Η σοσιαλδημοκρατία της … «ανατροπής» ως ΝΑΤΟικό πρωτοπαλίκαρο
Ξεχωριστό ρόλο στην ατζέντα του «ριζοσπαστικού ρεαλισμού» των σοσιαλδημοκρατικών δυνάμεων έχει η κριτική στην «εξωτερική» πολιτική της κυβέρνησης της ΝΔ. Με εκφράσεις όπως «σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο», «οικοδόμηση συμμαχιών με επίκεντρο το συμφέρον της χώρας», «πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική και όχι αυτή του “δεδομένου συμμάχου”», ισχυρίζονται ότι μία «προοδευτική διακυβέρνηση» θα έκανε τα πράγματα «αλλιώς» όσον αφορά την εμπλοκή της χώρας στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, τη «διαχείριση» των ανταγωνισμών μεταξύ ελληνικής και τουρκικής αστικής τάξης. Με αυτό το «ξεχωριστό» ζήτημα θα καταπιαστούμε σε αυτό το κείμενο…
«Ειδικές αποστολές» για την υλοποίηση θανάσιμων ευρωατλαντικών σχεδιασμών
Τα σοσιαλδημοκρατικά μορφώματα διακηρύττουν ότι είναι «με την ειρήνη» και με το «συμφέρον της χώρας», την ώρα που για την υπεράσπιση συμφερόντων του εγχώριου κεφαλαίου έχουν πρωτοστατήσει στην προώθηση των πιο βρώμικων σχεδιασμών των ΗΠΑ, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Εχουν στηρίξει κάθε χυδαίο πρόσχημα και εγκληματική πράξη των ευρωατλαντικών μακελάρηδων, αλλά και του Ισραήλ, όταν τον Οκτώβρη του 2023 στήριξαν το «δικαίωμα στην αυτοάμυνα» του κράτους – σφαγέα και κατακτητή.
«Πανηγύρισαν» μαζί με τη σάπια και πολεμοκάπηλη ΕΕ για την ανατροπή του Ασαντ στη Συρία, ύστερα από την ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – Τουρκίας – Ισραήλ και …«ευχόντουσαν» οι τζιχαντιστές να γίνουν «συμπεριληπτικά». Ας σημειωθεί επιπρόσθετα πως όταν «πρώτη φορά» είχε έρθει «η ώρα της ανατροπής» – όπως αποκαλούσε ο ΣΥΡΙΖΑ τον ερχομό του στην αστική διακυβέρνηση με τους ακροδεξιούς ΑΝΕΛ – οι βόμβες των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ που έπεφταν στη Συρία το 2017 είχαν φορτωθεί από τη Σούδα.
Οι δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας αναπαρήγαγαν όλη την ευρωατλαντική προπαγάνδα για την εγκληματική επίθεση των ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν και στη συνέχεια στήριξαν «χωρίς αστερίσκους» την αποστολή ελληνικών φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών στην Κύπρο. Και αυτοί, όπως η ΝΔ, χαρακτήρισαν την «προβολή ισχύος» των όπλων της ελληνικής αστικής τάξης στην περιοχή ως «προστασία του κυπριακού ελληνισμού».
Περηφανεύονται για το βάθεμα της «στρατηγικής συνεργασίας» με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ως δείγματα «συμμαχιών για το συμφέρον της χώρας». Σε ένα μνημείο κυνισμού, ο Αλέξης Τσίπρας, από το Φόρουμ των Δελφών, είχε δηλώσει πως όταν η κυβέρνησή του προχώρησε παραπέρα τη συνεργασία με το κράτος – δολοφόνο (σχήμα 3+1 με Ελλάδα – Κύπρο – Ισραήλ και ΗΠΑ), τότε το Ισραήλ «δεν έπαιζε αυτόν τον πολεμοχαρή ρόλο»!
Αλήθεια, στις πόσες ξεσκισμένες σάρκες παιδιών κρίνεται ο «πολεμοχαρής» χαρακτήρας ενός κράτους, που για πάνω από 70 χρόνια αρπάζει παλαιστινιακή γη, εισβάλλει και βομβαρδίζει χώρες της περιοχής σκοτώνοντας χιλιάδες ανθρώπους;
Αντίστοιχα, στη φάση που δυνάμωναν οι κινητοποιήσεις αλληλεγγύης στον Παλαιστινιακό λαό με τις εικόνες των σκελετωμένων από την πείνα παιδιών της Γάζας να κάνουν τον γύρο του κόσμου, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ν. Ανδρουλάκης σιγόνταρε την άθλια προσπάθεια της κυβέρνησης αυτές να ταυτιστούν με τον «αντισημιτισμό», ενώ δήλωνε και αυτός περήφανος που το κόμμα του ξεκίνησε τη στρατηγική συνεργασία με το κράτος – δολοφόνο, καθώς, όπως είπε, η «στρατηγική σχέση» δεν είναι υπεύθυνη για τα εγκλήματα που διαπράττει σε βάρος των Παλαιστινίων…
Τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, όπως το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, διακρίνονται για τις «στρατηγικές σχέσεις» τους με τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, έχοντας στόχο την ενίσχυση των ελληνικών καπιταλιστικών συμφερόντων στην περιοχή. Πάντα πρέπει να θυμίζουμε ότι το ΠΑΣΟΚ της δημαγωγίας «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο» έγινε το κόμμα που επέκτεινε την παρουσία των ΗΠΑ στην Ελλάδα, που έδωσε «γην και ύδωρ» στους ιμπεριαλιστές την περίοδο των ΝΑΤΟικών εγκλημάτων στη Γιουγκοσλαβία, την περίοδο που ανέβαζε στροφές η διείσδυση των ελληνικών ομίλων στην περιοχή.
Πάντα θα επισημαίνεται το «πολιτικό στριπτίζ» του ΣΥΡΙΖΑ στον Λευκό Οίκο, με τον Αλ. Τσίπρα να υμνεί τον «διαβολικά καλό» Τραμπ κατά την περίοδο της πρώτης του διακυβέρνησης. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ήταν αυτή που έθεσε τις βάσεις για την έναρξη του «στρατηγικού διαλόγου» με τις ΗΠΑ. Του «διαλόγου» που αύξησε την παρουσία των Αμερικανών στην Ελλάδα.
Είναι χαρακτηριστικό το απόσπασμα παλαιότερης συνέντευξης του συγκυβερνήτη του Τσίπρα, Πάνου Καμμένου, που με μεγάλο καμάρι δήλωνε πως «χτίζαμε την (σ.σ. ελληνοαμερικανική) συμφωνία που προχώρησε (σ.σ. από την κυβέρνηση ΝΔ ψηφίστηκε), δηλαδή την Αλεξανδρούπολη, το Στεφανοβίκειο, την επέκταση της Σούδας, τα μη επανδρωμένα στη Λάρισα και έκανα τη μεγάλη προσπάθεια τότε να προχωρήσουμε και την Κάρπαθο».
Ο ίδιος, άλλωστε, πολλές φορές έχει δηλώσει ότι αυτή η «σχέση» με τις ΗΠΑ, σε περίοδο ισχυρής αντιπαράθεσής τους με τη Γερμανία, οδήγησε σε παρέμβασή τους για να ενισχυθούν θέσεις της ελληνικής αστικής τάξης στη διαπραγμάτευση που γινόταν με την ΕΕ για τους όρους της δανειακής σύμβασης που «έσωζε» το κεφάλαιο και έγδερνε τον λαό.
Επίσης, το ΠΑΣΟΚ και ο «όλος» ΣΥΡΙΖΑ από κυβερνητικές θέσεις έχουν πρωτοστατήσει στην προώθηση των ευρωατλαντικών σχεδιασμών σε Βαλκάνια και Ανατ. Μεσόγειο.
Το «εκσυγχρονιστικό» ΠΑΣΟΚ της περιόδου 1996-1999 μετά την κρίση των Ιμίων είπε το περιβόητο «ευχαριστούμε» τις ΗΠΑ και υπέγραψε τις Συμφωνίες του Ελσίνκι και της Μαδρίτης, που αναγνώρισαν «ζωτικά συμφέροντα» της Τουρκίας στο Αιγαίο και «συνοριακές διαφορές» με την Ελλάδα που θα παραπέμπονταν στη Χάγη.
Η κυβέρνηση της «αριστεράς» των ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ έπαιξε τα ρέστα της για να προχωρήσει η ΝΑΤΟική Συμφωνία των Πρεσπών. Σε ένα κρεσέντο αμοραλισμού μιλούσαν για «δικαίωση των αγώνων του ΔΣΕ» (!), την ώρα που στο άρθρο 2 της Συμφωνίας αναφερόταν ρητά πως στόχος ήταν να μπει στο ΝΑΤΟ η Βόρεια Μακεδονία.
Ελεγαν πως θα εξασφαλίσουν την «ειρήνη και την ασφάλεια» στα Βαλκάνια όταν γίνονταν καταγγελίες για τις «μαύρες βαλίτσες» που πηγαινοέρχονταν στο Κοινοβούλιο της Β. Μακεδονίας, όταν προωθούσαν ελληνικά μαχητικά να «περιπολούν» τον εναέριο χώρο μίας άλλης χώρας, όταν αφήνονταν «ανοιχτά» ζητήματα που ενίσχυαν εθνικιστικές θέσεις όπως επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια.
Το γεγονός ότι μέχρι και σήμερα ο Αλ. Τσίπρας – όπως και άλλα πρώην στελέχη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – όπου πιάνουν στασίδι ισχυρίζονται ότι η ΝΑΤΟικής κοπής Συμφωνία «είναι πρότυπο επίλυσης διαφορών, γιατί αποδεικνύει ότι υπάρχει δρόμος για αμοιβαία αποδεκτές λύσεις στη βάση του Διεθνούς Δικαίου – είναι ο δρόμος της ευρωπαϊκής προοπτικής απέναντι στα εθνικιστικά αδιέξοδα και την οπισθοδρόμηση», δείχνει την επίμονη προσπάθεια να διαφημίσουν τις ευρωατλαντικές τους «ικανότητες».
Ταυτόχρονα, ΠΑΣΟΚ και ο «όλος» ΣΥΡΙΖΑ «τσακώνονται» με τη ΝΔ για το ποιος έχει κάνει τα «περισσότερα» για να προχωρήσουν τα deals με ενεργειακούς κολοσσούς των ΗΠΑ και άλλων καπιταλιστικών κρατών που γιγαντώνουν τους ανταγωνισμούς και επιταχύνουν επικίνδυνες για τους λαούς διευθετήσεις.
Ο Τσίπρας έσπευσε να συναντηθεί με την νέα πρέσβειρα των ΗΠΑ, ενώ είναι σύνηθες να «παίρνουν στους ώμους» τους αστικές δυνάμεις στην Τουρκία και στα Κατεχόμενα (Ιμάμογλου, Ερχιουρμάν) που αντιπολιτεύονται τη διακυβέρνηση του Ερντογάν, προφανώς από θέσεις υπεράσπισης συμφερόντων τμημάτων του τουρκικού κεφαλαίου και όχι για την «ειρήνη και την ευημερία» των λαών…
Οι δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας, επιχειρώντας να δημιουργήσουν στον λαό «ελπίδες για αλλαγή» της βαρβαρότητας του καπιταλισμού, κατά καιρούς προβάλλουν ότι «κερδίζουν έδαφος οι προοδευτικές πολιτικές», τα πολεμοκάπηλα σαρκία της διεθνούς σοσιαλδημοκρατίας.
Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα των αλαλαγμών που έκαναν το ΠΑΣΟΚ και ο «όλος» ΣΥΡΙΖΑ για το SPD της Γερμανίας, που επί καγκελάριου Σολτς πρωτοστάτησε στην εμπλοκή στα ματωμένα λασποχώραφα της Ουκρανίας. Πρόσφατα, μάλιστα, σύμφωνα με τα γραφόμενα του Χάρη Δούκα, δείγμα ενός «δημοκρατικού ριζοσπαστικού ρεαλισμού» είναι ο νέος πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Andy Burnham. Αυτός που έσπευσε να συναντήσει τον ευρωατλαντικό αχυράνθρωπο Ζελένσκι, για να δηλώσει την «ακλόνητη υποστήριξή» του στην αιματοχυσία. Ο ίδιος που, ένας από τους λόγους που εκλέχθηκε, είναι να βρει «δημοσιονομικό χώρο» – δηλαδή να τσακίσει τον λαό – ώστε να στηριχθεί η αύξηση της πολεμικής προετοιμασίας της Μεγάλης Βρετανίας.
Αποθεώνουν όλοι μαζί τη σοσιαλδημοκρατία του Ισπανού πρωθυπουργού Σάντσεθ, που κατά δήλωσή του έστελνε «επιθετικό εξοπλισμό στην ουκρανική αντίσταση», αλλά και πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή, ενώ το κράτος του (όπως και στην Ελλάδα…) άφησε απροστάτευτο το λαό στις πρόσφατες πυρκαγιές, με τεράστιες καταστροφές.
Οι «ατέρμονοι πόλεμοι» ως ζήτημα «επιλογής» και ο πόλεμος που πρέπει να διεξάγει η εργατική τάξη
Η σοσιαλδημοκρατία, πιστή στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων της αστικής τάξης που βαφτίζονται «εθνικά», φιλοδοξεί να αναβαθμίσει ξανά τον ρόλο της στην ενσωμάτωση του λαού στα συμφέροντα των εκμεταλλευτών του.
Αυτό που προτάσσει είναι ότι η εμπλοκή της Ελλάδας στα πολεμικά σφαγεία είναι ζήτημα «επιλογής» της «κυβέρνησης Μητσοτάκη», ότι μπορεί να μπει τέλος στους «ατέρμονους πολέμους» αν αναλάβουν τις «τύχες» του καπιταλιστικού κόσμου άνθρωποι σαν τον… Μαμντάνι που θα επενδύουν στη στέγαση και όχι στις πολεμικές βιομηχανίες, που θα ενισχύουν την «πραγματική παραγωγή» και όχι την «απόκτηση υπερπλούτου μέσω της πολιτικής ισχύος».
Η σοσιαλδημοκρατία, οι «προοδευτικές δυνάμεις» του σάπιου αστικού κόσμου, έχουν τα χέρια τους βαμμένα με αίμα, εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Δεν έχουν «ούτε ιερό, ούτε όσιο». Τα παραδείγματα είναι πολλά και δεν έχει νόημα να τα απαριθμούμε συνεχώς.
Η γραμμή τους είναι επικίνδυνη για το εργατικό – λαϊκό κίνημα, γιατί κρύβουν πως ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος, η πολεμική εποχή του καπιταλισμού δεν είναι απλά «πολιτικές επιλογές» που ακολουθούν τα καπιταλιστικά κράτη, πόσο δε μάλλον συγκεκριμένης «απόχρωσης» κυβερνήσεις.
Η εξαθλίωση και η ιμπεριαλιστική φρίκη έχουν ως «θεμέλιο» τους αδυσώπητους νόμους του ανταγωνισμού ανάμεσα στους καπιταλιστές και τις διεθνείς ιμπεριαλιστικές συμμαχίες τους, που και αυτές αναμορφώνονται, διαπερνιούνται από σφοδρές αντιθέσεις με φόντο την προετοιμασία μιας γενικευμένης αναμέτρησης για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα.
Είναι επικίνδυνοι γιατί κρύβουν πως δεν μπορεί να υπάρχει «ρεαλιστικό ριζοσπαστικό σχέδιο» που θα είναι με την «Ελλάδα ενεργειακή πύλη, κόμβο διαμετακόμισης» και δεν θα είναι με την πολεμική εμπλοκή, τη σύγκρουση και με τη δύναμη των όπλων με ανταγωνιστικά σχέδια που έχουν άλλες αστικές τάξεις στην περιοχή.
Είναι επικίνδυνοι γιατί κρύβουν πως δεν υπάρχει «υπερπλούτος», «υπερκέρδη» και «ολιγαρχία με πολιτική ισχύ» που «διαχωρίζεται» από τη «νόμιμη» εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης από τα κοινωνικά παράσιτα τους κεφαλαιοκράτες.
Είναι επικίνδυνοι γιατί αναβαθμίζουν τις προσπάθειές τους να δώσουν διαπιστευτήρια στο καπιταλιστικό σύστημα, την ώρα που αυτό βολοδέρνει από τους κλιμακούμενους ανταγωνισμούς που δημιουργεί νομοτελειακά το κυνήγι του μέγιστου κέρδους.
Την ώρα που ο κόσμος «φλέγεται» και αναδεικνύεται η ανάγκη για «ριζοσπαστική» διέξοδο, πρέπει να συνειδητοποιηθεί πως δεν υπάρχουν «εύκολες» λύσεις, δεν αλλάζει η ζωή με «like» και «μαγικές συνταγές» που είναι δοκιμασμένες φρικαλεότητες.
Απέναντι στον πόλεμο των εκμεταλλευτών και όσων καθαγιάζουν την εξουσία τους, μοναδική «επιλογή» είναι η εργατική τάξη και τα σύμμαχα λαϊκά στρώματα να αντιτάξουν τη δική τους πολεμική προετοιμασία, την καθημερινή σύγκρουση με οποιοδήποτε «εθνικό» συμφέρον των αφεντικών, την άρνηση οποιασδήποτε πλευράς του αστικού τρόπου σκέψης και ζωής.
Ο λαός μπορεί να γίνει οργανωμένη δύναμη ανατροπής, μαθαίνοντας τις νομοτέλειες κίνησης του κόσμου, επιλέγοντας να δράσει για την επαναστατική ανατροπή του συστήματος, την οικοδόμηση του σοσιαλισμού. Αυτός είναι ο δρόμος της συμπόρευσης με το ΚΚΕ!
Σ. Μπ.
Copyright © 1997-2026 ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΕΥΡΩΝΑΤΟΪΚΕΣ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΟΥΣ
«Τρύπια σωσίβια» που πληρώνει πανάκριβα ο λαός
Την ίδια ακριβώς περίοδο που τα εξελισσόμενα πολεμικά μέτωπα τείνουν προς συνένωση, που εκτινάσσονται οι στρατιωτικοί εξοπλισμοί κι εντείνεται η πολεμική προετοιμασία για μια πιο γενικευμένη σύγκρουση, καθόλου συμπτωματικά διεξάγεται εν μέσω σφοδρών ανταγωνισμών σε διεθνές επίπεδο και η αναδιάταξη των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών.
Δρομολογούνται διεργασίες αλλαγών στους όρους συγκρότησής τους με βάση και τις εξελίξεις στον συσχετισμό δύναμης τόσο διεθνώς όσο στο εσωτερικό τους. Ανοιχτές είναι κι οι αλλαγές όχι μόνο σε σχέση με τη συνοχή και τις «υποχρεώσεις» των κρατών – μελών τους, αλλά ακόμη και στην ίδια τη σύνθεσή τους, όπως επιβεβαιώνουν για παράδειγμα οι απειλές για αποχώρηση χωρών από αυτές ή και προειδοποιήσεις ακόμα και για τη διάλυσή τους ή αντικατάστασή τους από άλλες.
Οπως εκτίμησε και το 22ο Συνέδριο του ΚΚΕ στην Πολιτική Απόφασή του: «Οι συμμαχίες μπορεί να αλλάζουν, να αναδιατάσσονται, αλλά το βασικό στοιχείο που καθορίζει τον ταξικό τους χαρακτήρα, και συνεπώς την ουσία της ευρωατλαντικής και ευρασιατικής συμμαχίας, είναι η οικονομική βάση των καπιταλιστικών κρατών που τις συγκροτούν, δηλαδή η κυριαρχία των μονοπωλίων και τα συμφέροντά τους».
Η εξυπηρέτηση αυτών των συμφερόντων και ο εντεινόμενος καπιταλιστικός ανταγωνισμός ανάμεσα σε ΗΠΑ – Κίνα για την πρωτοκαθεδρία, η επιδίωξη άλλων αστικών τάξεων να επωφεληθούν για λογαριασμό τους, είναι που τροφοδοτεί διεργασίες μέσα στις καπιταλιστικές συμμαχίες.
Ρήτρες «άμυνας»…
Σε αυτό το περιβάλλον, καθόλου τυχαία πολλή συζήτηση γίνεται ειδικά για τα άρθρα ενεργοποίησης της λεγόμενης «ρήτρας συλλογικής άμυνας», στις συνθήκες τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της ΕΕ σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης σε κάποιο κράτος – μέλος τους. Πρόκειται, όσον αφορά το ΝΑΤΟ, για το περιβόητο άρθρο 5 «για τη συλλογική άμυνα» και αναφορικά με την ΕΕ για το Αρθρο 42 παρ. 7, Ρήτρα Αμοιβαίας Συνδρομής (στο εξής 42.7) της Συνθήκης της ΕΕ (αλλιώς και Συνθήκη της Λισαβόνας που ενεργοποιήθηκε το 2009).
Πώς αλλιώς θα υπήρχε άλλωστε η πολεμική προετοιμασία των καπιταλιστών και των κρατών που εκπροσωπούν τα συμφέροντά τους, χωρίς ανάλογες προσαρμογές των συνθηκών στις οποίες εδράζονται οι ιμπεριαλιστικές συμμαχίες αλλά και ειδικότερα στα επίμαχα άρθρα κήρυξης πολέμου;
Τόσο τα αστικά Συντάγματα όσο και οι συνθήκες των ιμπεριαλιστικών οργανισμών διακατέχονται από προβλέψεις και διατάξεις που συμπυκνώνουν βαθύτερες στρατηγικές βλέψεις και κατευθύνσεις σε βάρος των λαών. Τέτοια στρατηγική κατεύθυνση είναι η προετοιμασία των αστικών επιτελείων για κατοπινές εξελίξεις, όξυνσης τόσο των ανταγωνισμών όσο και της ταξικής πάλης ανεξάρτητα από τον σημερινό συσχετισμό δύναμης.
Η εναλλαγή αυστηρών περιοριστικών διατυπώσεων δίπλα σε άλλες ανοικτές σε πολλαπλές ερμηνείες φανερώνει το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι αυτές διαμορφώθηκαν σε συνθήκες διαπάλης, με στόχο τόσο να λειτουργούν τυπικά δεσμευτικά αλλά και να δίνουν τη δυνατότητα για κάθε αστική τάξη να ελιχθεί με στόχο πάντα τις γεωστρατηγικές της επιδιώξεις και πολύ περισσότερο στον βαθμό που κινδυνεύουν ή πλήττονται τα συμφέροντά της από ανταγωνιστές της.
…ή προώθησης των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών;
Πρωταρχικά είναι απαραίτητο να ξεκαθαρίσουμε ότι και μόνο το γεγονός ότι οι ιμπεριαλιστικές συμμαχίες, όπως άλλωστε είναι αυτές του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, έχουν επιθετικό χαρακτήρα σε βάρος των λαών, οπότε και η αναφορά στα περί «συλλογικής άμυνας», που αναγράφεται σε άρθρα των συνθηκών συγκρότησής τους, δείχνει τον ταξικό χαρακτήρα του στόχου τους. Αφορά τα καπιταλιστικά συμφέροντα που υπηρετούν κι όχι ασφαλώς κάποια «άμυνα» υπέρ των λαών και των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους. Και μόνο η ίδρυση του ΝΑΤΟ, πριν καν το Σύμφωνο της Βαρσοβίας με την επίκληση για δεκαετίες της «άμυνας» απέναντί του, όπως και η συνέχιση της δολοφονικής δράσης του μετά τη διάλυσή του, ως επακόλουθο της αντεπανάστασης στη Σοβιετική Ενωση και στα κράτη της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Πάνω από όλα, όμως, η υπεράσπιση των συλλογικών συμφερόντων των αστικών τάξεων που τις συγκροτούν, αποδεδειγμένα κάθε φορά συνιστά γενικευμένη επίθεση κατά των λαών και κατά συρροή εγκλήματα σε βάρος τους.
Το μεν λοιπόν άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ αποτελεί τη λεγόμενη «ρήτρα συλλογικής άμυνάς» του, με βάση το οποίο «επίθεση εναντίον ενός κράτους – μέλους του θεωρείται επίθεση εναντίον όλων των μελών».
Το δε 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ ορίζει ότι «εάν ένα κράτος – μέλος της ΕΕ δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα υπόλοιπα κράτη – μέλη έχουν την υποχρέωση να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους».
Οπως αναφέρεται στο ίδιο άρθρο: «Αυτό δεν θίγει τον ειδικό χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών – μελών». Πρόκειται για διάταξη που αφορά κράτη – μέλη της ΕΕ που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Κύπρος, η Ιρλανδία, η Αυστρία και η Μάλτα.
Επίσης όπως προβλέπεται στο ίδιο άρθρο:
«Οι δεσμεύσεις και η συνεργασία στον τομέα αυτόν εξακολουθούν να είναι σύμφωνες προς τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, το οποίο παραμένει, όσον αφορά τα κράτη που είναι μέλη του, το θεμέλιο της συλλογικής τους άμυνας και το όργανο της εφαρμογής της».
Εχει ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι ειδικά η ρήτρα αυτή προστέθηκε μετά από παρέμβαση κυρίως του Ηνωμένου Βασιλείου και της Δανίας, προκειμένου να διατηρηθεί η υπεροχή του ΝΑΤΟ σε τέτοια ζητήματα. Ωστόσο, στην πορεία η μεν Δανία παραιτήθηκε από την αρχική εξαίρεσή της, όταν δέχτηκε τελικά να συμμετάσχει στην Κοινή Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Αμυνας (ΚΠΑΑ) μετά το σχετικό δημοψήφισμα που διεξήχθη το 2022. Η δε Μεγάλη Βρετανία πλέον δεν είναι μέλος της ΕΕ μετά το Brexit. Επομένως, κάποιος αφελώς θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι η εν λόγω ρήτρα φαίνεται πλέον περιττή και θα μπορούσε να καταργηθεί… Ωστόσο, ο διαχρονικός ανταγωνισμός στο εσωτερικό της ΕΕ για την ικανότητα ανάπτυξης της λεγόμενης στρατιωτικής αυτοτέλειάς της απέναντι στις ΗΠΑ και οι εντεινόμενες αποκλίσεις συμφερόντων στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο ενισχύουν την αμφισβήτηση του μέχρι τώρα ρόλου των ΗΠΑ, που μεταξύ άλλων ακόμα ελέγχει μεγάλο μέρος των εξοπλισμών των κρατών – μελών της ΕΕ και συνεχίζει να διατηρεί μέχρι σήμερα τον πρώτο λόγο στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο.
Πιο συγκεκριμένα, η αστική τάξη της Γαλλίας, η πρώτη στρατιωτική δύναμη στην ΕΕ, διαχρονικά προωθεί τη στρατηγική της στρατιωτικής αυτοτέλειας της ευρωένωσης με τις κάθε φορά παραλλαγές, είτε ως εναλλακτική του ΝΑΤΟ είτε ως συμπληρωματική του, ενώ σε κάθε περίπτωση υπενθυμίζει συστηματικά τις ολοένα και πιο ισχυρές αποκλίσεις συμφερόντων με τις ΗΠΑ. Στην ίδια κατεύθυνση και μαζί με τη Μ. Βρετανία προωθεί και διακρατικό σχήμα για την πυρηνική ομπρέλα.
Η Γερμανία, με αισθητά πιο αδύναμη πολεμική μηχανή, διαβλέπει ότι ο σχεδιασμός για «αυτοτέλεια της ΕΕ» απέναντι στις ΗΠΑ θα βλάψει τα δικά της συμφέροντα, καθώς με τις ΗΠΑ συνεργάζεται – και στρατιωτικά – σε πολύ μεγαλύτερη βάση συγκριτικά με τη Γαλλία. Γι’ αυτό εκτιμά πως η «αυτοτέλεια της ΕΕ» δεν τη συμφέρει να επισπευστεί στον βαθμό που επιδιώκει σήμερα η Γαλλία, καθώς οι όροι με τους οποίους θα προχωρήσει αυτή αντικειμενικά θα ενισχύσουν την ισχυρότερη στρατιωτικά Γαλλία, η οποία διαθέτει και ελαφρύ ψηφιακό προβάδισμα απέναντι στη Γερμανία, ένα απαραίτητο «κλειδί» πλέον της πολεμικής βιομηχανίας. Αντίστοιχους με τη Γερμανία υπολογισμούς κάνουν και οι χώρες της Βαλτικής, όπως και οι σκανδιναβικές χώρες, οι οποίες μετά και την πρόσφατη ένταξη της Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, προτιμούν το ΝΑΤΟικό πλαίσιο.
Μέχρι σήμερα πάντως η ενεργοποίηση των άρθρων των ευρωΝΑΤΟικών Συνθηκών για «Συλλογική απάντηση» είχε περιοριστεί για το μεν άρθρο 5 του ΝΑΤΟ μόλις το 2001 μετά το χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους των ΗΠΑ και για το 42.7 της ΕΕ το 2015 μετά την επίθεση στο «Μπατακλάν» στη Γαλλία. Κι οι δυο αυτές περιπτώσεις ήταν ενταγμένες στις αντίστοιχες ιμπεριαλιστικές εκστρατείες – μαμούθ υπό το πρόσχημα της «καταπολέμησης της τρομοκρατίας», με γενικότερες επιδιώξεις κατά των λαϊκών δικαιωμάτων και ένταση της καταστολής ενάντια στους εργατικούς – λαϊκούς αγώνες. Αυτό που εξετάζουν σήμερα τα ευρωΝΑΤΟικά επιτελεία είναι ότι τα άρθρα αυτά δεν συνοδεύονται από αντίστοιχο «πολεμικό μηχανισμό άμεσης κινητοποίησης».
Για αυτό δεν είναι τυχαίο ότι στη σχετικά λακωνική – εξαιτίας των σφοδρών ανταγωνισμών – διακήρυξη του ΝΑΤΟ στην πρόσφατη Σύνοδό του στην Αγκυρα υπήρχε ισχυρή αναφορά στο άρθρο 5, ενώ υπογραμμιζόταν ότι οι χώρες της ΕΕ αναλαμβάνουν μεγαλύτερες ευθύνες στον ΝΑΤΟικό καταμερισμό, με δεδομένη την επικέντρωση των ΗΠΑ στην αντιπαράθεση με την καπιταλιστική Κίνα στη Νοτιοανατολική Ασία και τον Ειρηνικό.
Την ίδια στιγμή εκπονείται και το αναμενόμενο σχέδιο της ΕΕ, που με βάση όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, περιλαμβάνει την ανάπτυξη «δύναμης άμεσης επέμβασης» 5.000 στρατιωτών σε αναβαθμισμένο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο στρατιωτικής κινητικότητας για την αντιμετώπιση υβριδικών, ενόπλων επιθέσεων συμπεριλαμβανομένης και ταυτόχρονης ενεργοποίησης του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ και του 42.7 της ΕΕ.
Αυτοί που «θα μας σώσουν»
Αυτό που επιβεβαιώνουν και τα άρθρα των ευρωΝΑΤΟικών συνθηκών και η σχεδιαζόμενη «αναβάθμισή» τους είναι ότι αποτελούν μηχανισμούς επίσημης κήρυξης πολέμου και εξαπόλυσης επίθεσης σε βάρος των λαών με την επιστράτευση προσχημάτων, προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων και των ανταγωνισμών τους.
Το γεγονός επίσης ότι και τα δύο άρθρα έχουν ως κοινό τελικό παρονομαστή το πλαίσιο του ΝΑΤΟ, τεκμηριώνει ότι η ίδια η ΝΑΤΟική ιδιότητα της Τουρκίας αρκεί για να παρακάμπτεται κάθε ενεργοποίησή τους. Γιατί αυτή δεν γίνεται με κριτήριο την υπεράσπιση συνόρων και κυριαρχικών δικαιωμάτων από παραβιάσεις τους, αφού πρώτα από όλα οι ίδιοι οι ευρωΝΑΤΟικοί σύμμαχοι της κυβέρνησης και όλων των αστικών κομμάτων είναι που τα παραβιάζουν.
Αραγε εκείνοι θα συγκινηθούν από την επιθετικότητα της αστικής τάξης της Τουρκίας, όταν ήδη την έχουν ανακηρύξει «στρατηγικό τους εταίρο», με αναπτυγμένη πολιτική, οικονομική και στρατιωτική συνεργασία όπως η ΕΕ και διμερώς ισχυρές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ κατέχει για πάνω από μισό αιώνα το 37% των εδαφών της Κύπρου και έχει εισβάλει στο Ιράκ και τη Συρία;
Αλήθεια, τι σημαίνει το «γκριζάρισμα» Αιγαίου και Κυπριακής ΑΟΖ, η «γαλάζια πατρίδα» και οι παραβιάσεις εναέριου χώρου και χωρικών υδάτων από την αστική τάξη της Τουρκίας, π.χ. για τις ΗΠΑ που κηρύσσουν τα Στενά του Ορμούζ ως «νέο έδαφος των ΗΠΑ», που βομβαρδίζουν μαζί με το Ισραήλ το Ιράν ή για το Ισραήλ που κατέχει Παλαιστινιακά εδάφη και έχει εισβάλλει σε Λίβανο και Συρία.
Πώς άραγε να σταθεί σήμερα το αφήγημα ότι «οι ισχυρές συμμαχίες θα μας σώσουν από τον αναθεωρητισμό της Τουρκίας», όταν τα ίδια τα «έργα και ημέρες» των συμμάχων της αστικής τάξης της Ελλάδας σε βάρος των λαών λειτουργούν ως νομιμοποιητική βάση του;
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ούτε η κυβέρνηση της ΝΔ ούτε τα άλλα αστικά κόμματα ισχυρίζονται ευθέως ότι σε περίπτωση επίθεσης της Τουρκίας θα ενεργοποιηθούν το άρθρο 5 στο ΝΑΤΟ και το 42.7 της ΕΕ. Ακόμα κι αν υποθετικά όλα τα κράτη – μέλη τους κατόρθωναν να συμφωνήσουν, ισχύει το γεγονός ότι στην ΕΕ εδώ και χρόνια έχει κερδίσει έδαφος η θεώρηση ότι «οι διαφορές Ελλάδας – Τουρκίας είναι διμερείς και δεν πρέπει να επηρεάζουν τις αγαστές πολιτικοοικονομικές και στρατιωτικές σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας». Τέτοιες σχέσεις χτίζονται μέσα από τα 44 Εurofighter που δόθηκαν στο τουρκικό κράτος από Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία και Βρετανία, την προωθούμενη ένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE παρά τους αστερίσκους, όπως και το πρόγραμμα «Made in EU» όπου τα βιομηχανικά προϊόντα της πλέον θα θεωρούνται «ενωσιακής προέλευσης».
Χρειάζεται επίσης να συνυπολογιστεί ότι οι ίδιες οι μπίζνες της ελληνικής αστικής τάξης στο Αιγαίο με το τουρκικό κεφάλαιο, με τις οποίες συμφωνούν όλες οι αστικές δυνάμεις, προτάσσουν ως προϋπόθεση για την υλοποίησή τους τη στρατηγική των «ήρεμων νερών», των Ανώτατων Συμβουλίων Ελλάδας – Τουρκίας κ.ο.κ., για να θησαυρίζουν οι επιχειρηματικοί όμιλοι και την ίδια στιγμή να εξωραΐζονται, να υποβαθμίζονται κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας καλλιεργώντας προκλητικά τον εφησυχασμό, προετοιμάζοντας το έδαφος για απαράδεκτες διευθετήσεις με ευρωΝΑΤΟική βούλα.
«Επίδειξη ισχύος»
Το ίδιο επικίνδυνη είναι και η προωθούμενη στρατηγική της εγχώριας αστικής τάξης για βαθύτερη εμπλοκή στα ευρωατλαντικά σχέδια με αιχμή τη συμμετοχή στα ενεργειακά σχέδια των ΗΠΑ και τη στοίχιση με το κράτος – δολοφόνο Ισραήλ σε κοινά σχήματα με την Κύπρο. Πρόκειται για κινήσεις ενταγμένες στις στρατηγικές σχέσεις και τους επικίνδυνους για τους λαούς σχεδιασμούς με ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και ΕΕ, που κλιμακώνουν τους ανταγωνισμούς των αστικών τάξεων και τις αμφισβητήσεις του τουρκικού κράτους. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι μεγαλοϊδεατισμοί της αστικής τάξης μαζί με τη ρητορική περί «δύναμης ισχύος», επιδεικνύοντας το ράλι των πολεμικών εξοπλισμών, που μεταξύ άλλων επιχειρεί και να διασκεδάσει στα μάτια του λαού την όλο και πιο οφθαλμοφανή χρεοκοπία του αφηγήματος ότι «οι ισχυροί σύμμαχοι θα μας σώσουν».
Οσον αφορά τον ισχυρισμό τους ότι η σύμπραξη με το Ισραήλ θα μπορούσε να αποτελέσει ανασχετικό παράγοντα στις αμφισβητήσεις του τουρκικού κράτους με την επίκληση του «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου», δεν αποτελεί καινούργιο «φιρμάνι». Τα ίδια ακούγαμε, όταν η κυβέρνηση της ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, με Τσίπρα ή χωρίς Τσίπρα κι όλα τα άλλα αστικά κόμματα, που πίνουν νερό στην εξασφάλιση μεγαλύτερων ανταλλαγμάτων για την ελληνική αστική τάξη στο ευρωΝΑΤΟικό πλαίσιο, πρόκριναν με τις ψήφους όλων την αναπτυγμένη συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία. Ετσι έχουν στείλει στη φωτιά του ιμπεριαλιστικού πολέμου συστοιχίες Patriot και 120 Ελληνες στρατιωτικούς προς υπεράσπιση των πετρελαιομοναρχών της «Aramco» στη Σαουδική Αραβία, η οποία τώρα φαίνεται πως παίρνει αποστάσεις από τον ινδο-ευρωπαϊκό εμπορικό δρόμο IMEC που συμφέρει την αστική τάξη της Ελλάδας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη συνέχιση της παραμονής της συστοιχίας εκεί.
Τα ίδια ισχυρίζονταν κι όταν πανηγύριζαν για τη «μερική και τμηματική συμφωνία οριοθέτησης της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου» ως δήθεν απάντηση στο ανυπόστατο τουρκολιβυκό σύμφωνο, αφήνοντας απέξω την περιοχή από τη Ρόδο και ανατολικά έως το Καστελόριζο, ενώ προέβλεπε μειωμένη επήρεια σε νησιά, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης, παραχωρώντας κυριαρχικά δικαιώματα και τροφοδοτώντας τις διεκδικήσεις της αστικής τάξης της Τουρκίας. Σήμερα όλοι αυτοί καταπίνουν τη γλώσσα τους, όταν δημοσιεύονται από την τουρκική κυβέρνηση τα δύο θαλάσσια πάρκα με παραβιάσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας σε Βόρειο Αιγαίο και πέριξ του Καστελόριζου, ενώ προαναγγέλλεται και η συμμετοχή της Αιγύπτου στο λεγόμενο «Σύμφωνο της Μέκκας» ανάμεσα σε Τουρκία, Σαουδική Αραβία, Πακιστάν μέσα από την προωθούμενη επαναπροσέγγιση Τουρκίας – Αιγύπτου.
Ποιος όμως δεν θυμάται και τα διθυραμβικά λόγια για τη διμερή συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας, μαζί με τον πακτωλό δισ. από τον ιδρώτα του λαού μας για παραγγελίες γαλλικών στρατιωτικών εξοπλισμών, που όπως γίνεται φανερό αυτές τις μέρες – όπως με ακρίβεια είχε έγκαιρα προειδοποιήσει το ΚΚΕ – δεν έχουν καμία σχέση με την άμυνα της χώρας, αλλά συνδέονται άμεσα με τη θωράκιση των ευρωΝΑΤΟικών σχεδιασμών σε Νοτιοανατολική Μεσόγειο, Ερυθρά Θάλασσα, την υποστήριξη των ΝΑΤΟικών βάσεων που από τάχα «χορηγούς ασφαλείας» σε κάθε περίπτωση αποδείχθηκε ότι τελικά καθιστούν τον λαό στόχο αντιποίνων.
Το δε πολυδιαφημισμένο Σύμφωνο «αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής» που συνόδευε τη διμερή ελληνογαλλική συμφωνία δεν προβλέπει ότι «η Γαλλία είναι υποχρεωμένη να στείλει στρατιωτικές δυνάμεις σε περίπτωση επίθεσης σε βάρος της Ελλάδας» όπως ισχυρίζονται τα αστικά επιτελεία. Κι αυτό γιατί το άρθρο 2 της εν λόγω συμφωνίας προβλέπει ρητά ότι οι δύο χώρες θα αναλάβουν δράση μόνο αν «διαπιστώσουν από κοινού» ότι λαμβάνει χώρα επίθεση σε μια από τις δύο χώρες. Είναι προφανές ότι η στάση της αστικής τάξης της Γαλλίας σε ενδεχόμενη επίθεση σε βάρος της Ελλάδας προκειμένου να… «διαπιστώσει» επίθεση θα βάλει στο ζύγι τα συμφέροντά της, που καθορίζονται κι από την ορμητικά αναπτυσσόμενη πολιτικο-στρατιωτική συνεργασία Γαλλίας – Τουρκίας.
«Ενα κομμάτι χαρτί»…
Ολο λοιπόν και πιο καθαρά αναδεικνύεται η πάντα επίκαιρη τοποθέτηση του Λένιν κιόλας από το 1918, που επιβεβαιώνεται από τις εξελίξεις: «(Σύντροφοι), εσείς ξέρετε τι αξία έχουν οι συνθήκες και τι αξία έχουν οι νόμοι μπροστά στο ξέσπασμα των διεθνών συγκρούσεων – δεν είναι παρά ένα κομμάτι χαρτί. (…) Συνήθως αυτά τα λόγια τα αναφέρουμε και τα θυμόμαστε ως δείγμα του κυνισμού της εξωτερικής πολιτικής του ιμπεριαλισμού, ο κυνισμός όμως αυτός δεν βρίσκεται σ’ αυτές τις λέξεις, αλλά στον αμείλικτο και βασανιστικό αμείλικτο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, όπου όλες οι συνθήκες ειρήνης και όλοι οι νόμοι ουδετερότητας ποδοπατούνταν, ποδοπατούνται και θα ποδοπατούνται, όσο θα υπάρχει καπιταλισμός».
Ο λαός έχει σήμερα περισσότερο από ποτέ τη δυνατότητα να εξετάσει τις παραπάνω επικίνδυνες για αυτόν εξελίξεις ως ξένες κι αντίπαλες για τα δικά του συμφέροντα.
Μπορεί και πρέπει να απορρίψει κάθε αναμονή και προσδοκία από τους σχεδιασμούς της αστικής τάξης, τις ιμπεριαλιστικές της συμμαχίες, κάθε αυταπάτη ότι μέσα από κάποια καραμπόλα ανταγωνισμών και συμφερόντων μεταξύ τους θα βγει ο ίδιος ωφελημένος.
Να αντιστοιχηθεί η λαϊκή πάλη με τη σημασία των επικίνδυνων εξελίξεων
Αποδεικνύεται καθημερινά ότι στην ενιαία εσωτερική και εξωτερική πολιτική, στις διεθνείς σχέσεις ο καπιταλισμός μόνο νέα δεινά επιφυλάσσει για τον λαό και είναι πολύτιμη, αναντικατάστατη η προσφορά και καταλυτικός ο ρόλος του ΚΚΕ, του ταξικού και ριζοσπαστικού κινήματος, για την οργάνωση και ανάπτυξη της πάλης σε αντιμονοπωλιακή, αντικαπιταλιστική κατεύθυνση.
Συχνά υπάρχει το ερώτημα τι μπορεί να αντιτάξει ο λαός απέναντι σε πανίσχυρες συμμαχίες, τα πυραυλικά συστήματά τους, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, την τεχνητή νοημοσύνη, την κβαντική τεχνολογία, τον κυβερνοπόλεμο και ηλεκτρονικό πόλεμο.
Η σημασία και ο ρόλος της οργάνωσης και της εργατικής – λαϊκής πάλης δεν εξασθενεί ούτε υποβαθμίζεται «όταν μιλούν τα όπλα», αντίθετα γίνεται ακόμα πιο αποφασιστικός γιατί ο ίδιος ο λαός είναι σε τελική ανάλυση εκείνος που τα κρατά στα χέρια του και κατέχει τη γνώση όλης της αλυσίδας παραγωγής τους.
Πολύ περισσότερο, σε συνθήκες ιμπεριαλιστικού πόλεμου επιδεινώνεται η κατάσταση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, οξύνεται η αντίθεση κεφαλαίου – εργασίας, δημιουργούνται όροι κλιμάκωσης της ταξικής πάλης, κρίσης στις γραμμές του αστικού στρατοπέδου, που καθιστούν καθοριστική τη σημασία της προετοιμασίας και της αναμέτρησης για την εξουσία.
Η πάλη ενάντια στην εμπλοκή στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο μπορεί να δυναμώσει, να αντιστοιχηθεί με τη σημασία των επικίνδυνων εξελίξεων μέσα από την κλιμάκωση της διεθνιστικής πάλης, της αλληλεγγύης για τη διαρκή σύγκρουση με την αστική τάξη και τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς κάθε πλευράς και το δυνάμωμα του αντίπαλου δέους που αναπτύσσει τον αυτοτελή αγώνα του έως την τελική νίκη, την εξουσία και οικονομία στα χέρια του λαού. Στο έδαφός τους, με αποδέσμευση από την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και κάθε ιμπεριαλιστική συμμαχία εκείνος θα είναι σε θέση να αναπτύξει ισότιμες διεθνείς, διακρατικές σχέσεις με βάση το αμοιβαίο όφελος και τα λαϊκά συμφέροντα, με συμβολή στην αρχή του τέλους της εκμετάλλευσης και των ιμπεριαλιστικών πολέμων.
Του
Κώστα ΠΑΠΑΔΑΚΗ*
*Ο Κ. Παπαδάκης είναι μέλος της ΚΕ και ευρωβουλευτής του ΚΚΕ
Σάββατο 29 Αυγούστου 2026 – Κυριακή 30 Αυγούστου 2026
Σελ. 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940/40
Οι ταινίες που ξεχωρίσαμε στο πρώτο μισό της χρονιάς
Κάθε Αύγουστο τα τελευταία χρόνια κάνουμε μια αναδρομή στις ταινίες που αγαπήσαμε μέχρι στιγμής από τη χρονιά που διανύουμε. Χωρίς πολλά λόγια, επιλέγουμε ταινίες που τις θεωρούμε πιο κοντά σε μας με χρονολογική και όχι αξιολογική σειρά…
Αμνετ / Hamnet / Κλόι Ζάο / 2025 / 125 λεπτά
Μια μυθοπλαστική απεικόνιση της οικογενειακής ζωής του Ουίλιαμ Σαίξπηρ και της Αννα (Αγκνες) Χάθαγουεϊ: Η υπέροχη σχέση τους, οι δυσκολίες και τα τραγικά γεγονότα που τους σημάδεψαν. Πώς τροφοδοτεί η ζωή την τέχνη, η λειτουργία του θεάτρου και της τέχνης στον άνθρωπο, στον δημιουργό αλλά και στον θεατή. Η τέχνη λυτρώνει, θεραπεύει, φέρνει κοντά τους ανθρώπους και τελικά είναι σπουδαία, διαχρονική και αιώνια!
Κάρλα / Karla / Κριστίνα Τουρνατζή / 2025 / 105 λεπτά
Μόναχο, 1962. Σε μια κοινωνία όπου κυριαρχεί η σιωπή και η ντροπή, η 12χρονη Κάρλα παίρνει μια σπουδαία, αλλά και ασυνήθιστη απόφαση: Στέλνει τον κακοποιητικό πατέρα της στο δικαστήριο. Η ταινία καταφέρνει και αναδεικνύει με πολύ τρυφερό τρόπο ένα τόσο δύσκολο θέμα, δημιουργώντας πολλούς προβληματισμούς και συναισθήματα στον θεατή και ορίζοντας τη στάση που θα έπρεπε να κρατήσει κάθε άνθρωπος, πόσο μάλλον οι λειτουργοί της (αστικής) δικαιοσύνης απέναντι στα κακοποιημένα παιδιά.
Ενα Πράγμα με Φτερά / The Thing with Feathers / Ντίλαν Σάουθερν / 2025 / 104 λεπτά
Ενας άνδρας χάνει αιφνίδια την σύζυγό του και προσπαθεί να μεγαλώσει μόνος του τους δύο ανήλικους γιους του, αλλά σταδιακά απομονώνεται από τον έξω κόσμο και η επαφή του με την πραγματικότητα καταρρέει. Μια ταινία για τη θλίψη και την απόγνωση που συνθέτουν το πένθος, που εκφράζεται με τη μορφή ενός τεράστιου κορακιού. Η Τέχνη είναι εκείνη που δίνει λύση. Εκείνη που παρηγορεί, εκείνη που βοηθά στη συνειδητοποίηση, εκείνη που δίνει το χέρι της, εκείνη που τους τραβάει από το βαθύ πηγάδι. Μια ιστορία, ένα σκίτσο, ένα χαρτί που αντέχει όλο το μελάνι και το κάρβουνο του κόσμου να πιεστεί πάνω του, να βγει η πίκρα.
Κάποτε στη Γάζα / Once Upon a Time in Gaza / Ταρζάν Νάσερ και Αράμπ Νάσερ / 2025/ 87 λεπτά
Βρισκόμαστε στη Γάζα του 2007, λίγο μετά τη δεύτερη Ιντιφάντα, όταν ένα ακόμα κομμάτι του τείχους υψώνεται, και οι ειδήσεις, οι εφημερίδες, όλα δείχνουν τη βαναυσότητα και τον αποκλεισμό, τη συνεχιζόμενη γενοκτονία και τους ενόχους. Τα αδέρφια Νάσερ είναι από εκείνους τους σκηνοθέτες που με κάθε τρόπο γυρίζουν ταινίες και μιλούν για την πατρίδα τους. Αφηγούνται τις πιο «ανορθόδοξες» ιστορίες με χιούμορ και κριτική ματιά, για να μην ξεχαστεί αυτός ο λαός. Τούτη τη φορά έφτιαξαν ένα σπαγγέτι γουέστερν για την αστυνομική διαφθορά αλλά και το γύρισμα μιας κινηματογραφικής ταινίας στη Γάζα με ελάχιστα μέσα.
Ο Μυστικός Πράκτορας / The Secret Agent / Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιου / 2025 / 158 λεπτά
Το 1977, μεσούσης της στρατιωτικής δικτατορίας στη Βραζιλία, ο Μαρσέλο, ένας δάσκαλος, δραπετεύει από το ταραχώδες παρελθόν του και εγκαθίσταται ως φυγάς στην πόλη Ρεσίφε, όπου ελπίζει να χτίσει μια νέα ζωή και να επανενωθεί με τον γιο του. Θα πούμε μόνο ότι καταφέρνει να αναδείξει ότι το κεφάλαιο κινεί – ανάλογα με τα συμφέροντά του – όλα τα νήματα. Η βία και η αγριότητα της εποχής αποκαλύπτονται σε όλο τους το μεγαλείο, μερικές στιγμές ακόμα και χιουμοριστικά.
Δυστυχώς Βρίζω / I Swear / Κερκ Τζόουνς / 2025 / 120 λεπτά
Διαγνωσμένος με σύνδρομο Τουρέτ, μια νευρολογική διαταραχή η οποία κάνει το σώμα να φέρεται ανεξέλεγκτα, ο Τζον Ντέιβιντσον μεγαλώνει σε μια Βρετανία της δεκαετίας του ’80 που αδυνατεί να τον κατανοήσει… Είναι η μεταφορά μιας αληθινής και πολύ ιδιαίτερης ιστορίας, που σου δείχνει μια αισιόδοξη κατεύθυνση να βλέπεις τα πράγματα, ακόμα κι όταν νιώθεις ότι δεν σε καταλαβαίνει κανείς και είσαι στις μαύρες σου, η ταινία δείχνει ότι υπάρχει ανθρωπιά και αλληλεγγύη ακόμα κι εκεί που δεν την περιμένεις.
Ομάχα / Omaha / Κόουλ Γουέμπλι / 2025 / 83 λεπτά
Νωρίς κάποιο πρωί, ένας χήρος πατέρας ξυπνάει τα δύο παιδιά του, τα βάζει βιαστικά στο αυτοκίνητο και μαζί ξεκινούν ένα φαινομενικά αμέριμνο ταξίδι στην αμερικανική ενδοχώρα. Η φτώχεια, η ανεργία και η ακραία ταξική ανισότητα είναι εκεί και καθορίζουν τα πάντα. Η διαδρομή που σιγά σιγά ο νεαρός πατέρας αφήνει πίσω του κομμάτια της ζωής και του εαυτού του, μόνος στην απέραντη ερημιά των λεωφόρων της Αμερικής, με τα δυο παιδιά του τραγικούς συνοδοιπόρους, σου τρυπάει βαθιά την ψυχή.
Ενας Ποιητής / Un Poeta / Σιμόν Μέσα Σότο / 2025 / 123 λεπτά
Η εμμονή του Oscar Restrepo με την ποίηση δεν του έχει φέρει καμία δόξα. Η γνωριμία του με την Yurlady, μια έφηβη από φτωχή οικογένεια, και η βοήθεια που της προσφέρει για να καλλιεργήσει το ταλέντο της, φέρνουν λίγο φως στις μέρες του. Μια ταινία για εκείνους που αγαπούν πραγματικά την ποίηση, που δεν συμβιβάζονται για να γίνουν γνωστοί και που δεν μπαίνουν στα κυκλώματα. Και αν αγαπάς την ποίηση, τη βρίσκεις παντού. Στα τετράδια των εφήβων που διδάσκεις, στις μικρές χειρονομίες ανθρωπιάς, στο να παλέψεις ώστε κάποιος φέρελπις ποιητής να μην έχει την ίδια μοίρα με σένα και την οικογένειά του, που ζει σε απόλυτη εξαθλίωση.
Ο Ξένος / L’Εtranger / Φρανσουά Οζόν / 2025 / 122 λεπτά
Ο Φρανσουά Οζόν μεταφέρει κινηματογραφικά το μυθιστόρημα του Αλμπέρ Καμύ «Ο Ξένος». Πραγματικά η ταινία, ασπρόμαυρα γυρισμένη με πολύ λιτά κάδρα και εξαιρετική προσαρμογή στην εποχή, προσπαθεί να αποτυπώσει τις εκφάνσεις και τις ιδιαιτερότητες στο λογοτεχνικό έργο του Καμύ. Είναι πραγματικά μεγάλο στοίχημα να μεταφέρεις ένα τέτοιο έργο. Θέλει πολύ λεπτές ισορροπίες, από τους πρωταγωνιστές μέχρι τη διεύθυνση φωτογραφίας.
Οδύσσεια / The Odyssey / Κρίστοφερ Νόλαν / 2026 / 172 λεπτά
Αναμφισβήτητα η «Οδύσσεια» είναι από τις πιο σημαντικές ταινίες της χρονιάς, όχι μόνο λόγω της θεματολογίας και του περιεχομένου που της έδωσε ο σκηνοθέτης και της αξεπέραστης τεχνικής της αρτιότητας, αλλά και λόγω των συζητήσεων που ξεκίνησαν με αφορμή την πραγματοποίησή της. Αυτό που σίγουρα μπορούμε να κρίνουμε είναι το κατά πόσο ο σκηνοθέτης κατάφερε να ξεπεράσει το «εμπόδιο» του χρόνου και να μιλήσει για τα διαχρονικά μηνύματα του έργου. Κι αυτό κατά την άποψή μας ο Νόλαν το κατάφερε, παραμένοντας παράλληλα αρκετά πιστός στον μύθο. Η Ωραία Ελένη ήταν το πρόσχημα!
Ο Παραχαράκτης / L’ Affaire Bojarski / Ζαν-Πολ Σαλομέ / 2025 / 113 λεπτά
Πρόκειται για την αληθινή ιστορία του Γιαν Μπογιάρσκι, του επονομαζόμενου «Σεζάν του πλαστού χρήματος»… Ο Ζαν-Πολ Σαλομέ καταφέρνει μέσα από μια προσωπική ιστορία να αντικατοπτρίσει τις ζοφερές συνθήκες που επικρατούσαν για τους πρόσφυγες του πολέμου στη μεταπολεμική Γαλλία και τις τεράστιες αντιξοότητες που συνάντησαν. Παράλληλα δεν λείπει η ταξικότατη ματιά, αλλά και ένα αιχμηρό σχόλιο για το τι σημαίνει να είσαι ευφυής και εφευρετικός, αλλά να βρίσκεις όλες τις πόρτες κλειστές λόγω της καταγωγής σου.
Μεξικό 86 / Mexico 86 / Σέζαρ Ντίαζ / 2024 / 94 λεπτά
Μια νεαρή αντάρτισσα από τη Γουατεμάλα που μάχεται ενάντια στη στρατιωτική δικτατορία αναγκάζεται να καταφύγει στο Μεξικό, αφήνοντας πίσω τον γιο της. Δέκα χρόνια αργότερα, όταν εκείνος έρχεται να ζήσει μαζί της, καλείται να επιλέξει ανάμεσα στα καθήκοντά της ως μητέρα και στη συνέχιση του επαναστατικού της αγώνα. Ο Σέζαρ Ντίαζ επιστρέφει για άλλη μια φορά στη ματωμένη ιστορία της Γουατεμάλας, μετά τη συγκλονιστική ταινία «Οι Μητέρες μας» (Nuestras Madres, 2019), κι αυτήν τη φορά φτιάχνει μια σχεδόν αυτοβιογραφική ταινία…
Στην κατηγορία των ξένων ταινιών μυθοπλασίας ξεχωρίσαμε επίσης τις ταινίες «Ο Δρόμος του Εγκλήματος» (Crime 101) του Μπαρτ Λέιτον, «Οδός Μάλαγα» (Calle Malaga) της Μαριάμ Τουζανί και «Tuner» του Ντάνιελ Ρόερ.
Στην κατηγορία ντοκιμαντέρ ξεχωρίσαμε «Το Τραγούδι του Δάσους» (Le Chant des Forets) του Βενσάν Μινιέ.
Στα animation τα εκπληκτικά «Αρκο» (Arco) του Ουγκό Μπιενβενού και «Η Μικρή Αμελί» (Amelie et la Metaphysique des Tubes) των Μαϊλίς Βαλάντ και Λιάν-Σο Χαν.
Aπό τις ελληνικές ταινίες αγαπήσαμε τις «Μικρές Ανάσες» (Life In A Beat) της Αμέρισσας Μπάστα και τα ντοκιμαντέρ «Γυναίκες Μαχήτριες – Μέρος Γ’ 1960 – 1974» του Λεωνίδα Βαρδαρού, τα «Λευκά Ορη» του Αλέξανδρου Παπαθανασίου και «Οι μαθητές που μετρούσαν τ’ άστρα» του Γιάννη Ξύδα.
Ραντεβού στην εφημερίδα μας την πρώτη εβδομάδα του Γενάρη για την τελική λίστα της χρονιάς και μέχρι τότε ραντεβού στη σκοτεινή αίθουσα, θερινή ή χειμερινή!
Π. Α.
Σελ. 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940/40
Copyright © 1997-2026 ΡΙΖΟΣ
Πηγή : Ριζοσπάστης 29 – 8 – 2026 / 30 – 8 – 2026
Copyright © 1997-2026