Άγραφα: Ένας ανεξερεύνητος προορισμός της Ευρυτανίας για φθινοπωρινές αποδράσεις
ΦΩΣ TEAM
Τρίτη, 13/10/2026 20:20
Τα Άγραφα αποτελούν μια ξεχωριστή πρόταση για όσους θέλουν να ανακαλύψουν την αυθεντική ορεινή Ελλάδα: Άγρια βουνά, πέτρινα χωριά, εντυπωσιακά τοπία και διαδρομές μέσα στη φύση συνθέτουν το σκηνικό μιας διαφορετικής ταξιδιωτικής εμπειρίας.

Υπάρχουν μέρη στην Ελλάδα που δεν χρειάζονται έντονη τουριστική προβολή για να εντυπωσιάσουν. Τα Άγραφα είναι ένας τέτοιος προορισμός.
Με απόκρημνες πλαγιές, δάση, μικρούς οικισμούς και δρόμους που διασχίζουν εντυπωσιακά τοπία, η περιοχή προσφέρεται για μια απόδραση διαφορετική από τις συνηθισμένες. Ιδιαίτερα το φθινόπωρο, όταν η φύση αλλάζει χρώματα, αλλά και τον χειμώνα, όταν το κρύο κάνει αισθητή την παρουσία του στα ορεινά, τα Άγραφα αποκαλύπτουν μια ξεχωριστή πλευρά της ελληνικής υπαίθρου.
Ένα τοπίο για κάθε εποχή
Η πρώτη εικόνα που συναντά ο επισκέπτης είναι εκείνη των βουνών που υψώνονται επιβλητικά, δημιουργώντας ένα σκηνικό που αλλάζει διαρκώς ανάλογα με τον καιρό και την εποχή. Οι δασωμένες πλαγιές, οι χαράδρες, τα ορεινά λιβάδια και οι μικροί οικισμοί συνθέτουν ένα τοπίο που προσφέρεται για εξερεύνηση, φωτογραφία και επαφή με τη φύση.
Το φθινόπωρο, οι αποχρώσεις του πράσινου εναλλάσσονται με το κίτρινο, το πορτοκαλί και το καφέ, δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για περιπάτους και οδικές διαδρομές με στάσεις σε σημεία με θέα. Τον χειμώνα, το τοπίο αποκτά πιο αυστηρό χαρακτήρα, με την ομίχλη και τις χαμηλές θερμοκρασίες να δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που θυμίζει πόσο στενά συνδέεται η ζωή στην περιοχή με το βουνό.
Τα αυθεντικά ορεινά χωριά μιας άλλης Ελλάδας
Χωριά όπως τα Άγραφα, τα Επινιανά και ο Κρέντης αποτελούν σημεία αναφοράς για όσους θέλουν να εξερευνήσουν την ευρύτερη περιοχή και να γνωρίσουν μια άλλη, εναλλακτική, ορεινή ζωή.
Η αρχιτεκτονική, το φυσικό περιβάλλον και η σχέση των κατοίκων με τον τόπο τους δημιουργούν μια διαφορετική ταξιδιωτική εμπειρία. Για τον επισκέπτη που αναζητά ηρεμία, οι οικισμοί της περιοχής μπορούν να αποτελέσουν την αφετηρία για εξερευνήσεις στη φύση, γνωριμία με την τοπική γαστρονομία και διαμονή σε έναν πιο ήσυχο ρυθμό.
Η μαγευτική λίμνη Κρεμαστών
Μια από τις πιο εντυπωσιακές φυσικές εικόνες της ευρύτερης περιοχής είναι η λίμνη Κρεμαστών. Τα νερά της απλώνονται ανάμεσα σε ορεινούς όγκους, δημιουργώντας ένα τοπίο που ξεχωρίζει για την εναλλαγή των χρωμάτων και τη μεγαλοπρέπειά του.
Η περιοχή γύρω από τη λίμνη προσφέρεται για φωτογραφικές στάσεις και περιηγήσεις, ενώ η γέφυρα της Επισκοπής αποτελεί ένα χαρακτηριστικό σημείο της ευρύτερης διαδρομής.
Αξιοθέατα της ευρύτερης περιοχής
Για όσους προτιμούν τις δραστηριότητες στη φύση, τα Άγραφα προσφέρουν δυνατότητες για πεζοπορία και εξερεύνηση, πάντα με βάση την εμπειρία, τη φυσική κατάσταση και τις συνθήκες κάθε διαδρομής.
Στην ευρύτερη περιοχή συναντά κανείς παραδοσιακά γεφύρια, θρησκευτικά μνημεία και σημεία με ιστορικό ενδιαφέρον, που μαρτυρούν τη μακρά σχέση των ορεινών κοινοτήτων με το δύσβατο περιβάλλον τους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η Μονή Παναγίας Στάνας, ένα σημαντικό θρησκευτικό μνημείο της περιοχής.
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
Φιδάκια: Το… κρυφό μαγευτικό χωριό της Ευρυτανίας!
ΦΩΣ TEAM
Τετάρτη, 04/12/2024 19:04
Από τα ομορφότερα στολίδια της Ευρυτανίας, τα Φιδάκια είναι ένας ορεινός παράδεισος.

Η Ευρυτανία έχει χαρακτηριστεί ως η «Ελβετία της Ελλάδας» και όχι τυχαία. Βουνά γεμάτα έλατα, φαράγγια, καταρράκτες, ορμητικά ποτάμια και μικρά χωριά σαν ζωγραφιά συνθέτουν ένα μαγικό κόσμο στην καρδιά της Στερεάς Ελλάδας.
Σε απόσταση 25 χλμ. από το Καρπενήσι, θα συναντήσετε ένα από τα ομορφότερα χωριά της Ευρυτανίας, έναν μικρό ορεινό παράδεισο. Ο λόγος για τα Φιδάκια. Αυτό το πανέμορφο απομονωμένο χωριό απλώνει τα πέτρινα σπίτια του στις πλαγιές του όρους Χελιδόνα και ξεχωρίζει για την υπέροχη θέα που προσφέρει στη Λίμνη Κρεμαστών από υψόμετρο 960 μέτρων.
Φιδάκια: Στο «μπαλκόνι» της Ευρυτανίας
Τα Φιδάκια δεν τα γνωρίζουν πολλοί, ωστόσο είναι πανέμορφα και αξίζει να τα ανακαλύψετε με την πρώτη ευκαιρία. Ο οικισμός έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός και ξεχωρίζει για τα καλαίσθητα σπίτια του και για το πολεοδομικό σχήμα του. Η προέλευση της ονομασίας του παραμένει άγνωστη μέχρι σήμερα. Στο ψηλότερο σημείο του οικισμού είναι ορατά υπολείμματα αρχαίας εγκατάστασης. Σύμφωνα με μία άποψη, στην περιοχή βρισκόταν η Αρχαία Οιχαλία, πρωτεύουσα των Ευρυτάνων.
Το χωριό μοιάζει σαν ένα καλά κρυμμένο μυστικό, αφού η πρόσβαση γίνεται από έναν φιδογυριστό δρόμο μέσα στο ελατόδασος. Ο γαλάζιος τρούλος του ναού της Γέννησης της Θεοτόκου στην κεντρική πλατεία ξεχωρίζει από μακριά. Πλακόστρωτα σοκάκια, παλιά αρχοντικά, καλοδιατηρημένα σπίτια και ανθισμένες αυλές συνθέτουν το σκηνικό σε αυτήν την πανέμορφη γωνιά της Ευρυτανίας. Η φύση, η ηρεμία αλλά και η αισθητική του οικισμού, μαγεύουν τον επισκέπτη από την πρώτη στιγμή. Στο χωριό θα βρείτε τον Ξενώνα Οιχαλία, ο οποίος διαθέτει και ταβέρνα για να δοκιμάσετε παραδοσιακές σπεσιαλιτέ της περιοχής.
Μόλις 3 χλμ. από τα Φιδάκια, θα βρεθείτε στη θέση Τσαγκαράλωνα – ή αλλιώς το φυσικό «μπαλκόνι» του χωριού – για να απολαύσετε ένα αξέχαστο ηλιοβασίλεμα και τη μαγευτική θέα στη Λίμνη Κρεμαστών. Η μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της Ελλάδας δημιουργήθηκε το 1965, όταν ενώθηκαν τα νερά των ποταμών Αχελώου, Αγραφιώτη και Ταυρωπού. Η θέα στο γαλήνιο τοπίο της λίμνης, με τα ήσυχα γαλαζοπράσινα νερά, τα μικρά νησάκια και το μονότοξο γεφύρι του Μανώλη, είναι ο καλύτερος τρόπος για να ολοκληρώσετε τη γνωριμία σας με τα Φιδάκια.

Πηγή: travelgo.gr
Διαβάστε Επίσης
Ολυμπιακός: Το όνειρο του Σάλιακα και η αφιέρωση του Έσε
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
Πηγή : Fosonline.gr
Μόσταρ – Ένα κόσμημα στο Νερέτβα
ΦΩΣ TEAM
Τρίτη, 15/09/2026 21:41
Τελ. ανανέωση: πριν από 22 ώρες
Μαγεύει το ιστορικό κέντρο και ξυπνά μνήμες

Το Μόσταρ είναι μια πανέμορφη πόλη, εφόσον βέβαια μιλάμε για το ιστορικό της κέντρο. Ξαφνικά, ενώ έχεις περάσει την άχαρη μοντέρνα πόλη με τα καταπράσινα πάρκα και τις παρακμιακές σοβιετικού τύπου πολυκατοικίες, γεμάτες σημάδια από θραύσματα βομβών και ριπών πολυβόλων, ενώ έχεις περάσει ερειπωμένα, μισογκρεμισμένα ιστορικά κτίρια που τα απομεινάρια τους φανερώνουν κάποια ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, βρίσκεσαι σε έναν εντελώς ξεχωριστό τόπο. Σαν να μπήκες σε μια χρονομηχανή και να μεταφέρθηκες αιώνες πίσω στον χρόνο.
Περπατάς στο πλακόστρωτο και χαζεύεις σπίτια, μαγαζάκια, κήπους, καφενέδες, καλλιτέχνες, σουβενίρ ανάκατα με τις μυρωδάτες λεβάντες, μυρωδιές από κεμπάπ στα κάρβουνα, και ένα πολύχρωμο πλήθος: τουρίστες κάθε εθνικότητας με καυτά σορτς και αποκαλυπτικά ντεκολτέ, με καμπαρντίνες και ισλαμικές μαντίλες με ντάλα ήλιο, με βερμούδες και φανελάκια, κελεμπίες και αυστηρά κοστούμια.
Ο φύλακας της γέφυρας
Το όνομα Μόσταρ σημαίνει «αυτός που φυλάει τη γέφυρα», και πάντα η γέφυρα υπήρξε το κέντρο των δραστηριοτήτων της πόλης. Στο κέντρο της Ερζεγοβίνης, σε μια κοιλάδα περιτριγυρισμένη από ψηλά βουνά, το Μόσταρ, η 5η μεγαλύτερη πόλη, είναι το οικονομικό, πολιτικό και πολιτιστικό κέντρο της Ερζεγοβίνης σε στρατηγικό σημείο του ποταμού Νερέτβα που τη διασχίζει, και ήδη από την Αρχαιότητα την είχε αναγάγει σπουδαίο εμπορικό κέντρο. Σταυροδρόμι από την Αρχαιότητα, αρχαιολογικά ευρήματα έδειξαν ότι είχε ήδη κατοικηθεί κατά τους προϊστορικούς χρόνους. Τον 16ο αιώνα έγινε τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ενώ η γέφυρα έγινε σύμβολο ισχύος του σουλτάνου, καθώς ήταν απαραίτητη για τη διάσχιση του ποταμού από τις ορδές των στρατευμάτων. Η Βοσνία προσαρτήθηκε στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία το 1878.
Η σύγχρονη ιστορία του Μόσταρ
Στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το Μόσταρ ανήκει στη Βοσνία/Ερζεγοβίνη, τμήμα της σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας. Τότε η περιοχή μεταβάλλεται σε βιομηχανική, όπου χτίζονται πολλά εργοστάσια και ο πληθυσμός της δεκαπλασιάζεται και ανεβαίνει στις 100.000 κατοίκους. Στις δεκαετίες ΄70 και ΄80 ξεκινά η ανοικοδόμηση της Παλιάς Πόλης, με αποτέλεσμα το 1986 να κερδίσει το Βραβείο Αγά Χαν για την αρχιτεκτονική. Το 1992-3, μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Βοσνίας/Ερζεγοβίνης, η πόλη υπέστη εννεάμηνη πολιορκία από τον σοσιαλιστικό γιουγκοσλαβικό στρατό, με αποτέλεσμα τα περισσότερα σημαντικά μνημεία να βομβαρδιστούν και να υποστούν καταστροφές. Σήμερα είναι η πόλη της νεολαίας, καθώς έχει δύο πανεπιστήμια, ενώ το 2005 η Παλιά Πόλη ανακηρύχθηκε από την UΝΕSCΟ Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Το τζαμί Ταμπάκικα και το τουρκικό χαμάμ
Πρόκειται για το μοναδικό τζαμί που δεν πήρε το όνομα του ιδρυτή του αλλά εκείνο της περιοχής όπου βρίσκεται: Ταμπάκικα. Στα 50 μέτρα μακριά από τη μεγάλη γέφυρα, με τον παραπόταμο Ραντομπόλγε να ρέει από κάτω, το τζαμί κοντά στον ταμπχανά, στα βυρσοδεψεία, σχεδιάστηκε για τις θρησκευτικές ανάγκες των βυρσοδεψών. Σε σημείο του ίδιου κτίσματος στεγάστηκε και κατάστημα τοπικών χειροτεχνημάτων, ενώ γύρω από το τζαμί έλαβαν θέση τα εργαστήρια των σιδηρουργών. Δύο στρώματα πέτρας απετέλεσαν τα θεμέλια, ενώ παλιά υπήρχε νερόμυλος με τροχό για να τον χρησιμοποιούν οι βυρσοδέψες. Το τζαμί Ταμπάκικα είναι ιδιαίτερης, μοναδικής θρησκευτικής αρχιτεκτονικής, ξεχωριστό ανάμεσα στα 36 τεμένη της πόλης. Το τουρκικό χαμάμ, στην ίδια γειτονιά, τα τουρκικά δημόσια λουτρά, χτίστηκε προς το τέλος του 16ου-17ου αιώνα σε κλασική οθωμανική αρχιτεκτονική. Είναι το μοναδικό όχι μόνο στο Μόσταρ αλλά και σε όλη την Ερζεγοβίνη. Απαραίτητο συμπλήρωμα της γειτονιάς μαζί με το τζαμί, τη Θεολογική Σχολή-μεντρεσέ, και τη δημόσια κουζίνα. Το Σεβτζάν Σεχατζίν Χαμάμ δεν έχει παράθυρα, προκειμένου να προστατεύει τους πελάτες από αδιάκριτα βλέμματα, ενώ το φως μπαίνει στα δωμάτια από σημεία όπου έχουν τοποθετηθεί γυαλιά πάνω στους τρούλους. Αποτελείται από τρία δωμάτια: τον κεντρικό προθάλαμο, τον μεσαίο χώρο (το χλιαρό δωμάτιο) και τα λουτρά (το ζεστό δωμάτιο). Με τη βοήθεια της Γαλλίας και της Τουρκίας το χαμάμ επισκευάστηκε και σήμερα λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος.
Η γέφυρα Κρίβα Κουπρίγια
Κοντά στη Στάρι Μοστ, στη δεξιά όχθη του Νερέτβα, βρίσκεται το μικρό γεφυράκι Κρίβα Κουπρίγια. Λέγεται ότι είναι παλαιότερο από τη Στάρι Μοστ και ότι χτίστηκε το 1558. Το ποτάμι Ραντομπόλγε ρέει κάτω από τη γέφυρα και ενώνεται με τον Νερέτβα λίγα μέτρα πιο κάτω στη Στάρι Μοστ. Κατά τη διάρκεια του πολέμου υπέστη πολλές καταστροφές και ξαναχτίστηκε την ίδια περίοδο με τη Στάρι Μοστ.
Το Τζαμί του Πασά
Στα 100 μέτρα βόρεια της Στάρι Μοστ, πάνω από τη βραχώδη αριστερή όχθη του Νερέτβα, βρίσκεται το Τζαμί του Πασά ή αλλιώς το Κιόσκι του Μεχμέτ. Χτισμένο το 1617, χαρακτηρίζεται από τον μοναδικό μεγάλο τρούλο και πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα τεμένη, ενώ στο προαύλιό του βρίσκεται το ταφικό μνημείο του δερβίση Ισάκ. Το τζαμί του Πασά καταστράφηκε επίσης στη διάρκεια του πολέμου, όμως είναι το μόνο τέμενος που κράτησε το αυθεντικό χρώμα και τη διακόσμηση στους τοίχους, ενώ και ο μιναρές του είναι επισκέψιμος.
Το περίφημο τζαμί Καραντιόζ Μπεκ
Στο κέντρο της πόλης ανάμεσα στα μοντέρνα κτίρια βρίσκεται το μεγαλύτερο και ωραιότερο ίσως τέμενος της Ερζεγοβίνης, το τζαμί Καραντιόζ Μπεκ που χτίστηκε το 1557. Ο Μεχμέτ Μπεκ Καραντιόζ, ο μεγαλύτερος νομοθέτης της χώρας, ίδρυσε αυτό το τέμενος που συνοδευόταν από Θεολογική Σχολή-μεντρεσέ, βιβλιοθήκη, 50 εργαστήρια χειροτεχνών και κουζίνα-συσσίτιο για τους φτωχούς, σε σχέδια του διάσημου αρχιτέκτονα Κοτζά Μινάρ Σινάν. Στο προαύλιο υπάρχει σιντριβάνι με καθαρό νερό για να καθαρίζονται οι πιστοί, ενώ τριγύρω περιβάλλεται από ψηλά σκιερά δέντρα. Σήμερα η Θεολογική Σχολή έχει μεταφερθεί στην αριστερή όχθη της Παλιάς Γέφυρας.
Η παλιά γέφυρα Στάρι Μοστ… και οι πύργοι Τάρα και Χαλεμπίγια
Τον 16ο αιώνα ο σουλτάνος Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής ανέθεσε στον αρχιτέκτονα Χαϊρουντίν την κατασκευή μιας νέας γέφυρας αντικαθιστώντας την παλιά ξύλινη που υπήρχε. Ο Μιμάρ Χαϊρουντίν ήρθε από την Κωνσταντινούπολη και ήταν μαθητής του διάσημου αρχιτέκτονα Σινάν. Στις 24 Οκτωβρίου 1557 ξεκίνησε η κατασκευή της γέφυρας, η οποία τελείωσε εννέα χρόνια αργότερα. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Χαϊρουντίν ποτέ δεν είδε τη γέφυρα τελειωμένη καθώς το έσκασε λίγο πριν από τα εγκαίνια, αφού ο Σουλτάνος τον είχε απειλήσει ότι θα του πάρει το κεφάλι έτσι και δεν σταθεί η καμάρα. Τετρακόσιοι πενήντα έξι τετράγωνοι λίθοι χρειάστηκαν για την κατασκευή, που ελήφθησαν από ένα κοντινό λατομείο στον Νότο και ονομάζονται «τενελίγια». Οι πετράδες προέρχονταν από κοντινές περιοχές και φημίζονταν για τη μαστοριά τους. Το ύψος της καμάρας από το ποτάμι είναι 20 μέτρα και το μήκος της γέφυρας 29 μέτρα. Επιπλέον, πάνω στη γέφυρα σμιλεύθηκαν δύο κανάλια ώστε να φεύγουν τα νερά της βροχής. Η γέφυρα πήρε πολλά ονόματα, όπως «Η γέφυρα του Σουλτάνου», «Η Νέα», «Η Μεγάλη», και καταστράφηκε από βομβαρδισμούς στις 9 Νοεμβρίου του 1993, κατά τον πόλεμο της Βοσνίας/Ερζεγοβίνης. Μετά τον πόλεμο μια ομάδα δημιουργήθηκε για να ξαναχτιστεί η γέφυρα, ενώ ποτέ άλλοτε δεν είχε γίνει αναστήλωση του οθωμανικού μνημείου. Προσέξτε επίσης μια λεπτομέρεια: το χρώμα της καμάρας αλλάζει ανάλογα με το φως και την ώρα της ημέρας. Λέγεται ότι στα εγκαίνια της γέφυρας το 1566 έγιναν λαμπροί εορτασμοί που περιελάμβαναν και βουτηχτές που πηδούσαν στα νερά του ποταμού από διάφορα σημεία της γέφυρας. Η παράδοση αυτή συνεχίζεται ως σήμερα και είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά «σπορ» στο μικρό Μόσταρ, κατά τη διάρκεια του καλοκαιρινού φεστιβάλ.
Δύο φρουριακοί πύργοι χτίστηκαν σε κάθε πλευρά της γέφυρας, και οι δύο με πολύ χοντρούς τοίχους και χωρίς παράθυρα: ο πύργος Χαλεμπίγια δεξιά και ο πύργος Τάρα στην αριστερή πλευρά σε ημικυκλική φόρμα που σήμερα στεγάζει το Μουσείο της Παλιάς Γέφυρας. Ο πύργος Χαλεμπίγια χρησιμοποιήθηκε ως στρατώνας και παρατηρητήριο στις πολεμίστρες και στο υπόγειο είχε φυλακή, ενώ ο πύργος Τάρα που οικοδομήθηκε κατά τον 17ο αιώνα ήταν η αποθήκη πυρομαχικών. Στην παλιά κατασκευή του 15ου αιώνα υπήρχε ο πύργος Ερσεγκούσα για να προστατεύει την ξύλινη γέφυρα κατασκευασμένη κατά τη βασιλεία του Ερτσέκ Στγεπάν Βουκτσίκ Κόσακα.
Τα παλιά οθωμανικά σπίτια και τα μέγαρα της αυστροουγγρικής περιόδου
Την περίοδο της τουρκικής κυριαρχίας κατασκευάστηκαν αρκετά κτίσματα και χάρη στη γέφυρα εύποροι έμποροι ξεκίνησαν να χτίζουν στις δύο πλευρές του ποταμού, στην αρχή κατοικίες ξύλινες, απλές εξωτερικά ώστε να μην τραβούν ζηλόφθονα βλέμματα αλλά πλούσιες στο εσωτερικό τους. Ακολουθώντας την οθωμανική αρχιτεκτονική με ψηλούς τοίχους, ξυλόγλυπτα ταβάνια, τοιχογραφίες και πλούσια έπιπλα εποχής και αντικείμενα τόσο διακοσμητικά όσο και καθημερινής χρήσης. Μια από αυτές, η οικία Μπισέβικ (1635), ξεχωρίζει από τις δύο τεράστιες εξωτερικές κολόνες που στηρίζουν το σπίτι στον πυθμένα του ποταμού. Η οικογένεια Μπισέβικ, μια από τις πιο γνωστές της πόλης, συντήρησε την οικία που περιλαμβάνει εσωτερικό και εξωτερικό διάκοσμο τυπικού οθωμανικού στυλ, καθώς και μια σειρά έπιπλα και αντικείμενα καθημερινής χρήσης, μοναδικά στο είδος τους. Τυπικής οθωμανικής αρχιτεκτονικής επίσης είναι η οικία Κατζτάτζ, χτισμένη στα τέλη του 18ου αιώνα, με ψηλούς τοίχους ώστε να προστατεύονται οι γυναίκες από τα αδιάκριτα βλέμματα, αλλά και ιδιαίτερο χώρο για το χαρέμι. Στην οικία Μουσλιμπέγκοβιτς, του 19ου αιώνα, ιδιοκτησία εμπόρων και μεγαλοκτηματιών, θα θαυμάσετε την ωραία διακόσμηση στις εσωτερικές αυλές, με σιντριβάνια, λουλούδια και οπωροφόρα δέντρα, ενώ στο εσωτερικό αξίζει να προσέξετε τους τάπητες και τα παλιά βιβλία. Την αυστροουγγρική περίοδο οι αρχιτέκτονες προσπάθησαν να συνδυάσουν την ανατολίτικη με την αυστροουγγρική αρχιτεκτονική και έτσι δημιουργήθηκαν κάποια εντυπωσιακά μέγαρα, όπως το Στάρα Γκιμνάζιγια, του 1898, το Γκράντσκα Μπάνια, του 1914- τα δημόσια λουτρά, σχεδιασμένα από τον αρχιτέκτονα Ρούντολφ Τόνις σε ψευδο-μορέσκ στυλ.
Ο Πύργος του Ρολογιού (Σάατ Κούλα)
O πύργος της οδού Μπαγιάτοβα, πάνω από τα σκαλιά, λέγεται ότι χτίστηκε το 1630, χωρίς να υπάρχουν σαφείς αναφορές. Αναφορά γίνεται για την ύπαρξη του πύργου το 1636, σε μια επιστολή του Ιμπραήμ Σαρίκ. Η Φατίμα Σαρίκ, η γυναίκα του Ιμπραήμ, ήταν εκείνη που έχτισε τον Πύργο του Ρολογιού, ύψους 15 μέτρων. Κατά τη διάρκεια του πολέμου υπέστη πολλές καταστροφές και αναστηλώθηκε το 1999.
Η παλιά αγορά Κουγιουντζιλούκ
Στην αριστερή όχθη του Νερέτβα βρίσκεται η παλιά αγορά Κουγιουντζιλούκ, το πιο παλιό κομμάτι της πόλης, που κρατάει την ίδια αρχιτεκτονική και τα εργαστήρια των χειροτεχνών της οθωμανικής περιόδου. Από τον 16ο αιώνα χρονολογείται αυτή η αγορά, και σήμερα βέβαια αρκετά από τα παλιά εργαστήρια έδωσαν τη θέση τους και σε παραδοσιακά εστιατόρια και καφενεία. Αν και στην οθωμανική περίοδο υπήρχαν περισσότερα από 500 εργαστήρια, όπου ξεχώριζαν οι χαλκωματάδες και τα υφαντουργεία των χαλιών, σήμερα τα περισσότερα φιλοξενούν καταστήματα τουριστικά αλλά και γκαλερί νέων ζωγράφων. Ανάμεσα στα λογής-λογής εμπορεύματα θα βρείτε και αρκετά ενθύμια του πολέμου, όπως στρατιωτικά καπέλα, αλλά και παλιές φωτογραφίες του Τίτο.
Το μοναστήρι των Φραγκισκανών
Με εκκλησία αφιερωμένη στους Αγίους Πέτρο και Παύλο, το μοναστήρι όπως και ο καθολικισμός έχει μακρά ιστορία στην περιοχή, αν και οι καθολικοί έπρεπε να κρύβονται στην καθημερινότητά τους και να ακολουθούν τον κώδικα ενδυμασίας των μουσουλμάνων φορώντας ακόμη και φέσι προκειμένου να μη δίνουν στόχο στους άλλους. Το μοναστήρι των Φραγκισκανών είναι ένα από τα τελευταία μνημεία που κατασκευάστηκαν στο Μόσταρ προς στο τέλος της οθωμανικής περιόδου το 1866. Το μοναστήρι διαθέτει εξαιρετική βιβλιοθήκη με 50.000 τόμους, καθώς και αρχεία με 536 χειρόγραφα σε διάφορες γλώσσες. Το 1894 χτίστηκε νέο μοναστήρι που θεωρήθηκε το πιο συμπαγές κτίσμα της πόλης, το οποίο όμως επίσης καταστράφηκε στη διάρκεια του πολέμου, αλλά σήμερα έχει πλήρως αποκατασταθεί.
Στοιχεία αντλήθηκαν από το ΒΗΜΑ.
Διαβάστε Επίσης
Η χρησιμότητα των «ελικοπτέρων» και η βελτίωση που απαιτείται
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
Πηγή : Fosonline.gr
Ικαρία: Το νησί των πανηγυριών και της μακροζωίας!
ΦΩΣ TEAM
Τρίτη, 28/07/2026 21:17
Όλα όσα κάνουν την Ικαρία ένα από τα πιο ιδιαίτερα νησιά του Αιγαίου.

Στο Βόρειο Αιγαίο υπάρχει ένα μέρος όπου ο χρόνος σταματά. Ένα νησί που ζει στους δικούς του ρυθμούς, προσκαλώντας τον επισκέπτη να επιβραδύνει, να απολαύσει τη στιγμή και να συνδεθεί με τη φύση και τους ανθρώπους. Από τις εξωτικές παραλίες και τα παραδοσιακά πανηγύρια μέχρι τα ορεινά χωριά και τις ιαματικές πηγές, η Ικαρία έχει να προσφέρει εμπειρίες που μένουν αξέχαστες. Αν σχεδιάζετε διακοπές στο νησί της μακροζωίας, παρακάτω θα βρείτε όλα όσα δεν πρέπει να χάσετε.
Τα ικαριώτικα πανηγύρια
Τα πανηγύρια αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του νησιού. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού διοργανώνονται δεκάδες γιορτές στα χωριά, όπου ντόπιοι και επισκέπτες χορεύουν, τρώνε και διασκεδάζουν μέχρι το πρωί. Είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος να γνωρίσετε την αυθεντική ικαριώτικη κουλτούρα και τη διάσημη φιλοξενία των κατοίκων.

Ικαριώτικα πανηγύρια: Μύθοι και αλήθειες!
Παρασκευή, 01/07/2022 10:00
Τα ικαριώτικα πανηγύρια είναι ξακουστά, για το διονυσιακό χαρακτήρα τους και η διάρκεια τους.

Πολλά ακούγονται ως υπερβολές, αλλά σίγουρα αποτελούν μια μοναδική εμπειρία γεμάτη έκσταση, συγκίνηση και διονυσιασμό. Ο συντονισμός στα βήματα και ο ρυθμός που υπαγορεύουν τα μουσικά όργανα, δημιουργούν μια διονυσακή ατμόσφαιρα που θα σας μείνει αξέχαστη.
Από τη δεκαετία του ’50 και του ’60, οι κοινότητες της Ικαρίας, αποκλεισμένες από την κρατική χρηματοδότηση λόγω των αριστερών φρονημάτων τους, άρχισαν να οργανώνουν πανηγύρια για να συγκεντρώσουν χρήματα και να βελτιώσουν τις υποδομές του τόπου τους. Για να φτιάξουν βρύσες, δρόμους, γεφύρια…
Διαθέτουν τα βασικά προϊόντα του νησιού, κατσίκι, δυνατό κόκκινο κρασί και δοξάρια που χορεύουν πάνω στις χορδές του βιολιού σε ρυθμούς ικαριώτικου, μαζεύουν χρήματα και φτιάχνουν δρόμους, πλατείες, συμμετέχουν ακόμα σε πιο μεγάλα έργα, όπως τα φράγματα ή υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις του νησιού.
Στην ετοιμασία του πανηγυριού συμμετέχουν εθελοντικά όλοι οι κάτοικοι αφιλοκερδώς, το φαγητό και το κρασί όμως πωλούνται, ώστε να συγκεντρωθούν χρήματα για τα έργα. Τα πανηγύρια της Ικαρίας διοργανώνονται όλον τον χρόνο και σε μεγάλες γιορτές, μπορεί να υπάρχουν και 7-8 πανηγύρια ταυτόχρονα σε διαφορετικά χωριά.
Στα πανηγύρια συνυπάρχουν οι ηλικιωμένοι μόνιμοι κάτοικοι με τους νέους από την Αθήνα και την υπόλοιπη Ελλάδα, γεγονός που αρκετές φορές προκαλεί εντάσεις και παρεξηγήσεις, αλλά και ανομοιογένια.
Για όσους δεν μπορούν να περιμένουν έως το καλοκαίρι στις 14 Μάϊου, υπάρχει το πανηγύρι του Αγ. Ισιδώρου στον Άγιο Ισίδωρο (Πέζι), σε ένα συγκλονιστικό φυσικό τοπίο. Στις 24 Ιουνίου υπάρχει το πανηγύρι του Αγ. Ιωάννη του Προδρόμου στον Άη Γιάννη (Χριστού Ραχών), μια πραγματική μυσταγωγία. Στις 29 Ιουνίου, υπάρχει το σημαντικό πανηγύρι των Αγίων Αποστόλων, στο Πεζί. Φυσικά και στην Ικαρία υπάρχει πανηγύρι για τη γιορτή του Προφήτη Ηλία στις 20 Ιουλίου. Αυτό γίνεται στις Καρές.
Από τα πιο φημισμένα είναι αυτό που λαμβάνει χώρα στις 6 Αυγούστου στο χωριό Ράχες αλλά και το πανηγύρι στη Λαγκάδα στις 15 Αυγούστου που ξεκινάει από νωρίς το μεσημέρι. Σημείο αναφοράς στα καλοκαιρινά πανηγύρια είναι και αυτό του Αγίου Δημητρίου στις 2 Αυγούστου.
Σε ωραίο περιβάλλον και με λιγότερο κόσμο γίνεται το πανηγύρι στο χωριό Μαγγανίτης (περίπου στις 10 Αυγούστου) και αυτό στο χωριό Καραβόσταμο στις 17 Αυγούστου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το πανηγύρι στις 26 Ιουλίου στο Καρκινάγρι, ένα από τα πιο απομονωμένα χωριά της Ικαρίας.
Τα πανηγύρια έχουν πλέον γίνει θεσμός στο νησί και πολλοί κανονίζουν τις διακοπές τους στο νησί σύμφωνα με το πρόγραμμα των πανηγυριών
-Υπάρχουν πανηγύρια που έχουν σταθερή ημερομηνία και άλλα που γίνονται σε διαφορετικές ημερομηνίες κάθε χρονιά, επειδή οι γιορτές είναι κινητές.
Τα μεγάλα και γνωστά πανηγύρια μαζεύουν τον περισσότερο κόσμο και αξίζει να ζήσετε αυτή την εμπειρία. Παρ’ όλα αυτά, αν θέλετε να αποφύγετε την ταλαιπωρία και την πολυκοσμία, μπορείτε να προτιμήσετε ένα πιο μικρό και «μαζεμένο». Στις 6 Αυγούστου, αντί για τις Ράχες, επιλέξτε το Φραντάτο, στις 15 Αυγούστου αντί για τη Λαγκάδα, κατευθυνθείτε στο χωριό Ακαμάτρα.
Ο ικαριώτικος που ακούγεται στα πανηγύρια είναι ο παραδοσιακός σκοπός, πιο αργός από τα εμπορικά ικαριώτικα που έχουν κυκλοφορήσει γνωστοί τραγουδιστές. Φροντίστε να μάθετε τα βήματα πριν ταξιδέψετε στο νησί. Στα πανηγύρια ακούγονται επίσης βαλς, μπάλοι, συρτά.
Συνήθως το πανηγύρι δεν τελειώνει αν δεν ξημερώσει. Φροντίστε να έχετε κοιμηθεί καλά και να είστε ξεκούραστοι για να απολαύσετε το γλέντι μέχρι τέλους.
Διαβάστε Επίσης
Στις Σεϋχέλλες του Αιγαίου
Η πιο διάσημη παραλία της Ικαρίας δεν θα μπορούσε να λείπει από τη λίστα σας. Η παραλία Σεϋχέλλες ξεχωρίζει για τα τιρκουάζ νερά, τα λευκά βότσαλα και τους επιβλητικούς βράχους που δημιουργούν ένα εξωτικό σκηνικό. Αν και η πρόσβαση απαιτεί λίγη πεζοπορία, η εικόνα που θα αντικρίσετε θα σας ανταμείψει πλήρως.
Οι ιαματικές πηγές
Η Ικαρία είναι γνωστή από την αρχαιότητα για τις ιαματικές πηγές της. Ο παραθαλάσσιος οικισμός Θερμά φιλοξενεί φυσικά θερμά νερά με υψηλή περιεκτικότητα σε μεταλλικά στοιχεία. Πολλοί επισκέπτες επιλέγουν να απολαύσουν ένα χαλαρωτικό λουτρό, συνδυάζοντας ευεξία και διακοπές.
O Χριστός Ραχών
Το χωριό Χριστός Ραχών είναι γνωστό για τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής του. Εδώ πολλά καταστήματα ανοίγουν αργά το βράδυ, ακολουθώντας τους χαλαρούς ρυθμούς της τοπικής κοινωνίας. Μια βόλτα στα γραφικά σοκάκια και στην κεντρική πλατεία προσφέρει μια διαφορετική εικόνα από τα συνηθισμένα νησιωτικά χωριά.

Ο Αρμενιστής
Το παραθαλάσσιο χωριό Αρμενιστής θεωρείται μία από τις πιο δημοφιλείς περιοχές του νησιού. Διαθέτει όμορφες παραλίες, παραδοσιακά καφέ και ταβέρνες με θέα στο Αιγαίο. Είναι ιδανικό σημείο για να απολαύσετε το ηλιοβασίλεμα και να γνωρίσετε τον χαλαρό χαρακτήρα της Ικαρίας.
Χαλάρωση στις παραλίες Λιβάδι και Μεσακτή
Οι παραλίες Λιβάδι και Μεσακτή συγκαταλέγονται στις πιο όμορφες του νησιού. Με χρυσή άμμο και καθαρά νερά, αποτελούν εξαιρετικές επιλογές για οικογένειες, ζευγάρια αλλά και λάτρεις των θαλάσσιων σπορ. Τα κύματα της περιοχής προσελκύουν συχνά surfers από διάφορα μέρη της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Πεζοπορία στο φαράγγι του Χάλαρη
Η Ικαρία είναι ιδανικός προορισμός για όσους αγαπούν τη φύση και την πεζοπορία. Το Φαράγγι του Χάλαρη διαθέτει πλούσια βλάστηση, μικρούς καταρράκτες και εντυπωσιακά τοπία. Η διαδρομή προσφέρει μοναδικές εικόνες και αποτελεί μία από τις πιο όμορφες φυσιολατρικές εμπειρίες στο νησί.
Ηλιοβασίλεμα στην παραλία του Να
Λίγο έξω από τον Αρμενιστή βρίσκεται ο Νας, ένας τόπος με μεγάλη ιστορική και φυσική αξία. Εκεί βρισκόταν αρχαίο ιερό αφιερωμένο στην Άρτεμη, ενώ σήμερα η περιοχή προσελκύει επισκέπτες για το εντυπωσιακό φυσικό τοπίο και το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα. Η παραλία Νας είναι μία από τις ομορφότερες του νησιού, με πολλούς κατασκηνωτές να την επιλέγουν για να στήσουν εκεί την σκηνή τους. Στην παραλία καταλήγει ένα ποταμάκι και η βλάστηση γύρω της είναι πλούσια.

Οι γεύσεις
Μην παραλείψετε να δοκιμάσετε κατσικάκι, ντόπια τυριά (όπως το κατσικίσιο τυρί «καθούρα»), άγρια χόρτα, μέλι και το περίφημο ικαριώτικο κρασί. Η γαστρονομία του νησιού συνδέεται άμεσα με τον τρόπο ζωής των κατοίκων και αποτελεί σημαντικό μέρος της συνολικής εμπειρίας.
Το μυστικό της μακροζωίας
Η Ικαρία συγκαταλέγεται στις λεγόμενες «Μπλε Ζώνες» του πλανήτη, περιοχές όπου οι άνθρωποι ζουν πολύ περισσότερο από τον μέσο όρο. Πέρα από τα αξιοθέατα, αξίζει να αφιερώσετε χρόνο για να παρατηρήσετε τον τρόπο ζωής των κατοίκων: λιγότερο άγχος, στενές κοινωνικές σχέσεις, φυσική δραστηριότητα και διατροφή βασισμένη σε τοπικά προϊόντα. Αυτή η φιλοσοφία ζωής είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο που θα πάρετε μαζί σας φεύγοντας από το νησί.
Πηγή: travelgo.gr
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
Πηγή :fosonline.gr
Αμοργός: Στο… απέραντο γαλάζιο!
ΦΩΣ TEAM
Τρίτη, 14/07/2026 23:20
Η Αμοργός είναι ένα νησί με ξεχωριστό χαρακτήρα, τοπία που κόβουν την ανάσα και μια αίσθηση ανεπιτήδευτης χαλάρωσης. Γι’ αυτό οι επισκέπτες επιστρέφουν ξανά και ξανά.

Η Αμοργός είναι ένα από τα πιο ξεχωριστά νησιά των Κυκλάδων, ένας προορισμός που συνδυάζει την αυθεντικότητα με τη γαλήνη και τα εντυπωσιακά φυσικά τοπία.
Το παραδοσιακό κυκλαδίτικο χρώμα, οι παραλίες με τα κρυστάλλινα νερά, οι απόκρημνοι βράχοι και η ιδιαίτερη ατμόσφαιρα δημιουργούν μια εμπειρία που δύσκολα συγκρίνεται με άλλα νησιά. Η παγκόσμια φήμη του νησιού εκτοξεύτηκε μετά τα γυρίσματα της ταινίας «Απέραντο Γαλάζιο» του Λικ Μπεσόν, αλλά η πραγματική γοητεία της Αμοργού βρίσκεται στη χαλαρωτική της αύρα και τη μαγευτική θέα στο Αιγαίο.
Οι τοπ παραλίες της Αμοργού
Οι παραλίες της Αμοργού ξεχωρίζουν για τα βαθιά γαλάζια νερά και το άγριο φυσικό τοπίο που τις περιβάλλει.
Αγία Άννα
Η πιο διάσημη παραλία του νησιού είναι η Αγία Άννα, μόλις λίγα χιλιόμετρα από τη Χώρα και πολύ κοντά στη Μονή της Παναγίας Χοζοβιώτισσας. Αν και μικρή σε μέγεθος, εντυπωσιάζει με τα διάφανα νερά, τους βράχους που προσφέρονται για βουτιές και το επιβλητικό σκηνικό.

Μούρος
Λίγο νοτιότερα βρίσκεται η παραλία του Μούρου, με τους χαρακτηριστικούς βράχους που αναδύονται μέσα από τη θάλασσα και δημιουργούν ένα από τα πιο φωτογραφημένα τοπία του νησιού.

Αιγιάλη
Η μεγαλύτερη αμμώδης παραλία του νησιού είναι η Αιγιάλη, με τα γαλαζοπράσινα νερά. Την προτιμούν οι οικογένειες καθώς είναι απάνεμη, εύκολα προσβάσιμη και διαθέτει επιλογές για φαγητό.
Καλοταρίτισσα
Στο νοτιότερο άκρο της Αμοργού απλώνεται ο όρμος της Καλοταρίτισσας, με οργανωμένη αμμώδη και απάνεμη παραλία. Από εδώ αναχωρούν καραβάκια για τη Γραμβούσσα, γνωστή για τη λευκή άμμο και τα γαλαζοπράσινα νερά της.
Άγιος Παύλος
Ο Άγιος Παύλος είναι μια μικρή χερσόνησος με άμμο και ψιλό βότσαλο. Από εδώ φεύγουν τα καραβάκια που πηγαίνουν στη Νικουριά, το μικρό νησί με τις πανέμορφες παραλίες.
Μαλτέζι
Η παραλία Μαλτέζι στα Κατάπολα είναι από τις ωραιότερες της Αμοργού, καθώς συνδυάζει αμμουδιά με πεντακάθαρα νερά. Η πρόσβαση γίνεται είτε με εικοσάλεπτο περπάτημα από τα Κατάπολα είτε με καραβάκι.

Τα φαγητά και τα γλυκά της Αμοργού
Η γαστρονομία της Αμοργού βασίζεται στις αυθεντικές κυκλαδίτικες γεύσεις και στα ποιοτικά τοπικά προϊόντα. Ένα πιάτο που αξίζει να δοκιμάσεις είναι το περίφημο πατατάτο, το παραδοσιακό κοκκινιστό κατσικάκι με πατάτες που αποτελεί το χαρακτηριστικό φαγητό του νησιού και πρωταγωνιστεί στα τοπικά πανηγύρια. Εξίσου χαρακτηριστική είναι η αμοργιανή φάβα, μια απλή αλλά ιδιαίτερα γευστική συνταγή που αναδεικνύει τα τοπικά υλικά. Η Αμοργός φημίζεται και για τα τυριά της όπως και άλλα νησιά των Κυκλάδων. Μερικά από αυτά είναι η ξινομυζήθρα, η κοπανιστή και το λαδοτύρι.
Για τους λάτρεις των γλυκών, τα ξεροτήγανα αποτελούν την πιο χαρακτηριστική επιλογή. Τραγανά και αρωματικά, αποτελούν ένα από τα πιο αγαπημένα παραδοσιακά κεράσματα του νησιού. Εξίσου δημοφιλές είναι και το παστέλι, που συνδυάζει μέλι και σουσάμι σε μία απλή αλλά αυθεντική γεύση. Η εμπειρία ολοκληρώνεται με την περίφημη ψημένη ρακή, το χαρακτηριστικό ποτό της Αμοργού που σερβίρεται στα παραδοσιακά καφενεία και στις ταβέρνες, αποτελώντας αναπόσπαστο κομμάτι της φιλοξενίας του νησιού.
Τα αξιοθέατα της Αμοργού
Τα μοναδικά αξιοθέατα της Αμοργού αποκαλύπτουν την ιστορία, την παράδοση και τη φυσική ομορφιά του νησιού.
Η Χώρα και το κάστρο
Η Χώρα της Αμοργού, μία από τις ομορφότερες των Κυκλάδων, αποτελεί αξιοθέατο από μόνη της. Χτισμένη στο κέντρο της Αμοργού ώστε να προστατεύεται από τους πειρατές, ξεχωρίζει για τα κατάλευκα σοκάκια, τις πολύχρωμες πόρτες, τα σκεπαστά περάσματα, τους ανεμόμυλους και τις μικρές εκκλησίες της. Στην κορυφή δεσπόζει το ενετικό κάστρο, ενώ στον Πύργο του Γαβρά στεγάζεται το Αρχαιολογικό Μουσείο με ευρήματα από τις αρχαίες πόλεις του νησιού.
Η Μονή της Παναγίας Χοζοβιώτισσας
Αν και η Τήνος θεωρείται ο κατεξοχήν προορισμός θρησκευτικού τουρισμού στις Κυκλάδες, και η Αμοργός διαθέτει σημαντική θρησκευτική παράδοση. Το πιο εμβληματικό μνημείο του νησιού είναι η Μονή της Παναγίας Χοζοβιώτισσας. Το μοναστήρι, χτισμένο μέσα σε έναν κάθετο βράχο περίπου 300 μέτρα πάνω από τη θάλασσα, με θέα που κόβει την ανάσα, αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές εικόνες του Αιγαίου.

Το Ναυάγιο «Ολυμπία»
Στην Κάτω Μεριά της Αμοργού, στον μικρό όρμο του Λίβερου κοντά στην Καλοταρίτισσα, βρίσκεται το ναυάγιο του πλοίου «Ολυμπία» από το 1979. Αποτέλεσε σκηνικό της ταινίας «Απέραντο Γαλάζιο».
Ο Άγιος Γεώργιος Βαλσαμίτης
Σε μια περιοχή όπου φυτρώνει το αρωματικό φυτό βάρσαμος με τη θεραπευτική δράση, δεσπόζει η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Βαλσαμίτη. Σε αυτό το σημείο υπήρξε κάποτε το υδρομαντείο του Απόλλωνα.
Η Αρχαία Αρκεσίνη και ο Πύργος Αγίας Τριάδας
Η Ακρόπολη της Αρχαίας Αρκεσίνης αποτελεί την τρίτη του νησιού. Η Παναγιά Καστριανή δεσπόζει στην κορυφή του λόφου, όπου βρίσκονται τα ερείπια της ακρόπολης. Ο Πύργος Αγίας Τριάδας χρονολογείται από τον 4ο αιώνα π.Χ. και είναι χτισμένος σε χαμηλό ύψωμα με σκοπό τη προστασία της Αρχαίας Αρκεσίνης (Καστρί).
Πού να μείνω στην Αμοργό
Η Αιγιάλη είναι ιδανική επιλογή διαμονής για όσους θέλουν ζωντανή ατμόσφαιρα, εύκολη πρόσβαση σε μεγάλη οργανωμένη παραλία, πολλές ταβέρνες, μπαρ και επιλογές διασκέδασης. Τα Κατάπολα, το κύριο λιμάνι του νησιού, αποτελούν εξαιρετική βάση για εξερευνήσεις, καθώς από εδώ αναχωρούν καραβάκια προς απομονωμένες παραλίες. Αν προτιμάς την παραδοσιακή κυκλαδίτικη ατμόσφαιρα, μπορείς να μείνεις στη Χώρα. Τα γραφικά σοκάκια, τα παραδοσιακά καφενεία και η μοναδική αρχιτεκτονική χαρίζουν μια αυθεντική εμπειρία στον πιο χαρακτηριστικό οικισμό της Αμοργού.
Πηγή: travelgo.gr
Πηγή : fosonline.gr
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
Πηγή : fosonline.gr
Πρωτεΐνη ή ασβέστιο; Τι είναι πιο σημαντικό για γερά οστά
ΦΩΣ TEAM
Δευτέρα, 07/09/2026 21:02
Τι χρειάζονται τα οστά για να παραμείνουν γερά όσο μεγαλώνουμε

Όταν μιλάμε για γερά οστά το πρώτο θρεπτικό συστατικό που έρχεται συνήθως στο μυαλό είναι το ασβέστιο. Ωστόσο, τα οστά δεν αποτελούνται μόνο από μέταλλα. Ένα σημαντικό μέρος της δομής τους βασίζεται στο κολλαγόνο και για την παραγωγή και τη διατήρησή του ο οργανισμός χρειάζεται πρωτεΐνη.
Τα τελευταία χρόνια η σχέση πρωτεΐνης και υγείας των οστών εξετάζεται όλο και περισσότερο. Αν και παλαιότερα υπήρχαν φόβοι ότι μια διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνες θα μπορούσε να αυξήσει την απώλεια ασβεστίου, νεότερες μελέτες δεν επιβεβαιώνουν ότι η υψηλότερη πρόσληψη πρωτεΐνης βλάπτει τον σκελετό. Αντίθετα, υπάρχουν ενδείξεις για ένα μικρό αλλά πιθανό όφελος, ιδιαίτερα όταν η πρόσληψη ασβεστίου είναι επαρκής.
«Το μήνυμα δεν είναι πρωτεΐνη αντί για ασβέστιο, αλλά πρωτεΐνη και ασβέστιο, μαζί με βιταμίνη D, ως ένα σύστημα», εξηγεί ο Δρ Richard G. Stefanacci, γηρίατρος και ιατρικός διευθυντής του προγράμματος Inspira Living Independently for Eldersστο Νιου Τζέρσεϊ.
Πώς βοηθά η πρωτεΐνη τα οστά
Η πρωτεΐνη προσφέρει τα αμινοξέα που χρειάζεται ο οργανισμός για τη δημιουργία κολλαγόνου, το οποίο λειτουργεί σαν το οργανικό «πλέγμα» πάνω στο οποίο εναποτίθενται τα μέταλλα του οστού.
Παράλληλα, φαίνεται ότι συμμετέχει στη λειτουργία των κυττάρων που δημιουργούν νέο οστό και μπορεί να επηρεάζει θετικά την απορρόφηση του ασβεστίου.
Σε μελέτες σε μεγαλύτερους ενήλικες, υψηλότερη πρόσληψη πρωτεΐνης έχει συσχετιστεί με καλύτερη οστική πυκνότητα σε ορισμένα σημεία του σκελετού και χαμηλότερο κίνδυνο κατάγματος ισχίου. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν είναι απολύτως ομοιόμορφα και οι μετα-αναλύσεις δεν δείχνουν σε όλες τις περιπτώσεις σημαντική μείωση των καταγμάτων.
Οι βρετανικές κατευθυντήριες οδηγίες για την οστεοπόρωση αναγνωρίζουν επίσης ότι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι σημαντική για την υγεία τόσο των μυών όσο και των οστών.
Οστά και μύες λειτουργούν μαζί
Ένα ακόμη στοιχείο που έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι ειδικοί βλέπουν την οστική υγεία είναι η σχέση της με τους μυς.
Ο όρος οστεοσαρκοπενία περιγράφει τη συνύπαρξη απώλειας οστικής μάζας και μυϊκής μάζας ή δύναμης. Οι δύο ιστοί δεν λειτουργούν ανεξάρτητα αλλά επικοινωνούν μεταξύ τους τόσο μηχανικά όσο και μέσω βιολογικών μηχανισμών.
«Οι μύες και τα οστά λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα», εξηγεί η δρ. Μάραμ Καλίφα ενδοκρινολόγος στο UConn Health με ειδικό ενδιαφέρον στην οστεοπόρωση.
Όταν οι μύες συσπώνται στο περπάτημα, στις σκάλες ή στις ασκήσεις αντίστασης, ασκούν μηχανικό φορτίο στα οστά, το οποίο βοηθά στη διατήρηση της αντοχής τους. Οι ισχυρότεροι μύες βελτιώνουν επίσης την ισορροπία και την κινητικότητα, περιορίζοντας τον κίνδυνο πτώσης και, επομένως, καταγμάτων.
Η σχέση αυτή γίνεται ακόμη σημαντικότερη με την ηλικία, όταν αρχίζει να μειώνεται τόσο η μυϊκή όσο και η οστική μάζα. Στις γυναίκες, η απώλεια οστού επιταχύνεται ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση.
Πόση πρωτεΐνη και ασβέστιο χρειαζόμαστε
Η καθιερωμένη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης για έναν υγιή ενήλικα παραμένει 0,8 γραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους.
Οι νέες αμερικανικές διατροφικές συνήθειες προτείνουν υψηλότερο στόχο, περίπου 1,2–1,6 γρ./κιλό την ημέρα, ανάλογα με τις ενεργειακές και ατομικές ανάγκες. Η συγκεκριμένη σύσταση, πάντως, έχει προκαλέσει επιστημονική συζήτηση ως προς το αν πρέπει να εφαρμόζεται καθολικά σε όλους τους ενήλικες.
Οι ανάγκες εξαρτώνται από την ηλικία, τη σωματική δραστηριότητα, τη μυϊκή μάζα, τη συνολική διατροφή αλλά και προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα τη νεφρική λειτουργία.
Για το ασβέστιο, οι ανάγκες των περισσότερων ενηλίκων κινούνται περίπου στα 1.000–1.200 mg ημερησίως, ανάλογα με την ηλικία και το φύλο.
Τι προστατεύει συνολικά τον σκελετό
Δεν υπάρχει ένα μόνο θρεπτικό συστατικό που να εξασφαλίζει γερά οστά. Η προστασία τους βασίζεται σε συνδυασμό συνηθειών:
- επαρκή πρωτεΐνη από ψάρια, γαλακτοκομικά, αυγά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και άπαχο κρέας,
- τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο,
- επαρκή βιταμίνη D,
- ασκήσεις αντίστασης και δραστηριότητες με φόρτιση του σκελετού,
- αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ,
- έλεγχο της οστικής υγείας όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος.
Η νεότερη έρευνα, επομένως, δεν υποβαθμίζει τη σημασία του ασβεστίου. Αντίθετα, διευρύνει την εικόνα: για έναν ανθεκτικό σκελετό χρειάζονται επαρκές ασβέστιο, πρωτεΐνη και βιταμίνη D, αλλά και δυνατοί μύες που εξακολουθούν να «δουλεύουν» τα οστά
πηγή: iatropedia.gr
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
Πηγή : Fosonline.gr
Απώλεια βάρους: Πώς επηρεάζεται από την καταγραφή των γευμάτων
ΦΩΣ TEAM
Δευτέρα, 31/08/2026 09:35
Τι έδειξε μελέτη σε μερικές χιλιάδες εθελοντές που σημείωναν σε μία εφαρμογή τι έτρωγαν και τι έπιναν.

Αν θέλετε να χάσετε τα περιττά σας κιλά, ίσως πρέπει να αρχίσετε να καταγράφετε τι τρώτε κάθε μέρα. Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει πως η καταγραφή των γευμάτων αυξάνει σημαντικά την απώλεια βάρους. Και όσο συχνότερη είναι, τόσο το καλύτερο.
Η μελέτη διεξήχθη σε μερικές χιλιάδες εθελοντές, οι οποίοι είχαν κατεβάσει μία σχετική εφαρμογή στο κινητό τους. Όσοι από αυτούς κατέγραφαν σχεδόν καθημερινά κάθε τρόφιμο και ρόφημα που κατανάλωναν, έχασαν σε 6 μήνες πάνω από 11% του αρχικού σωματικού βάρους τους.
Όσοι όμως έκαναν την καταγραφή σποραδικά, έχασαν λιγότερο από το 5%. Αυτή η σημαντική διαφορά παρέμεινε και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να την επηρεάσουν, όπως:
- Το φύλο
- Την ηλικία
- Το αρχικό σωματικό βάρος
- Η μελέτη
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση Journal of Medical Internet Research. Στη μελέτη εντάθηκαν 5.132 εθελοντές, μέση ηλικίας 42 ετών. Το 73% ήσαν γυναίκες. Οι περισσότεροι ήσαν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Το μέσο βάρος τους ήταν τα 92 κιλά κατά την έναρξη της μελέτης.
Όλοι τους κατέβασαν στα κινητά τους την ίδια εφαρμογή παρακολούθησης της διατροφής τους, σε μία προσπάθεια να αδυνατίσουν. Οι ερευνητές τους ζήτησαν να την χρησιμοποιήσουν επί 6 μήνες. Ο στόχος ήταν να χάσουν το τουλάχιστον 5% του αρχικού σωματικού βάρους τους έως το τέλος της περιόδου παρακολουθήσεως.
Στο τέλος του εξαμήνου, το 70% των συμμετεχόντων είχαν χάσει το 5% ή περισσότερο από το αρχικό σωματικό βάρος τους. Ωστόσο, το 45% είχαν χάσει το 10% ή περισσότερο. Η απώλεια βάρους ήταν 9,3 κιλά κατά μέσον όρο.
Σχεδόν ένας στους δέκα συμμετέχοντες (το 9%) είχαν παχύνει. Οι υπόλοιποι δεν είχαν πετύχει τον στόχο του 5%.
Η επίδραση της καταγραφής
Οι ερευνητές συνέκριναν στη συνέχεια την απώλεια βάρους των συμμετεχόντων που πέτυχαν τον στόχο τους, με τη συχνότητα καταγραφής των τροφίμων που κατανάλωναν.
Όπως διαπίστωσαν όσο συχνότερη ήταν η καταγραφή, τόσο μεγαλύτερη ήταν η απώλεια βάρους. Ειδικότερα όσοι κατέγραφαν τη διατροφή τους 6 ή 7 ημέρες κάθε εβδομάδα, έχασαν το 11,33% του αρχικού βάρους τους κατά μέσον όρο.
Από εκεί και πέρα, όσο σπανιότερα γινόταν η καταγραφή, τόσο μικρότερη ήταν η απώλεια βάρους:
- Με περίπου 5 μέρες κάθε εβδομάδα (κατά μέσον όρο στο εξάμηνο) έχασαν το 9,82%
- Με περίπου 4 μέρες την εβδομάδα έχασαν το 7,95%
- Με σχεδόν 3 ημέρες την εβδομάδα έχασαν το 7,77%
- Με σχεδόν 2 ημέρες την εβδομάδα έχασαν το 7,35%
- Με λιγότερες από 2 ημέρες την εβδομάδα (κατά μέσον όρο στο εξάμηνο) έχασαν το 6,84% του αρχικού βάρους τους
Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι κάθε πρόσθετη ημέρα καταγραφής την εβδομάδα αύξανε κατά 35% τις πιθανότητες που είχαν να πετύχουν και να ξεπεράσουν τον στόχο του 5% στην απώλεια βάρους.
Μεγαλύτερο όφελος στους πιο συνεπείς
Επιπλέον, οι χρήστες που ήταν πιο συνεπείς στην καταγραφή τους, έχασαν τα περισσότερα κιλά απ’ όλους. Οι εθελοντές αυτοί κατέγραφαν καθημερινά και επί πάνω από 90 ημέρες τη διατροφή τους. Το αποτέλεσμα ήταν να χάσουν το 11,55% του αρχικού τους βάρος κατά μέσον όρο.
Όσοι όμως έκαναν καθημερινή καταγραφή επί μόλις 7 ημέρες ή λιγότερες και από κει και πέρα σποραδικά, έχασαν το μόλις 4,21%.
Ακόμα όμως και η συνεπής καταγραφή επί έστω και 2 μέρες κάθε εβδομάδα είχε, όπως προαναφέρθηκε, σημαντικό όφελος.
Τα ευρήματα αυτά δεν σημαίνουν ότι η καταγραφή οδήγησε στην απώλεια βάρους, λένε οι ερευνητές. Σίγουρα έπαιξαν ρόλο και άλλοι παράγοντες, όπως το κίνητρο που είχαν οι συμμετέχοντες για να αδυνατίσουν. Η καταγραφή όμως ήταν ένα σημαντικό βοήθημα στην προσπάθειά τους αυτή.
Πηγή: iatropedia.gr
Διαβάστε Επίσης
Ολυμπιακός: Σε περιμένουμε πίσω, σπουδαίε Αγιούμπ
Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας
Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram
Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας
Πηγή : Fosonline.gr
Μαγειρική
Σεφ συμφωνούν: Μην βάζετε ζάχαρη για να μειώσετε την οξύτητα της σάλτσας ντομάτας, αλλά 3 σκελίδες σκόρδο και 150 ml ελαιόλαδο
Ιστορία από NEWSROOM IEFIMERIDA.GR
• 12 ώρ. •
3 λεπτά ανάγνωσης
Σάλτσα ντομάτας
Η σάλτσα ντομάτας είναι μία από τις πιο ευέλικτες και απαραίτητες παρασκευές της κουζίνας καθώς αποτελεί βάση για μαγειρευτά, συνοδεύει ιδανικά ζυμαρικά και ρύζι, ενώ μπορεί να αναδείξει ακόμη και απλά πιάτα, όπως αυγά, λαχανικά και κεφτεδάκια.
Ωστόσο, η επίτευξη της σωστής γεύσης και, κυρίως, η αντιμετώπιση της οξύτητας της ντομάτας δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση.
Δύο καταξιωμένοι σεφ, ο Φεράν Αντριά και η Σαμάνθα Βαλέχο-Νάγκερα, προτείνουν να μην καταφεύγουμε στη ζάχαρη για να καλύψουμε την οξύτητα, εξηγούν στο Canal26. Το μυστικό, όπως υποστηρίζουν, βρίσκεται σε ένα σωστά προετοιμασμένο σοφρίτο, σε συνδυασμό με αργό μαγείρεμα σε χαμηλή φωτιά.
Το σωστό σοφρίτο είναι το πρώτο βήμα
Για περίπου 300 γραμμάρια ντομάτας, η προτεινόμενη βάση αποτελείται από 150 ml έξτρα παρθένου ελαιολάδου, τρεις σκελίδες σκόρδου και ένα ψιλοκομμένο κρεμμύδι.
Η διαδικασία ξεκινά με το ελαιόλαδο σε ένα πλατύ τηγάνι, σε χαμηλή φωτιά. Το σκόρδο και το κρεμμύδι μαγειρεύονται αργά μέχρι να μαλακώσουν πολύ και να καραμελώσουν ελαφρώς. Το συγκεκριμένο στάδιο θεωρείται καθοριστικό, καθώς προσφέρει φυσική γλυκύτητα και μεγαλύτερη πολυπλοκότητα στη γεύση, βοηθώντας να ισορροπήσει η οξύτητα της ντομάτας χωρίς προσθήκη ζάχαρης.
Παράλληλα, το ελαιόλαδο, όσο μεγάλη κι αν φαίνεται η ποσότητά του, βοηθά στη σωστή κατανομή των αρωμάτων και χαρίζει στη σάλτσα πιο βελούδινη και πλούσια υφή.
Όταν το σοφρίτο είναι έτοιμο, προστίθεται η ντομάτα, είτε τριμμένη είτε πολτοποιημένη είτε σε ώριμες, ξεφλουδισμένες και κομμένες σε κομμάτια.
Το κρασί και το αργό μαγείρεμα
Η Σαμάνθα Βαλέχο-Νάγκερα προτείνει ακόμη την προσθήκη 50 ml λευκού κρασιού στο σοφρίτο, λίγο πριν μπει η ντομάτα. Το κρασί αφήνεται να μαγειρευτεί ώστε να εξατμιστεί το αλκοόλ και να προσδώσει μεγαλύτερο βάθος στη γεύση.
Στη συνέχεια απαιτείται υπομονή. Η σάλτσα πρέπει να μαγειρευτεί σε χαμηλή φωτιά για 50 έως 60 λεπτά, με περιστασιακό ανακάτεμα. Με αυτόν τον τρόπο, το νερό εξατμίζεται σταδιακά και η σάλτσα αποκτά μεγαλύτερη πυκνότητα και πιο ισορροπημένη γεύση.
Οι δύο σεφ προειδοποιούν ότι η ζάχαρη ουσιαστικά καλύπτει τη γεύση της οξύτητας αντί να αντιμετωπίζει το πρόβλημα στη βάση του. Η λύση βρίσκεται στο καλό σοφρίτο και στο αργό μαγείρεμα.
Η συμβουλή του Φεράν Αντριά για το αλάτι
Ο Φεράν Αντριά δίνει ιδιαίτερη σημασία και στο αλάτι. Όπως αναφέρει, ένα συχνό λάθος είναι να αλατίζεται η σάλτσα από την αρχή. Η σύστασή του είναι να ρυθμίζεται το αλάτι στο τέλος του μαγειρέματος, όταν το νερό έχει εξατμιστεί και οι γεύσεις έχουν συμπυκνωθεί. Έτσι αποφεύγεται ένα υπερβολικά έντονο αποτέλεσμα.
Όσον αφορά την υφή, όποιος θέλει πιο λεία σάλτσα μπορεί να την πολτοποιήσει στο τέλος. Για πιο ρουστίκ αποτέλεσμα, αρκεί να πιέζει τα κομμάτια της ντομάτας κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος.
Η φυσική λύση της καρότου
Μια ακόμη εναλλακτική για την αντιμετώπιση της οξύτητας είναι το καρότο. Τα φυσικά σάκχαρά του απελευθερώνονται σταδιακά κατά το μαγείρεμα και προσφέρουν γλυκύτητα χωρίς την ανάγκη προσθήκης επεξεργασμένης ζάχαρης.
Η προτεινόμενη αναλογία είναι από μισό έως ένα καρότο για κάθε κιλό ντομάτας, ανάλογα με το είδος και την οξύτητα της ντομάτας. Το καρότο πρέπει να προστεθεί από την αρχή, ξεφλουδισμένο και τριμμένο, μαζί με το κρεμμύδι και το σκόρδο, ώστε να ενσωματωθεί σωστά στο σοφρίτο.
Η πρακτική αυτή προσθέτει φυσική γλυκύτητα, βοηθά στη δημιουργία πιο ομοιόμορφης υφής και ενισχύει τα αρώματα της κλασικής μεσογειακής και ιταλικής κουζίνας.
Πηγές όπως το BBC Good Food επισημαίνουν ότι η διακριτική γλυκύτητα του καρότου μπορεί να περιορίσει τις όξινες νότες χωρίς να αλλοιώσει τον βασικό χαρακτήρα της ντομάτας, ενώ το Serious Eats αναφέρει ότι οι ίνες και τα φυσικά σάκχαρά του ενσωματώνονται σταδιακά, προσφέροντας περισσότερο σώμα και ισορροπία.
Διαβάστε περισσότερα στο
Πηγή : iefimerida.gr