσα της δεκαετίας του ’50
Ήταν ο «Επαναστάτης χωρίς αιτία», ο νεαρός «Γίγαντας» του Χόλιγουντ, που χάθηκε πρόωρα, πριν προλάβει να φθαρεί, ή να αποδείξει ότι πράγματι διέθετε κάποιο ταλέντο.
Ένας νέος άνδρας, όμορφος, που μονάχα η ομορφιά του τον έκανε να γίνει σταρ, ήταν ένας άνθρωπος μπερδεμένος, λίγες στιγμές ευτυχισμένος και τις περισσότερες δυστυχισμένος, που κάποτε επαναστατεί, κάποτε υποχωρεί και που, τελικά, τυφλώνεται από τους προβολείς της επιτυχίας.
Η Ίντερ πέτυχε την τέταρτη νίκη σε ισάριθμα ματς, καθώς επιβλήθηκε της Καϊράτ (2-1). Ματσάρα στο Μπριζ ανάμεσα στην Κλαμπ και την Μπαρτσελόνα (3-3) Η Πάφος πέτυχε το παρθενΙκό της τρίποντο στο Champions League επικρατώντας της Βιγιαρεάλ!
Η Ίντερ έγινε η τρίτη ομάδα που συμπλήρωσε καρέ νικών στην 4η αγωνιστική του Champions League, καθώς επιβλήθηκε της Καϊράτ με 2-1. Έτσι, οι «νερατζούρι» συνθέτουν τριανδρία στο ρετιρέ της League phase με τις Άρσεναλ και Μπάγερν.
Ματσάρα έγινε στο Μπριζ όπου η Κλαμπ και η Μπαρτσελόνα αναδείχθηκαν ισόπαλες 3-3, ενώ στο Άμστερνταμ η αναγεννημένη Γαλατά με χατ τρικ του Βίκτορ Οσιμέν πέτυχε την τρίτη σερί νίκη κόντρα στον παραπαίοντα Άγιαξ της τεσσάρων ηττών σε ισάριθμες αναμετρήσεις !
Ιστορία έγραψε η Πάφος! Η κυπριακή ομάδα κατάφερε για παρθενική φορά να πανηγυρίσει στο Champions League. Θύμα της η Βιγιαρεάλ, την οποία η καλοδουλεμένη ομάδα του Καρσέδο κατάφερε να περιορίσει πριν επικρατήσει 1-0
Στο έτερο ματς νωρίς η Τσέλσι παρότι προηγήθηκε δις στο Αζερμπαϊτζάν, είδε την Καραμπάγκ να της γυρίζει το ματς στο ημίχρονο και κατάφερε με τον Γκαρνάτσο να σώσει την παρτίδα, παίρνοντας τουλάχιστον τον βαθμό της ισοπαλίας (2-2).
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
Η ΑΕΚ είναι στην 16η θέση του Conference League μετά την ολοκλήρωση της 3ης αγωνιστικής. Τα αποτελέσματα στα βραδινά παιχνίδια.
Η Ομόνοια για το Conference League πήρε 1-1 στην Ελβετία από την Λοζάνη. Μετά την ολοκλήρωση της 3ης αγωνιστικής η ΑΕΚ βρίσκεται στη 15η θέση.
Στα βραδινά ματς η Κρίσταλ Πάλας δεν είχε πρόβλημα απέναντι στην Άλκμααρ, η Ράγιο Βαγεκάνο νίκησε με τρομερή ανατροπή στο τέλος τη Λεχ Πόζναν στην Ισπανία, ενώ το Στρασβούργο νίκησε στη Σουηδία τη Χάκεν.
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
Μπάγερν
Άρσεναλ
Ίντερ
Μάντσεστερ Σίτι
Παρί Σεν Ζερμέν
Νιουκάστλ
Ρεάλ
Λίβερπουλ
Γαλατασαράι
Τότεναμ
Μπαρτσελόνα
Τσέλσι
Σπόρτινγκ Λισ.
Ντόρτμουντ
Καράμπακ
Αταλάντα
Ατλέτικο Μαδρίτης
Αϊντχόφεν
Μονακό
Πάφος
Λεβερκούζεν
Κλαμπ Μπριζ
Άιντραχτ Φρανκφούρτης
Νάπολι
Μαρσέιγ
Γιουβέντους
Αθλέτικ Μπιλμπάο
Σεν Ζιλουά
Μπόντο Γκλιμτ
Σλάβια Πράγας
Ολυμπιακός
Βιγιαρεάλ
Κοπεγχάγη
Καϊράτ Αλμάτι
Μπενφίκα
Άγιαξ
