Κατηγορίες
ΠΟΛΙΤΙΚΗΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

ΤΕΧΝΕΣ

Ο Οδυσσέας του Τζόις κι ο Οδυσσέας του Νόλαν

Δημήτρης ΣτεφανάκηςΔημήτρης Στεφανάκης

Κυριακή, 06/09/2026 10:55

 Share  Tweet

Ο Ομηρικός ήρωας θα είναι πάντα ο πιο συναρπαστικός χαρακτήρας της παγκόσμιας λογοτεχνίας

Ο Οδυσσέας του Τζόις κι ο Οδυσσέας του Νόλαν

Θα περίμενε κανείς πως καθώς περνούν οι αιώνες και οι εποχές διαδέχονται η μία την άλλη στην ολοένα εξελισσόμενη ανθρωπότητα, η τέχνη θα είχε με τη σειρά της μια ανάλογα ανοδική πορεία, θα κατακτούσαμε τουτέστιν συνεχώς υψηλότερες κορυφές στη γεωγραφία της ανθρώπινης δημιουργίας.

Τα πράγματα ωστόσο παίρνουν αντίστροφη πορεία και καθώς αλλάζουμε εποχές αφήνουμε πίσω μας τα μεγάλα έργα στη μουσική, στην τέχνη, στη λογοτεχνία. Είναι μάλλον απίθανο να ξαναδούμε στο μέλλον έναν Όμηρο, ένα Σαίξπηρ, ένα Μπετόβεν, ένα Ρέμπραντ ή έστω ένα Τολστόι.

Στο άχρονο τοπίο της λογοτεχνίας, για παράδειγμα, ένας ήρωας σαν τον Οδυσσέα δεν αναμένεται να ξεπεραστεί ποτέ, ακόμα και από εραλδικούς χαρακτήρες όπως ο Δον Κιχώτης ή ο Άμλετ. Στην καλύτερη περίπτωση, αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να παρωδήσουμε τον ομηρικό χαρακτήρα κι αυτό όμως απαιτεί μια ιδιοφυία όπως ο Τζόις, που αναγνωρίζοντας την υπεροχή του Ομηρικού βασιλιά, εμπνεύστηκε ένα μυθιστόρημα που όπως λέμε σήμερα, έβαλε τέρμα σε όλα τα άλλα μυθιστορήματα. Η λάμψη και η γοητεία του Οδυσσέα βέβαια δεν γίνεται να εξαντληθεί ούτε από ένα τέτοιο λογοτεχνικό αριστούργημα. Ο εκθαμβωτικός μοντερνισμός του Τζόις εγκιβώτισε μέσα στις σελίδες μια δουβλινέζικης μέρας όλη σχεδόν τη λογοτεχνία που αξίζει κανείς να γνωρίζει. Η ανακεφαλαίωση του λογοτεχνικού ύφους μιας ηγεμονεύουσας γλώσσας, όπως η αγγλική, είναι επίσης ένα κορυφαίο επίτευγμα του Ιρλανδού συγγραφέα.

Στις μέρες μας ο Οδυσσέας εξακολουθεί, όπως είναι φυσικό, να μας απασχολεί δημιουργικά. Ο Κρίστοφερ Νόλαν, ηχηρή φωνή της έβδομης τέχνης, εμπνεύστηκε με τη σειρά του μια φιλοδοξία ταινία επικών διαστάσεων ικανή να αναδιηγηθεί με όρους χολιγουντιανούς την θεμελιώδη περιπέτεια του δυτικού πολιτισμού. Τα δύο προσωπεία του Ομηρικού βασιλιά δεν είναι ασφαλώς συγκρίσιμα. Ο Τζόις επιχείρησε να δώσει ένα νέο προσανατολισμό στο μυθιστόρημα ως περιπέτεια του ύφους. Κατά μία έννοια στο έργο του ήρωες είναι οι λέξεις και όχι οι χαρακτήρες.

Ο Νόλαν, από την πλευρά του, αρκείται στην κινηματογραφική απόδοση ενός αρχέγονου μύθου, στην απεικόνιση ενός κόσμου που από μόνος του υπερβαίνει το ανθρώπινο μέτρο. Τα ενσταντανέ του ακολουθούν όσο γίνεται τα ομηρικά μονοπάτια, με λελογισμένες παρεμβάσεις και αποκλίσεις. Τα όρια και οι στόχοι του κινηματογράφου και της λογοτεχνίας ασφαλώς διαφέρουν. Ο κινηματογράφος θα διηγείται πάντοτε μια ιστορία που οργανικά τουλάχιστον δεν του ανήκει. Η λογοτεχνία και ειδικά το μυθιστόρημα δεν θα μπορούσε παρά μόνο να παρωδήσει αυτή την ιστορία, χρησιμοποιώντας την, όπως στην περίπτωση του Τζόις, ως αφορμή για ανανέωση του αφηγηματικού λόγου.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας

Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram

Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας

Βιβλίο

T.Σ. Έλιοτ – Τα Τέσσερα Κουαρτέτα: Η ποίηση προαναγγέλλει το ροκ της εποχής μας

Δημήτρης ΣτεφανάκηςΔημήτρης Στεφανάκης

Σάββατο, 05/09/2026 10:33

 Share  Tweet

Τα Τέσσερα Κουαρτέτα το κορυφαίο ίσως ποίημα του 20ου αιώνα είναι μια ροκ μπαλάντα για  τον άνθρωπο, τον κόσμο, τον χρόνο και τη μνήμη

T.Σ. Έλιοτ - Τα Τέσσερα Κουαρτέτα: Η ποίηση προαναγγέλλει το ροκ της εποχής μας

Τα Τέσσερα Κουαρτέτα του Τ.Σ. Έλιοτ αποτελούν ασφαλώς το επιστέγασμα του ποιητικού έργου ενός μοντερνιστή. Ο Έλιοτ παραμένει πνευματικο παιδί του Γέιτς, του σπουδαίου Ιρλανδού που καθάρισε την ποίηση από κάθε περίσσευμα λυρισμού και μελοδραματισμού. Ο ίδιος ο Έλιοτ έδωσε αφηγηματικό προβάδισμα στα ποιήματά του, θέλοντας έτσι να περιγράψει, να σχολιάσει και να ερμηνεύσει την εποχή του σε σχέση με όλες τις άλλες εποχές, να εντοιχίσει την κοινωνία στον ατέρμονα χρόνο, να χαρίσει στην ίδια την ποίηση όλα τα πλεονεκτήματα της μουσικής.

The Four Quartets - All Four First Issue Softcovers - East Coker/Burnt  Norton/Dry Salvages/Little Gidding by Eliot, T S | 1940 | Faber | - Biblio  UK

Τα πενταμερή τέσσερα κουαρτέτα φέρουν το καθένα ένα τοπωνύμιο σαν ποιητικό οικόσημο που δηλωνει τη συνάφεια της γεωγραφίας ως ερμηνευτικής του χώρου και της Ιστορίας ως ανακεφαλαίωσης του χρόνου. Η δομή του έργου παραπέμπει στα ύστερα κουαρτέτα εγχόρδων του Μπετόβεν, με κάποια γλωσσικά ριφ που επαναλαμβάνονται ακολουθώντας την κυκλική κίνηση του χρόνου όπως μόνο η μουσική μπορεί να συλλάβει. Το δραματικό αφηγηματικό στοιχείο και η συνεχής, υφέρπουσα καταγγελία της ίδιας της Ιατορίας σε μια στιγμή που ο κόσμος αποσυντίθεται για να ανομορφωθεί σε κάτι νέο, αναδίδει μια ροκιά που θα την συναντήσουμε δεκαετίες αργότερα σε τραγούδια των Doors, των Eagles, των Pink Floyd ή των Led Zeppelin.

East Coker

East Cocker

Ο Έλιοτ δεν ήταν μόνο ένας μοντερνιστής. Ήταν ένας εξαιρετικά μοντέρνος ποιητής που ξεπερνά ακόμα και τα σύνορα της δικής μας εποχής και θα τον συναντήσουμε εκ νέου στα χρόνια που θα έρθουν. Είναι από τους δημιουργούς που εμπνέουν το μέλλον που θα θέλαμε να φτιάξουμε.

In my end is my beginning, ο πρώτος στίχος από το δεύτερο κουαρτέτο που επιγράφεται ως East Cocker, ένα ποίημα που δημιουργεί εικόνες για εξώφυλλο ενός δίσκου ροκ συγκροτήματος. Ο Τ.Σ. Έλιοτ είναι ο πατέρας μιας ροκ μουσικής που αγαπήσαμε κάποτε με πάθος και ακόμα τραγουδάμε.

Διαβάστε Επίσης

Ολυμπιακός: Σε περιμένουμε πίσω, σπουδαίε Αγιούμπ

Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας

Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram

Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας

Πηγή : Fosonline.gr

Πολιτισμός

Το μυθιστόρημα είναι ένα εργαστήριο για τα πειράματα της φιλοσοφίας

Δημήτρης ΣτεφανάκηςΔημήτρης Στεφανάκης

Παρασκευή, 04/09/2026 11:10

 Share  Tweet

Αφ ης στιγμής ο άνθρωπος είναι σκεπτόμενο ον, η φιλοσοφία είναι αρχή και θεμέλιο του ανθρώπινου πνεύματος

Το μυθιστόρημα είναι ένα εργαστήριο για τα πειράματα της φιλοσοφίας

Το μυθιστόρημα εκτός από συστατικό στοιχείο της νεωτερικής εποχής παραμένει επιφανής εταίρος της ανθρώπινης σκέψης. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι κατά γενική ομολογία οι μυθιστοριογράφοι του 19ου αιώνα παρήγαγαν περισσότερη φιλοσοφία από ό,τι οι κατ’ επάγγελμα φιλόσοφοι. Όπως δεν είναι τυχαίος και ο ορισμός που δίνει ο Καμύ στο μυθιστόρημα: «Φιλοσοφία σε εικόνες». Ο ίδιος ο Καμύ μας παροτρύνει: «Θες να φιλοσοφήσεις, γράψε μυθιστόρημα».

Το μυθιστόρημα επιβεβαιώνει την αλήθεια της βαθιάς διαλεκτικής του Χέγκελ που προτάσσει το σχήμα θέση-αντίθεση. Ο άνθρωπος δεν είναι ικανός να ζει συνεχώς σε απόλυτη αρμονία ούτε να επιλύει όλα του τα προβλήματα. Από την άλλη ο μυθιστοριογράφος ή ο φιλόσοφος παρατηρούν, σχολιάζουν, ερμηνεύουν την πραγματικότητα χωρίς να μπορούν να παρέμβουν στα γεγονότα.

Είτε το θέλουμε είτε όχι το μυθιστόρημα είναι το εργαστήριο μέσα στο οποίο η φιλοσοφία επιτελεί τα πιο ενδιαφέροντα πειράματά της. Αρκεί μόνο η λογοτεχνία να μην πιστέψει ποτέ πως μπορεί να οργανώσει, να «νοικοκυρέψει», ούτως ειπείν, τον κόσμο γιατί όπως λέει ο Βίτολντ Γκομπρόβιτς: Είναι θλιβερός και επιεικώς γελοίος ο συγγραφέας που θεωρεί τον εαυτό του κύριο της πραγματικότητας.

Διαβάστε Επίσης

Ολυμπιακός: Σε περιμένουμε πίσω, σπουδαίε Αγιούμπ

Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας

Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram

Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας

Πολιτισμός

Ιμπρεσιονισμός – Η εγκατάλειψη του ατελιέ και η πρακτική του en plain air

Δημήτρης ΣτεφανάκηςΔημήτρης Στεφανάκης

Πέμπτη, 03/09/2026 11:46

 Share  Tweet

Η ζωγραφική βγαίνει στο ύπαιθρο αλλάζοντας τα πάντα στην εικαστική πραγματικότητα

Ιμπρεσιονισμός - Η εγκατάλειψη του ατελιέ και  η πρακτική του en plain air

Οι ιμπρεσιονιστές εγκατέλειψαν το περίκλειστο, σκοτεινό ατελιέ, που στην ουσία αποτελούσε για τον εκάστοτε ζωγράφο ένα σκηνικό καλλιτεχνικής δημιουργίας και βγήκαν στο ύπαιθρο εγκαινιάζοντας μια πρακτική γνωστή ως en plain air. Ακολούθησε ο θρίαμβος του φωτός και του χρώματος σε συνθήκες απόλυτα φυσικές, στοιχείο που αν σήμερα θεωρείται αυτονόητο παρέμενε ταμπού αιώνων στην εικαστική πραγματικότητα.

Η περιπετειώδης ιστορία ενός αριστουργήματος του Καμίλ Πισαρό που βγαίνει  σε δημοπρασία | LiFO

Η εγκατάλειψη του ατελιέ αποτέλεσε τον θρίαμβο της νεωτερικότητας ενάντια στον αποστειρωμένο ακαδημαϊσμό της βιομηχανικής εποχής. Οι ιμπρεσιονιστές, ωστόσο, είναι «καταδικασμένοι» να αναζητούν το εφήμερο, την φευγαλέα εντύπωση της στιγμής, μέσα στη μέρα που όλα αλλάζουν από λεπτό σε λεπτό – το φως του ήλιου, οι σκιές ακόμα και οι αντανακλάσεις στο νερό ή στον βράχο. Οι όγκοι μεταμορφώνονται πολλές φορές, χάνουν και ξαναβρίσκουν το εκτόπισμά τους μέσα στο χώρο και στον χρόνο. Τα θρησκευτικά και μυθολογικά θέματα, ακόμα και η ίδια η Ιστορία αντιμετωπίζονται πια ως απολιθώματα από τους καλλιτέχνες οι οποίοι στρέφονται ανεπιστρεπτί στην καθημερινή ζωή και στα φυσικά τοπία.

Αρχείο:Pierre-Auguste Renoir, The Umbrellas, ca. 1881-86.jpg - Βικιπαίδεια

Η συνδρομή της τεχνολογίας δεν είναι καθόλου αμελητέα στην εξέλιξη του ιμπρεσιονισμού και της μοντέρνας, καθώς τα έτοιμα μεταλλικά σωληνάρια για τα χρώματα και το φορητό καβαλέτο διευκόλυναν την έξοδο στη φύση. Η υπαίθρια ζωγραφική μετέβαλε επίσης και τα χαρακτηριστικά της δημιουργίας, επιβάλλοντας την τεχνική της ταχείας, κοφτής πινελιάς, τα καθαρά χρώματα και την αλλαγή της θεματολογίας. Οι καλλιτέχνες της πρωτοπορίας, ο Μονέ, ο Πισαρό, ο Ρενουάρ και οι άλλοι, έκαναν τη φύση εργαστήριό τους, εγκαινιάζοντας τη μοντέρνα τέχνη.

Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας

Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram

Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας

Πηγή : Fosonline.gr

Οι νυκτωδίες του Σοπέν – Ένας ύμνος στην ανθρώπινη ψυχή

Δημήτρης ΣτεφανάκηςΔημήτρης Στεφανάκης

Τετάρτη, 02/09/2026 10:34

 Share  Tweet

Ένα σπονδυλωτό έργο φιλοσοφίας, αφήγησης και δεξιοτεχνίας τα νυκτερινά του Σοπέν αναδεικνύουν το μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής

Οι νυκτωδίες του Σοπέν - Ένας ύμνος στην ανθρώπινη ψυχή

Είκοσι ένα μουσικά έργα, σαν σύντομες ιστορίες φαντασίας και μουσικής ευαισθησίας, τα νυκτερινά του Σοπέν αναδεικνύουν πάνω από όλα την υπεροχή και την πληρότητα του πιάνου στην παγκόσμια μουσική. Ένα σπονδυλωτό αριστούργημα που η δημιουργία του εκτείνεται σε μια ολόκληρη εικοσαετία από το 1827 έως το 1846 απαιτώντας από τον εκάστοτε σολίστα υψηλή δόση δεξιοτεχνίας και ευαισθησίας, εμβαθύνει ουσιαστικά στην ανθρώπινη ψυχή και στην περιπέτεια του ανθρώπου, ανακεφαλαιώνοντας ένα κομμάτι της Ιστορίας αυτού του κόσμου. Τα νυκτερινά αναδεικνύουν την υπαρξιακή μοναξιά του πιανίστα και αποτελούν κορυφαίο δείγμα ρεπερτορίου στην κλασική μουσική. Ο Σοπέν κατάφερε να συνδυάσει ισόποσες δόσεις μελωδίας, αρμονίας και δεξιοτεχνικής ευαισθησίας, αφήνοντας πίσω του αθάνατους ήχους, φράσεις που χαρακτηρίζουν τον ανθρώπινο πολιτισμό και την πορεία της ανθρωπότητας προς μια ιδανική τελείωση.

Η περιοδική δημοσίευση των νυκτερινών σε αυτή τη γόνιμη εικοσαετία του συνθέτη, (1827-1846) παρουσιάζει μια παράξενη συμμετρία καθώς τα έργα εκδίδονται σε συστοιχίες των δύο ή τριών ανά περίπτωση. Από το πρώτο έως και το δέκατο όγδοο, όλα είδαν το φως της δημοσιότητας όσο ο συνθέτης βρισκόταν εν ζωή. Ο Σοπέν συνέθεσε πρώτα το 19ο και το 20ο, αλλά δεν δημοσιεύτηκαν παρά όταν είχε πια πεθάνει. Το εικοστό πρώτο αρχικά δεν χαρακτηρίστηκε ως νυκτερινό, όμως μετά τη δημοσίευσή του το 1870, συμπεριλήφθηκε κι αυτό στον επίμαχο κύκλο.

Η γνωστή πια ιστορία του Βουαντίσουαφ Σπίλμαν, του πολωνού πιανίστα που έπαιζε ζωντανά στο κρατικό πολωνικό ραδιόφωνο το νυκτερινό σε ντο δίεση ελάσσονα, όταν οι γερμανικές βόμβες έπληξαν τον ραδιοφωνικό σταθμό, διακόπτοντας βίαια τη μουσική και τη λειτουργία του σταθμού για τα επόμενα έξι χρόνια, έδωσαν στο δημιουργικό μεγαλείο του Σοπέν μια δραματική διάσταση. Η περιπέτεια της επιβίωσής του στο γκέτο της Βαρσοβίας έγινε ευρέως γνωστή μέσα από την οσκαρική ταινία Ο Πιανίστας (2002) του Ρόμαν Πολάνσκι.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας

Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram

Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας

Βιβλίο

Η μαντλέν του Προυστ – Το ταλέντο δεν εξηγείται

Δημήτρης ΣτεφανάκηςΔημήτρης Στεφανάκης

Τρίτη, 01/09/2026 11:26

 Share  Tweet

Μια τυχαία αισθητηριακή εμπειρία αρκεί για να κινητοποιηθεί η μνήμη;

Η μαντλέν του Προυστ - Το ταλέντο δεν εξηγείται

Η μαντλέν του Προυστ αποτελεί έναν από τους διασημότερους αφηγηματικούς όρους στην Ιστορία της λογοτεχνίας. Μια τυχαία αισθητηριακή εμπειρία που προκαλείται από ένα κομμάτι κέικ βουτηγμένο στο τσάι ανασύρει ένα ολόκληρο κόσμο από τη λήθη πυροδοτώντας μια μυθιστορηματική κοσμογονία με τίτλο Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο. Κάποιοι πιστεύουν ακόμα ότι η εμπειρία αυτή αρκεί για να εξηγηθεί το μεγαλειώδες επίτευγμα του Προυστ, προτάσσοντας ως γενεσιουργό αιτία της αφηγηματικής κοσμογονίας. Πρόκειται για μια απλοϊκή ερμηνεία του Προυστικού ταλέντου, στον ίδιο βαθμό που ο δυνάστης πατέρας ενός γερμανόφωνου Τσέχου με εβραϊκή καταγωγή ενθάρρυνε στο γιο του έργα όπως η «Μεταμόφωση» και η «Δίκη».

Είναι σχεδόν αστείο να επικαλούμαστε μια λεπτομέρεια από τη ζωή ενός ανθρώπου, ως καθοριστικό παράγοντα της ικανότητάς του να δημιουργεί σπουδαία πράγματα. Το ταλέντο είναι πάντοτε κάτι περισσότερο και για να το προσεγγίσουμε δεν αρκεί να ανακαλύψουμε περιστατικά και συνθήκες που το γονιμοποιούν. Αποτελεί μια α πριόρι συνθήκη που υπολογίζεται με όρους αισθητικής, φιλοσοφίας και πνευματικής εγρήγορσης.

Μαρσέλ Προυστ - Βικιπαίδεια

Το σίγουρο είναι ότι όσο δεν καταφέρνουμε να προσεγγίσουμε σοβαρά το ταλέντο, δεν θα είμαστε σε θέση να προσεγγίσουμε ούτε και τα δημιουργήματά του. Ας δώσουμε λοιπόν στην μαντλέν του Προυστ την σημασία που της αρμόζει, αφού πρόκειται απλά για τη θρυαλλίδα και όχι για ολόκληρο τον εκρηκτικό μηχανισμό της δημιουργίας.

Διαβάστε Επίσης

Σπανούλης: «Όλοι κατέθεσαν ψυχή – Να μην ξεπερνάει τα όρια η κριτική»

Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας

Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram

Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας

Ο Ξένος – Η ταινία και το μυθιστόρημα

Δημήτρης ΣτεφανάκηςΔημήτρης Στεφανάκης

Σάββατο, 29/08/2026 11:26

 Share  Tweet

Η νέα κινηματογραφική μεταφορά ενός μυθιστορήματος που αποτέλεσε διαχωριστική γραμμή στη λογοτεχνία ήταν το μεγάλο νέο του καλοκαιριού 

Ο Ξένος - Η ταινία και το μυθιστόρημα

Ο κινηματογράφος είναι η τέχνη της εποχής μας, λαμπερός διάδοχος του μυθιστορήματος. Οι κάθε λογής πειραματισμοί με τους οποίους μπολιάστηκε η μεγάλη αφήγηση ήδη από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα απομάκρυναν ένα μεγάλο αριθμό αναγνωστών από τις σελίδες των βιβλίων, οδηγώντας τους στις οθόνες των κινηματογραφικών αιθουσών. Η κινηματογραφική βιομηχανία που γιγαντώθηκε μεταπολεμικά απείλησε να αφανίσει τη χάρτινη αφήγηση. Από τη μακρινή δεκαετία του ’70 οι θεωρητικοί της λογοτεχνίας μιλούσαν για το τέλος του μυθιστορήματος. Την ίδια εποχή ο κινηματογράφος έχανε έδαφος από το «σπιτικό φαγητό» της τηλεόρασης και από την εκχυδαϊσμένη αισθητική της καταναλωτικής μας κοινωνίας,

Στο φόρτε της τεχνολογίας, στην τρίτη δεκαετία της νέας χιλιετίας, ο κινηματογράφος μοιάζει αλώβητος στη μάχη της εικόνας, το ίδιο αλώβητο ωστόσο φαντάζει και το μυθιστόρημα, που εξακολουθεί να γράφεται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της υφηλίου. Η νέα κινηματογραφική μεταφορά του «Ξένου» του Αλμπέρ Καμύ από τον Φρανσουά Οζόν είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης των δύο τεχνών. Ο πολυβραβευμένος Γάλλος συγγραφέας μπήκε στον κόσμο του Καμύ με απρόσμενα μεγάλο σεβασμό, δημιουργώντας μια ταινία που ακολουθεί ευλαβικά το νήμα μιας ιστορίας από την οποία απέχουμε ήδη ένα αιώνα. Η ταινία αποτελεί μια πιστή, σχεδόν αδιαμεσολάβητη ανάγνωση του βιβλίου, αποδεικνύοντας πως μια τέχνη μπορεί να είναι υψηλή ακόμα κι όταν σέβεται υπερβολικά μια άλλη.

Ο κινηματογράφος του Οζόν είναι μια αριστουργηματική σεκάνς εικόνων, μερικές από τις οποίες αντιγράφουν φωτογραφικά ενσταντανέ από τη ζωή του Καμύ. Τα μικρά και μεγάλα επεισόδια από τον Ξένο παρελαύνουν μπροστά μας σαν σταθμοί από μια μαγεμένη διαδρομή. Ο σκηνοθετικός μινιμαλισμός του γάλλου σκηνοθέτη είναι κατά κάποιο τρόπο ένας δημιουργικός φόρος τιμής στον εθνικό συγγραφέα της Γαλλίας. Είναι όμως και μια αισιόδοξη νότα για τη συνύπαρξη των τεχνών αλλά και για την επιβίωση της μυθιστορηματικής μνήμης αλλά και της παρουσίας του μυθιστορήματος στην αντιμυθιστορηματική μας εποχή.

Διαβάστε Επίσης

Μουζακίτης: «Σας αγαπάω με όλη μου την καρδιά, εις το επανιδείν»

Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας

Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram

Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας

Δημήτρης Στεφανάκης

Παρασκευή, 21/08/2026 11:53

 Share  Tweet

Ακούγεται σχεδόν σαν προσβολή ένας τέτοιος ισχυρισμός Κι όμως…

Ζούμε ακόμα στη νεολιθική εποχή;

Είναι προφανώς ιστορικό ατόπημα να ισχυριζόμαστε πως η ανθρωπότητα συνεχίζει να βρίσκεται στο στάδιο της νεολιθικής εποχής. Κάποιος με στοιχειώδεις ιστορικές γνώσεις θα σου πει ότι η νεολιθική εποχή έχει τελειώσει εδώ και χιλιετίες, μετά την ανακάλυψη και τη χρήση των μετάλλων, με την εμφάνιση της γραφής και των μεγάλων πολιτισμών.

Από την άλλη, ωστόσο, οι βασικές παράμετροι της νεολιθικής εποχής ισχύουν ακόμα και σήμερα. Η ύπαρξη κυρίαρχων και αργόσχολων τάξεων, ο θεσμός ενός αυταρχικού κράτους, οι πόλεμοι μεταξύ κρατών, παραμένουν τα θεμέλια της Ιστορίας που μας απομακρύνουν διακριτά από την εποχή των μικρών ομάδων κυνηγών-συλλεκτών. Ωστόσο από τα νεολιθικά μας σύνορα δεν έχουμε βγει ακόμα κι αν ζούμε στην εποχή της τεχνολογίας και του διαστήματος. Στην πραγματικότητα παραμένουμε νεολιθικοί.

Και το απομυθοποιητικό στοιχείο στην περίπτωσή μας είναι ότι μελετώντας τις τοιχογραφίες των σπηλαίων, πολλές από τις οποίες μας έρχονται από εποχές προγενέστερες της νεολιθικής, διαπιστώνουμε ότι οι τεχνικές μας δεξιότητας αλλά και η ικανότητά μας να αναστοχαζόμαστε και να ατενίζουμε τον κόσμο δεν έχει εξελιχθεί ιδιαίτερα. Στην πραγματικότητα οι μακρινοί μας πρόγονοι ήταν εξίσου ταλαντούχοι και ενορατικοί.

Διαβάστε Επίσης

Ολυμπιακός: Τα συμπεράσματα από τη Λάρισα και το αντίο στην τυπάρα, τον Ροντινέι

Διαβάστε το «ΦΩΣ» καθημερινά στον υπολογιστή σας

Ακολουθήστε το ΦΩΣ στο Facebook και στο Instagram

Όλα τα φύλλα της εφημερίδας, από το 1958 μέχρι σήμερα με σημαντικά αθλητικά γεγονότα, μπορείτε να τα προμηθευτείτε τώρα σε προνομιακή τιμή από το eshop μας

Πηγή Fosonline.gr

Κοινοποιήστε

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *