Ο ΔΣΕ στην Ικαρία
| Κρησφύγετα ανταρτών του ΔΣΕ |
Το Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ αναφέρει: «Στους νησιωτικούς χώρους που συγκροτήθηκε, ο ΔΣΕ βρισκόταν αντιμέτωπος με πρόσθετες δυσκολίες σε σύγκριση με εκείνες των τμημάτων του στην ηπειρωτική Ελλάδα, όντας εύκολος ο έλεγχος των νησιών από το αστικό κράτος. Οι επιπλέον δυσκολίες προέκυπταν από τη στενότητα των περιοχών δράσης του, αλλά και από την αντικειμενική αδυναμία στενής επαφής και συντονισμού με τα ηγετικά κλιμάκια του ΔΣΕ, επομένως και της βοήθειας που χρειαζόταν να πάρει από αυτά.
Εκ των πραγμάτων, όπως εξελισσόταν η κατάσταση συνολικά για τον ΔΣΕ, η ύπαρξη και η δράση του στις νησιωτικές περιοχές δεν μπορούσε να έχει διαστάσεις μεγαλύτερες από εκείνες μιας ηρωικής αντίστασης και περισπασμού αστικών δυνάμεων. Και αυτό πέρα από το γεγονός ότι η πάλη του κρατούσε στα πιο απόμακρα μέρη της Ελλάδας ζωντανή τη φλόγα μιας στάσης ανυπότακτης και δίκαιης, ενώ έστηνε μεμιάς την αντίπαλη προπαγάνδα της “έξωθεν υποκίνησης”».1(Η υπογράμμιση δική μας.)
Στις παραπάνω δυσκολίες, για την Ικαρία προσθέτονταν και η παρουσία μεγάλου αριθμού εξόριστων, που κατά διαστήματα ξεπερνούσε ακόμα και τον γηγενή πληθυσμό (11.000 κάτοικοι, έως 15.000 οι εξόριστοι). Μια υπολογίσιμη άοπλη μάζα ανθρώπων, που έπρεπε να προστατευτεί και από πιθανά μαζικά αντίποινα του αστικού κράτους. Αλλωστε πολλοί από αυτούς, ενώ εξαρχής ήθελαν «να ξαναβγούνε στο βουνό», καθαρά από λόγους κομματικότητας ακολούθησαν τις κατευθύνσεις των καθοδηγητικών τους οργάνων – στο πλαίσιο της τότε στρατηγικής του Κόμματος και της επιδίωξης της «δημοκρατικής ομαλότητας» – και παρουσιάστηκαν στα αστυνομικά τμήματα, για να καταλήξουν στις φυλακές και τις εξορίες. Αν και δήλωναν διάθεση να περάσουν από την εξορία στην παρανομία, «δεν είχαν εντολή από το Κόμμα»2.
Οι πρώτοι καταδιωκόμενοι
| Νέστορας Νιαπάς, πρώτος πεσών μαχητής του ΔΣΕ στην Ικαρία που δολοφονήθηκε από το αστικό κράτος στις 19/6/1948 |
Οπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα, ο ΔΣΕ ξεκίνησε στην Ικαρία από ομάδες καταδιωκόμενων. Η συγκρότησή τους είχε ένα ιστορικό βάθος.
Κατά τη διάρκεια των Μαχών του Δεκέμβρη ’44, στον Πειραιά στάλθηκε ελληνικό πολεμικό πλοίο προς ενίσχυση των βρετανικών δυνάμεων. Ο ναύτης Αντρέας Κατσάς, αρνούμενος να υποταγεί στους Βρετανούς, λιποτάκτησε και απέδρασε στην Ικαρία, όπου ως παράνομος, τον φρόντιζε η Κομματική Οργάνωση Ικαρίας του ΚΚΕ. Το ίδιο συνέβη και με τους Στάθη Καβουριάρη και Μανώλη Χερουβή, που λιποτάκτησαν από διλοχίες της ταξιαρχίας Ρίμινι. Αυτοί αποτέλεσαν και τη «μαγιά» των παράνομων ομάδων στο νησί. Κινούνταν όμως άοπλοι, παρόλο που μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας οι τοπικές δυνάμεις δεν παρέδωσαν τον ιταλικό οπλισμό που είχαν αποκτήσει κατά τη συνθηκολόγηση της φασιστικής Ιταλίας (Σεπτέμβριος 1943), αλλά είχαν την πρόνοια να τον κρύψουν.
Η απόφαση του 7ου Συνεδρίου του ΚΚΕ (1-6/10/1945) για το πέρασμα των κομμουνιστών της υπαίθρου στο ΑΚΕ αποδυνάμωσε και την κομμουνιστική οργάνωση της Ικαρίας, καθώς από αυτήν αποκλείονταν η πλειοψηφία του ικαριώτικου λαού. Η κατάσταση τέθηκε κάπως υπό έλεγχο, το καλοκαίρι του 1947, με τη δημιουργία της «Διακομματικής Επιτροπής» (ΚΚΕ, ΑΚΕ και ΕΠΟΝ), που ανέπτυξε έναν σχετικά γερό παράνομο μηχανισμό (πολύγραφο, χαρτί, ραδιόφωνο, δυναμό κ.λπ.) και ανέλαβε την καθοδήγηση.
Από τα μέσα του Δεκέμβρη 1945 και μετά, το λαϊκό κίνημα στο νησί ενισχύθηκε παράλληλα σημαντικά, με την απελευθέρωση των ηρωικών μαχητών της ΑΣΟ από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Β. Αφρικής και της Μ. Ανατολής και την επιστροφή τους στα πάτρια εδάφη, των ανθρώπων δηλαδή που πρώτοι έζησαν στο πετσί τους και τους αντιχιτλερικούς ιμπεριαλιστές «συμμάχους». Οι εκατοντάδες «συρματάδες» μαζί με τους ΕΑΜίτες και ΕΛΑΣίτες του νησιού αναπτέρωσαν τις αγωνιστικές διαθέσεις του λαού της περιοχής.
Εναν χρόνο μετά τη Βάρκιζα συνήλθε η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (12-15/2/1946), που ναι μεν «δικαιολογούσε» την ένοπλη πάλη των καταδιωκόμενων, αλλά ουσιαστικά μόνο ως απάντηση στον μονόπλευρο εμφύλιο των αστών και ως μέσο πίεσης για την «ομαλοποίηση» της πολιτικής και κοινωνικής ζωής.3
Στο νησί αρχικά έγινε προσπάθεια να ενταθούν η τρομοκρατία και η καταστολή από πλευράς του αστικού κράτους, με λιγοστές όμως δυνάμεις. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στο νησί οι αστοί δεν κατάφεραν να στρατολογήσουν και να εξοπλίσουν για τα συμφέροντά τους ικανό αριθμό από τον ντόπιο πληθυσμό. Η Ικαρία ήταν από τις περιοχές που η αποδοχή του ΕΑΜ ήταν τόσο μεγάλη, που πολύ λίγοι εντάχθηκαν στις ΜΑΥ ή σε οποιαδήποτε «παρακρατική» τρομοκρατική ομάδα. Αλλωστε, ούτε νωρίτερα δεν κατόρθωσαν να αναπτύξουν ένοπλες δυνάμεις συνεργασίας με τις δυνάμεις κατοχής, ή έστω «αντιστασιακές» αστικές οργανώσεις. Επομένως, η καταστολή βασίστηκε κυρίως σε δυνάμεις χωροφυλακής και στρατού, χωρίς συμμετοχή ντόπιων στοιχείων ακόμα και σε αυτά τα σώματα.
Μετά το ψευτοδημοψήφισμα για το Πολιτειακό (1/9/1946), που όμως στην Ικαρία είχε εξαιρετικά ψηλά αντιβασιλικά αποτελέσματα (64,4% κατά της επιστροφής του Γεωργίου) μεγάλωσε και η κρατική τρομοκρατία, όχι μόνο στη Σάμο, αλλά και στην Ικαρία.
Ο καινούργιος νομάρχης Σάμου Χρήστος Κούσουλας έστειλε στις αστυνομικές αρχές Ικαρίας εμπιστευτικό τηλεγράφημα, με το οποίο διέταζε την άμεση σύλληψη όλων των στελεχών του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Το τηλεγράφημα, ωστόσο, αυτό του νομάρχη έγινε γνωστό στην Αχτιδική Επιτροπή του ΚΚΕ, με αποτέλεσμα διακόσια περίπου μέλη και στελέχη του να διαφύγουν και να περάσουν στην παρανομία. Στην αρχή, οι εν λόγω παράνομοι κρύβονταν άοπλοι και αργότερα οπλισμένοι. Απ’ αυτούς κάποιοι τελικά παραδόθηκαν στις αρχές ή έφυγαν από το νησί, οι πιο πολλοί όμως έμειναν στην Ικαρία, περιμένοντας τις εξελίξεις.
Είναι η εποχή πια της σταδιακής γενίκευσης του εγκλεισμού των αγωνιστών σε στρατόπεδα και φυλακές. Στις 22/9/1946 στάλθηκαν εξορία στον Αγιο Κήρυκο (ως δήθεν «απόσπαση» του Πίνακα Β’ στρατιωτικών) περίπου 30 στρατιωτικοί ΕΛΑΣίτες, ανάμεσά τους οι στρατηγοί Στ. Σαράφης, Ευρ. Μπακιρτζής, Ι. Μουστεράκης κ.ά. Κάποιοι από αυτούς μεταφέρθηκαν στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Φούρνων.
Οι επίστρατοι
Για την αντιμετώπιση της δημιουργίας και ανάπτυξης του ΔΣΕ στην ηπειρωτική Ελλάδα το αστικό κράτος προέβη στην υποχρεωτική επιστράτευση. Οι περισσότεροι των επίστρατων νέων Ικαριωτών προτίμησαν να κρυφτούν άοπλοι στα βουνά, από το να παρουσιαστούν και να πάνε να σκοτώσουν τα ταξικά αδέλφια τους. Μαζί τους κρύφτηκαν και μεγαλύτεροι όπως αναφέραμε σε ηλικία αγωνιστές, που καταδιώκονταν από τις αρχές. Σε πρώτη φάση, οι λιγοστοί χωροφύλακες που στάλθηκαν στο νησί δεν κινητοποιούνταν για να τους βρούνε. Αρκούνταν στην καταπίεση και φύλαξη των πρώτων εξορίστων στο νησί.
Τη νύχτα 9/10 Ιουλίου 1947 ο κρατικός μηχανισμός εξαπέλυσε γενικευμένο «ρεσάλτο» σε σπίτια κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών του ΕΑΜ σε Αθήνα και Πειραιά, που κατέληξε στη σύλληψη 2.613 ατόμων, στη συγκέντρωσή τους έπειτα στο νησί της Ψυττάλειας και στην αποστολή τους στην Ικαρία. Σε λίγο ακολούθησαν άλλοι 7.000 από Αθήνα και Πειραιά και περίπου 8.000 από την επαρχία.4
Ανάμεσά τους βρίσκονταν και 5 Ικαριώτες (ως κάτοικοι Αθηνών), οι οποίοι (με εξαίρεση τον Σταμάτη Μαυρογιώργη που θέλοντας να προσαρμοστεί στη «νομιμότητα», το μόνο που κατάφερε ήταν να συλληφθεί ξανά και να σταλεί αλλού εξορία) με την άφιξή τους στο νησί πέρασαν στην παρανομία5. Από αυτήν την περίοδο και μετά ενισχύονται σημαντικά τα αποσπάσματα χωροφυλακής και η τρομοκρατική τους δράση.
Συγκρότηση ένοπλων τμημάτων
Εναν μήνα νωρίτερα, με την άφιξη του Ικαριώτη και επικεφαλής του κινήματος στη Μ. Ανατολή Γιάννη Σαλά ξεκίνησε σταδιακά η ένοπλη δράση, η δημιουργία και ανάπτυξη του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στη Σάμο6.
Στο ταξίδι του για τη Σάμο σταμάτησε και στην Ικαρία, όπου συναντήθηκε με μέλη της Αχτιδικής Επιτροπής. Σε αυτήν τη συνάντηση ειπώθηκε ότι «…στην Ικαρία, με την ύπαρξη τόσων εξόριστων και λόγω του περιορισμένου χώρου του νησιού, δεν θα μπορούσε να δράσει αντάρτικο. Περισσότερο φοβούνταν τα αντίποινα στους εξόριστους. (…) Αποφασίστηκε, λοιπόν, να οργανωθούν οι παράνομοι σε ομάδες, να οπλιστούν, με την προϋπόθεση ότι θα κρύβονται και θα χρησιμοποιούν τα όπλα μόνο σε έσχατη ανάγκη».7 Αυτήν τη θέση υπερασπιζόταν η «Πολιτική Επιτροπή» σθεναρά, όχι όμως και καταδιωκόμενοι μαχητές, που αγανακτούσαν βλέποντας την ασύδοτη τρομοκρατία που ασκούσαν τα αποσπάσματα χωροφυλάκων στα χωριά και ιδιαίτερα στους συγγενείς των καταδιωκόμενων.
Στις 17/9/1947 ο Ικαριώτης κομμουνιστής (και «συρματάς») Πέτρος Ανδριώτης στάλθηκε με αποστολή στη Χίο. Ηταν ο κομματικός σύνδεσμος ανάμεσα στα νησιά Χίος – Σάμος – Ικαρία. Πιάστηκε από προδοσία στις 31/10 του ίδιου έτους. Εξορίστηκε στη Μακρόνησο έως τη δίκη του (29/7/1948), όπου καταδικάστηκε σε θάνατο μαζί με άλλους 14 Χιώτες αγωνιστές. Ο Ανδριώτης και άλλοι 11 εκτελέστηκαν στις 20/8/1948.
Από μαρτυρία φαίνεται ότι από τις αρχές του 1948 (ίσως και νωρίτερα) η Κομματική Οργάνωση Ικαρίας δίνει γενική κατεύθυνση στους επίστρατους – μέλη της να μην παρουσιαστούν στις αρχές, αλλά να βγουν στην παρανομία8.
Οι ομάδες καταδιωκόμενων του νησιού, με τη βοήθεια της παράνομης Κομματικής Οργάνωσης, συνέβαλαν σημαντικά στην απόδραση εκατό περίπου εξορίστων, που με κομματική απόφαση πέρναγαν στην παρανομία, είτε γιατί εις βάρος τους εκκρεμούσαν δίκες που σίγουρα θα κατέληγαν στην εκτέλεσή τους, είτε γιατί η κεντρική καθοδήγηση εκτιμούσε ότι χρειάζονται στην παράνομη καθοδήγηση της Αθήνας και του βουνού (Μήτσος Παπαρήγας, Δ. Παρτσαλίδης κ.ά.). Οι περισσότεροι από αυτούς φυγαδεύτηκαν κυρίως στη Σάμο και την Αθήνα με βάρκες και μικρά καΐκια. Κάποιοι λιγότεροι έμειναν με τους καταδιωκόμενους της Ικαρίας. Με τα ίδια μέσα, οι αντάρτες κατόρθωναν να σπάζουν τον κλοιό των καταδρομικών και των αντιτορπιλικών στη Σάμο και να διατηρούν τακτική επαφή με τη Σάμο και την καθοδήγηση στην Αθήνα. Ο Στρατής Τσαμπής, παράνομος ανυπότακτος, προερχόμενος από την ΟΕΝΟ, είναι από εκείνους που κάνουν συχνότερα το ταξίδι στη Σάμο. Σε ένα από αυτά, την περίοδο που στη Σάμο έχουν αποβιβαστεί και 5.000 ανανήψαντες Μακρονησιώτες (ΕΤΑΞίτες) – άνοιξη του 1949 – ο Γιάννης Σαλάς, αφού του περιέγραψε τις δυσκολίες που περνούσε ο ΔΣ Σάμου, του ζήτησε προφορικά «…να του στείλουν ενισχύσεις από διαλεγμένους συντρόφους εθελοντές, για να τους μοιράσει στα τμήματα που είχε αρχίσει να χαλαρώνει η πειθαρχεία».9 Συνολικά μεταφέρθηκαν πάνω από 26 Ικαριώτες και εξόριστοι στη Σάμο, για ένταξή τους στον εκεί Δημοκρατικό Στρατό. Επίσης, τραυματίες μαχητές μεταφέρονταν από τη Σάμο για θεραπεία τους στην Ικαρία.
Το διάστημα αυτό αρχίζουν και υπάρχουν οι πρώτοι δολοφονημένοι από τους ένοπλους και τους καταδιωκόμενους.
Κατά τη μεταφορά ενός από τους τραυματίες (Δημήτρης Βουρλιώτης, με προχωρημένη γάγγραινα στο χέρι από λάβωμα), σε αντίξοες συνθήκες (νύχτα με πυκνή ομίχλη) στις 9 Απρίλη 1948 πέφτει σε γκρεμό και σκοτώνεται ακαριαία ο οδηγός της ομάδας, ο 21χρονος Β. Παπαζαχαριουδάκης. Θα είναι ο πρώτος νεκρός της ένοπλης δράσης του ΔΣΕ Ικαρίας. Οι χωροφύλακες προσπάθησαν να σπείρουν την αβεβαιότητα και την ταλάντευση ανάμεσα στον πληθυσμό, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο νεκρός ήταν θύμα των ίδιων των συντρόφων του. Οι δεσμοί όμως του ΚΚΕ με τους κατοίκους του νησιού ήταν τέτοιοι που η βρωμιά «πέρασε αλλά δεν ακούμπησε».
Στις 19/6/1948 (σύμφωνα με τη ληξιαρχική πράξη θανάτου, κατ’ άλλους 14/6 η 16/6) δολοφονείται ο πρώτος (άοπλος) καταδιωκόμενος αντάρτης: Ο πρώην ΕΛΑΣίτης Νέστορας Νιαπάς, στην Κάμπα της Φάρδης από τον υπομοίραρχο Αποστολάτο. Εκεί συνελήφθησαν και οι συναγωνιστές του (Νιαπάς Ηλίας, Πούλος Ζαχαρίας, Ζήσης Αλ.). Ολοι τους κρύβονταν άοπλοι στην περιοχή Ξυλοσύρτη και παγιδεύτηκαν με προδοσία. Ο Αποστολάτος, γνωρίζοντας τον Νέστορα ως συνεπή κομμουνιστή, τον πυροβόλησε εν ψυχρώ. Για τη δολοφονία αυτή έγινε και δίκη στη Σύρο, όπου ο κατηγορούμενος Αποστολάτος στην απολογία του ισχυρίστηκε ότι πυροβόλησε αμυνόμενος, προφασιζόμενος ότι ο Νιαπάς βάσταγε χειροβομβίδα, η οποία σύμφωνα με την εκδοχή του δεν εξερράγη, αλλά ούτε και βρέθηκε, γιατί έπεσε υποτίθεται κάτω από έναν βράχο!
Για τη δολοφονία Νιαπά ο Αποστολάτος όχι μόνο αθωώθηκε στη Σύρο, αλλά προήχθη και σε ανθυπομοίραρχο! Συνεχίζοντας το «θεάρεστο έργο» του (επιδρομές στα χωριά με αποσπάσματα, κάψιμο σπιτιών, δολοφονίες), πήρε στο τέλος τον βαθμό του μοίραρχου.
Στις 24/6/1948 ακολούθησε η πισώπλατη δολοφονία του Ηλία Ξηρού, μέσα στην αυλή του σπιτιού του στο χωριό Δρούτσουλα, από απόσπασμα χωροφυλακής.
Στις 12/8/1948 δολοφονείται από χωροφύλακα ο επίσης καταδιωκόμενος Νικόλαος Πίττακας στο χωριό Φραντάτο, την ώρα που παραδινόταν.
Οι τρεις αυτές δολοφονίες προφανώς και εντάσσονταν στο ευρύτερο σχέδιο τρομοκράτησης των λαϊκών στρωμάτων, όπως και σε όλη την επικράτεια της χώρας, επέφεραν όμως αντίθετα αποτελέσματα. Μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες τρεις άνανδρες δολοφονίες, όταν καθ’ όλη τη διάρκεια της Κατοχής οι Ιταλογερμανοί δεν εκτέλεσαν κανέναν στο νησί! Αυτό αποτέλεσε αιτία για πολλούς ντόπιους «εθνικόφρονες» όχι μόνο να κλονιστούν, αλλά και να στηρίξουν με όποιο προσιτό γι’ αυτούς μέσο εξόριστους και καταδιωκόμενους.
Η τρίτη δολοφονία που αναφέραμε ώθησε από μόνη της, θα λέγαμε, τους καταδιωκόμενους στον εξοπλισμό τους με τα κρυμμένα όπλα και στην οργάνωσή τους. Μια τέτοια ομάδα 12 ανταρτών οργανώνεται στην περιοχή Αρέθουσας (το «κόκκινο χωριό») – Καραβόσταμου, με επικεφαλής τον Χρήστο Θ. Παριανό. Φαίνεται πως την ίδια περίοδο εξοπλίζεται και μια άλλη ομάδα καταδιωκόμενων, στην άλλη πλευρά της Ικαρίας, στην περιοχή Μαυράτου – Οξέ, με επικεφαλής τον Γιάννη Τσερμέγκα.
Λίγες μέρες αργότερα, στην περιοχή Μαύρος Εγκρεμός, σε ύψωμα της Κεντρικής Ικαρίας, γίνεται συνάντηση της «Διακομματικής Επιτροπής» και όλων των αντάρτικων ομάδων.
Ακολουθούν μια σειρά συγκρούσεις των ομάδων των καταδιωκόμενων και του μετέπειτα ΔΣΕ Ικαρίας με δυνάμεις του αστικού κράτους.
Η πρώτη σύγκρουση των Ικαριωτών αυτοαμυνιτών με ομάδες των 300 χωροφυλάκων και των περίπου 100 ΜΑΥδων που φρουρούσαν το νησί πραγματοποιήθηκε στην περιοχή του Φραντάτου και εξελίχτηκε σε πολύωρη μάχη, χωρίς όμως απώλειες. Η δεύτερη σύγκρουση έγινε στον Ορθό Λούρο, πάνω από το Μαυράτο, επίσης χωρίς απώλειες, η τρίτη στον Μαύρο Εγκρεμό, πάνω από τον Δρούτσουλα, με θύμα τον Γεώργιο Βελετάκη (τον οποίο αποκεφάλισαν και παρουσίαζαν το κεφάλι του ως τρόπαιο στην ταβέρνα όπου μεθοκοπούσαν, για να το κάνουν λίγο μετά «κλοτσοσκούφι»), και η τέταρτη στον Αγιο Ονούφριο (ανάμεσα σε Μαυράτο και Οξέ), με νεκρό τον Μόσχο Μάζαρη (πιθανότατα έπαθε αφλογιστία το όπλο του) και αιχμαλώτους τον Γεώργιο Τσερμέγκα και τον Παναγιώτη Σαμπλίδη, που εκτελέστηκαν αργότερα, ύστερα από απόφαση του στρατοδικείου της Σάμου. Η πέμπτη σύγκρουση σημειώθηκε στο Δοκίμι, πάνω από την Αρέθουσα, με νεκρό τον διοικητή του αποσπάσματος (ο ίδιος που αποκεφάλισε τον Βελετάκη) και μερικούς τραυματίες από τη δύναμη της Χωροφυλακής (κατ’ άλλους υπήρξε άλλος ένας χωροφύλακας που υπέκυψε στα τραύματά του), και η έκτη στη χαράδρα της Σχίζας, μεταξύ Αρέθουσας και Καραβοστάμου, με νεκρό τον εξόριστο μαχητή του ΕΛΑΣ Εύβοιας, Διαμαντή Διαμαντή, και βαριά τραυματισμένο τον Θεολόγο Τσούνη.
Ο ΔΣΕ Ικαρίας ακολούθησε τη γενικότερη πορεία του ΔΣΕ
Μετά την καταστροφή του Δημοκρατικού Στρατού στη Σάμο ο κυβερνητικός στρατός ετοιμάστηκε να στραφεί κατά των ανταρτών της Ικαρίας, αφού προηγουμένως συνέλαβε όλους τους συγγενείς τους και συγκέντρωσε όλους τους κατοίκους της ορεινής περιοχής σε παραθαλάσσια ελεγχόμενα κέντρα.
Τα κελεύσματα περί δήθεν αμνήστευσης, και κυρίως οι εκτεταμένες μαζικές διώξεις των συγγενών και η ριζική αποκοπή των πηγών τροφοδοσίας, σε συνάρτηση με τη διαφαινόμενη ήττα του ΔΣΕ, κλόνισαν πολλούς μαχητές. Τελειωτικό χτύπημα αποτέλεσε η στάση του Γραμματέα της Κομματικής Οργάνωσης Ικαρίας, Χρήστου Μαυρογιώργη, που χωρίς απόφαση κάποιου οργάνου (ακόμα και η «διακομματική» ταλαντευόταν μεν, δεν αποφάσισε όμως, παρά μοίραζε συμβουλές) όχι μόνο αποφάσισε να παραδοθεί στις αρχές, αλλά έδωσε και κατεύθυνση στους υπόλοιπους αντάρτες «να παραδώσουν μεμονωμένα τον οπλισμό τους ως αυθορμήτως παρουσιασθέντες», με αποτέλεσμα να παραδώσει τα όπλα στους κυβερνητικούς η πλειοψηφία των μαχητών του ΔΣΕ. Γι’ αυτή του τη στάση όχι μόνο περιφρονήθηκε από τους συντρόφους του, αλλά και δεν γλίτωσε τελικά την «αμνήστευση» της Μακρονήσου.
Τον Δεκέμβρη του 1949 παραδόθηκαν ως τελευταίοι δύο αντάρτες. Ο ένας εξ αυτών, ο Χρήστος Θ. Παριανός, που παραδόθηκε χωρίς να κάνει δήλωση αποκήρυξης, εκφράζοντας και την πλειοψηφία των παραδοθέντων, περιγράφει την τότε κατάσταση: «Η κατάσταση του κόσμου είναι τραγική. Είναι ανυπόφορη τόσο η διαμονή, όσο και η διατροφή και το θέμα υγιεινής. Παρά τις συνθήκες και τα στρατιωτικά μέτρα, κατορθώνω να τα ξεπεράσω. Μπαίνω κάθε βράδυ στο φρουρούμενο χωριό, συνδέομαι με τρία πρόσωπα, πότε με τον έναν και πότε με τον άλλον, και πληροφορούμαι τα πάντα. Μας εκλιπαρούν για παράδοση και πιστεύουν στις ψεύτικες αμνηστίες. Εγώ όμως ήμουν ανένδοτος, γιατί μέσα στη φαντασία μου άκουγα πάντα τις τελευταίες λέξεις του Γιάννη Σαλά, “εμείς δεν βγήκαμε στο βουνό για να ζήσουμε και να γλεντήσουμε, αλλά για να σκοτωθούμε και να σκοτώσουμε”. Με αυτό το σκεπτικό ξεκινάμε όλοι μας, και περισσότερο ίσως. Εγώ το είχα κάνει σημαία μου, γι’ αυτό και την απόφαση για την παράδοση την είδα σαν το αισχρότερο εστίν».10
Στην Ικαρία έγινε ένα ακόμη ηρωικό γεγονός από την Ιστορία του ΔΣΕ, συνολικά του εργατικού κινήματος και του ΚΚΕ στην Ελλάδα.
9 μαχητές του ΔΣΕ Ικαρίας αρνήθηκαν να παραδοθούν και παρέμειναν καταδιωκόμενοι στο νησί μέχρι το 1955. Οι Ικαριώτες Γιάννης Τσερμέγκας, Φίλιππος Μαυρίκης, Στρατής Τσαμπής, Στέφανος Παπαγεωργάκης και Αντώνης Καλαμπόγιας, και οι εξόριστοι Κώστας Λίτσας από το Μαρούσι Αττικής, Δημήτρης Μπάφας και Χαράλαμπος Γκότζιος από την Ηπειρο, κατόρθωσαν να επιζήσουν και να καταφύγουν τελικά στις σοσιαλιστικές χώρες, ενώ ο Βασίλειος Φρουζές λίγο νωρίτερα κατάφερε να πάει στον Βόλο, απ’ όπου καταγόταν, και έμεινε κρυμμένος στη Νέα Ιωνία μέχρι τα χρόνια της χούντας, όταν και παρήλθε η χρονική ισχύς της δικαστικής καταδίκης του για «εγκλήματα» της Κατοχής και παρουσιάστηκε αυτόβουλα στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής.
Με εξαίρεση τον Χαρ. Γκότζιο, που προφανώς θεωρούσαν ότι έχει προ καιρού εγκαταλείψει το νησί ή «τα εγκόσμια», λόγω της φυματίωσης (απέδρασε στο βουνό από το σανατόριο του Μουντέ), οι υπόλοιποι 8 είχαν επικηρυχθεί με 15.000.000 δραχμές «διά τον φόνον ή σύλληψιν και δραχμών 10.000.000 διά την αποτελεσματικήν κατάδειξη εκάστου τούτων» τον Μάη του 1952. Η παταγώδης αποτυχία των αρχών να εξαγοράσουν τον ικαριώτικο λαό φάνηκε ακόμα περισσότερο τρία χρόνια αργότερα, όταν και η καινούρια επικήρυξη (Γενάρης 1955) έμεινε «στα αζήτητα», παρόλο που τα ποσά είχαν διπλασιαστεί! Μετά τη «δραχμική μεταρρύθμιση» του Μαρκεζίνη, που οι 1.000 παλιές δραχμές ισοδυναμούσαν πλέον μόνο με μία καινούργια, το ποσό εκτινάχθηκε στις 30.000 και 20.000 δρχ. αντίστοιχα.11
Ο ΔΣΕ Ικαρίας με τον ηρωισμό του αποτέλεσε έναν σημαντικό λόγο για να δοθεί το προσωνύμιο «Κόκκινος Βράχος» στην Ικαρία. Οπως και στα υπόλοιπα νησιά, έτσι και στην Ικαρία ο ΔΣΕ αναπτύχθηκε κάτω από σύνθετες και δύσκολες συνθήκες, αφού ήταν περιορισμένο το έδαφος δράσης και συνεπώς ευκολότερος ο έλεγχος από το αστικό κράτος, ενώ υπήρχε και μεγάλη δυσκολία επικοινωνίας με το αρχηγείο του ΔΣΕ και την καθοδήγηση του ΚΚΕ. Ο ΔΣΕ Ικαρίας δέσμευσε, αναλόγως του μεγέθους του, δυνάμεις του αστικού κράτους, έδειξε ότι ο αγώνας του ΔΣΕ διαπερνούσε όλη την ελληνική επικράτεια, απάντησε με αυτόν τον τρόπο και στην προπαγάνδα περί ξενοκίνητου ΔΣΕ, και εν γένει έδειξε ότι κάθε μέτωπο απέναντι στον ταξικό αντίπαλο συμβάλλει στην ανατροπή του.
1. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ 1939 – 1949, Β2 τόμος, «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα 2018, σελ. 434.
2. Αντώνη Καλαμπόγια, «Ικαρία, ο “Κόκκινος Βράχος” – χρονικό», «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα 2016, σελ. 57 – 58.
3. Για την εκτίμησή της βλ. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ 1939 – 1949, Τόμος Β2, σελ. 112 και μετά.
4. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ 1939 – 1949, Β2 Τόμος, «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα 2018, σελ. 231.
5. Χρήστος Θ. Παριανός, «Χρήστος Θ. Παριανός και ο Δημοκρατικός Στρατός Ικαρίας», Αθήνα 2002, σελ. 8 – 9.
6. Το βράδυ της 25/6/1947 η πρώτη επίθεση των ανταρτών στον σταθμό χωροφυλακής του Παγώντα.
7. Στρατής Τσαμπής, «Στην αγκαλιά της εργατικής τάξης – ιστορική διαδρομή», «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα 2007, σελ. 35.
8. Στρατής Τσαμπής, ό.π., σελ. 33.
9. Στρατής Τσαπμής, ό.π., σελ. 39.
10. Χρήστος Θ. Παριανός, «Χρήστος Θ. Παριανός και ο Δημοκρατικός Στρατός Ικαρίας», Αθήνα 2002, σελ. 70 – 71.
11. Γιώργος Πελ. Λομβαρδάς, «Προοδευτική – Αντιστασιακή Ικαρία», Αθήνα 2008, σελ. 130 – 131.
Νίκος ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΑΚΗΣ
Ιστορικός
Πηγή : Ριζοσπάστης 3 – 4 / 10 – 2026
Η 7η Οκτώβρη δεν ήταν η «μέρα μηδέν»…
Προηγήθηκαν δεκαετίες κατοχής και εξόντωσης του Παλαιστινιακού λαού από το κράτος – δολοφόνο και τους συμμάχους του. Αθλια η σημερινή κατάσταση σε Γάζα και Δυτική Οχθη
| Νεκρά παιδιά της Γάζας |
Η τρίτη επέτειος από τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτώβρη 2023 επιβεβαιώνει τους μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς και τις προσπάθειες του ισραηλινού κράτους – δολοφόνου για «ενταφιασμό» κάθε προοπτικής ίδρυσης ανεξάρτητης Παλαιστίνης με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, στα σύνορα του 1967 και επιστροφή προσφύγων στη βάση των δύο κρατών.
Παρακολουθώντας κανείς τις εξελίξεις τρία χρόνια μετά, αντιλαμβάνεται ότι η επέμβαση των Ισραηλινών με τις πλάτες ΗΠΑ και ΕΕ υπήρχε ως σενάριο από τα πριν, για να εξυπηρετήσει το σχέδιο της Νέας Μέσης Ανατολής, το οποίο προωθείται σταθερά τα τελευταία χρόνια με συμβιβασμούς και με τη βία από τους ευρωατλαντικούς και το Ισραήλ.
Σχέδιο που εντάσσεται στους ευρύτερους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς για τους αγωγούς και τις πηγές Ενέργειας, τους δρόμους του εμπορίου (π.χ. IMEC) και τις σφαίρες επιρροής, απέναντι στην Κίνα και τους συμμάχους της στην περιοχή.
Σ’ αυτά τα σχέδια συμμετέχουν ενεργά η ελληνική αστική τάξη, η κυβέρνηση και τα κόμματά της, που αναγνωρίζουν εν χορώ το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα, στήριξαν την επέμβαση και τη γενοκτονία, ξεπλένουν ακόμα και σήμερα το κράτος – δολοφόνο και τον βρώμικο ρόλο του, με τη στρατηγική συμμαχία που έχουν συνάψει μαζί του όλες διαδοχικά οι κυβερνήσεις (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ).
| Οι μαζικοί βομβαρδισμοί στη Γάζα σκόρπισαν τον θάνατο και την καταστροφή |
Τα χέρια όλων είναι βαμμένα με το αίμα του Παλαιστινιακού λαού, ενώ ακόμα και σήμερα αρνούνται να εφαρμόσουν την ομόφωνη απόφαση της Βουλής από το 2015 για αναγνώριση Παλαιστινιακού κράτους, ως ελάχιστη συμβολή στον αγώνα του λαού να αποκτήσει δική του πατρίδα.
Τι προηγήθηκε της 7ης Οκτώβρη
Οι επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτώβρη 2023 δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία». Ηρθε μετά από δεκαετίες σκληρής κατοχής σε Γάζα και Δυτική Οχθη από τον στρατό και τους μηχανισμούς των εποίκων ενός κράτους που στήθηκε πάνω στο ξεκλήρισμα χιλιάδων Παλαιστινίων και τις καταστροφές παλαιστινιακών χωριών και πόλεων ήδη από την πρώτη Νάκμπα (καταστροφή) του 1948.
Οι συμφωνίες του Οσλο στις αρχές της δεκαετίας του 1990 αποδείχθηκε πως δεν ήταν παρά ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο υπονόμευσης της ίδρυσης βιώσιμου και ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.
Ηδη από τη δεκαετία του 1990, το Ισραήλ είχε επιβάλει περιορισμούς στις ελεύθερες μετακινήσεις Παλαιστινίων και στις κινήσεις αγαθών από και προς τη Γάζα, ενώ τον Μάρτιο του 2006 απαγόρευσε και την είσοδο των Παλαιστινίων εργαζομένων στο Ισραήλ. Σε εκθέσεις οργανώσεων του ΟΗΕ καταγράφεται η οικονομική αποδιάρθρωση στη Λωρίδα της Γάζας, η υψηλή ανεργία, η επισιτιστική ανασφάλεια και η γενικότερη εξάρτηση από έξωθεν βοήθεια.
Μετά τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2006, όταν η Χαμάς κέρδισε όχι μόνο στη Γάζα, αλλά και στη Δυτική Οχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, το Ισραήλ έβγαλε από το συρτάρι τα σχέδια της εισβολής.
Στο φόντο των επακόλουθων ενδο-παλαιστινιακών αντιπαραθέσεων, επέβαλε τον Ιούνιο του 2007 τον πλήρη (εναέριο, χερσαίο και θαλάσσιο) αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας, μετατρέποντας σε πελώρια ανοικτή φυλακή όλη τη Λωρίδα της Γάζας, με 2.000.000 Παλαιστίνιους.
Το καλοκαίρι του 2014 εξαπέλυσε πόλεμο στη Γάζα επικαλούμενο την «ασφάλεια», αφήνοντας πίσω 2.250 νεκρούς Παλαιστίνιους (τα 551 παιδιά) και εκτεταμένες καταστροφές σε υποδομές και κατοικίες ή επιχειρήσεις.
Ο συνεχής και πλήρης αποκλεισμός προκάλεσε από τον Μάρτη του 2018 έως τον Δεκέμβρη του 2019 γενικευμένες λαϊκές κινητοποιήσεις στο πλαίσιο της «Μεγάλης Πορείας Επιστροφής», με αίτημα την άρση του ισραηλινού αποκλεισμού. Τότε σκοτώθηκαν άλλοι 214 Παλαιστίνιοι (οι 46 ανήλικοι) και τραυματίστηκαν πάνω από 36.000.
Βάρβαρη κατοχή στη Δυτική Οχθη
Στη Δυτική Οχθη τα πράγματα επιδεινώθηκαν λίγα χρόνια αργότερα. Την άνοιξη του 2021, οι κατοχικές δυνάμεις επέβαλαν νέους περιορισμούς Παλαιστινίων προσκυνητών στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και στο τέμενος Αλ Ακσα και τρομοκράτησαν με απειλές έξωσης δεκάδες παλαιστινιακές οικογένειες που ζούσαν για δεκαετίες στην περιοχή, βάζοντας πλάτη στις λεηλασίες και στις κατασχέσεις παλαιστινιακών κατοικιών από συμφέροντα αμερικανο-εβραϊκών εποικιστικών οργανώσεων.
Από την αρχή του 2022 έως και το πρώτο εννιάμηνο του 2023 η Δυτική Οχθη έζησε νέα κλιμάκωση των επιθέσεων του ισραηλινού στρατού, που μετέτρεψε την περιοχή σε κόλαση βίας. Υπολογίζεται ότι σε πλειάδα εισβολών και «εκκαθαριστικών επιχειρήσεων ασφαλείας» σκοτώθηκαν πάνω από 200 Παλαιστίνιοι.
Είχαν προηγηθεί τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2020 οι πρώτες «συμφωνίες του Αβραάμ» ανάμεσα σε ΗΑΕ, Μπαχρέιν και Ισραήλ, στο τέλος της πρώτης θητείας του Αμερικανού Προέδρου Ντ. Τραμπ. Αυτές οι συμφωνίες άνοιξαν τον δρόμο για την περαιτέρω κλιμάκωση των εγκλημάτων του ισραηλινού στρατού και των εποίκων, καθώς η υποστήριξη χωρών του Κόλπου στο κράτος – δολοφόνο ενθάρρυνε και άλλο τη βία κατά του παλαιστινιακού λαού.
Οι «συμφωνίες του Αβραάμ» επιχειρήθηκε να επεκταθούν επί Προέδρου Μπάιντεν. Μέχρι και λίγους μήνες πριν τις επιθέσεις της 7ης Οκτώβρη, η αμερικανική κυβέρνηση κινούσε μεθοδικά τα νήματα για μία συμφωνία που θα εξομάλυνε πλήρως τις σχέσεις Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας, με αντάλλαγμα αμερικανικές στρατιωτικές δεσμεύσεις και προσφορά πυρηνικής τεχνολογίας. Οι σχεδιασμοί αυτοί ανατράπηκαν (ή καθυστέρησαν) με τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτώβρη.
Μέσα σε όλα αυτά, αίσθηση αλλά όχι έκπληξη προκαλούν οι αποκαλύψεις («Haaretz», «New York Times») πως ο Νετανιάχου γνώριζε για τα σχέδια της Χαμάς μέρες πριν γίνουν οι επιθέσεις της 7ης Οκτώβρη. Του το είχαν πει ο Εμιρατινός Πρόεδρος, σεΐχης Μοχάμεντ Μπιν Ζαγέντ, και ο επικεφαλής των αιγυπτιακών μυστικών υπηρεσιών. Επέλεξε όμως να μην ενημερώσει τον στρατό και τις αρμόδιες υπηρεσίες ασφαλείας για λόγους που αποδείχτηκαν εκ των υστέρων.
Τρία χρόνια μετά…
Μέσα σε αυτά τα τρία χρόνια, το Ισραήλ αξιοποίησε ή κατασκεύασε νέες αφορμές για να κλιμακώσει βάναυσα τη βία κατά του παλαιστινιακού λαού σε Γάζα και Δυτική Οχθη, προκειμένου να αναγκάσει το μεγαλύτερο μέρος σε ξεριζωμό.
Στη Γάζα είναι ρουτίνα οι καθημερινές επιδρομές ισραηλινών drone κατά αμάχων, ένα χρόνο από τη λεγόμενη συμφωνία του Αμερικανού Προέδρου Ντ. Τραμπ για την «ανοικοδόμηση» και την υποτιθέμενη εκεχειρία της 10ης Οκτώβρη 2025, που ισχύει τελικά μόνο για τη Χαμάς.
Στη Δυτική Οχθη διεξάγονται καθημερινά τρομοκρατικές εισβολές του στρατού κατοχής και ένοπλων εποίκων σε βάρος ανυπεράσπιστων Παλαιστίνιων.
Η ισραηλινή εισβολή στη Γάζα προκάλεσε μέχρι σήμερα πάνω από 74.000 νεκρούς, εκ των οποίων πάνω από 20.000 είναι παιδιά και έφηβοι, οι 263 δημοσιογράφοι, οπερατέρ και φωτορεπόρτερ και 455 πέθαναν από λιμό τον δεύτερο χρόνο του πολέμου. Πάνω από 11.000 είναι οι αγνοούμενοι που θάφτηκαν ζωντανοί και τραυματισμένοι μέσα σε ερείπια και συντρίμμια βομβαρδισμένων κτιρίων.
Είναι ενδεικτικό ότι το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας στη Γάζα έχει μετρήσει πάνω από 1.400 νεκρούς Παλαιστίνιους από τον Οκτώβρη του 2025, όταν τέθηκε σε ισχύ η «εκεχειρία», με πολλά από τα θύματα να είναι γυναίκες και παιδιά. Το ίδιο διάστημα σκοτώθηκαν σε περιστασιακές συγκρούσεις ή επιθέσεις μόλις πέντε Ισραηλινοί στρατιώτες.
Οι τραυματίες υπολογίζονται σε τουλάχιστον 175.100, ενώ η Γάζα έχει παγκοσμίως την υψηλότερη αναλογία ακρωτηριασμένων παιδιών. Η δορυφορική αποτίμηση που δημοσιοποίησε ο ΟΗΕ τον Αύγουστο κατέγραψε ζημιές στο 82% των κτιρίων και άλλων κατασκευών της Γάζας, από τα οποία τα 2/3 έχουν καταστραφεί πλήρως.
Οι εκτοπισμένοι αφορούν πλέον σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού (περίπου 2 εκατ. κάτοικοι), με τον ισραηλινό στρατό να καμαρώνει επειδή έχει υπό πλήρη έλεγχο και κατοχή πάνω από τα 2/3 της Γάζας.
Μέσα σε αυτή την τριετία καταστράφηκε πάνω από το 90% των υποδομών (συμπεριλαμβανομένων των νοσοκομείων και κέντρων υγείας και των σχολείων του ΟΗΕ). Οι όγκοι ερειπίων και συντριμμιών στις βομβαρδισμένες και ισοπεδωμένες περιοχές της Λωρίδας μετριούνται σε 68 εκατομμύρια τόνους.
Η κοινή αποτίμηση Παγκόσμιας Τράπεζας – ΟΗΕ – ΕΕ, που δημοσιεύτηκε τον Απρίλη, αναφέρει ότι η συνολική ανοικοδόμηση στη Γάζα απαιτεί πάνω από 71 δισ. δολάρια, το κόστος ανοικοδόμησης κατοικιών απαιτεί 26,3 δισ. δολάρια, η αποκατάσταση αγροτικών εκτάσεων 10,5 δισ. δολάρια, η ανοικοδόμηση νοσοκομείων και κέντρων υγείας 10 δισ. δολάρια και βιομηχανιών, βιοτεχνιών άλλα 9 δισ. δολάρια.
Αυτόν τον «θησαυρό» λιμπίζονται τώρα τα κατασκευαστικά και άλλα μονοπώλια, που διεκδικούν μερίδιο από την ιμπεριαλιστική λεία, ανάμεσά τους και ελληνικά.
Βαφτίζουν τον ξεριζωμό …μετανάστευση
Ισραηλινοί υπουργοί δεν διστάζουν να αναφέρονται δημοσίως σε οργανωμένα σχέδια ξεριζωμού των Παλαιστινίων, που τα αποκαλούν «μετανάστευση». Τονίζουν πως είναι πρόθυμοι να τα προωθήσουν, ακόμη και επί πληρωμή, καταγγέλλοντας ως «απάνθρωπες» ευρωπαϊκές και αραβικές χώρες επειδή αρνούνται να «φιλοξενήσουν» εκτοπισμένους αμάχους.
Στο συρτάρι παραμένουν και γνωστά σχέδια βίαιου εκτοπισμού του παλαιστινιακού λαού σε Αίγυπτο και Ιορδανία, αλλά και σε αφρικανικές χώρες με φιλο-ισραηλινές κυβερνήσεις (π.χ. Ουγκάντα). Σε αυτό το φόντο, ακόμη και το Reuters διαπίστωνε χτες τις καθημερινές ισραηλινές επιθέσεις σε Παλαιστίνιους αμάχους, τις τακτικές εξοντώσεις εναπομεινάντων διοικητών της Χαμάς κατά παράβαση της εκεχειρίας, τις ελλείψεις σε υποδομές, υπηρεσίες, βασικά αγαθά για την επιβίωση αμάχων.
Ας μην ξεχνάμε πως το ισραηλινό υπουργείο Αμυνας ίδρυσε πέρσι Γραφείο Εθελούσιας Μετανάστευσης από τη Γάζα, μετά από δηλώσεις του Τραμπ που ενθάρρυναν τον μόνιμο ξεριζωμό Παλαιστινίων της περιοχής…
Χιλιάδες λαού, ένα σύνθημα: Λευτεριά στην Παλαιστίνη, καμιά εμπλοκή στον πόλεμο!
Τρία χρόνια πολύμορφης εργατικής – λαϊκής αλληλεγγύης στον Παλαιστινιακό λαό από σωματεία και φορείς
| Οκτώβρης 2023 – Αμεση αντίδραση των σωματείων στη γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού με συγκλονιστικό συλλαλητήριο στην Ισραηλινή Πρεσβεία |
«Δεν θα βάψουμε τα χέρια μας με αίμα». Το βράδυ της 17ης Οκτώβρη 2024, στις προβλήτες της COSCO στον Πειραιά, λιμενεργάτες και εργαζόμενοι περιφρουρούσαν μέχρι το πρωί ένα κοντέινερ με 22 τόνους σφαίρες που προορίζονταν για τη Χάιφα. Το πλοίο «Marla Bull» έφυγε χωρίς το φορτίο.
Η εικόνα αυτή συμπυκνώνει την απάντηση που έδωσε το εργατικό – λαϊκό κίνημα στη γενοκτονία σε βάρος των Παλαιστινίων. Mε μαζικές διαδηλώσεις αλληλεγγύης και με παρεμβάσεις εκεί όπου η πολεμική μηχανή χρειάζεται λιμάνια, καύσιμα, μεταφορές και υποδομές.
Η αντίδραση από σωματεία, φορείς του λαϊκού κινήματος και φοιτητικούς συλλόγους ήταν άμεση. Από τις πρώτες κιόλας μέρες του Οκτώβρη 2023 οργανώθηκαν κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα, ενώ μέσα σε λίγες μέρες δεκάδες Εργατικά Κέντρα, Ομοσπονδίες και εκατοντάδες σωματεία είχαν ήδη συνυπογράψει κοινή ανακοίνωση αλληλεγγύης στον παλαιστινιακό λαό.
Μαζί με το «Λευτεριά στην Παλαιστίνη» μπήκαν από την αρχή αιτήματα για καμία συμμετοχή και στήριξη στη σφαγή, να σταματήσουν οι στρατιωτικές διευκολύνσεις και η συνεργασία με το Ισραήλ. Να σταματήσει η σφαγή, να τερματιστεί η ισραηλινή κατοχή, να αναγνωριστεί ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967 με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, να επιστρέψουν οι πρόσφυγες και να απελευθερωθούν οι Παλαιστίνιοι πολιτικοί κρατούμενοι.
Μαζί τους, το εργατικό κίνημα έβαζε επίμονα το δικό του άμεσο καθήκον στην Ελλάδα: Καμία διευκόλυνση, κανένα λιμάνι, βάση ή υποδομή για τη στήριξη των πολεμικών επιχειρήσεων, καμία εμπλοκή της χώρας.
Πολύ γρήγορα οι κινητοποιήσεις άρχισαν να σημαδεύουν και συγκεκριμένους κρίκους της εμπλοκής. Στην Ελευσίνα, στην 112 Πτέρυγα Μάχης, στη Μεσσηνία με μηχανοκίνητη πορεία προς το πολεμικό αεροδρόμιο, αργότερα στην Αλεξανδρούπολη, στην Ανδραβίδα και σε άλλες στρατιωτικές υποδομές, εργατικά σωματεία και φορείς έφεραν το αίτημα της απεμπλοκής έξω από τις πύλες όπου περνούν δυνάμεις και μέσα του πολέμου.
Μπλόκο στα «φορτία του θανάτου»
Στον Πειραιά αυτή η στάση πήρε την πιο χειροπιαστή μορφή. Τον Ιούνη του 2024 η αποφασιστική άρνηση των λιμενεργατών να ξεφορτώσουν πολεμικό υλικό είχε ως αποτέλεσμα το «MSC ALTAIR» να μην προσεγγίσει το λιμάνι. Τον Οκτώβρη ακολούθησε το κοντέινερ με τις σφαίρες. Τον Ιούλη του 2025 η ΕΝΕΔΕΠ δήλωσε ξανά ότι δεν θα ξεφορτώσει στρατιωτικό χάλυβα με τελικό προορισμό το Ισραήλ.
Στους Αγίους Θεοδώρους, τον Σεπτέμβρη του 2024, δεκάδες σωματεία από Αττική και Πελοπόννησο κινητοποιήθηκαν στη «Motor Oil», απαιτώντας να σταματήσει η χρήση του λιμανιού και της περιοχής για τον ανεφοδιασμό δυνάμεων του ΝΑΤΟ και του Ισραήλ. Στις μεγάλες απεργιακές μάχες η Παλαιστίνη ήταν επίσης παρούσα, όπως την Πρωτομαγιά του 2024, στη συγκέντρωση στο Σύνταγμα.
| Κινητοποιήσεις σε κάθε γωνιά της Ελλάδας |
Η αλληλεγγύη πήρε πολλές μορφές και απλώθηκε σε όλη τη χώρα. Στις 24 Αυγούστου 2025 έγιναν κινητοποιήσεις σε δεκάδες πόλεις και νησιά.
Κορυφαία στιγμή ήταν όταν από τις 12 έως τις 16 Οκτώβρη 2025 αντιπροσωπεία συνδικαλιστών του ΠΑΜΕ βρέθηκε στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη, στη Ραμάλα, στην Τουλκαρέμ, στην Ιεριχώ και στα περίχωρα της Ιερουσαλήμ. Συναντήθηκε με συνδικαλιστικές Ομοσπονδίες και σωματεία, επισκέφθηκε χώρους δουλειάς και αγροκτήματα, συνομίλησε με εργαζόμενους, πρόσφυγες και οικογένειες κρατουμένων.
Στις 6 Φλεβάρη 2026 η κοινή μέρα δράσης σε 20 λιμάνια της Ευρώπης και της Μεσογείου, με σύνθημα «Οι λιμενεργάτες δεν δουλεύουμε για τον πόλεμο», έδωσε νέα διάσταση στον συντονισμό. Σήμερα, με τις πολεμικές εστίες να απλώνονται και την εμπλοκή να βαθαίνει, η επόμενη Διεθνής Μέρα Δράσης της 30ής Οκτώβρη προετοιμάζεται ήδη σε περισσότερα από 60 λιμάνια σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική.
| Μπλόκο στα κοντέινερ με σφαίρες για τον στρατό του Ισραήλ |
| Από τη μεγάλη συναυλία αλληλεγγύης του Συνδικάτου Οικοδόμων Αθήνας στο Θέατρο Πέτρας το 2025 |
| Από την απεργιακή συγκέντρωση στις 6 Φλεβάρη 2026 – «Ο Πειραιάς δεν θα γίνει ορμητήριο πολέμου…» |
Αλληλεγγύη από εκατομμύρια λαού και νεολαίας σε όλο τον κόσμο
Πρωτόγνωρες σε διάρκεια, μαζικότητα και πολυμορφία οι διαδηλώσεις ενάντια στα εγκλήματα του Ισραήλ και των συμμάχων του
| Συγκέντρωση στο Παρίσι |
Χιλιάδες λαού και νεολαίας σε όλο τον πλανήτη κατήγγειλαν από την πρώτη στιγμή το μακελειό στη Γάζα, καθώς και το κράτος – δολοφόνο και τους συνεργούς του, ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ. Η συκοφάντηση της αλληλεγγύης και η προσπάθεια καταστολής από τους μηχανισμούς του αστικού κράτους είναι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι ο αγώνας αυτός βρήκε στόχο, στρίμωξε τους υπερασπιστές και ξεπλυματίες των ισραηλινών εγκλημάτων, ξεσκέπασε τα βρώμικα σχέδια του αμερικάνικου και ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού.
Ξεχωριστό μήνυμα έστειλαν οι αποκλεισμοί που οργάνωσαν εργαζόμενοι και συνδικάτα έξω από βιομηχανίες – ειδικά σε Ευρώπη και ΗΠΑ – που συνδέονται απευθείας με τον εξοπλισμό του Ισραήλ, όπως στη Βρετανία. Με ευρηματικότητα ξεμπρόστιασαν όσους εφοδιάζουν τους φονιάδες.
Αλλά και σε λιμάνια αποκλείστηκαν πλοία και μεταφορές προς τη ματωμένη Μέση Ανατολή: Από τη Γένοβα, όπου λιμενεργάτες έκαναν συγκέντρωση για να μπλοκάρουν τη μεταφορά όπλων, μέχρι τη μακρινή Αυστραλία, όπου συνδικάτα εμπόδισαν τη φόρτωση ισραηλινού πλοίου στο λιμάνι της Μελβούρνης.
Στο στόχαστρο διαδηλώσεων βρέθηκαν πολλά από τα επιτελεία που ξεχώρισαν για τις υπηρεσίες τους στους μακελάρηδες των Παλαιστινίων. Οπως οι ξεπουλημένες συνδικαλιστικές ηγεσίες (π.χ. η πλειοψηφία της συμβιβασμένης εργατικής συνομοσπονδίας AFLCIO, στις ΗΠΑ) αλλά και αστικά ΜΜΕ, που χυδαία βάφτισαν «τρομοκράτη» τον παλαιστινιακό λαό.
| Καταγγελία Εβραίων ενάντια στη γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού, στη Νέα Υόρκη |
Το δικό τους πόστο στις πολύμορφες και μαχητικές κινητοποιήσεις πήραν Εβραίοι σε όλες τις ηπείρους, διαμηνύοντας με συνθήματα, πανό, μπλούζες: «Οι Εβραίοι απαιτούν κατάπαυση του πυρός τώρα!» και «Οχι στο όνομά μας!», «Ολος ο κόσμος βλέπει!» και «Οι Παλαιστίνιοι πρέπει να είναι ελεύθεροι!», όπως με τη συμβολική κατάληψη στο Αγαλμα της Ελευθερίας στις ΗΠΑ.
Σε δυναμισμό και διάρκεια ξεχώρισαν οι κινητοποιήσεις των φοιτητών σε ολόκληρο τον κόσμο, ειδικά στην «έδρα» των πιο φανατικών υποστηρικτών του εγκλήματος, ΗΠΑ, Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία κ.τ.λ. Η άνοιξη του 2024 «σημαδεύτηκε» από τη μαζικότητα των πολυήμερων αποκλεισμών πανεπιστημιουπόλεων από τη μία έως την άλλη ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών, με συνθήματα όπως «Λευτεριά στην Παλαιστίνη», «Δώστε λεφτά για πανεπιστήμια και Παιδεία! Οχι για βόμβες και για την κατοχή!».
Σαν χάρτινος πύργος «κατέρρευσε» ο μύθος της «δημοκρατίας» στην ίδια τη μητρόπολη του καπιταλισμού, με τις απανωτές επιδρομές πάνοπλων αστυνομικών ακόμα και έφιππων (!) ενάντια σε άοπλους φοιτητές, που διαδήλωναν με φωτογραφίες σφαγμένων παιδιών ανάμεσα στα συντρίμμια της ερειπωμένης Λωρίδας.
Η ωμή συστράτευση των πρυτανικών αρχών ενάντια στην αγωνιζόμενη νεολαία έκανε αριστούχους φοιτητές να αρνηθούν να είναι ομιλητές στις ετήσιες τελετές λήξης των μαθημάτων, ενώ σε πολλές από τις τελετές που τελικά πραγματοποιούνταν, κυριαρχούσαν σημαίες και συνθήματα υπέρ της Παλαιστίνης, μετατράπηκαν σε διαδηλώσεις ή σε μήνυμα καταγγελίας των πρυτανικών και κρατικών αρχών.
Θαρραλέα αντίσταση και μέσα στο Ισραήλ
| Βρετανία: Αποκλεισμός εργοστασίου της ΒΑΕ, που εξόπλιζε το Ισραήλ απευθείας |
Ακόμα και μέσα στο Ισραήλ – χώρα εμπόλεμη με στρατιωτικό νόμο διαρκείας και εξελιγμένους μηχανισμούς καταστολής – κόντρα στον αυταρχισμό, στην ασφυκτική λογοκρισία, στην προπαγάνδα και την κρατική καταστολή, χιλιάδες Ισραηλινοί, Εβραίοι και Αραβες διαδήλωναν κατά του πολέμου και της γενοκτονίας του Παλαιστινιακού λαού, κατά των εποικισμών και υπέρ της αναγνώρισης Παλαιστινιακού κράτους.
Πρωτοπόρο ρόλο σε αυτόν τον αγώνα είχαν οι κομμουνιστές, τα στελέχη, τα μέλη και οι φίλοι του ΚΚ Ισραήλ.
Παρά το κλίμα τρομοκρατίας, τις επιθέσεις και την καταστολή, υπήρξαν διαμαρτυρίες έξω από την αμερικανική πρεσβεία στο Τελ Αβίβ και σε διάφορες πόλεις, συνήθως με δεκάδες συλλήψεις. Νεολαίοι αρνούνταν να υπηρετήσουν στον στρατό κατοχής και ορισμένοι διαδήλωναν καίγοντας τα χαρτιά επιστράτευσης. Φυλακίζονται, διώκονται, δέχονται επιθέσεις, αλλά δηλώνουν ανοιχτά: Δεν θα βάψουμε με παλαιστινιακό αίμα τα χέρια μας!
Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι κομμουνιστές ανέπτυξαν κοινές δράσεις για τη στήριξη του Παλαιστινιακού λαού. Στην ισραηλινή βουλή, στελέχη του ΚΚ Ισραήλ και του Χαντάς (Δημοκρατικό Μέτωπο για την Ειρήνη και την Ισότητα, όπου συμμετέχει και το ΚΚ Ισραήλ) απομακρύνθηκαν με τη βία από το βήμα, αντιμετώπιζαν σειρά από ποινές, επειδή τολμούσαν να καταγγείλουν τη γενοκτονία στη Γάζα.
| Κινητοποίηση ενάντια στον πόλεμο μέσα στο Ισραήλ |
Κορύφωση της καταστολής και των απαγορεύσεων ήταν ο αποκλεισμός τους από τις επικείμενες εκλογές στο Ισραήλ, που κατήγγειλε με ανακοίνωσή του το ΚΚΕ.
| ΗΠΑ, Μάης 2024: Αποφοίτηση στο Μπέρκλεϊ γίνεται βήμα καταδίκης των συνεργασιών με το Ισραήλ |
Παρακαταθήκη η στάση του ΚΚΕ για το εργατικό – λαϊκό κίνημα και τον διεθνισμό του
Στη σωστή πλευρά της Ιστορίας, απέναντι στα κόμματα – ξεπλυματίες των εγκλημάτων σε βάρος του Παλαιστινιακού λαού
| Στις παρελάσεις της 28ης Οκτωβρίου |
Από την πρώτη στιγμή το ΚΚΕ βρέθηκε ξανά στη σωστή πλευρά της Ιστορίας, στο πλάι του Παλαιστινιακού λαού. Η στάση του τις πρώτες ώρες μετά τα γεγονότα της 7ης Οκτώβρη, όταν φούντωναν το κύμα συκοφάντησης του Παλαιστινιακού λαού και η επίθεση στον αγώνα για ελευθερία, η ξεκάθαρη στάση του ΚΚΕ να ταχθεί αδιαπραγμάτευτα στο πλευρό του είναι παρακαταθήκη για το εργατικό – λαϊκό κίνημα και τον γνήσιο διεθνισμό του.
Την ώρα που η κυβέρνηση και τα υπόλοιπα αστικά κόμματα παρουσίαζαν τα γεγονότα σαν «κεραυνό εν αιθρία», μιλούσαν ξεδιάντροπα για το «δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα» – δηλαδή στην εξόντωση των Παλαιστινίων – και ξέπλεναν την πολυετή κατοχή και τα εγκλήματα του ισραηλινού στρατού, το ΚΚΕ στην πρώτη ανακοίνωση που εξέδωσε το Γραφείο Τύπου για την 7η Οκτώβρη ξεκαθάριζε αταλάντευτα:
«Το ΚΚΕ καταδικάζει την πολύχρονη κατοχή του ισραηλινού κράτους και τα εγκλήματα που διαπράττει συστηματικά σε βάρος του παλαιστινιακού λαού – με τη στήριξη των ΗΠΑ, της ΕΕ και των συμμάχων τους – τα οποία έχουν στοιχίσει χιλιάδες νεκρούς Παλαιστίνιους, χιλιάδες σακατεμένους και φυλακισμένους, ερειπωμένες πόλεις και χωριά, εποικισμούς σε παλαιστινιακά εδάφη.
(…) Πρόκειται για εγκλήματα που έχουν ενταθεί το τελευταίο διάστημα και έχει καταγγείλει επανειλημμένα το ΚΚΕ. Η επιθετικότητα του κράτους του Ισραήλ τελικά στρέφεται και κατά του ίδιου του ισραηλινού λαού. Ο παλαιστινιακός λαός έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί τα δικαιώματά του και χρειάζεται μεγαλύτερη λαϊκή στήριξη και αλληλεγγύη για να συνεχίσει τον αγώνα του για τον τερματισμό της ισραηλινής κατοχής, για ανεξάρτητο κράτος στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ».
Τις αμέσως επόμενες μέρες ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας συναντήθηκε με τον πρέσβη της Παλαιστίνης, μεταφέροντας τη στήριξη του Κόμματος. Το ΚΚΕ εξέφρασε τη διεθνιστική αλληλεγγύη του και στις δυνάμεις εντός του Ισραήλ που αντιστέκονται στην κατοχή και στη σφαγή, και αντιμετωπίζουν τις ποινές του κράτους – δολοφόνου.
Σημαντική συμβολή είχαν ο «Ριζοσπάστης» και το «902.gr» στην ενημέρωση και διαφώτιση των εργαζομένων και του λαού. Στάθηκαν ανάχωμα στην τεράστια προκλητική διασπορά fake news και στην προπαγάνδα από τους μηχανισμούς των ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, ΕΕ και Ισραήλ, η οποία περνούσε μέσα από την επίσημη θέση της ελληνικής κυβέρνησης αλλά και των άλλων κομμάτων και τη μεγάλη πλειοψηφία των ελληνικών ΜΜΕ, επιχειρώντας να κάνει το μαύρο άσπρο.
Οι Οργανώσεις του Κόμματος και της ΚΝΕ ξεδίπλωσαν ένα πλατύ πολιτικό άνοιγμα, με εκδηλώσεις, συσκέψεις, περιοδείες και εξορμήσεις, καλώντας τους εργαζόμενους, τη νεολαία, τις γυναίκες, τους συνταξιούχους και τους αυτοαπασχολούμενους να εκφράσουν μαζικά την αλληλεγγύη τους στον Παλαιστινιακό λαό, να παλέψουν για να σταματήσει κάθε ελληνική εμπλοκή στη γενοκτονία.
Τέτοιο παλλαϊκό μήνυμα έστειλε και η μεγάλη κινητοποίηση για τα 50 χρόνια από τον ξεσηκωμό του Πολυτεχνείου, ενώ στις αρχές Δεκέμβρη η ΚΝΕ διοργάνωσε μεγάλη συναυλία αλληλεγγύης. Επίσης οι κομμουνιστές πρωτοστάτησαν στην οργάνωση μαζικών συλλαλητηρίων, διαμαρτυριών και συναυλιών αλληλεγγύης από φορείς του εργατικού – λαϊκού κινήματος και της νεολαίας.
| Συναυλία αλληλεγγύης της ΚΝΕ |
Το ΚΚΕ, όντας στην πρώτη γραμμή για να εκφραστεί η έμπρακτη αλληλεγγύη στον Παλαιστινιακό λαό, ανέδειξε ότι αυτή συνδέεται με την ενίσχυση του αγώνα για καμία εμπλοκή της Ελλάδας στα αιματοβαμμένα σχέδια του Ισραήλ και των ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ, αποχώρηση τώρα όλων των στρατιωτικών δυνάμεων από τις αποστολές του ΝΑΤΟ στην περιοχή, να κλείσουν η βάση της Σούδας και όλες οι ΝΑΤΟικές βάσεις, κατάργηση των άθλιων και επικίνδυνων συμφωνιών με το κράτος – δολοφόνο, που στρέφονται ενάντια στον Παλαιστινιακό λαό αλλά και ενάντια στους λαούς της Ελλάδας και του Ισραήλ. Αντιτάχθηκε με όλες του τις δυνάμεις στα νέα βήματα εμπλοκής εκείνης της περιόδου, όπως η αποστολή φρεγατών εκτός συνόρων κ.ά.
Σε όλα τα παραπάνω στήριγμα ήταν οι βουλευτές του ΚΚΕ και η Ευρωκοινοβουλευτική του Ομάδα, αποκαλύπτοντας τα σχέδια της κυβέρνησης, απαιτώντας την άμεση εφαρμογή της ομόφωνης απόφασης της ελληνικής Βουλής του 2015 για την αναγνώριση του Παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα του 1967 με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ και καταψηφίζοντας κατάπτυστα ψηφίσματα στην Ευρωβουλή, που τα στήριξαν σύσσωμοι οι ευρωβουλευτές των αστικών κομμάτων.
| Εξω από την ισραηλινή πρεσβεία |
ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΑΚΗ ΠΑΡΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Αδιαπραγμάτευτο το δικαίωμα του λαού μας να παλεύει για ελεύθερη πατρίδα
O «Ριζοσπάστης» απευθύνθηκε στην Παροικία των Παλαιστινίων στη χώρα μας και μίλησε με τον αντιπρόεδρό της, Αχμαντ Χασάν. Μας μετέφερε την πίστη και την αποφασιστικότητα του λαού του για μια ανεξάρτητη, ελεύθερη πατρίδα.
* * *
– Πώς απαντάτε στην ισραηλινή προπαγάνδα για την 7η Οκτώβρη 2023, με αφορμή τη συμπλήρωση 3 χρόνων;
– Απαντάμε ότι ο Παλαιστινιακός λαός θα παραμείνει ακλόνητος στα εδάφη του, παρ’ όλη τη βαρβαρότητα και τη γενοκτονία που υφίσταται. Ο λαός της Παλαιστίνης έχει κάθε δικαίωμα να υπερασπιστεί την ύπαρξή του με κάθε αγωνιστικό μέσο, να ζει στην πατρογονική γη του, σε μια πατρίδα ελεύθερη, χωρίς κατοχικά στρατεύματα και ξένη επιβολή, με ανεξαρτησία και αξιοπρέπεια.
Οποια προπαγάνδα κι αν διαδίδει το Ισραήλ περί «τρομοκρατίας» εμείς θα συνεχίσουμε τον δίκαιο αγώνα μας για ενιαίο, βιώσιμο Παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967 με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, με επιστροφή όλων των προσφύγων. Υπερασπιζόμαστε την πάλη ενάντια στην πραγματική κρατική τρομοκρατία που εφαρμόζει το Ισραήλ εδώ και δεκαετίες κατά του λαού μας, των παιδιών μας και του δικαιώματος να ζήσουμε όπως θέλουμε.
– Ποια είναι η σημερινή κατάσταση στη Γάζα και στη Δυτική Οχθη;
– Η σημερινή κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη είναι πολύ τραγική. Στη Γάζα ο δολοφονικός στρατός συνεχίζει τους βομβαρδισμούς καθημερινά, μη τηρώντας τη λεγόμενη συμφωνία εκεχειρίας που έχει υπογραφεί τον περασμένο Δεκέμβρη. Δύο εκατομμύρια άνθρωποι είναι ακόμα εκτοπισμένοι στη νότια Γάζα με ελάχιστα μέσα επιβίωσης, τα τρόφιμα είναι λίγα και οι άνθρωποι είναι αντιμέτωποι με το φάσμα του λιμού, με τις ασθένειες, με την έλλειψη στοιχειωδών υποδομών.
Στη Δυτική Οχθη υπάρχουν πλέον καθημερινά επιθέσεις από τους εποίκους με συνοδεία του στρατού στις πόλεις μας και στα χωριά μας. Γίνονται συχνά κλοπές γης, περιουσιακών στοιχείων, καταστροφές χωραφιών και παραγωγής, εργαλείων σε αγροτικές περιοχές, κάτι που στερεί κάθε πηγή εισοδήματος από τους ανθρώπους. Σκοπός των εποίκων και του ισραηλινού στρατού κατοχής, όπως και στη Γάζα, είναι να μας διώξει από τον τόπο μας. Ομως δεν θα τους περάσει.
– Ποια δράση ανέπτυξε η Παλαιστινιακή Παροικία της Ελλάδας μετά την έναρξη της νέας φάσης της γενοκτονίας από το Ισραήλ;
– Η Παλαιστινιακή Παροικία από την πρώτη μέρα της γενοκτονίας ξεκίνησε μια σειρά από δράσεις με στόχο την ενημέρωση του ελληνικού λαού για το τι πραγματικά συμβαίνει στη Γάζα, συμμετέχοντας σε όλες τις διαδηλώσεις και τα συλλαλητήρια που διοργάνωσαν εργατικά σωματεία και λαϊκές οργανώσεις, κάτι που είδαμε να συμβαίνει αμέσως στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο.
Επίσης η Παροικία διοργάνωσε πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενημερωτικές συζητήσεις, πολλές από αυτές σε συνεργασία με δήμους της Αττικής, όπως του Χαϊδαρίου και της Πετρούπολης, για να φτάσει η φωνή της Παλαιστίνης σε όλη την Ελλάδα και να μεγαλώσει η πίεση του ελληνικού λαού με τις οργανώσεις του προς την ελληνική κυβέρνηση, ώστε να σταματήσει τη συνεργασία με το δολοφονικό κράτος του Ισραήλ. Αυτό είναι ένα μεγάλο ζήτημα για την απομόνωση των Ισραηλινών δολοφόνων, που οι λαοί μπορούν να επιβάλουν ώστε να μη βρίσκουν κανένα στήριγμα στο εγκληματικό τους έργο.
– Απευθυνόμενος στους Ελληνες εργαζόμενους και στον λαό της Ελλάδας, τι μήνυμα θα θέλατε να μεταφέρετε;
– Εκφράζοντας τις ευχαριστίες και την ευγνωμοσύνη μας, λέμε να συνεχίσουν τον αγώνα στήριξης του Παλαιστινιακού λαού, να εκφράσουν με όλα τα μέσα την αλληλεγγύη τους, όπως και σε κάθε λαό που αγωνίζεται για μια ελεύθερη, ανεξάρτητη πατρίδα. Είναι για μας πολύτιμο, το επαναλαμβάνω, να συνεχιστεί η πίεση στην ελληνική κυβέρνηση ώστε να κόψει κάθε συνεργασία με το Ισραήλ.
Η προπαγάνδα του πολέμου και τα fake news
Από τη Γάζα στο Ιράν, ίδιος ο μηχανισμός κατασκευής «εχθρών», λογοκρισίας και χειραγώγησης της πληροφορίας
Τρία χρόνια μετά την 7η Οκτώβρη, η προπαγάνδα του πολέμου δεν άφησε πίσω της μόνο τα χυδαία ψέματα και τις κατασκευασμένες «ειδήσεις» από τον ισραηλινό στρατό και το κράτος – δολοφόνο για να ξεπλύνουν τα εγκλήματά τους.
Προπάντων αποκάλυψε έναν πολυπλόκαμο μηχανισμό, που ενεργοποιήθηκε με τις πρώτες στρατιωτικές επιχειρήσεις, για να συκοφαντήσει ως «τρομοκρατία» τον αγώνα του παλαιστινιακού λαού, να νομιμοποιήσει την επέμβαση και τη γενοκτονία, να φιμώσει κάθε φωνή που αμφισβητεί το ιμπεριαλιστικό αφήγημα και τη μαζική αναπαραγωγή του από αστικές κυβερνήσεις, ΜΜΕ και ψηφιακές πλατφόρμες.
Η μηχανή αυτή είχε δοκιμαστεί και εξελιχθεί χρόνια πριν τον Οκτώβρη του 2023, από κρατικούς και στρατιωτικούς μηχανισμούς, δίκτυα ψηφιακής προπαγάνδας, επιχειρήσεις επιρροής και λογοκρισίας. Καθώς ο πόλεμος διεξάγεται και στο πεδίο της πληροφορίας, το κράτος του Ισραήλ έκανε ό,τι ήταν δυνατό για να εμφανίζεται ως το θύμα αντί για θύτη, με τη βοήθεια των ΑμερικανοΝΑΤΟικών συμμάχων του, ανάμεσά τους και την ελληνική κυβέρνηση.
Αμέσως μετά την 7η Οκτώβρη η βάρβαρη ισραηλινή κατοχή, ο αποκλεισμός της Γάζας, οι εποικισμοί και οι δεκαετίες εκτοπισμού και καταπίεσης του Παλαιστινιακού λαού αφαιρέθηκαν από το «κάδρο» εν μία νυκτί. Στη θέση τους τοποθετήθηκε το δίπολο «τρομοκρατία – αυτοάμυνα». Και από τη στιγμή που αυτό εδραιώθηκε, η πολιορκία, οι βομβαρδισμοί κατοικιών, σχολείων και νοσοκομείων, η χερσαία εισβολή, ο εκτοπισμός και η λιμοκτονία παρουσιάζονταν ως απαραίτητα για την «εξάλειψη της τρομοκρατικής απειλής».
Καραμπινάτα fake news
| Ο ισραηλινός στρατός παρουσιάζει «στοιχεία» για το Νοσοκομείο «Αλ Σίφα» στη Γάζα |
Fake news άρχισαν να κυκλοφόρησαν από τις πρώτες ώρες της επίθεσης της Χαμάς στα ισραηλινά φυλάκια και στα κιμπούτς. Χαρακτηριστική ήταν η ιστορία για τα «40 αποκεφαλισμένα μωρά» στο Κφαρ Αζά, που αναπαράχθηκε με τεράστια ταχύτητα από διεθνή και ελληνικά ΜΜΕ.
Αργότερα, ακόμα και οι ισραηλινές αρχές δήλωσαν ότι δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό. Μέχρι τότε όμως η «πληροφορία» είχε ήδη κάνει τη δουλειά της. Είχε περάσει από τα ΜΜΕ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αντίστροφα, και από εκεί στις πολιτικές δηλώσεις.
Χαρακτηριστικοί της ισραηλινής προπαγάνδας ήταν και οι ισχυρισμοί για «τούνελ της Χαμάς» κάτω από νοσοκομεία της Γάζας. Η υπόγεια κατασκευή κάτω από το Νοσοκομείο «Sheikh Hamad», την οποία παρουσίασε ο ισραηλινός στρατός ως «απόδειξη» στρατιωτικής υποδομής, ήταν τελικά δεξαμενή νερού. Στο μεταξύ το νοσοκομείο, όπου είχαν βρει καταφύγιο τραυματίες και ξεσπιτωμένοι, είχε βομβαρδιστεί.
Να θυμίσουμε επίσης το rave party και τα «φίλια πυρά», με την αρχική εικόνα να παρουσιάζει τους νεκρούς ως «άοπλους νέους» που σφαγιάστηκαν από τη Χαμάς, ενώ καταγράφηκαν μαρτυρίες και στοιχεία για ένοπλες συγκρούσεις στον χώρο και για πυρά των ισραηλινών δυνάμεων μέσα στο πλήθος, ακόμα και για εφαρμογή της οδηγίας «Αννίβας», που σημαίνει ότι ο στρατός εξόντωσε Ισραηλινούς για να μην πιαστούν αιχμάλωτοι.
Το όπλο της φίμωσης
Η παραγωγή και μαζική αναπαραγωγή του ιμπεριαλιστικού αφηγήματος αποτέλεσε τη μία πλευρά, που συνοδεύτηκε από τη λογοκρισία. Με την έναρξη της επιχείρησης «Σιδερένια Ξίφη» των IDF τα MME και οι δημοσιογράφοι στο Ισραήλ αναγκάστηκαν να υποβάλλουν προς έγκριση από τον στρατό τα δημοσιεύματά τους. Σύμφωνα με τον ισραηλινό νόμο, κάθε άρθρο που ασχολείται με «ζητήματα ασφάλειας» πρέπει να υποβάλλεται σε έλεγχο από το Γραφείο Λογοκρισίας του ισραηλινού στρατού.
| Μάρτης 2025: «Η κοινότητα πληροφοριών των ΗΠΑ εξακολουθεί να εκτιμά ότι το Ιράν δεν κατασκευάζει πυρηνικά όπλα» |
Μόνο το 2024 τα Μέσα Ενημέρωσης στο Ισραήλ υπέβαλαν 20.770 ειδήσεις στη στρατιωτική υπηρεσία λογοκρισίας, σχεδόν διπλάσιες από το σύνολο του προηγούμενου έτους και τετραπλάσιες από το 2022. Με τη σειρά της η στρατιωτική λογοκρισία απαγόρευσε τη δημοσίευση 1.635 άρθρων και λογόκρινε εν μέρει άλλα 6.265. Κατά μέσο όρο η λογοκρισία παρενέβαινε σε περίπου 21 ρεπορτάζ την ημέρα.
Οι πρακτικές που εφαρμόζει το κράτος του Ισραήλ επεκτείνονται και στη φυσική εξόντωση δημοσιογράφων. Σύμφωνα με την Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ), 191 Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι σε Μέσα Ενημέρωσης σκοτώθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα από την έναρξη του πολέμου μέχρι τον περασμένο Σεπτέμβρη.
Η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (IFJ), με διαφορετική μεθοδολογία καταγραφής, ανεβάζει αυτόν τον αριθμό στους 240.
Ο πληροφοριακός έλεγχος όμως δεν περιορίστηκε στα ΜΜΕ. Φοιτητές, πανεπιστημιακοί και εργαζόμενοι που συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις αλληλεγγύης στον Παλαιστινιακό λαό βρέθηκαν στο στόχαστρο πρακτικών doxxing (δημοσίευση προσωπικών πληροφοριών κάποιου στο διαδίκτυο χωρίς την άδειά του), με δημοσίευση ονομάτων, φωτογραφιών, προσωπικών στοιχείων και πιέσεις προς εργοδότες ή πανεπιστήμια.
Ψεύτικοι λογαριασμοί και Τεχνητή Νοημοσύνη
Ο πόλεμος της προπαγάνδας αξιοποιεί όλο και περισσότερο την ψηφιακή τεχνολογία, με την οποία η πληροφορία – κατασκευασμένη ή παραποιημένη – παράγεται και διανέμεται με τεράστια ταχύτητα. Το κράτος του Ισραήλ έχει οργανώσει πολιτικές, κυβερνητικές και στρατιωτικές μονάδες για να το εκμεταλλευτεί αυτό, με την κατασκευή ιστοσελίδων, λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μηνυμάτων από ψεύτικους λογαριασμούς.
Μία τέτοια οργάνωση αποτέλεσε η «Act.IL». Σε έκθεση για το 2019 αναφέρει ότι στόχος της είναι «να «επηρεάσει το ξένο κοινό και να πολεμήσει κινήματα που στηρίζουν τους Παλαιστίνιους». Μέσω της εφαρμογής της η «Act.IL» αναθέτει «αποστολές» σε έναν στρατό από διαδικτυακά «τρολ», με αντάλλαγμα βραβεία και υποτροφίες.
Η εφαρμογή «κατευθύνει σχόλια προς ειδησεογραφικούς ιστότοπους για την υποστήριξη του Ισραήλ και επιτίθεται σε δημοσιογράφους, πολιτικούς κ.λπ. που στηρίζουν τον αγώνα του λαού της Παλαιστίνης». Σύμφωνα με την έκθεση, 15.000 «διαδικτυακοί εθελοντές» από 73 χώρες ολοκλήρωναν 1.580 τέτοιες αποστολές κάθε βδομάδα.
Σε άλλο σημείο καταγράφεται ότι η οργάνωση αποφάσισε να κάνει προτεραιότητα τον έλεγχο της συζήτησης στο διαδίκτυο, «εισβάλλοντας σε διαδικτυακές συζητήσεις», ενώ υποστήριξε ότι κατάφερε να «ανεβάζει τα φιλοϊσραηλινά σχόλια στην κορυφή της λίστας στο 85% των περιπτώσεων».
Μετά την έναρξη του πολέμου, το μοντέλο πήρε ακόμα πιο συγκεκριμένη μορφή. Το υπουργείο Διασποράς του Ισραήλ οργάνωσε εκστρατεία με προϋπολογισμό 2 εκατ. δολαρίων, η οποία «επικέντρωσε σε μέλη της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων, αλλά και στο αμερικανικό κοινό, με στόχο να ενισχύσει την υποστήριξη στις πολεμικές επιχειρήσεις του Ισραήλ».
Στην κορύφωσή της χρησιμοποιούσε εκατοντάδες ψεύτικους λογαριασμούς που εμφανίζονταν ως πραγματικοί Αμερικανοί στο «X», στο Facebook και στο Instagram, για να δημοσιεύουν σχόλια υπέρ του Ισραήλ και να παροτρύνουν τους Αμερικανούς εκλεγμένους να χρηματοδοτήσουν τον ισραηλινό στρατό.
Πολλοί από αυτούς τους ψεύτικους λογαριασμούς εμφανίζονταν ως Αμερικανοί φοιτητές, «ανήσυχοι πολίτες» και ψηφοφόροι. Οι λογαριασμοί μοιράζονταν άρθρα και στατιστικά στοιχεία που υποστήριζαν την προπαγάνδα του Ισραήλ.
Η προετοιμασία της επίθεσης στο Ιράν
Καθώς η πολεμική σύγκρουση επεκτεινόταν στη Μέση Ανατολή, ο προπαγανδιστικός μηχανισμός ακολούθησε παράλληλη πορεία.
Χαρακτηριστικά είναι τα δημοσιεύματα για «30.000 νεκρούς διαδηλωτές» στο Ιράν, όπως δημοσιεύτηκε στο «Time». Αν και παραδέχτηκε ότι δεν μπορούσε να επαληθεύσει την είδηση, αυτή πέρασε στη διεθνή ειδησεογραφία και ο αριθμός αυξανόταν όσο κλιμακώνονταν οι πιέσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους προς την Τεχεράνη τον περασμένο χειμώνα, πριν εξαπολύσουν τις επιθέσεις τον Φλεβάρη.
Ενα από τα βασικά «επιχειρήματα» που αναπαράχθηκαν «αμάσητα», για να «νομιμοποιηθεί» η επικείμενη επίθεση, ήταν αυτό του πυρηνικού προγράμματος και της δυνατότητας του Ιράν να παράγει πυρηνικό όπλο. Ωστόσο η «αφωνία» των συστημικών Μέσων Ενημέρωσης ήταν εκκωφαντική όταν η κατασκευασμένη είδηση διαψεύστηκε από την διευθύντρια των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, Tulsi Gabbard.
Είχε πει στις 25 Μάρτη 2025: «Η κοινότητα πληροφοριών των ΗΠΑ εξακολουθεί να εκτιμά ότι το Ιράν δεν κατασκευάζει πυρηνικά όπλα και ότι ο ανώτατος ηγέτης Χαμενεΐ δεν έχει εγκρίνει το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων που ανέστειλε το 2003. Η κοινότητα πληροφοριών παρακολουθεί στενά αν η Τεχεράνη αποφασίσει να εγκρίνει εκ νέου το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων της».
Η «πραγματικότητα» όπως τους βολεύει
Πίσω από τις ψευδείς ειδήσεις, τις επιλεκτικές εικόνες, τη λογοκρισία, την αυτολογοκρισία, τα ψηφιακά δίκτυα και πλέον την Τεχνητή Νοημοσύνη υπάρχει ένας μηχανισμός που μπορεί να αναπαράγεται και να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε νέας ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης.
Ο μηχανισμός αυτός εξελίσσεται και αναπτύσσεται παράλληλα με την όξυνση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών. Μέσα σ’ αυτόν τον πόλεμο της προπαγάνδας ο λαός πρέπει να είναι πάντα υποψιασμένος και επιφυλακτικός, ταξικά προκατειλημμένος απέναντι σε οτιδήποτε μεταδίδουν τα κυρίαρχα αστικά ΜΜΕ και βέβαια οι πλατφόρμες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης.
Ειδικά σε συνθήκες πολέμου αποδεικνύεται ότι καμία «αντικειμενικότητα» και κανέναν «πλουραλισμό» δεν έχουν, αντίθετα ευθυγραμμίζονται πλήρως με το ευρωατλαντικό αφήγημα, απέναντι στα άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα.
Το συμπέρασμα αυτό είναι κρίσιμο μπροστά στις εξελίξεις. Ο λαός πρέπει να αξιοποιήσει την πείρα του για να αποκρούσει κάθε προσπάθεια να τον στρατεύσουν στα σχέδια των ιμπεριαλιστών, χρησιμοποιώντας και τους μηχανισμούς της άθλιας και επικίνδυνης προπαγάνδας τους.
Πηγή : Ριζοσπάστης 7 – 10 – 2026