ΔΕΘ 2026
Οράματα του κεφαλαίου ή επιλογή πραγματικής ανατροπής;
| Διάγραμμα 2 – Εξέλιξη των ονομαστικών και πραγματικών μισθών στην Ευρωζώνη 2021 – 2026. (Σ.σ. με μπλε οι ονομαστικοί μισθοί, με κόκκινο οι πραγματικοί) Πηγή: Euronews Business (2026) |
Εφτασε ξανά η ΔΕΘ. Και τα κόμματα του συστήματος τσακώνονται για το ποιος αντιγράφει ποιον, ενώ όλοι τους αντιγράφουν τη στρατηγική του κεφαλαίου και της ΕΕ. Ακούμε ξανά τα γνωστά χιλιοειπωμένα προγράμματα και «οράματα». Σε νέα συσκευασία για την Ελλάδα του 2030. Οι ίδιες γνωστές κάλπικες υποσχέσεις για καλύτερες μέρες για τον λαό, με προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων που θα «μεγαλώσουν την πίτα» με νέο παραγωγικό μοντέλο. Με δίκαιη κατανομή των βαρών και φορολογική δικαιοσύνη, την οποία υπόσχονται με θράσος οι πρωταγωνιστές των κυβερνήσεων των 3 μνημονίων και των μεταμνημονιακών δεσμεύσεων.
Και με εγγυητή το «κράτος δικαίου», που το μόνο που εγγυάται είναι η θωράκιση της δικτατορίας του κεφαλαίου, σε όλα τα κράτη της ΕΕ, με ένα πλούσιο αντιλαϊκό οπλοστάσιο νόμων και Οδηγιών. Αυτό το κράτος υπόσχεται η κυβέρνηση να αναβαθμίσει και η συστημική αντιπολίτευση να αποκαταστήσει.
Ολοι μαζί διαβεβαιώνουν την άρχουσα τάξη ότι έχουν κοστολογήσει και θα συμπιέσουν τις ανάγκες μας, με βάση τις αντοχές της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Σε όλες τις παραλλαγές του αφηγήματος περί «δίκαιης καπιταλιστικής ανάπτυξης», συναντάμε τους ίδιους βασικούς μύθους του αστικού λαϊκισμού.
Το παραμύθι της καπιταλιστικής «ανάπτυξης για όλους»
| Πίνακας 1. Η Ελλάδα έχει τον μεγαλύτερο φορολογικό συντελεστή επί της εργασίας στην ΕΕ, για να εκπληρωθούν οι μεταμνημονιακές δεσμεύσεις και ο λαός φορτώνεται το 95% του συνόλου των φόρων |
Η υπόσχεση ότι μέσα στο σημερινό σύστημα, με την αύξηση του ΑΕΠ, την αύξηση της πίτας που παράγεται, των επενδύσεων και των κερδών των ομίλων, θα έρθει η λαϊκή ευημερία είναι παλιά. Δόθηκε, δίνεται και θα δίνεται απ’ όλες τις αστικές κυβερνήσεις.
Η ίδια η ζωή παντού συντρίβει αυτόν τον μύθο. Αποκαλύπτει ότι πίσω απ’ την αύξηση των κερδών και την προσέλκυση επενδύσεων βρίσκεται πάντα το ξεζούμισμα των εργαζομένων, η αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης, η ακρίβεια και η φοροληστεία του λαού απ’ το κράτος του κεφαλαίου.
Τι κρύβεται σήμερα πίσω απ’ το ρεκόρ προσέλκυσης επενδύσεων από 11% του ΑΕΠ το 2019 στο σχεδόν 17% το 2025, για την οποία πανηγυρίζει η κυβέρνηση;
Τι κρύβεται πίσω απ’ την εκτίναξη των κερδών των ομίλων στα τρόφιμα, στην Ενέργεια, στις τράπεζες, στις κατασκευές και στις μεταφορές;
Κρύβεται η μείωση των πραγματικών μισθών, η εντατικοποίηση, τα 10ωρα και 12ωρα των εργαζομένων. Με τον μέσο ονομαστικό μισθό να αυξάνει 12%, αλλά την ίδια ώρα να αυξάνουν οι τιμές των τροφίμων κατά 32% και της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 33,5% (την περίοδο 2018-2024).
Κρύβεται η αύξηση των άδικων έμμεσων φόρων κατά 68,45% και του ΕΦΚ κατά 5,1%. Κρύβεται η αύξηση των άμεσων φόρων των αυτοαπασχολούμενων κατά 40%, με την κατάργηση του αφορολόγητου ορίου, το τεκμαρτό εισόδημα και τα νέα ψηφιακά εργαλεία φοροληστείας, καθώς και των μισθωτών με τη μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας. Με την Ελλάδα να έχει τον μεγαλύτερο φορολογικό συντελεστή επί της εργασίας στην ΕΕ, για να εκπληρωθούν οι μεταμνημονιακές δεσμεύσεις της (Πίνακας 1) και ο λαός να φορτώνεται το 95% του συνόλου των φόρων.
| Διάγραμμα 1 – Παραγωγικότητα και ωριαία αμοιβή εργαζομένων στην Ευρωζώνη 1995-2024. Η ψαλίδα διαπιστώνεται σε όλη την ΕΕ |
Κρύβεται η χρεοκοπία των λαϊκών νοικοκυριών, με 4 εκατομμύρια φορολογούμενους οφειλέτες να χρωστούν 114,5 δισ. ευρώ και αύξηση των οφειλών στα ασφαλιστικά ταμεία κατά 18%, με «χαμένες ρυθμίσεις» των οφειλών που ξεπερνούν το 50% του συνόλου.
Κρύβεται το ροκάνισμα πάνω από 23 δισ. της αγοραστικής δύναμης των καταθέσεων με τα εξευτελιστικά επιτόκια των τραπεζών συγκριτικά με τον πληθωρισμό.
Τσίπρας και Ανδρουλάκης ασκούν κριτική στην κυβέρνηση για την απόκλιση απ’ τον κοινοτικό μέσο όρο στις επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ (21,5%). Ομως οι ίδιοι κερδισμένοι και χαμένοι θα συνεχίσουν να υπάρχουν κι αν η Ελλάδα φτάσει στον μέσο όρο της ΕΕ, σχετικά με τις επενδύσεις.
Ακόμα πιο απατηλή είναι η υπόσχεση της συστημικής αντιπολίτευσης για έναν καπιταλισμό χωρίς καρτέλ. Η κυριαρχία των μονοπωλιακών ομίλων αποτελεί διεθνώς γνήσιο τέκνο και όχι στρέβλωση της λειτουργίας της καπιταλιστικής οικονομίας, της συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης του κεφαλαίου. Αυτό συμβαίνει σ’ όλους τους βασικούς κλάδους στην ΕΕ και στην παγκόσμια οικονομία, την εποχή του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Η δημιουργία μεγάλων ευρωπαϊκών ομίλων «πρωταθλητών» σε σημαντικούς κλάδους της διεθνούς οικονομίας αποτελεί διακηρυγμένο στόχο των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι για την ΕΕ. Γι’ αυτό επίσης τα μεγάλα ζητήματα της ακρίβειας, της αύξησης της ανισότητας, της ενεργειακής ακρίβειας διαπερνούν όλη την ΕΕ και όχι μόνο την Ελλάδα.
Ο μύθος του φιλολαϊκού παραγωγικού μοντέλου
Κάλπικη είναι και η υπόσχεση τόσο της κυβέρνησης όσο και της συστημικής αντιπολίτευσης, ότι οι καλύτερες μέρες για τον λαό θα έρθουν με την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου. Μεταξύ της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛ.Α.Σ. γίνεται διαγωνισμός «εμπορίου ελπίδας». Με παρόμοιες προτάσεις για αύξηση της παραγωγικότητας, για νέα παραγωγική βάση με στροφή απ’ τις επενδύσεις στον τουρισμό και το εμπόριο ακινήτων στις νέες παραγωγικές επενδύσεις με σύγχρονη τεχνολογία και δημιουργία νέων ευκαιριών για τους εγχώριους ομίλους. Αντίστοιχες είναι οι παρεμβάσεις του ΣΕΒ.
Ομως δεν υπάρχει μοντέλο καπιταλιστικής ανάπτυξης που να μη βασίζεται στην αύξηση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων και στο άνοιγμα της ψαλίδας μισθών – παραγωγικότητας για να αυξηθεί η καπιταλιστική κερδοφορία και να θωρακιστεί η ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου. Δεν είναι τυχαίο ότι η ψαλίδα μεταξύ μισθών και παραγωγικότητας διαπιστώνεται σε όλη την ΕΕ (Διάγραμμα 1).
Πουθενά στον καπιταλισμό δεν διαχέεται στον λαό η αύξηση του παραγόμενου πλούτου.
Η διεύρυνση της κοινωνικής ανισότητας είναι το γνήσιο τέκνο του συστήματος της εκμετάλλευσης. Οι ίδιες οι μελέτες του ΟΟΣΑ και του ΔΝΤ διαπιστώνουν την αύξηση της ανισότητας και προβλέπουν τη διεύρυνσή της διεθνώς, σε κράτη με διαφορετικές κυβερνήσεις και διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο. Η περιουσία των 10 πλουσιότερων ανθρώπων στον κόσμο τετραπλασιάστηκε μεταξύ 2000-2025 και αντιστοιχεί στην εργασία ενός εκατομμυρίου Αμερικανών εργαζομένων για ολόκληρη τη ζωή τους.
Η συμπίεση του μεριδίου της εργατικής τάξης στην ετήσια πίτα που παράγεται διαπερνά όλα τα κράτη της ΕΕ και όχι μόνο την Ελλάδα. Οι πραγματικοί μισθοί στην Ευρωζώνη βρίσκονται κάτω απ’ τα επίπεδα του 2021. Ροκανίζονται απ’ τον πληθωρισμό (Διάγραμμα 2). Γι’ αυτό διογκώνεται παντού η λαϊκή δυσαρέσκεια.
Και φυσικά κανένα μοντέλο δεν μπορεί να καταργήσει την ανισόμετρη ανάπτυξη, η οποία είναι νομοτέλεια της λειτουργίας της καπιταλιστικής οικονομίας σε όλα τα επίπεδα, διεθνές, ευρωπαϊκό και εγχώριο. Οπως ανισότιμες ήταν, είναι και θα είναι οι σχέσεις αλληλεξάρτησης μέσα στην ΕΕ. Ακόμα και ο πιο δύσπιστος το κατανόησε αυτό στην Ελλάδα την περίοδο των μνημονίων.
Η επιλογή του κεφαλαίου για τους τομείς που θα επενδύσει σε κάθε χώρα, γίνεται με κριτήριο τη διασφάλιση του μέγιστου ποσοστού κέρδους. Γι’ αυτό και στην Ελλάδα την τελευταία εικοσαετία, με όλες τις διαφορετικές κυβερνήσεις, κυριάρχησαν οι επενδύσεις που αφορούν τον τουρισμό και το real estate. Γι’ αυτό και απ’ τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης ο τουρισμός και τα ακίνητα απορρόφησαν διπλάσιο ποσοστό απ’ τις επενδύσεις σε νέα τεχνολογία και το 50% του συνόλου της χρηματοδότησης διοχετεύτηκε σε δίκτυα και δημόσιες υποδομές.
Η περιβόητη στροφή στις ποιοτικές παραγωγικές επενδύσεις, την οποία ζητά ο ΣΕΒ και υπόσχονται Μητσοτάκης και Τσίπρας, θα μεταφραστεί σε νέα πολύμορφη κρατική στήριξη των επενδυτικών σχεδίων των εγχώριων ομίλων.
Κρατική στήριξη που θα προέλθει ξανά απ’ τις κρατικές περικοπές κοινωνικής πολιτικής, τη φοροληστεία του λαού και τη φοροασυλία του μεγάλου κεφαλαίου. Θα αφορά επενδύσεις με βάση τις νέες ιεραρχήσεις της ΕΕ, που όλοι τους παρουσιάζουν ως δικές τους πρωτότυπες επιλογές, π.χ. αναβάθμιση δικτύων μεταφοράς Ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης Ενέργειας, ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών.
Πίσω απ’ τις γενικόλογες διατυπώσεις για νέο μοντέλο παραγωγικής ανασυγκρότησης βρίσκεται κυρίως η κοινή δέσμευση των κομμάτων του συστήματος για στροφή στην πολεμική οικονομία, στην παραγωγή μέσων καταστροφής και την κατασκευή υποδομών πολεμικής προετοιμασίας, που θα διασφαλίσουν νέες επενδυτικές ευκαιρίες στους εγχώριους μονοπωλιακούς ομίλους. Αυτό είναι το πραγματικό αντιλαϊκό περιεχόμενο της αντιπαράθεσης ΝΔ, ΕΛ.Α.Σ. και ΠΑΣΟΚ σχετικά με την αποτελεσματική διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης και των νέων ευρωενωσιακών προγραμμάτων.
Η Ελλάδα πάροχος των ευρωατλαντικών πολεμικών σχεδίων
Σήμερα που μεγαλώνει ο κίνδυνος γενίκευσης του ιμπεριαλιστικού πολέμου, όλα τα κόμματα του συστήματος είναι συνένοχα για τη μετατροπή της χώρας σε στόχο στρατιωτικών αντιποίνων. Η ανάδειξη της Ελλάδας σε ορμητήριο και σημαιοφόρο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ στην ευρύτερη περιοχή έχει την υπογραφή και του Μητσοτάκη, και του Τσίπρα, και του Ανδρουλάκη, και του Βελόπουλου, και του Σαμαρά, και της Δούρου.
Η στρατηγική συνεργασία με το κράτος – δολοφόνο Ισραήλ και η «Ατζέντα 2030» του ΝΑΤΟ χειροκροτούνται απ’ όλους.
Η ελληνική αστική τάξη παίζει με τη φωτιά, παζαρεύει κυριαρχικά δικαιώματα με την Τουρκία, εμπλέκεται στη σφαγή γειτονικών λαών για να αναβαθμίσει τη θέση της.
Η στροφή στην πολεμική οικονομία περιλαμβάνει πρόγραμμα στρατιωτικών προμηθειών περίπου 28 δισ. σε ορίζοντα 12 ετών, ενώ ήδη οι στρατιωτικές δαπάνες φτάνουν στο 3,5% του ΑΕΠ και οριστικοποιήθηκε η συμφωνία με το Ισραήλ για τα 3 δισ. της «Ασπίδας του Αχιλλέα». Οι άμεσες ετήσιες στρατιωτικές δαπάνες ξεπερνούν τα 7 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα ενισχύονται οι επενδύσεις που αφορούν την εμπλοκή της Ελλάδας στον ενεργειακό πόλεμο και στην πολεμική προετοιμασία των υποδομών, των μεταφορών και επικοινωνιών.
Οι μόνοι που έχουν λόγο να πανηγυρίζουν είναι οι μονοπωλιακοί όμιλοι, που βρίσκουν μια προσωρινή διέξοδο επενδύσεων. Ο λαός θα κληθεί να πληρώσει τα νέα δάνεια απ’ τα ευρωπαϊκά προγράμματα όπως το πρόγραμμα SAFE.
Πραγματικές δεσμεύσεις στην ΕΕ σε συνθήκες επιβράδυνσης της οικονομίας
Το εμπόριο ελπίδας μπροστά στη ΔΕΘ περιλαμβάνει επίσης τις γνωστές κάλπικες υποσχέσεις για δικαιότερη κατανομή των βαρών. Ομως όλα τα κόμματα του συστήματος δεσμεύονται ότι θα τηρήσουν τις μεταμνημονιακές δεσμεύσεις και το αυστηρό δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ, που προβλέπει ετήσια πλεονάσματα και οροφή στις ετήσιες κρατικές δαπάνες (π.χ. 3,1% του ΑΕΠ το 2027 και 3% το 2028). Οι μόνες «ρήτρες διαφυγής» που επιτρέπει στις κυβερνήσεις αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο αφορούν τις επενδύσεις για τον πόλεμο και την «πράσινη ενεργειακή ανθεκτικότητα», δηλαδή τη νέα χρηματοδότηση των μονοπωλιακών ομίλων.
Οι δεσμεύσεις προς την ΕΕ μεταφράζονται στην πολιτική μνημονίου διαρκείας, ενίσχυσης του κεφαλαίου σε βάρος του λαού, που ήδη εφαρμόζεται μετά την τυπική έξοδο απ’ τα μνημόνια. Για παράδειγμα, κάθε αστική κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη – στο πλαίσιο της δημοσιονομικής σταθερότητας και των κανόνων εποπτείας της ΕΕ – να τηρεί τον κανόνα «μία αποχώρηση – μία πρόσληψη» για τις προσλήψεις μόνιμων δημόσιων υπαλλήλων, παρά τα μεγάλα κενά σε αναγκαίες θέσεις.
Αλλά και χωρίς τις δεσμεύσεις κάθε αστική κυβέρνηση οφείλει να προωθεί σταθερά τη στρατηγική του κεφαλαίου, για να προσελκύσει επενδύσεις και να μη δεχτεί την αρνητική αξιολόγηση των αγορών και την απώλεια επενδυτικής βαθμίδας στον διεθνή ανταγωνισμό.
Γενικότερα οι κατευθύνσεις και οι Οδηγίες της ΕΕ, τις οποίες όλοι τους – ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΕΛ.Α.Σ., ΣΥΡΙΖΑ – δεσμεύονται ότι θα συνεχίσουν να προωθούν, σφίγγουν τη θηλιά στον λαιμό του λαού.
Οδηγίες της ΕΕ για την επέκταση των ελαστικών εργασιακών σχέσεων, για την επέκταση του χρόνου εργασίας, για τη στήριξη των τραπεζών και των funds σε βάρος των υπερχρεωμένων λαϊκών νοικοκυριών… Ο αντιλαϊκός κατάλογος δεν έχει τέλος.
Αντίστοιχα η κατεύθυνση της ΕΕ για την αξιοποίηση των κοινοτικών ταμείων εστιάζει στην ενίσχυση της μεγέθυνσης των επιχειρήσεων, της συγκέντρωσης του κεφαλαίου. Κι αυτό έγινε και με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, με τη διοχέτευση της χρηματοδότησης μέσω των τραπεζικών ομίλων, δηλαδή με δυσμενείς όρους για τις μικρές επιχειρήσεις.
Ταυτόχρονα σε όλες τις επίσημες εκτιμήσεις και προβλέψεις σημειώνεται ήδη πορεία επιβράδυνσης της ελληνικής οικονομίας, που αντικειμενικά περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών της όποιας επόμενης κυβέρνησης. Την ίδια στιγμή αυξάνουν οι πιθανότητες και τα σημάδια εκδήλωσης μιας νέας διεθνούς κρίσης υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου. Με την αβεβαιότητα που γεννά η επέκταση του πολέμου, η ενεργειακή κρίση και η εκτίναξη της διεθνούς τιμής του φυσικού αερίου και του πετρελαίου, η αναμενόμενη άνοδος των επιτοκίων και η ρευστοποίηση κρατικών ομολόγων σε ΗΠΑ και ΕΕ, η συζήτηση για «νέα φούσκα» στις μετοχές ομίλων των τεχνολογικών κολοσσών. Ολα αυτά φέρνουν πιο κοντά το δυσμενές σενάριο της ΕΚΤ, που προβλέπει στην ουσία ύφεση και στασιμοπληθωρισμό στην Ευρωζώνη. Ετσι, η επόμενη κυβέρνηση θα μπορεί να επικαλεστεί τις δυσκολίες και να μεταθέσει στο μέλλον τις όποιες φιλολαϊκές υποσχέσεις της.
Αυτές οι πραγματικές δεσμεύσεις φωτίζουν πόσο κάλπικες είναι οι υποσχέσεις τους για δίκαιη κατανομή των βαρών.
Γιατί δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις. Κάθε νέο ευρώ του κράτους που θα δοθεί για να αυξηθούν οι δαπάνες για τον πόλεμο, για την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων, για να διατηρηθεί η φοροασυλία των εφοπλιστών, για να θωρακιστεί η ανταγωνιστικότητα των εγχώριων ομίλων, θα επιβαρύνει ξανά τον λαό με κάθε τρόπο, απ’ την επέκταση της φοροληστείας μέχρι την περικοπή δαπανών κοινωνικής πολιτικής.
Οι μικρές διαφορές τους δεν κάνουν τη διαφορά
Μέσα σ’ αυτόν τον στενό κορσέ του συστήματος, οι μικρές διαφορές των «κοστολογημένων προτάσεων» της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ, της ΕΛ.Α.Σ. δεν μπορούν να κάνουν τη διαφορά για την ικανοποίηση των αναγκών μας. Ολα τα κόμματα του συστήματος κοστολογούν και τελικά θυσιάζουν διαρκώς τις ανάγκες μας στον βωμό της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Ολα δίνουν εξετάσεις στην άρχουσα τάξη και στους συμμάχους της, ΗΠΑ, ΕΕ και ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό και οι μικρές διαφορές τους αφορούν τελικά διαφορετικούς τρόπους κλοπής του εισοδήματός μας και σφαγής των δικαιωμάτων μας.
Οι διαφορετικές προτάσεις τους για το αν οι δόσεις ρύθμισης των «κόκκινων» δανείων θα είναι 72 ή 120 και πώς θα επιβραβεύεται ο συνεπής δανειολήπτης, δεν αντιμετωπίζουν τις αιτίες που διαχρονικά διογκώνουν τα χρέη των λαϊκών οικογενειών και των αυτοαπασχολούμενων. Διασφαλίζουν να πάρουν ξανά ό,τι μπορούν απ’ τον λαό οι τραπεζικοί όμιλοι και το κράτος.
Ο διαγωνισμός των παρόμοιων προτάσεων των συστημικών κομμάτων για το Ψηφιακό Παρατηρητήριο Τιμών και την αναβάθμιση της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν θα πλήξει το τέρας της ακρίβειας. Κρύβει τη συμφωνία τους να διασφαλίζονται τα κρατικά έσοδα και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα απ’ τη φοροαφαίμαξη του λαού, να διατηρηθούν οι χαμηλοί μισθοί και να μη θιγούν ουσιαστικά τα θηριώδη κέρδη των ομίλων που αποτελούν την αιτία της ακρίβειας.
Ακόμα και όταν προτείνουν ένα φιλολαϊκό μέτρο ανακούφισης, αυτό συνοδεύεται από άλλα που αντισταθμίζουν τη μικρή απώλεια για το κεφάλαιο και το κράτος του.
Για παράδειγμα, οι διάφορες προτάσεις για μείωση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες έχουν ήδη αντισταθμιστεί απ’ τα νέα ψηφιακά εργαλεία φοροληστείας των αυτοαπασχολούμενων (my data, open business κ.λπ.), ενώ συνεχίζεται η φοροασυλία του μεγάλου κεφαλαίου.
Η μείωση ορισμένων έμμεσων φόρων (π.χ. του ΦΠΑ σε κάποια είδη) μπορεί να μετακυλιστεί με αύξηση των άμεσων φόρων, με την ενεργοποίηση του περιουσιολογίου, το οποίο θα στοχεύει όσα λαϊκά στρώματα δεν ανήκουν στη ζώνη της ακραίας φτώχειας. Οι προτάσεις τους για φορολογία του μεγάλου κεφαλαίου είναι είτε προσωρινές, μόνο για τα περιστασιακά «υπερκέρδη» κάποιων κλάδων (π.χ. Ενέργειας), είτε αποσπασματικές (π.χ. για μια μικρή αύξηση στη φορολογία μερισμάτων). Ετσι κι αλλιώς συνοδεύονται από τη διαβεβαίωση όλων τους για πακτωλό νέας κοινοτικής και κρατικής χρηματοδότησης στους ομίλους.
Για παράδειγμα ο Τσίπρας είναι σαφής σχετικά με την προίκα 12 δισ. του νέου Εθνικού Ταμείου Σύγκλησης που εξαγγέλλει, για την ενίσχυση της επενδυτικής μηχανής, δηλαδή του κεφαλαίου, απ’ το εθνικό σκέλος δημόσιων επενδύσεων και τα έσοδα της golden visa. Ομως είναι σκόπιμα ασαφής στην εξαγγελία για «πατριωτική εισφορά του 1% της καθαρής περιουσίας του 1% των Ελλήνων». Πόσους φόρους θα αντικαταστήσει και για ποιο διάστημα; Θα περιλάβει η ρύθμιση τους εφοπλιστές και τους ξένους μετόχους των ομίλων που λειτουργούν στη χώρα (αεροδρόμια, τουρισμό κ.λπ.); Πώς θα αποτιμηθεί η περιουσία που βρίσκεται σε offshore, φορολογικούς παραδείσους και οι μετοχές ομίλων στα διεθνή χρηματιστήρια και τα ακίνητα στο εξωτερικό;
Το παραμύθι της εξάλειψης της ενεργειακής ακρίβειας
Ακόμα πιο προκλητικές είναι οι διαβεβαιώσεις των κομμάτων της σοσιαλδημοκρατίας ότι θα εξαλείψουν την ενεργειακή ακρίβεια, αναβαθμίζοντας την αυξημένη παρέμβαση του κράτους, είτε στη διοίκηση είτε στο μετοχικό κεφάλαιο της ΔΕΗ, με την ανάδειξη της ΔΕΗ σε στρατηγικό παραγωγό και αγοραστή φτηνής Ενέργειας.
Θα πάψει σ’ αυτή την περίπτωση η ΔΕΗ ΑΕ να διασφαλίζει τα κέρδη των μετόχων της χαρατσώνοντας τη λαϊκή κατανάλωση και ξεζουμίζοντας τους εργαζόμενούς της; Θα καταργηθούν οι έμμεσοι φόροι στην Ενέργεια; Θα αξιοποιηθεί ξανά ο εγχώριος λιγνίτης σε σύγκρουση με την επιβάρυνσή του απ’ το εμπόριο ρύπων; Ασφαλώς όχι. Αυτό εξάλλου συνέβαινε και όταν το κράτος είχε το 51% στη ΔΕΗ πριν το μειώσει η κυβέρνηση Τσίπρα, και σήμερα που διατηρεί το κράτος τον έλεγχο του μάνατζμεντ στον συγκεκριμένο όμιλο.
Η ενεργειακή ακρίβεια δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Αφορά συνολικά την Ευρωζώνη γιατί είναι γνήσιο τέκνο της ΕΕ της «απελευθέρωσης» της αγοράς, της «πράσινης μετάβασης», του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, του εμπορίου ρύπων, του ενεργειακού πολέμου με τη Ρωσία. Δηλαδή της στρατηγικής που προωθούν όλα τα κόμματα του συστήματος. Ετσι φορτώνουν με νέα βάρη τους λαούς για να στηριχτούν οι «πράσινες» επενδύσεις και οι υποδομές και για να αγοράζεται το πανάκριβο αμερικάνικο LNG.
Στην πραγματικότητα, η μόνη κρατική εγγύηση θα αφορά τις στοιχειώδεις ελάχιστες ανάγκες ηλεκτροδότησης του φτωχού λαϊκού νοικοκυριού (π.χ. για φωτισμό και όχι κλιματισμό του σπιτιού) με έμμεση επιδότηση των κερδών των ομίλων.
Βέβαια, η ιστορία των κάλπικων υποσχέσεων φιλολαϊκής διαχείρισης δεν είναι καινούργια. Ας θυμηθούμε την υπόσχεση κατάργησης του μνημονίου «μ’ έναν νόμο κι ένα άρθρο» και τι επακολούθησε. Το πάθημα της προηγούμενης δεκαπενταετίας πρέπει να γίνει μάθημα.
Η αυταπάτη του δήθεν «μικρότερου κακού»
Από την πολιτική της σημερινής κυβέρνησης υπόσχεται, για παράδειγμα, να μας σώσει ξανά ο Τσίπρας, που με τη διακυβέρνηση του 2015-2019 έφερε την κυβέρνηση Μητσοτάκη και με την κάλπικη αντιπολίτευσή του την εδραίωσε για 7 χρόνια.
Ο Τσίπρας, που εξακολουθεί και σήμερα να δηλώνει περήφανος για την κυβέρνηση του 3ου μνημονίου, το «μαξιλάρι των 37 δισ.», των ματωμένων πλεονασμάτων της φοροληστείας του λαού, τον αντιασφαλιστικό νόμο Κατρούγκαλου, τις συμφωνίες με τις ΗΠΑ και το κράτος – δολοφόνο Ισραήλ, την κατάπτυστη Συμφωνία των Πρεσπών για την ισχυροποίηση του ΝΑΤΟ στα Δυτικά Βαλκάνια.
Ξεπερνά τα όρια της πρόκλησης να ακούμε σήμερα κριτική για την κατάσταση των δανειοληπτών απ’ τον Τσίπρα, που ως πρωθυπουργός δημιούργησε το πλαίσιο για τη ληστεία των λαϊκών νοικοκυριών απ’ τα funds και τους servicers, για την ανεμπόδιστη εφαρμογή των πλειστηριασμών, προσθέτοντας στις διωκόμενες οφειλές τα χρέη της εφορίας και των ασφαλιστικών ταμείων.
Η επιλογή του δήθεν «μικρότερου κακού» οδήγησε απ’ το κακό στο χειρότερο όλα αυτά τα χρόνια. Ας θυμηθούμε πόσα χρόνια δεν ακούμε ότι η εκάστοτε κυβέρνηση είναι «η χειρότερη που πέρασε ποτέ» και ότι μια νέα αστική κυβέρνηση θα φέρει καλύτερες μέρες. Ετσι οδηγηθήκαμε στις διαδοχικές κυβερνήσεις των τριών μνημονίων και στην επιβολή πολιτικής μνημονίου διαρκείας για τον λαό, με τη συνενοχή όλων των κομμάτων του συστήματος.
Τι απέδειξε η ζωή; Οτι κάθε νέα αστική κυβέρνηση είναι χειρότερη για εμάς, γιατί συνεχίζει στον ίδιο δρόμο της στρατηγικής του κεφαλαίου και των κατευθύνσεων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, σε βάρος του λαού.
Μοναδική διέξοδος ο σοσιαλισμός
Το μόνο που μπορεί να μας προσφέρει το σημερινό καπιταλιστικό σύστημα είναι νέες μεγαλύτερες κρίσεις, πιο εκτεταμένους καταστροφικούς πολέμους, μεγαλύτερη εκμετάλλευση. Είναι ένα σύστημα που σαπίζει και βρίσκει προσωρινά κερδοφόρα διέξοδο στις επενδύσεις παραγωγής μέσων καταστροφής και στο άπλωμα της φωτιάς του ιμπεριαλιστικού πολέμου.
Ομως δεν είναι μοιραίο να συνεχίσουμε να ζούμε μέσα στον βάλτο της εκμετάλλευσης και της αβεβαιότητας για το αύριο.
Δεν είναι μοιραίο να αγωνιούμε πώς θα πληρώσουμε λογαριασμούς, τα φάρμακα, τα τρόφιμα, τα φροντιστήρια των παιδιών, με μισθούς που τελειώνουν πριν τελειώσει ο μήνας.
Δεν είναι μοιραίο να αγωνιούμε αν θα μείνουμε άνεργοι και αν θα έχουμε συμπληρώσει τα ένσημα για να πάρουμε ένα πενιχρό επίδομα ανεργίας.
Δεν είναι μοιραίο να αγωνιούμε πόσο θα ανέβει το νοίκι, αν θα χάσουμε το σπίτι μας σε πλειστηριασμό ή την επαγγελματική μας στέγη οι αυτοαπασχολούμενοι.
Υπάρχει διέξοδος για να ζήσουμε τη ζωή που μας αξίζει. Είναι ο σοσιαλισμός. Αυτή είναι η ρεαλιστική λύση για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες μας με βάση τις σύγχρονες επιστημονικές και τεχνολογικές δυνατότητες.
Στο έδαφος της κοινωνικής ιδιοκτησίας και της κοινωνικής εργασίας, μπορεί η ζωή μας να αλλάξει ριζικά, με κεντρικό, επιστημονικό σχεδιασμό της οικονομίας, με γνώμονα το σύνολο των αναγκών μας.
Αυτήν τη μόνη ρεαλιστική απάντηση για το συμφέρον του λαού φωτίζει το Πρόγραμμα του ΚΚΕ. Φωτίζει τη ρεαλιστική επιλογή της πραγματικής ανατροπής του συστήματος.
Διότι είναι απόλυτα ρεαλιστικό με βάση τις σημερινές παραγωγικές δυνατότητες να δουλεύουμε 6-7 ώρες τη μέρα και όχι 12ωρα. Διότι είναι ρεαλιστικό η υγεία μας, τα φάρμακα, η κατοικία, η Ενέργεια, το ρεύμα, το νερό, η μόρφωσή μας να μην αποτελούν εμπορεύματα.
Επιλογή πραγματικής ανατροπής
Δεν υπάρχουν περιθώρια για νέες αυταπάτες. Για να κερδίσει ο λαός, πρέπει να χάσει το κεφάλαιο. Και αυτό μπορεί να το επιβάλει μόνο ο λαός με τη στάση του, τις πολιτικές επιλογές του και με τη δράση του, τον αγώνα του.
Αυτό που κρίνεται σήμερα είναι πόσο αδύναμη θα είναι η επόμενη κυβέρνηση του συστήματος, να συνεχίσει στον ίδιο δρόμο που μας έφερε στη σημερινή κατάσταση. Αυτό που κρίνεται είναι πόσο δυνατός θα είναι ο ίδιος ο λαός, για να γίνει το αντίπαλο δέος και να ανοίξει τον δρόμο της ανατροπής του συστήματος. Και η εγγύηση για την οργάνωση αυτής της μεγάλης πρωτοβουλίας είναι το ΚΚΕ.
Οι δυνάμεις του ΚΚΕ μπαίνουμε μπροστά για να οργανωθεί αυτή η μεγάλη λαϊκή αντεπίθεση. Για να συναντηθεί το ταξικό εργατικό κίνημα με τους αγώνες της μικρομεσαίας αγροτιάς, των αυτοαπασχολούμενων της πόλης, των φοιτητών, της νεολαίας. Για μια μεγάλη λαϊκή συμμαχία σε κάθε πόλη, σε κάθε κλάδο, σ’ όλη την Ελλάδα, απέναντι στην άρχουσα τάξη που μαυρίζει καθημερινά τη ζωή μας.
Είμαστε σταθερά μπροστά στον αγώνα για να απεμπλακεί η Ελλάδα απ’ τον πόλεμο και τα επικίνδυνα πολεμικά σχέδια του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, για να φύγουν οι βάσεις του θανάτου απ’ τη χώρα μας…
Είμαστε μπροστά στον αγώνα για την υπογραφή Συλλογικών Συμβάσεων με ουσιαστικές αυξήσεις, 35ωρο – 5ήμερο – 7ωρο, καταβολή του 13ου και 14ου μισθού και σύνταξης, κατάργηση του ΦΠΑ στα είδη πλατιάς κατανάλωσης και των έμμεσων φόρων στα καύσιμα και στο ηλεκτρικό ρεύμα.
Οργανώνουμε τους αγώνες για το αφορολόγητο των 12.000 ευρώ των αυτοαπασχολούμενων της πόλης, άμεση κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης και του προκαταβαλλόμενου φόρου, κατάργηση των αντιασφαλιστικών νόμων, για αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν Υγεία και Παιδεία, για κάθε λαϊκό πρόβλημα.
Μόνο ο αγώνας για να ανοίξει ο δρόμος της σύγκρουσης, της ανατροπής, της κατάργησης του συστήματος της εκμετάλλευσης, μπορεί να διασφαλίσει σήμερα ανάσες ανακούφισης, προσωρινές νίκες για τον λαό και να βάλει εμπόδια στην επίθεση του κεφαλαίου.
Και σ’ αυτόν τον δρόμο της πραγματικής ανατροπής βαδίζει με αμέτρητες θυσίες πάνω από έναν αιώνα, με τον λαό για τον λαό, το ΚΚΕ.
Γι’ αυτό και η ενίσχυση του ΚΚΕ, η συμπόρευση με τις δυνάμεις του είναι η μόνη ρεαλιστική επιλογή για το συμφέρον της εργατικής τάξης, του λαού.
Στα δύσκολα που είναι μπροστά μας, κανείς δεν πρέπει να μείνει θεατής. Με τη στάση και τη δράση μας να καταδικάσουμε όλους τους ενόχους, όλα τα κόμματα του συστήματος, γι’ αυτά που έκαναν και τα χειρότερα που μας ετοιμάζουν. Είναι στο χέρι μας. Το μεγάλο παλλαϊκό πανελλαδικό συλλαλητήριο στη ΔΕΘ να στείλει το μήνυμα του αγώνα και της ανατροπής. Να ακουστεί δυνατά στις 5 Σεπτέμβρη η δική μας ατζέντα και ακόμα πιο δυνατά στη συνέχεια.
Του
Μάκη ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
Μέλους του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ
Πηγή : Ριζοσπάστης 5 – 6 / 8 – 2026
Copyright © 1997-2026